Қазақ тілі Мақала бойынша Ұстаздарға арналған оқу әдістемелік материалдар

ҚР Оқу-ағарту министрлігінің стандарты бойынша жасалған

Қоғамдағы тәртіп Қоғамдағы тәртіп – тұрақтылықтың кепілі. Әр адам заңды сақтап, өз міндетін орындауы тиіс. Тәртіп бар жерде даму болады. Сондықтан қоғамдағы тәртіпті сақтау – әр азаматтың жауапкершілігі.

Тіл – ұлттың айнасы. Ана тілін құрметтеу – әр адамның міндеті. Тіл арқылы мәдениет пен тарих сақталады. Тілді жоғалту – ұлтты жоғалтумен тең. Сондықтан өз тілімізді дамытуға үлес қосуымыз керек.

Әлеуметтік желінің әсері Әлеуметтік желілер адамдардың өміріне үлкен әсер етуде. Ол арқылы ақпарат алмасу жеңілдеді. Бірақ кейде адамдар уақытын босқа өткізіп, тәуелділікке ұшырайды. Сондықтан әлеуметтік желіні орнымен пайдалану қажет.

Мамандық таңдау Мамандық таңдау – өмірдегі маңызды шешімдердің бірі. Әр адам өз қызығушылығына қарай мамандық таңдауы керек. Дұрыс таңдалған мамандық – табысты өмірдің кепілі. Өз ісін сүйетін адам ғана биік жетістіктерге жетеді.

Жастар және болашақ Жастар – елдің болашағы. Білімді, тәрбиелі жастар ғана елді алға жетелейді. Қазіргі жастарға үлкен жауапкершілік жүктелген. Олар өз білімін жетілдіріп, қоғамға пайдалы болуға ұмтылуы тиіс. Болашақ жастардың қолында.

Кітап оқудың пайдасы Кітап – білімнің қайнар көзі. Кітап оқу адамның ой-өрісін кеңейтеді, сөздік қорын байытады. Қазіргі технология дамыған заманда да кітаптың маңызы төмендеген жоқ. Кітап оқитын адам ойлы, саналы болады. Сондықтан кітап оқуды әдетке айналдыру қажет.

Отбасының рөлі Отбасы – адам өмірінің негізі. Тәрбие ең алдымен отбасынан басталады. Ата-ана берген тәрбие адамның болашағына әсер етеді. Мейірімділік, құрмет, сүйіспеншілік – отбасының басты құндылықтары. Берік отбасы – мықты қоғамның негізі.

Денсаулық – зор байлық Денсаулық – адам өміріндегі ең басты байлық. Денсаулықсыз ешбір жетістік маңызды емес. Дұрыс тамақтану, спортпен айналысу және зиянды әдеттерден аулақ болу – денсаулықты сақтаудың негізгі жолдары. Әр адам өз денсаулығына жауапкершілікпен қарауы тиіс.

Уақыт – қайтып келмейтін ресурс. Әр минутты тиімді пайдалану – табыстың кілті. Уақытты бос өткізу адамды артқа тартады. Күн тәртібін жоспарлап, маңызды істерге көңіл бөлу қажет. Уақытты бағалай білген адам ғана жетістікке жетеді.

Еңбек – табыстың басты көзі. Адам еңбектену арқылы ғана жетістікке жетеді. Қазіргі жастар кейде жеңіл жол іздейді, бірақ шынайы табыс тек маңдай термен келеді. Еңбекқор адам ешқашан қиындыққа мойымайды. Сондықтан еңбекті бағалау – маңызды қасиет.

Отанға деген сүйіспеншілік Отан – әр адамның туған жері, өскен ортасы. Оны сүю – әр азаматтың парызы. Отанды сүю тек сөзбен емес, іспен дәлелденуі тиіс. Елдің дамуына үлес қосу, заңды құрметтеу – нағыз патриотизмнің белгісі. Өз елін сүйген адам ғана оның болашағына бейжай қарамайды.

Арман және мақсат Әр адамның өмірінде арманы болады. Арман адамды алға жетелейді, өмірге мотивация береді. Бірақ тек армандап қана қою жеткіліксіз, нақты мақсат қою қажет. Мақсатқа жету үшін еңбек, шыдамдылық және сенім керек. Қиындықтарға қарамастан, алға ұмтылған адам ғана өз мақсатына жетеді. Сондықтан арманыңды нақты жоспарға айналдыру маңызды.

Табиғатты қорғау – адамзаттың міндеті Табиғат – адам өмірінің негізі. Алайда адамдардың немқұрайдылығы салдарынан экологиялық мәселелер көбейіп келеді. Ауаның ластануы, ормандардың азаюы, су тапшылығы – соның дәлелі. Табиғатты қорғау үшін әр адам өз үлесін қосуы тиіс: қоқысты шашпау, ағаш отырғызу, суды үнемдеу. Табиғатты сақтау – болашақ ұрпаққа қамқорлық жасау.

Достықтың маңызы Достық – адам өміріндегі ерекше қарым-қатынас. Шынайы дос қиын сәтте жанынан табылады, қуанышта бірге күледі. Қазіргі кезде нағыз досты табу оңай емес, себебі кейбір адамдар тек пайда үшін араласады. Сондықтан досты дұрыс таңдай білу маңызды. Адал достық адамға күш береді, өмірді мәнді етеді.

Білім – болашақтың кілті Білім – адам өміріндегі ең маңызды құндылықтардың бірі. Білімді адам өз болашағын өзі қалыптастырады. Қазіргі заманда тек мектеп білімімен шектелу жеткіліксіз, үнемі ізденіс қажет. Кітап оқу, жаңа дағдыларды үйрену – табысқа жетудің жолы. Елдің дамуы да білімді жастарға байланысты. Сондықтан әр адам білім алуға ұмтылуы керек.

Интернет – қазіргі заманның ажырамас бөлігі. Оның пайдасы өте көп: ақпаратты тез табуға, білім алуға, адамдармен байланыс орнатуға мүмкіндік береді. Алайда зияны да жоқ емес. Ұзақ уақыт интернетте отыру денсаулыққа зиян келтіреді, ал жалған ақпарат адамдарды шатастыруы мүмкін. Сондықтан интернетті тиімді пайдалану маңызды. Уақытты дұрыс жоспарлап, тек пайдалы ақпаратқа көңіл бөлу қажет.

Қазіргі қоғамда моральдық құндылықтар біртіндеп өзгеріске ұшырап жатыр.

Бұл мақалада отбасы арасындағы сыйластық пен жылулық баяндалады. Дәстүрлі туған күннің отбасымен бірге аталынып өтілуі туралы.

Жүсіпбек Аймауытовтың “Жеті өсиеті” – жас ұрпақты тәрбиелеуге арналған құнды мұра. Онда адамның ең басты қасиеттері ретінде адалдық, еңбекқорлық, білімге ұмтылу, үлкенді сыйлау, кішіге қамқор болу және отанды сүю сияқты құндылықтар көрсетіледі. Бұл өсиеттер әрбір адамға дұрыс өмір жолын таңдауға бағыт береді. Бұл өсиеттердің пайдасы – адамның мінезін қалыптастырып, жақсы азамат болуына көмектеседі. Сонымен қатар қоғамда сыйластық пен жауапкершілікті арттырады. Сондықтан “Жеті өсиет” бүгінгі күнде де өз маңызын жоғалтпаған тәрбиелік еңбек болып саналады.

Болашақ мамандық – әр адамның өмір жолын айқындайтын маңызды таңдау. Ол адамның қызығушылығы мен қабілетіне байланысты болады. Дұрыс таңдалған мамандық адамды табысқа және өмірде өз орнын табуға жетелейді. Сондықтан мамандықты таңдарда ойланып, өз қалауы мен мүмкіндігін ескеру керек.