Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Қосымша музыкалық білім беру талаптарында домбыра сыныбындағы оқушылардың музыкалық қабілеттерін дамытудаың психологиялық педагогикалық ерекшеліктері
Материал жайлы қысқаша түсінік: Балалардың музыкалық мектепке түсуі оның өмірін күрт өзгертеді. Мектепке дейінгі кезеңде балалар ойын ойнаса, енді ол психологиялық дайындық, күш- қуат талап ететін оқу жұмысымен шұғылдануы керек. дейінгі кезеңде балалар ойын ойнаса, енді ол психологиялық дайындық, күш- қуат талап ететін оқу жұмысымен шұғылдануы керек.
Материалды ашып қарау
Қосымша музыкалық білім беру талаптарында домбыра сыныбындағы оқушылардың музыкалық қабілеттерін дамытудаың психологиялық педагогикалық ерекшеліктеріЕгемен елімізде табандылықпен жүзеге асырылып жатқан ілгерілеу саясаты қоғам өмірінің барлық саласына түбегейлі өзгерістер енгізуде. Тәуелсіз мемлекетіміздің өсіп- өркендеуі, қауіпсіздігі, әл- ахуалының артуын жүзеге асырудың аса маңызды құралы қоғамның барлық саласын, соның ішінде ұлттық мәдениет пен білімді дамытуға кеңінен жол ашты.Бала шыр етіп жерге түскен бойда ана, әжесінің әлдилеген өлеңдерімен неше түрлі қиял әлеміне беріліп өседі. Балалар бақшасында олар би билеп, өздерінің жастарына лайықты жазылған әндер айтып, мектеп босағасына енеді. Ал, мектепте оларды не күтіп тұр? Оларға қандай әндер үйретіледі, музыка пәнінен сабақ беріп жүргендер арнайы маман иелері ме, әлде кездейсоқ жандар ма? Бала бірінші сыныпқа барып "а" әріпін үйренген кезеңнен бастап музыкадағы жеті дыбысты қоса меңгеруі керек. Оқып шыққан мамандар кез келген орта мектептегі музыка пәнінің қызықты, тартымды, жеңіл өтілуіне жәрдем беруі керек. Әрбір орта мектептегі музыка пәнінің мұғалімі жоғарғы деңгейдегі маман ретінде көріне білуімен бірге, оқушылардың музыка аспаптарын ойнауға деген қызығушылығын оятып, әрбір бала аспапатан дәріс алса, болашақ ұстаздарымызды дайындап шығуға толық мүмкіндік болар еді. Баланы мектептен бастап әлемді тануға қалай жетелесек, өнерді тануға да солай жетектеуіміз керек. Бірінші сыныптан "а" әріпімен алманы, "б" әріпімен барабанды әнге салып, баланың жедел білім алуына алып шығатын жолын көздегенде ғана келешек ұрпағымыздың сезімтал, бауырмал, мейірман деңгейге көтере алған болар едік. Домбыра сыныбын жүргізетін ұстаздың негізгі мақсаты музыкант тәрбиелеу. Дмбыра үйретумен қатар оқушыға эстетикалық тәрбие беріледі, олардың көркем шығармалардағы әдемілікті сезінуін, өз музыкалық қабілетін дамытуына, домбырада орындаушылық шеберлігін жетілдіруіне ықпал жасалады.Балалардың музыкалық мектепке түсуі оның өмірін күрт өзгертеді. Мектепке дейінгі кезеңде балалар ойын ойнаса, енді ол психологиялық дайындық, күш- қуат талап ететін оқу жұмысымен шұғылдануы керек. Оның күн тәртібі толығымен өзгереді. Күнделікті еңбек етуді талап ететін жаңа мідеттер пайда болады. Енді күнде болып отыратын түрлі жұмыстарға үйреніп, үлгеруді қажет деп санайды. Мектеп тәртібін сақтау: оқу бағдарламасын орындау; сынып сабақтарында және үй тапсырмасын орындауда ықылас пен беленділік көрсетеді. Оқытушының қойған талаптарын орындау, бейтаныс мектеп өмірі, өзін қоршаған жаңа музыкалық орта балаға жағымды әсер етеді. Сабақтың көптігінен мол мағлұмат алған балалар еңбексіз оқу болмайтындығын түсінеді. Оқу олардың ықыласын, шыдамдылық пен ақыл ой күшін талап етеді. Кей балалар мұндай күн тәртібіне үйрене алмай, ынтасы төмендейді. Психологтардың айтуы бойынша, 2-3 айдан кейін балалардың сабаққа деген қызығушылығы күрт төмендейді. Дәл осы кезеңде оқытушының оқуға тигізетін ықпалы зор. Баланың оқуға деген қызығушылығының төмендейтінін сезген оқытушы дереу баламен сабақ өткізудің жеке, жаңа түрлерін іздестіре бастайды. Баланың сабаққа деген ынтасының төмендеуінің екі себебі болады: 1. Өтілетін тақырыптардың бір сарындылығы, үйреніп жүрген аспаптан тыс, қайталана беретін теориялық тапсырмалар және жалықтыратын жаттығулар.2. Оқу бағдарламасының күрделі болуы баланы қатты жалықтырады. Сондықтан да, мұғалімнің балаға қиын бағдарлама беріп, аса құштарлықпен алға жетелеуге әуестенбегі жөн. Өткен шығарманы жақсы игеріп, жаттап алу үшін көп уақыт керек екенін естен шығармау керек, әрі үйренетін шығарма техникалық жағынан ойнап кеткен шығармадан қиын болмай, оны пысықтайтындай болуы тиіс.Оқытудың алғашқы кезеңінде негізгі аспаптан сабақ беретін оқытушы, музыка сабағын жүргізумен қатар, тәрбиеші міндетін де атқаруы тиіс. Осындай қиын кезеңін түсініп, оларды жеңуге көмек берген оқытушы өзіне деген баланың сүйіспеншілігін арттырып, құрметіне бөленіп, оқушының өз ісіне, музыкаға деген жауапкершілігін арттыра түседі. Балалар психологиясын жақсы білмейінше, оқытуда жоғары нәтижеге жету мүмкін еместігін, күнделікті дамып отырған педагогика ғылымы дәлелдеп отыр. Оқуда алғашқы қадам жасап отырған оқушыға бірден кқөптеген міндет пен талаптардың қойылуы дидактиканың оқудың қолайлығы және оқудың жүйелілігі принциптерін бұзып, балаларды физиологиялық әне психологиялық жағынан зорықтырып, кері әсерге ұшыратады. Балалар психологиясының мәліметтері бойынша, жаңа дағдының үйреншікті болып қалыптасуы баланың жарқын ынтасына байланысты. Егер кішкентай баланың оқуға деген дұрыс ынтасы болмаса, онда үйреншікті жаңа дағдылар пайда болмайды, ал пайда болған ескі дағды бекімейді. Оқытудың алғшқы кезеңінде ескеретін бір жай, ол бастауыш сынып оқушылары зейінінің қысқа әрі тұрақсыз болуы. Зейіннің тұрақсызыдығы тежелу процесін басым болуына байланысты. Балалар бақшасын бітірушілердің көбі буындап оқу біледі және онға дейін санай алады. Бірақ таңбаларға онша көңіл бөлмейді, мысалы: әріптерге, цифрларға. Бұл олардың сабақта ұзақ жұмыс істейтіндей, ұйымдасқан, тұрақты зейінінің әлі қалыптаспағанын кқрсетеді. Осы шақтағы балалардың шыдамдылығы 30-35 минутқа ғана жетеді. Тез ойналатын шығармалардың қиынға соғу себебі де осы жағдайға байланысты. Сондықтан да, сабақ барысында жас шамасына сай зейін ерекшеліктерін ескерудің маңызы зор. Сабақтың тез немесе жай жүруі де жас бала зейінінің тұрақтылығына теріс әсер етуі мүмкін. Жасы кіші балалар шағын тапсырмаларды жақсы көреді, себебі көзделетін мақсат анық, ондағы қолданылатын әдес тәсілдер жақсы таныс. Сондықтан да, үйреніа жатқан шығарма көлемі үлкен болмай, ал үйренетін жаңа шығарманың техникалық және кқөркемдік қиындықтары бірітіндеп өсіп отыруы керек. Балалар, сөзге қарағанда, қимылды тез қабылдайды. Сол себептен теориялық түсініктемелер қысқа, тұжырымды болып, міндетті түрде аспапта ойнап көрсетіліп отыруы керек. Әр жаңа шығарманы балаға мұқият түсіндіріп қана шектелмей, іс жүзінде ойнатып, ұғындырып жіберген жөн. Яғни төменгі сынып оқушыларын оқытқанда, әр жаңа түсінік, оқушылардың бұрынғы берік ұғынып алған білімін бекітіп, жалғастырып, толықтырып отыруы тиіс. Осындай жағдайда ғана балалардың оқуға деген сенімсіздігі жойылып, өз күші мен қабілетіне сенімі артып, әділеттіке және тәртіптікке ынтасы өсіп, балалар жақсы оқи бастайды. Алғашқы сабақтарда музыкалық білім негізінің қалануы және ойнау дағдыларының қалыптасуы, баланың музыкалық өміріне жол салып, білімінің табысты болуын анықтайды. Осы кезеңде балалардың сүйектерінің қатаймағанына байланысты оқытушының оқуға өте жауапкершілікпен қарағаны жөн. Ойнау кезінде баланың қимылдарының еркіндігі мен отыру қалпын үнемі қадағалап, күнделікті тәрбиелеп отырған жөн. Оқушылардың қозғалысы, аспаптың орнықты тұруы және қолдың еркін қозғалысы, аспапатын ыңғайлығына байлансты. Аспаптың көлемі баланың жас шамасына сай болуы керек.Қазақтың қазақ екенін көрсете білетін, тіл керек етпейтін, ұлт талғамайтын, қай жерде жүрсе де мен қазақпын деп кез келген адам баласының тұла бойына ене білетін, қазаққа деген махаббат сезімін оята алатын ән, би, күй құдіретін баланың бойына жасынан сіңіре алсақ, біз келешек ұрпақ өмірінің тазалығын, мөлдірлігін, пәктігін қолдарына ұстатып берген болар едік.



Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Садыхова Нургуль Толкынбековна
Жарияланған уақыты:
2019-10-31
Категория:
Қосымша білім беру
Бағыты:
Баяндамалар, реферат
Сыныбы:
Басқа
Тіркеу нөмері:
№ C-1572508040
2222
333
444
555
666
7
888
999