8 сынып бойынша Ұстаздарға арналған оқу әдістемелік материалдар

ҚР Оқу-ағарту министрлігінің стандарты бойынша жасалған

Қысқа мерзімді жоспар биология сабағынан

Жұппен ойнау кезінде шабуылшы және қорғанысшы рөлін дұрыс үйлестіру; стратегиялық ұпай жасауға арналған тактикалық рекеттерді меңгерту Шабуыл-қорғаныс комбинациясын қолдана білу.

Қозғалыс әрекеттерін орындау кезінде дене қимылдарын үйлестіру. Ойын барысында қорғаныс және шабуыл тактикаларын қолдану

Идеологиялық ағымдардың қоғамның өміріне ықпалын талдау

8-сынып алгебра пәнінде теңдеулер мен теңсіздіктерді оқытудың тиімді әдіс-тәсілдерін айқындау және олардың оқу сапасын арттырудағы рөлін анықтау. Міндеттері: 1. 8 сынып алгебра пәнінде теңдеулер мен теңсіздіктер бөлімінің мазмұнын талдау; 2. Тиімді оқыту технологияларын іріктеу және сипаттау; 3. Деңгейлік тапсырмалар жүйесін құрастыру; 4. Оқушылардың оқу жетістігін бағалау критерийлерін әзірлеу; 5. Сабақ үлгілерін ұсыну және олардың нәтижелілігін негіздеу. Күтілетін нәтиже Әдістемелік құралды қолдану нәтижесінде:  оқушылар теңдеулер мен теңсіздіктерді саналы түрде шешуді меңгереді;  логикалық және сыни ойлау қабілеті дамиды;  функционалдық сауаттылығы артады;  өз білімін практикада қолдана алады;  мұғалімдер үшін тиімді әдістер мен тапсырмалар банкі қалыптасады. Жаңашылдығы Бұл әдістемелік құралдың жаңашылдығы – оқу үдерісін заманауи талаптарға сай ұйымдастыруға бағытталған кешенді құрылымында. Құрал мазмұны жаңартылған білім беру бағдарламасының талаптарына сәйкес әзірленіп, оқушының функционалдық сауаттылығын дамытуға және құзыреттілікке негізделген оқытуды жүзеге асыруға бағытталған.

Кыргызстандын Кызыл китебине өлкөбүздө сейрек кездешкен жана тукуму үзүлүп кетүү коркунучунда турган жаныбарлар киргизилген. Аларды коргоо — ар бир жарандын милдети. Төмөндө эң негизги жана белгилүү жаныбарлардын тизмеси: 1. Илбирс (Кар леопарды) Кыргызстандын символу жана тоолорубуздун падышасы. Бул жаныбар дүйнө жүзү боюнча өтө сейрек кездешет. Илбирс бийик тоолуу, аскалуу жерлерде жашайт. Аны сактап калуу үчүн эл аралык деңгээлде чоң аракеттер көрүлүүдө. 2. Марко Поло аркары (Аркар-кулжа) Дүйнөдөгү эң чоң жана кооз мүйүздүү аркар. Негизинен Памир жана Тянь-Шань тоолорунда жашайт. Алардын саны азайып жаткандыктан, Кызыл китепке киргизилген жана аларга аңчылык кылууга катуу чектөөлөр коюлган. 3. Тянь-Шань күрөң аюусу Кадимки аюулардан айырмаланып, тырмактары агыш келет. Кыргызстандын токойлорунда жана бийик тоолуу аймактарында кездешет. Алар абдан аз санда калган. 4. Марал (Тянь-Шань маралы) Бул кооз кийиктер негизинен Нарын жана Ысык-Көл облустарындагы коруктарда сакталып калган. "Ак кеме" чыгармасындагы сыяктуу эле, марал кыргыз эли үчүн ыйык жаныбар деп эсептелет. 5. Ак илбирс сыяктуу эле сейрек кездешүүчү башка жаныбарлар: Сүлөөсүн (Туркестан сүлөөсүнү): Мышык сымалдар тукумундагы кооз жаныбар. Манул: Кичинекей, калың жүндүү жапайы мышык. Күрөң куш (Ак баштуу кумай): Асмандын алп кушу, тоолуу аймактарда уя салат. Калтар (Суусар): Баалуу териси үчүн кезинде көп ууланып, азыр коргоого алынга

• Максаты: Окуучулардын кызыгуусун ойготуу жана темага киришүү. • Иш-аракет: Мугалим доскага Кыргызстандын символу болгон жаныбарлардын (мисалы, илбирс, марал, тоо теке) сүрөттөрүн же кыска видео ролик көрсөтөт. • "Эмне үчүн бул жаныбарлар биздин өлкөнүн сыймыгы деп эсептелет? Эгер алар жок болуп кетсе, экосистемада кандай өзгөрүүлөр болот?"

Кыргызстандын табиятындагы жана маданиятындагы «сүмдүктөр» (таң каларлык, кереметтүү нерселер) тууралуу маалымат издеп жаткан окшойсуз. Биздин өлкөдө дүйнө элин суктанткан уникалдуу жерлер абдан көп. Төмөндө Кыргызстандын эң негизги кереметтерин (сүмдүктөрүн) тизмектеп бердим: 1. Арстанбап — Дүйнөдөгү эң чоң жаңгак токою Бул — табияттын чыныгы керемети. Жалал-Абад облусунда жайгашкан бул токой дүйнөдөгү эң ири табигый жаңгак массиви болуп саналат. Аянты 600 миң гектардан ашат. Уламыштарга караганда, Александр Македонский бул жерден жаңгак алып кеткен экен. 2. Сары-Челек — Бийик тоодогу бермет Бул көл өзүнүн тунуктугу жана кооздугу менен белгилүү. Ал деңиз деңгээлинен 1878 метр бийиктикте жайгашкан. Көлдүн тегерегиндеги өсүмдүктөр жана жаныбарлар дүйнөсү ЮНЕСКОнун коргоосуна алынган. 3. Таш-Рабат — Орто кылымдагы кербен сарай Нарын облусунда, тоонун арасында жайгашкан бул таш курулуш XV кылымга таандык. Улуу Жибек жолундагы соодагерлер үчүн мейманкана жана чеп катары кызмат кылган. Анын ичиндеги табышмактуу бөлмөлөр жана курулуш стили дагы деле окумуштууларды таң калтырып келет. 4. Жети-Өгүз жана "Жарылган жүрөк" Ысык-Көлдүн түштүк жээгиндеги кызыл аскалар. Жети дөө сыяктуу катар тизилген тоолор жана анын жанындагы "Жарылган жүрөк" аскасы — табияттын сейрек кездешүүчү скульптуралык чыгармасы. 5. Сулайман-Тоо — Ыйык жер Ош шаарынын так ортосунда жайгашкан бул тоо — ЮНЕСКОнун Дүйнөлүк мурастар тизмесине кирген Кыргызстандагы алгачкы объект. Бул жерде байыркы доорлордон калган петроглифтер жана сыйынуучу жайлар бар. 6. Падыша-Ата жана "Мазарлар" Жалал-Абаддын Аксы районундагы Падыша-Ата коругу. Бул жердеги арча токойлору жана суунун тазалыгы, ошондой эле ыйык мазарлар зыяратчыларды дайыма өзүнө тартып турат. Эмне үчүн булар "сүмдүк" (керемет) деп аталат? Уникалдуулугу: Мындай жерлер дүйнөнүн башка эч бир жеринде кайталанбайт. Тарыхы: Миңдеген жылдык тарыхты жана уламыштарды ичине камтыйт. Экологиясы: Таза аба, тунук суу жана кол тийбеген табият.

Сабакты пландоо • 1. Предмет: География (Кыргызстандын физикалык географиясы) • 2. Класс: 8-класс • 3. Глава: Кыргызстандын табигый аймактары • 4. Тема: Ысык-Көл ойдуну: Географиялык абалы, рельефи жана климаты. • 5. Окуучулар эмнени билиш керек: 1. Ысык-Көл ойдунун курчап турган кырка тоолорду (Күнгөй жана Тескей Ала-Тоо) картадан көрсөтүүнү. 2. Ойдундун батыш жана чыгыш бөлүктөрүнүн климаттык айырмачылыктарын жана анын себептерин түшүндүрүүнү. ________________________________________ 6. Туура эмес түшүнүктөр Жаңылыш түшүнүк Туура түшүнүк Жаңылыштыкты кантип оңдоо керек Ысык-Көл ойдунунун бардык жеринде жаан-чачын бирдей түшөт. Батышы өтө кургак (Балыкчы), чыгышы нымдуу (Каракол). Мунун себеби аба массаларынын батыштан келиши. Жаан-чачындын картасын жана ландшафттык сүрөттөрдү салыштыруу. Көл кышында тоңбогонунун жалгыз себеби — анын туздуулугу. Негизги себеби — суунун өтө чоң көлөмү (жылуулук запасы), тереңдиги жана туздуулугу. Суунун физикалык касиеттери жана көлөмү боюнча маалымат берүү. Ойдунду курчаган тоолор бирдей бийиктикте. Тескей Ала-Тоо Күнгөй Ала-Тоого караганда бийигирээк жана мөңгүлөргө бай. Гипсометрикалык картадан тоолордун бийиктигин салыштыруу. ________________________________________ • 7. Сабакта колдонуучу стратегия усул ыкма: 3С+1Е модели, "Географиялык диктант", Карта менен иштөө, Салыштыруу таблицасы. • 8. Коопсуздукту камсыздоо: Карта илинген стенддер жана проектор менен иштөөдө тартипти сактоо. • 9. Керектүү материалдар (ресурстар): Кыргызстандын физикалык картасы, Ысык-Көлдүн климаттык картасы, сүрөттөр, атластар. ________________________________________ Сабактын этаптары: 3с+1Е Сабактын жүрүшү Ресурстар, материалдар С1 Кызыктыруу (Capture interest) "Мөңгү менен чөл коңшулаш": Окуучуларга Балыкчынын чөл сыяктуу көрүнүшүн жана Караколдун калың токойлорун көрсөтүү. "Кантип бир эле көлдүн жээгинде ушундай айырма болушу мүмкүн?" деген суроо менен талкуу баштоо. Фотосүрөттөр, видео үзүндү. С2 Түшүнүүнү түзүү (Construct understanding) Изилдөө: Окуучулар ойдундун орографиясын (тоолорун), көлдүн касиеттерин жана климатты калыптандыруучу "Улан" жана "Санташ" шамалдарынын маанисин окуу китебинен изилдешет. Окуу китеби, схемалар. С2 Билимди бышыктоо (Construct understanding) Карта менен иштөө: Контур картага Күнгөй жана Тескей Ала-Тоо кырка тоолорун, эң бийик чокуларды (Каракол, Шаттуу) жана негизги дарыяларды белгилөө. Ойдундун батыш жана чыгыш бөлүктөрүнүн салыштырма таблицасын толтуруу. Контур карта, атлас. 1Е Өнүктүрүү (Enrichment) Экологиялык прогноз: "Эгерде Ысык-Көлдүн деңгээли 2 метрге төмөндөсө, ойдундун климатына жана туризмине кандай таасир этет?" (Окуучулардын аналитикалык ой жүгүртүүсүн өстүрүү). Ватман, маркер. ________________________________________ Үй тапшырмасы: 1. Ысык-Көл ойдунунун физикалык-географиялык мүнөздөмөсүн жаттоо. 2. "Ысык-Көлдүн шамалдары" (Улан, Санташ) боюнча кыскача билдирүү даярдоо.

Сабакты пландоо • 1. Предмет: География (Кыргызстандын физикалык географиясы) • 2. Класс: 8-класс • 3. Глава: Кыргызстандын табигый аймактары • 4. Тема: Ысык-Көл ойдуну: Географиялык абалы, рельефи жана климаты. • 5. Окуучулар эмнени билиш керек: 1. Ысык-Көл ойдунун курчап турган кырка тоолорду (Күнгөй жана Тескей Ала-Тоо) картадан көрсөтүүнү. 2. Ойдундун батыш жана чыгыш бөлүктөрүнүн климаттык айырмачылыктарын жана анын себептерин түшүндүрүүнү. ________________________________________ 6. Туура эмес түшүнүктөр Жаңылыш түшүнүк Туура түшүнүк Жаңылыштыкты кантип оңдоо керек Ысык-Көл ойдунунун бардык жеринде жаан-чачын бирдей түшөт. Батышы өтө кургак (Балыкчы), чыгышы нымдуу (Каракол). Мунун себеби аба массаларынын батыштан келиши. Жаан-чачындын картасын жана ландшафттык сүрөттөрдү салыштыруу. Көл кышында тоңбогонунун жалгыз себеби — анын туздуулугу. Негизги себеби — суунун өтө чоң көлөмү (жылуулук запасы), тереңдиги жана туздуулугу. Суунун физикалык касиеттери жана көлөмү боюнча маалымат берүү. Ойдунду курчаган тоолор бирдей бийиктикте. Тескей Ала-Тоо Күнгөй Ала-Тоого караганда бийигирээк жана мөңгүлөргө бай. Гипсометрикалык картадан тоолордун бийиктигин салыштыруу. ________________________________________ • 7. Сабакта колдонуучу стратегия усул ыкма: 3С+1Е модели, "Географиялык диктант", Карта менен иштөө, Салыштыруу таблицасы. • 8. Коопсуздукту камсыздоо: Карта илинген стенддер жана проектор менен иштөөдө тартипти сактоо. • 9. Керектүү материалдар (ресурстар): Кыргызстандын физикалык картасы, Ысык-Көлдүн климаттык картасы, сүрөттөр, атластар. ________________________________________ Сабактын этаптары: 3с+1Е Сабактын жүрүшү Ресурстар, материалдар С1 Кызыктыруу (Capture interest) "Мөңгү менен чөл коңшулаш": Окуучуларга Балыкчынын чөл сыяктуу көрүнүшүн жана Караколдун калың токойлорун көрсөтүү. "Кантип бир эле көлдүн жээгинде ушундай айырма болушу мүмкүн?" деген суроо менен талкуу баштоо. Фотосүрөттөр, видео үзүндү. С2 Түшүнүүнү түзүү (Construct understanding) Изилдөө: Окуучулар ойдундун орографиясын (тоолорун), көлдүн касиеттерин жана климатты калыптандыруучу "Улан" жана "Санташ" шамалдарынын маанисин окуу китебинен изилдешет. Окуу китеби, схемалар. С2 Билимди бышыктоо (Construct understanding) Карта менен иштөө: Контур картага Күнгөй жана Тескей Ала-Тоо кырка тоолорун, эң бийик чокуларды (Каракол, Шаттуу) жана негизги дарыяларды белгилөө. Ойдундун батыш жана чыгыш бөлүктөрүнүн салыштырма таблицасын толтуруу. Контур карта, атлас. 1Е Өнүктүрүү (Enrichment) Экологиялык прогноз: "Эгерде Ысык-Көлдүн деңгээли 2 метрге төмөндөсө, ойдундун климатына жана туризмине кандай таасир этет?" (Окуучулардын аналитикалык ой жүгүртүүсүн өстүрүү). Ватман, маркер. ________________________________________ Үй тапшырмасы: 1. Ысык-Көл ойдунунун физикалык-географиялык мүнөздөмөсүн жаттоо. 2. "Ысык-Көлдүн шамалдары" (Улан, Санташ) боюнча кыскача билдирүү даярдоо.

Күнтізбелік жоспар 8 ші сынып 1+2

"магнит пен ток" қосымша оқу бағдаррламасы 8-сыныптағы "Электромагниттік индукция" бөлімін тереңірек меңгеруге мүммкіндік беретін көмекші құрал.

ҚМЖ ашық сабаққа құрылған. Қажет болса презентациясын алуыңызға болады

Жалпы білім беретін мектептердің мұғалімдеріне арналған информатика пәні бойынша қысқа мерзімді жоспарлар» әдістемелік құралы 8-сынып оқушыларына арналған оқу бағдарламасына сәйкес әзірленген. Құрал информатика пәнін тиімді оқытуға бағытталып, оқу мақсаттарына сай құрастырылған қысқа мерзімді сабақ жоспарларын қамтиды. Ұсынылған материалдар оқушылардың ақпараттық сауаттылығын арттыруға, логикалық және сыни ойлау дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Сабақ мазмұны білім алушылардың цифрлық құзыреттілігін қалыптастыруға, ақпаратты өңдеу, талдау және қолдану біліктерін жетілдіруге бағытталған. Сонымен қатар заманауи технологияларды қолдану арқылы оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыруға ерекше мән беріледі. Әдістемелік құрал түсіндірме жазбадан және мұғалімдерге арналған күнделікті сабақ жоспарларынан тұрады. Материалдар педагогтердің сабақ өткізуін жеңілдетіп, оқу үдерісін жүйелі әрі тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Жалпы білім беретін мектептердің мұғалімдеріне арналған информатика пәні бойынша қысқа мерзімді жоспарлар» әдістемелік құралы 8-сынып оқушыларына арналған оқу бағдарламасына сәйкес әзірленген. Құрал информатика пәнін тиімді оқытуға бағытталып, оқу мақсаттарына сай құрастырылған қысқа мерзімді сабақ жоспарларын қамтиды. Ұсынылған материалдар оқушылардың ақпараттық сауаттылығын арттыруға, логикалық және сыни ойлау дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Сабақ мазмұны білім алушылардың цифрлық құзыреттілігін қалыптастыруға, ақпаратты өңдеу, талдау және қолдану біліктерін жетілдіруге бағытталған. Сонымен қатар заманауи технологияларды қолдану арқылы оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыруға ерекше мән беріледі. Әдістемелік құрал түсіндірме жазбадан және мұғалімдерге арналған күнделікті сабақ жоспарларынан тұрады. Материалдар педагогтердің сабақ өткізуін жеңілдетіп, оқу үдерісін жүйелі әрі тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Lesson Study тәсілінің теориялық негіздері Lesson Study – мұғалімдердің бірлескен кәсіби зерттеуіне негізделген педагогикалық тәсіл. Ол сабақты жоспарлау, өткізу, бақылау және талдау кезеңдерінен тұрады (Stigler & Hiebert, 1999)

Lesson Study тәсілінің теориялық негіздері Lesson Study – мұғалімдердің бірлескен кәсіби зерттеуіне негізделген педагогикалық тәсіл. Ол сабақты жоспарлау, өткізу, бақылау және талдау кезеңдерінен тұрады (Stigler & Hiebert, 1999)

Статья о роли логических задач.

Спорттағы физика заңдары спортшылардың нәтижелерін жақсартуға және қауіпсіздікті арттыруға ықпал етеді. Бұл мақалада физика принциптері, мысалы, қозғалыс заңдары, импульс, энергия және айналмалы қозғалыс спорттық іс-шараларда қалай қолданылатыны зерттеледі. Спорт түрлеріне байланысты физикалық факторлар әртүрлі әсер етеді. Мысалы, жеңіл атлетикада импульс пен энергияның сақталу заңдары маңызды рөл атқарады, ал гимнастикада айналмалы қозғалыс принциптері кеңінен қолданылады. Физика заңдарын түсіну арқылы жаттықтырушылар спортшылардың техникалық дағдыларын жетілдіре алады. Бұл мақала спорттағы физикалық заңдарды тереңірек түсінуге және оларды қолдануға бағытталған.

Физика – табиғат құбылыстарын түсіндіретін негізгі ғылымдардың бірі. Ол тек қана формулалар мен заңдылықтардың жиынтығы емес, сонымен қатар ойлау қабілетін дамытатын пән. Қазіргі қоғамда физика білімінің маңыздылығы артып келеді, себебі ол технологиялық және ғылыми прогрестің негізі болып табылады. Жеке өмірімізде физикалық заңдылықтарды түсіну күнделікті мәселелерді шешуге көмектеседі, мысалы, энергияны үнемдеу немесе қозғалысты жоспарлау.