Шығарма, мазмұндама бойынша Ұстаздарға арналған оқу әдістемелік материалдар

ҚР Оқу-ағарту министрлігінің стандарты бойынша жасалған

Кітап білім бұлағы деген тақырыпта жазылған шығарма. Оқиға өз өмірімнен алынған.

Бұл мақалада Мемлекет басшысының Astana LRT жобасын іске қосуы туралы айтылады. LRT – елордадағы жаңа қоғамдық көлік жүйесі. Оның негізгі мақсаты – жол кептелісін азайту, тұрғындардың қатынасын жеңілдету және қаладағы көлік инфрақұрылымын дамыту. Жоба Астананың заманауи әрі ыңғайлы қала ретінде дамуына үлес қосады.

Тіл – ұлттың жаны, халықтың рухани коды. Әр халықтың тарихы, мәдениеті, дүниетанымы мен болмысы оның тілінде сақталады. Сондықтан «Тіл тағдыры – ұлт тағдыры» деген сөздің астарында терең мағына жатыр. Егер ұлт өз тілінен айырылса, онда ол өзінің рухани тамырынан ажырайды. Ал ана тілін құрметтеген халықтың болашағы да берік болмақ. Қазақ тілі – ғасырлар бойы қалыптасқан бай тілдердің бірі. Ұлы ойшыл Абай Құнанбайұлы, ағартушы Ахмет Байтұрсынұлы, ақын Мағжан Жұмабаев сынды тұлғалар тілдің маңызын ерекше атап өткен. Ахмет Байтұрсынұлының: «Ұлттың сақталуына да, жоғалуына да себеп болатын нәрсенің ең қуаттысы – тіл» деген сөзі бүгінгі күні де өзектілігін жоғалтқан жоқ. Себебі тіл – тек қарым-қатынас құралы емес, ол – ұлттық сана мен рухтың айнасы. Қазіргі жаһандану дәуірінде көптеген тілдер жойылу қаупінде тұр. Әлемде шамамен жеті мыңға жуық тіл бар болса, ғалымдардың пікірінше, олардың жартысына жуығы алдағы ғасырда қолданыстан шығуы мүмкін. Бұл – үлкен мәселе. Өйткені әрбір жоғалған тілмен бірге сол ұлттың мәдени мұрасы, тарихы мен дүниетанымы да жоғалады. Сондықтан әр халық өз тілін сақтап, дамытуға міндетті. Қазақстанда қазақ тілі – мемлекеттік тіл. Тәуелсіздік алғаннан кейін ана тіліміздің мәртебесі өсіп, оны дамытуға ерекше көңіл бөліне бастады. Бүгінде қазақ тілінде білім беретін мектептер саны артып, бұқаралық ақпарат құралдары мен интернет кеңістігінде қазақша контент көбейіп келеді. Сонымен қатар жастар арасында қазақша кітап оқу, подкаст тыңдау, ұлттық құндылықтарды насихаттау үрдісі де күшейіп келеді. Бұл – тіл болашағына деген сенімнің белгісі. Дегенмен, қазақ тілінің дамуына кедергі келтіретін мәселелер де бар. Кейбір жастардың өз ана тілінде еркін сөйлей алмауы, шетел тілдеріне шамадан тыс еліктеуі, әлеуметтік желідегі жаргон сөздердің көбеюі – ойландыратын жайттар. Кей жағдайда адамдар қазақ тілін тек сабақ немесе ресми ортада ғана қолданады. Бұл тілдің күнделікті өмірдегі беделін әлсіретеді. Сондықтан тіл мәселесіне тек мемлекет емес, әрбір азамат жауапкершілікпен қарауы қажет. Тілді дамыту отбасыдан басталады. Бала ең алдымен ана тілін ата-анасынан үйренеді. Егер үйде қазақша сөйлесу қалыпты жағдайға айналса, тілдің болашағы да нық болады. Сонымен қатар мектеп пен қоғамның да рөлі зор. Мұғалімдер сапалы білім беріп, жастарды әдеби тілде сөйлеуге баулыса, ал қоғам қазақ тілін заман талабына сай дамытса, мемлекеттік тілдің өрісі кеңейе түседі. Қазіргі технология дәуірінде тілді сақтаудың жаңа жолдары пайда болды. Қазақ тіліндегі мобильді қосымшалар, фильмдер, блогтар мен әлеуметтік желідегі контенттер тілдің дамуына ықпал етуде. Әсіресе жастардың қазақша сапалы контент жасауға қызығушылығы артып келеді. Бұл – ұлттық тілдің жаңа заманға бейімделіп келе жатқанын көрсетеді. Қорытындылай келе, тіл тағдыры – шын мәнінде ұлт тағдыры. Ана тілін сақтай алған халық қана өз болмысын жоғалтпайды. Қазақ тілінің болашағы – әрбір қазақтың қолында. Егер біз тілімізді құрметтеп, оны күнделікті өмірде кеңінен қолдансақ, онда ұлт ретінде де мәңгі жасаймыз. Тілге деген құрмет – елге деген құрмет. Сондықтан ана тілімізді сақтау мен дамыту – бәріміздің ортақ міндетіміз.

Ауыл аралағындағы теңсіздік және білім

Бұл мақалада қәзіргі уақыттағы үлкен бір мәселе көрсетілген.

Бұл эссе еркін тақырыптп жазылған шағын толғаныс. Жасөспірімдерге арналған романтикалық мәнде жазылған.

Ұбт жай ғана сынақ,сүріндім деп өмірден базкешуге болмайды.

Бұл мақалада автор жастардың қоғамдағы маңызды рөлін сипаттайды. Әр жас өз идеясы мен әрекеті арқылы әлеуметтік өзгерістерге үлес қоса алады. Автор белсенді болуға, қорықпай өз ойын білдіруге және шығармашылық жобалар арқылы қоғамға әсер етуге шақырады.

Бұл мақалада автор әр күннің — жаңа мүмкіндік екенін көрсетеді. Жастарға өз армандарын жүзеге асыру, білім алу, тәжірибе жинау арқылы өз жолдарын табуға шақырады. Журналистикадағы тәжірибесі мен жеке көзқарасын бөлісе отырып, автор қорықпай әрекет етуге, шығармашылық ойлау мен белсенді болуға үндейді.

Қоғам және тұлға Адам мен қоғам тығыз байланысты ажырамас дүние. Бұл екі дүниенің бір-біріне деген ықпалы да үлкен. Барлық адамның дүниетанымы, мінез-құлқы, өмір сүру салты, ойлау қабілеті оның өскен ортасына, қоғамына байланысты.

Шығарма бізге достық пен дұшпандықтың мәнін көрсетеді: дос – сенің сеніміңде, қуанышта да, қайғыда да бірге болады; дұшпан – тек өз мүддесін ойлайды. Адам өмірінде достықты бағалау маңызды.

Бұл шығармада адам тағдыр туралы ойға батып, өз өміріне жауапкершілікпен қарау керектігін түсінеді. Басты кейіпкер өтпелі кезеңде ата-анасын түсінбей, өз мінезінің өзгеруін бастан кешіреді. Тасқа қашалған жазу оның тағдыры алдын ала белгіленгендей әсер қалдырады, бірақ кейін ол тағдырдың адамның өз қолында екенін ұғынады. Түс арқылы берілген ой кейіпкердің көзқарасын өзгертеді. Ол ата-анасының қадірін түсініп, қателігін мойындап, кешірім сұрайды. Шығарманың негізгі идеясы – тағдырды адам өз іс-әрекетімен қалыптастырады және ата-ана қадірін уақытында бағалау қажет.

«Тәуекел той» Бұл әңгімеде жалғызбасты ананың баласы үшін барын сарп еткені баяндалады. Ұлы анасының еңбегін бағаламай, өз қалауын бірінші орынға қояды. Анасы қарызға батып, баласының бақыты үшін күреседі. Соңында ана жалғыз қалып, өмірден өтеді. Шығармада әр әрекеттің артында жауапкершілік бар екені және ата-ана қадірін кеш түсінудің өкініші көрсетілген.

Бұл мақалада әлеуметтік желінің жастарға әсері талданады. Автор желінің пайдалы жақтарын (ақпарат алу, өзін көрсету, білімге қолжетімділік) және зиянды тұстарын (уақытты бос өткізу, жалған ақпарат, өз-өзіне сенімнің төмендеуі) салыстыра қарастырады. Негізгі ой – мәселе желінің өзінде емес, оны қалай қолдануда. Саналы әрі мақсатты қолданған жағдайда әлеуметтік желі пайдалы құралға айналады.

Абай Құнанбайұлы- қазақ халқының біртуар ұлы ақыны

Мақалада арманға жету үшін еңбек ету керектігі айтылады. Уақытты дұрыс пайдаланып, білім алып, мақсатқа ұмтылған адам ғана жетістікке жетеді.

"Жоғалған мүмкіндік" әңгімесі – адам өмірінде мүмкіндікті күту мен оны дер кезінде пайдалана алмаудың қасіретін суреттейді. Әсем бар үмітін грантқа байлап, қазіргі өмірін елеусіз қалдырады. Ал ең шешуші сәтте ол ішкі тыныштықты, өзін табуды таңдап, балалық арманынан бас тартады. Әңгімедегі негізгі ой : мүмкіндік кейде кешігіп келеді, ал оған жауап беру уақыты әрдайым шектеулі.

Әңгімеде шарасыз ананың жай күйі баяндалады. Соңғы шам қайта жанданған үміт емес, жанған үмітті сөндіруші болды

Табиғат пен вдам арасындағы тығыз байланыс, табиғаттың адам өміріндегі маңызы туралы

Туған жер, Отанның маңызы, құндылығы туралы