8 сынып бойынша Ұстаздарға арналған оқу әдістемелік материалдар

ҚР Оқу-ағарту министрлігінің стандарты бойынша жасалған

Дизайн және технология бөлімі бойынша оқушыларға тігін материалдар мен фурнитуралар туралы,этностиль мен ұлттық ою өрнекті нақыштау ерекшелігін зерттеу,оны түсіну .Бұйым дайындауда тиімді тәсілдер мен реттілікті,графикалық және технологиялық құжат дайындау жолдарын оқып білу

Титул — Қаныш Сәтбаев, «Қазақ ғылымының алыбы» 2. Негізгі мәліметтер — туған күні, жері, шын есімі, руы 3. Білім жолы — мектептен Томск институтына дейін 4. Жезқазған — басты ашылуы мен маңызы 5. Ғылым академиясы — тұңғыш президент 6. Атақтар мен мұрасы 7. Қорытынды — «Халқым менен де биік»

Құпиясөз аккаунтты қалай қорғайды? Құпиясөз – жүйеге кірген адамның өз аккаунтына қол жеткізуге құқығы барын дәлелдеуге арналған құпия мәлімет. Пайдаланушы оны енгізгенде қызмет сақталған тексеру деректерімен салыстырады. Құпиясөзді ешкімге бермеу маңызды, өйткені оны білген адам пайдаланушының атынан әрекет ете алады. Құпиясөз қорғанысы бірнеше жорамалға сүйенеді: оны басқа адам білмейді, басқа сайттарда қайталанбайды және оңай болжанбайды. Егер осы шарттардың біреуі бұзылса, аккаунтқа қауіп төнеді. Мысалы, бір қызметтің деректері жарияланып, онда қолданылған пароль басқа аккаунтта да қайталанса, шабуылдаушы сол мәліметті басқа сайттарда сынауы мүмкін.

Бүгін интернет арқылы бірнеше секундта хабар жіберу, сурет бөлісу немесе алыстағы адаммен сөйлесу күнделікті әдетке айналды. Алайда ғаламдық желі бір күнде пайда болған жоқ. Оның тарихында компьютерлер арасындағы алғашқы сәтті байланыс пен электрондық поштаның дүниеге келуі ерекше орын алады. Бұл оқиғалар бір-бірімен байланысты болғанымен, оларды бір нәрсе деп қабылдауға болмайды. 1969 жылғы 29 қазанда АҚШ-тағы Калифорния университетінің Лос-Анджелестегі (UCLA) зертханасынан Стэнфорд зерттеу институтындағы (SRI) компьютерге алғашқы хабар жіберілді. Жоспарланған сөз «LOGIN» еді, бірақ жүйе істен шыққанша тек алғашқы екі әріп – «LO» – жетті. Бұл шағын хабар ARPANET деп аталған желідегі компьютерден компьютерге жасалған алғашқы байланыс ретінде тарихта қалды.

Кіріспе Компьютерде сақталатын сурет, музыка, бейне және мәтіннің бәрі сандық түрде көрсетіледі. Құрылғы ақпаратты электрлік сигналдар арқылы өңдеп, оны екі күйдің көмегімен белгілейді: бар немесе жоқ, қосулы немесе өшірулі. Осы ең қарапайым ақпарат бірлігі бит деп аталады. Ал сегіз бит бірігіп бір байт құрайды. Бит пен байт атаулары ұқсас болғандықтан, оларды жиі шатастырады. Бірақ олардың мөлшері бірдей емес: байт биттен сегіз есе үлкен. Бұған қоса, интернет жылдамдығы көбінесе битпен, ал файлдың көлемі байтпен беріледі. Сондықтан тарифте көрсетілген жылдамдықты жүктеу уақытын есептегенде бірден файл көлемімен салыстыра салуға болмайды. Бұл мақалада бит пен байттың мағынасы, олардың компьютерде қолданылуы, өлшем бірліктері және күнделікті құрылғылардағы көрінісі түсіндіріледі. Негізгі айырманы есте сақтаудың қарапайым жолы да көрсетіледі.

Ақпараттың түрлері мен қасиеттері: тақырыптың мәні Ақпарат және оның қасиеттері тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Адам ақпаратты сезім мүшелері және құрылғылар арқылы қабылдайды. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Мәтін, дыбыс, сурет және сан түрінде беріледі. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді.

Интернеттегі әдеп пен жауапкершілік: тақырыптың мәні Цифрлық этика тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Цифрлық ортада да құрмет, заң және жауапкершілік қағидалары сақталады. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Жеке мәліметті жариялау, автор еңбегін көшіру және дөрекі пікір зиян келтіруі мүмкін. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді. Дереккөзге сілтеме жасап, жарияламас бұрын мазмұнды ой елегінен өткізу. Жұмыс нәтижесі дұрыс болуы үшін бастапқы деректерді тексеріп, орындалған қадамдардың ретін сақтаған жөн. Егер нәтиже күткенге сәйкес келмесе, әр қадамды қайта қарап, қатенің қай жерде пайда болғанын анықтаймыз.

Файлдарды бұлтта сақтау: тақырыптың мәні Бұлттық технологиялар тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Бұлттық қызмет файлға әртүрлі құрылғыдан қол жеткізуге мүмкіндік береді. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Синхрондау мен ортақ пайдалану топтық жұмысқа қолайлы. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді. Құпиялылық баптауын тексеріп, маңызды файлдың көшірмесін сақтау. Жұмыс нәтижесі дұрыс болуы үшін бастапқы деректерді тексеріп, орындалған қадамдардың ретін сақтаған жөн. Егер нәтиже күткенге сәйкес келмесе, әр қадамды қайта қарап, қатенің қай жерде пайда болғанын анықтаймыз. Түсіндіру және мысал

Роботтың сенсорлары мен басқаруы: тақырыптың мәні Робототехника тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Робот сенсор арқылы ортадан дерек алып, басқару командасына сай әрекет етеді. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Қозғалтқыш, контроллер және бағдарлама өзара үйлесіп жұмыс істейді. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді.

Жасанды интеллекттің мүмкіндіктері: тақырыптың мәні Жасанды интеллект тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Жасанды интеллект деректерден заңдылық тауып, белгілі міндеттерді орындауға көмектеседі. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Ұсыным, мәтін тану және сурет жіктеу сияқты жүйелер күнделікті қолданылады. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді.

Сандық дыбыс пен бейне: тақырыптың мәні Мультимедиа тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Мультимедиа мәтін, сурет, дыбыс және бейнені біріктіреді. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Файл пішімі, ажыратымдылық және сығу сапа мен көлемге әсер етеді. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді. Мазмұнға лайық пішім таңдап, авторлық құқықты сақтау. Жұмыс нәтижесі дұрыс болуы үшін бастапқы деректерді тексеріп, орындалған қадамдардың ретін сақтаған жөн. Егер нәтиже күткенге сәйкес келмесе, әр қадамды қайта қарап, қатенің қай жерде пайда болғанын анықтаймыз.

Жеке деректерді қорғау: тақырыптың мәні Киберқауіпсіздік тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Құпиясөз, құрылғы және жеке мәлімет қауіпсіздікті қажет етеді. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі.

Веб-сайттар мен браузерлер: тақырыптың мәні Интернет және веб тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Браузер веб-беттерді ашып, серверден алынған мазмұнды көрсетеді. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Сілтеме, домен, іздеу және веб-парақ интернетті пайдалануға негіз болады. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді. Сайттың сенімділігін бағалап, күмәнді сілтемені ашпау. Жұмыс нәтижесі дұрыс болуы үшін бастапқы деректерді тексеріп, орындалған қадамдардың ретін сақтаған жөн. Егер нәтиже күткенге сәйкес келмесе, әр қадамды қайта қарап, қатенің қай жерде пайда болғанын анықтаймыз.

Түсіндіру және мысал Қарапайым мысал ретінде оқушының компьютерлік желілер бойынша шағын тапсырма орындауын алайық. Алдымен мақсат қойылады, содан кейін қажет құрал немесе дерек таңдалады. Оқушы жұмысты бірнеше кезеңге бөліп, әр кезеңнің нәтижесін белгілейді. Соңында алынған жауап бастапқы мақсатпен салыстырылады. Бұл әдіс желінің жұмыс істеу негіздері кезінде де пайдалы. Практикада бір ғана шешіммен шектелмей, бірнеше тәсілді салыстыру керек. Мысалы, жергілікті желі мен интернеттің ауқымы мен қызметі әртүрлі. Екі тәсілдің артықшылығы мен шектеуін талдау қайсысы осы жағдайға тиімді екенін түсіндіреді. Дәлелді шешім қабылдау үшін қауіпсіздік пен дәлдік талаптары да ескеріледі.

Қайталану командалары: тақырыптың мәні Циклдер тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Цикл бір әрекетті бірнеше рет орындауға арналған. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Қайталану саны белгілі болса санау циклі, шартқа тәуелді болса шарт циклі қолданылады. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді. Тоқтау шартын белгілеп, шексіз циклге жол бермеу. Жұмыс нәтижесі дұрыс болуы үшін бастапқы деректерді тексеріп, орындалған қадамдардың ретін сақтаған жөн. Егер нәтиже күткенге сәйкес келмесе, әр қадамды қайта қарап, қатенің қай жерде пайда болғанын анықтаймыз. Түсіндіру және мысал Қарапайым мысал ретінде оқушының циклдер бойынша шағын тапсырма орындауын алайық. Алдымен мақсат қойылады, содан кейін қажет құрал немесе дерек

Бағдарлама және командалар: тақырыптың мәні Бағдарламалау негіздері тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Бағдарлама компьютер орындайтын нұсқаулардан тұрады. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Айнымалы, дерек түрі, енгізу, есептеу және шығару негізгі ұғымдар саналады. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді. Кодты шағын бөліктермен жазып, әр қадамын тексеру. Жұмыс нәтижесі дұрыс болуы үшін бастапқы деректерді тексеріп, орындалған қадамдардың ретін сақтаған жөн. Егер нәтиже күткенге сәйкес келмесе, әр қадамды қайта қарап, қатенің қай жерде пайда болғанын анықтаймыз.

Алгоритмді графикалық бейнелеу: тақырыптың мәні Блок-схемалар тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Блок-схема әрекеттерді шартты белгілермен көрсетеді. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Басы мен соңы, енгізу-шығару, амал және шарт блоктары қолданылады. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді.

Алгоритм және оның қасиеттері: тақырыптың мәні Алгоритм ұғымы тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Алгоритм мақсатқа жету үшін орындалатын реттелген қадамдар жиыны. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Нақты команда, рет, шарт және қайталау алгоритмді түсінікті етеді. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді. Күнделікті істі қадамдарға бөліп, нәтижесін бақылау. Жұмыс нәтижесі дұрыс болуы үшін бастапқы деректерді тексеріп, орындалған қадамдардың ретін сақтаған жөн. Егер нәтиже күткенге сәйкес келмесе, әр қадамды қайта қарап, қатенің қай жерде пайда болғанын анықтаймыз.

определять стилистические особенности текстов публицистического стиля (статья, интервью, очерк, послание), официально - делового стиля (характеристика, автобиография, резюме); определять принадлежность текстов к смешанному типу на основе характерных признаков

Тиімді таныстырылым құрастыру: тақырыптың мәні Презентация жасау тақырыбын түсіну үшін алдымен оның мақсатын анықтаймыз. Слайдтар негізгі ойды ретімен және көрнекі түрде жеткізеді. Бұл білім компьютерді саналы қолдануға және ақпаратпен дұрыс жұмыс істеуге көмектеседі. Қысқа мәтін, сапалы сурет және бірізді дизайн тыңдаушыға көмектеседі. Мысалы, негізгі ұғымды өз сөзіңмен анықтап, оның информатикадағы орнын түсіндір. Мұндай тәсіл ұғымды жаттап қана қоймай, оны нақты жағдайда қолдануға мүмкіндік береді. Слайдты алдын ала тексеріп, ауызша түсіндіруге дайындалу. Жұмыс нәтижесі дұрыс болуы үшін бастапқы деректерді тексеріп, орындалған қадамдардың ретін сақтаған жөн. Егер нәтиже күткенге сәйкес келмесе, әр қадамды қайта қарап, қатенің қай жерде пайда болғанын анықтаймыз.