Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
қазақстан тарихынан 6-7 сынып тест тапсырмалары
Материал жайлы қысқаша түсінік: әріптестеріме көмек ретінде
Материалды ашып қарау
6-сынып. Ежелгі Қазақстан. І тарау. Тас дәуіріндегі Қазақстан. 1 нұсқа.1.Адамзаттың өткен тарихын заттай тарихи мұралар арқылы зерттейтін ғылым:А.Археология.В.Нумизматика.С.Палеография.Д.Этнография.Е.Антропология.2.Аса ұзаққа созылған алғашқы археологиялық тарихи кезең:А.Тас дәуірі.В.Қола дәуірі.С.Ортағасырлар дәуірі.-Д.Темір дәуірі.Е.Таулы және далалы кеңістіктерді игеру дәуірі.3.Палеолит, мезолит, неолит кезеңдері жататын дәуір:А.Тас дәуіріне.В.Қола дәуіріне.С.Темір дәуіріне.Д.Энеолитке.Е.Ортағасырлар дәуіріне.4.Адамзат тарихы дамуының ең алғашқы кезеңі:А.Палеолит.В.Мезолит.С.Неолит.Д.Қола дәуірі.Е.Темір дәуірі.5. Б.з.д. 2млн 500 мың – 12 мың жылдықты қамтитын кезең:А.Палеолит.В.Мезолит.С.Неолит.Д.Темір дәуірі.Е.Қола дәуірі.6. Орта тас ғасыры (мезолит) қамтитын кезең:А.Б.з.д. 5- 3 мың жыл.В.Б.з.д. 12 – 5 мың жыл.С.1млн 750 мың жыл бұрын.Д.Б.з.д. 2млн 500 мың - 12 мың жылдық.Е.Б.з.д. 800 мың жыл.7. Б.з.б. 5 – 3 мың жыл қамтитын кезең:А.Жаңа тас ғасыры.В.Орта тас ғасыры.С.Кейінгі тас ғасыры.Д.Соңғы тас ғасыры.Е.Қола ғасыры.8. «Епті адам» табылған жер:А.Африкадағы, Кения жеріндегі Олдувай шатқалы.В.Өзбекстан жеріндегі Тесіктас үңгірі.С.Қытай өңірі, Пекиннен 40 км жерде.Д.Франция, Кро- Маньон үңгірі.Е.Германия, Неандерталь мекенінде.9. Ерлер мен әйелдер арасындағы еңбек бөлінісі қалыптасқан кезең:А.Палеолит.В.Мезолит.С.Орта ғасырлар дәуірі.Д.Қола дәуірі.Е.Неолит.10. Мөлшермен «Епті адамның» өмір сүрген мерзімі:А. 100 мың жыл бұрын.В. 1 млн 750 мың жыл бұрын.С. Б.з.б. 5 – 3 мың жыл.Д. Б.з.б. 12 – 5 мың жыл.Е. Б.з.зд. 2 млн 600мың – 12 мың.11. Алғашқы кезеңдегі адамдардың бастапқы топтасу жүйесі:А. Тобыр.В. Рулық.С. Тайпа.Д. Қауым.Е. Топтасу жүйесі болған жоқ.12. Ежелгі адамдардың тұңғыш баспаналары:А. Күркелер.В. Үңгірлер.Д. Қамалдар .С. Лашық үйлер.Е. Жертөлелер.13. Шаруашылықтың егіншілік пен мал шаруашылығы болып бөлінуінен қалыптасқан жағдай:А. Алғашқы еңбек бөлінісіне әкелді.В. Сауданың қолөнерден бөлінуіне әкелді.С. Егіншіліктің қолөнерден бөлінуіне әкелді.Д. Қолөнердің өнерден бөлінуіне әкелді.Е. Сауданың егіншіліктен бөлінуіне әкелді.

14. Питекантроптың мөлшермен өмір сүрген кезеңі:А. 1млн жыл бұрын.В. 500- 200 мың жыл бұрын.С. 100 – 35 мың жыл бұрын.Д. 40 – 35 мың жыл бұрын.Е. 1 млн 750 мың жыл бұрын.15. Қазақстан аумағында өмір сүрген алғашқы адамдардың замандасы:А. Питекантроп .В.Неондерталь.С. Австролопитек .Д.Синантроп.Е. Кроманьон.16. Синантроп адамның сүйектері ең алғаш рет табылған жыл:А. 1927 жылы.В. 1938 жылы.С. 1968 жылы.Д. 1970 жылы.Е. 1947 жылы.17. Неандерталь адамы алғаш табылған жер:А. Германия.В. Қытай.С. Ява аралы.Д. Солтүстік Африка.Е. Франция.

18. Палеолит дәуіріне жататын еңбек құралдары табылған өңір:А. Атырау облысы.В. Алматы облысыС. Ақтөбе облысы.Д. Ақмола облысы.Е. Жамбыл облысы.19. Ғалымдардың есептеуінше мұздықтың ери бастаған уақыты:А. Б.з.б. 40 мың жыл бұрын.В.100 мың жыл бұрын.С. Б.з.б. 140 жыл бұрын.Д. 13 мың жыл бұрын.Е. 11 – 12 мың жыл бұрын.20. Орталық Қазақстанда кейінгі палеолитке жататын 300 – ге жуық тас құрал шыққан ең көне мекен:А. Обалысай.В. Шабақты.С. Қарасу.Д. Шоқтас.Е. Батпақ.21. Екі жағынан да өңделген қарапайым шапқыш тас құрал атауы:А. Болас.В. Чоппер.С. Бифас.Д. Бумеранг.Е. Микролит.22. Жамбыл облысындағы 5 мыңға жуық тас құралдар табылған тұрақтар:А. Бөріқазған, Шабақты В. Шақпақата, Қаратаудағы Арыстанды.С. Обалысай, Мұзбел.Д. Шебір, Ботай.Е. Шүлбі, Семізбұғы.23. Адам шақпақ тасты ұру арқылы от жағу тәсілін меңгерген дәуір:А. Орта палеолит.В. Ежелгі палеолит.С. Соңғы палеолит.Д. МезолитЕ. Қола дәуірі.24. Ш.Уәлиханов атымен аталатын тұрақ жататын дәуір:А. Энеолит.В. Орта палеолит.С. Ежелгі палеолит.Д. Кейінгі палеолит.Е. Мезолит .



































































Тас тәуіріндегі Қазақстан. 2 нұсқа.1.Мезолиттің хронологиялық шеңбері:А. Б.з.б. 12 – 5 мыңжылдықтар.В. 1 млн 750 мың жыл бұрынС. Б.з.б. 5 – 3 мың жыл.Д. Б.з.б. 140 – 5 мың жыл.Е. Б.б.д. 2 млн 500 мың - 12 мың жыл. 2. Мезолит заманының басты жаңалығының бірі:А. Балта мен кетпен.В. Дән үккіштер.С. Садақ пен жебенің жасалуы.Д. Бір жүзді пышақтар.Е. Біз бен ине.3. 1938 жылы Өзбекстан жеріндегі Тесіктас үңгірінен табылған баланың сүйегі жататын адам түрі:А. Австралопитек.В. Неандертальдық.С. Питекантроптық.Д. Епті адамның.Е. Кроманьондық.4. Жер бетінде « Саналы адамның» өмір сүрген уақыты:А. 40- 35 мың жыл бұрын.В. 50 – 40 мың жыл бұрын.С. 35 – 30 мың жыл бұрын.Д. 40 – 12 мың жыл бұрын.Е. 10 – 5 мың жыл бұрын.5. Ежелгі адамдардың алғашқы кәсібі :А. Терімшілдік.В. Аңшылық.С. Балық аулау.Д. Қол өнер.Е. Егіншілік.6. Алғашқы адамдардың аулаған аңдары:А. Бөкендер мен құландар.В. Қояндар мен маралдар.С. Мамонт пен бизон.Д. Жылқылар мен түйелер.Е. Аюлар, пілдер.7.Алғашқы адамдардың ең алғашқы еңбек құралдарының атаулары:А. Қашау, Найза.В.Чоппер, чоплинг.С. Қырғыш.Д. Тілгіш.Е. Кетпен.8. Жамбыл облысынан табылған палеолиттің 5 мыңдай еңбек құралдарының түрлері:А. Біз бен ине.В. Балта мен келі.С. Қашау мен үшкір заттар.Д. Келсап пен дән үккіш.Е. Бір жүзді пышақтар.9. Орта палеолит дәуірінің тағы бір атауы:А. Неолит.В. Энеолит.С. Кайназой.Д. Мустьер.Е. Мезолит.10. Ертедегі адамдардың маймылдардан айырмашылығы:А. Терімшілікпен айналысуында.В. Тобыр болып бірігуінде.С. Бау – бақшалықпен айналысуында.Д. Еңбек құралдарын жасай білуінде.Е. От алуды үйренді.11.Жер бетінің күрт суи басталған уақыт:А. 50 – 30 мың жыл бұрын.В. 100 мың жыл бұрын.С. 30 – 10 мың жыл бұрын.Д. 200 – 180 мың жыл бұрын.Е. 150 мың жыл бұрын.12. Ежелгі адамдардың жіп орнына пайдаланған заттары:А. Жануарлардың сіңірлері.В. Кендір.С. Иірілген жіптер.Д. Қылдар.Е. Жануарлардың терілері.13. Ерте тас ғасыры тұрақтарының ең көнелері табылған аймақ:А. Шығыс Қазақстан, Алтай баурайы, Усть – Нарым.В.Балқаштың солтүстік – шығыс бөлігі, зайсан көлі, Іле өзені бойы.С. Орталық Қазақстан, Жезқазған өңірі, Обалысай.Д. Атасу.Е. Маңғыстау түбіндегі Шақпақата, Қаратаудағы Арыстанды өзені бойы.14. Ретушь әдісінің анықтамасы:А. Отпен уату,В. Үңгіп қазу.С. Бұрғылау.Д. Бір қабат өңделген тас құралдың жүзін ұсақ кертік ойық жасау арқылы өткірлеу әдісі.Е.Жылтырата тегістеу.15.Жамбыл облысындағы 5000- ға жуық тас құралдар табылған тұрақтар:А. Шақпақата, Арыст анды.В. Семізбұғы, Шоқтас.С. Шүлбі, Қосқорған.Д. Шебер, Қошқарата.Е. Бөріқазған. Шабақты.16.Орталық Қазақстан жеріндегі жүзі түзу, кейде қайқы тас пышақ қырғыштар табылған тұрақ:А. Қызылтау.В. Пеньки.С. Усть – Нарым.Д. Семізбұғы.Е. Шульбинка.17.Өзбекстан жеріндегі Тесіктас үңгірінен табылған неандерталь баланың сүйегін бет – әлпетін қалпына келтірген антрополог:А. А.Г.Медоев.В. М.М.Герасимов.С. К.Ақышев.Д. Х.Алпысбаев.Е. В.Зайберт.18. Ең соңғы мамонттардың шамамен өмір сүрген мезгілі:А. 11 – 12 мың жылдар бұрын.В. 10 мың жыл бұрын.С. 12 – 5 мың жылдар бұрын.Д. 5 – 3 мың жылдар бұрын.Е. 13 мың жыл бұрын.19. Қарасу, Шабақты, Бөріқазған, Қызылтау, Семізбұғы, Шақпақата, Тәңірқазған, Шүлбі, Қошқорған, Шоқтас тұрақтары жататын дәуір:А. Мезолит.В. Неолит.С. Кейінгі палеолит.Д. Орта палеолит.Е. Ерте палеолит.20.Тас дәуірі ескерткіші Мұзбел тұрағы табылған Қазақстандағы аймақ:А. Орталық Қазақстан.В. Батыс Қазақстан.С. Солтүстік Қазақстан.Д. Шығыс Қазақстан.Е. Оңтүстік Қазақстан.21. Орталық Қазақстаннан табылған ескерткіштердің ең көнесі:А. Семізбұғы тұрағы.В. Усть- Нарым тұрағы.С. Трушниково тұрағы.Д. Красноярка тұрағы.Е. Обалысай тұрағы.22.Мезолиттің үлкен жаңалығы болған, ұзындығы 1 – 2см құрайтын тас құралдың атауы:А. Чоппер.В. Қырғыш.С. Бифас.Д. Болас.Е. Микролит.23.100 метр қашықтыққа ұшатын, орақ тәрізді қару:А. Найза.В. Болас.С. Бумеранг.Д. Гарпун.Е. Садақ.24. Қазақстан аумағындағы белгілі мезолит тұрақтарының саны:А. 20- дан асады.В. 50- дан асады.С. 10- дан асады.Д. 30- дан асады.Е. 40- дан асады.25. Алғашқы егіншілік пен малды қолға үйрету қалыптаса бастаған кезең:А. Мезолит.В. Энеолит.С. Неолит.Д. Палеолит.Е. Орта палеолит.



















































Тас дәуіріндегі Қазақстан. 3 нұсқа.1.Орта тас ғасырындағы қалыптасқан бағыштау (инициация) ғұрпының анықтамасы:А. Аруақтарға арнап ас беру.В. Күнге табыну.С. Балалар тобының ересектер тобына өтуі.Д.Құдайға құлшылық ету, құрбандық шалу.Е. Жабайы жануарларды қолға үйрету.2. Егіншіліктің пайда болған мерзімі:А. 20 мың жыл бұрын.В. 10 мың жыл бұрын.С. 5 мың жыл бұрын.Д. 18 мың жыл бұрын.Е. 12 мың жыл бұрын.3. Қабырғалары терең көмілген, көлемі 40 – 60 шаршы метр болатын мезолиттіке баспана табылған өзен бойы:А. Іле.В. Есіл.С. Лепсі.Д. Қаратал.Е. Нұра.4. Алғашқы егіншілердің егін оратын қарапайым құралы:А. Тас шапқы.В. Тас пышақ.Е. Тас орақ.Д. Бифас.Е. Бас балта.5. Ежелгі егіншілердің жер жырту құралы:А. Тесе.В. Орақ.С. Шалғы.Д. Тас кетпен.Е. Тас шапқы.6.Мезолит кезеңі шамамен созылған уақыты:А. 10 – 12 мың жылға.В. 1 мың жылға.С. 2 мың жылға.Д. 7 мың жылға.Е. 40 мың жылға.7. Уланған немесе өртегіш жебелер қай кезеңде кеңінен пайдаланылды:А. Палеолит.В. Неолитте.С. Мезолитте.Д. Ерте тас дәуірінде.Е. Энеолитте.8. Мезолитте шебер садақшы 1 минутта қанша оқ ата алды:А. 20 оқ.В. 10 оқ.С. 30 оқ.Д. 15 оқ.Е. 5 оқ.9. Тас өңдеу биік деңгейге көтерілген кезең:А. Палеолитте.В. Неолитте.С. Мезолитте.Д. Қола дәуірінде.Е. Темір дәуірінде.10. Саздан жасалған неолиттік қыш ыдыс атауы:А. Көзе.В. Тостақ.С. Кесе.Д. Сырнай.Е. Құмыра.11.Табиғи – климаттық ортаның бүгінгі күнге ұқсас жағдайға келген кезеңі:А. Энеолит.В. Кайназой.С. Неолит.Д. Палеолит.Е. Мезолит.12.Неолиттік Сексеуіл тұрағы орналасқан аймақ:А. Қызылорда облысы.В. Қарағанды облысы.С. Жамбыл облысы.Д. Алматы облысы.Е. Маңғыстау облысы.13. Неолит дәуірінің Усть – Нарым тұрағы табылған жер:А. Солтүстік Қазақстан.В. Орталық Қазақстан.С. Оңтүстік Қазақстан.Д. Шығыс Қазақстан.Е. Батыс Қазақстан14. Неолит дәуірінің Солтүстік Қазақстан жеріндегі тұрағы:А. Зеленая Балка.В. Усть – Нарым.С. Обалысай.Д. Шабақты.Е. Пеньки.15. Неолит дәуірінің Орталық Қазақстан жеріндегі тұрағы:А. Шабақты.В. Зеленая Балка.С. Усть – Нарым.Д. Семізбұғы.Е. Қарасу.16. Неолиттік 150 –ге жуық тұрақ, көне кен шығару, жерлеу орындары табылған өңір:А. Маңғыстау өңірі.В. Жетісу өңірі.С. Жезқазған өңірі.Д. Сырдария бойы.Е. Іле бойы.

17.Неолит дәуірі ең үлкен жаңалығының бірі:А. Садақ пен жебенің жасалуы.В. Алғашқы қоғаммдық еңбек бөлінісі мен аталық ру үстемдігінің орнауы.С. Қайық жасау.Д. Қыш құмыра жасауды үйрену.Е. Қола шығаруды меңгеру.18. «Қыш құмыралар заманы» деп аталатын дәуір:А. Палеолит.В. Неолит.С. Мезолит.Д. Қола дәуірі.Е. Темір дәуірі.19. Жылтырата тегістеу әдісі қалыптасқан дәуір:А. Мезолит.В. Неолит.С. Палеолит.Д. Темір дәуірі.Е. Қола дәуірі.20.Неолитте пайдаланыла бастаған құралдар:А. Дән, үккіштер, кетпен.В. Сүңіг,қайық.С. Садақ, бумеранг.Д. Балта, найза.Е. Тас шапқы, қырғыш.

21. Ежелгі адамдардың ұйымы – аналық ру қалыптасқан дәуір:А. Қола дәуірі.В. Темір дәуірі.С. Палеолит.Д. Неолит.Е. Мезолит.22. Неолит дәуірі қыш ыдыстарға (керамика бұйымдарына) тән өрнектер:А. Гүл түрінде.В. Геометриялық.С. Аңдар стилінде.Д. Болмаған.Е. Құстар бейнесінде.23. Мыс – тас ғасыры (энеолит) дәуірі шамамен қамтыған уақыты:А. Б.з.б.3000 – 2800 мың жылдар.В. Б.з.б. 12 – 5 мың жылдар.С. Б.з.б. 140 – 40 мың жылдар.Д. Б.з.б. 100 – 80 мың жылдар.Е. Б.з.б. 200 – 800 мың жылдар.24.Металдан жасалған құралдарды игеру басталған дәуір:А. Мустье.В. Кайназой.С. Энеолит.Д. Неолит.Е. Мезолит.

25. Ең бірінші қолданылған металл:А. Мыс.В. Қорғасын.С. Алтын.Д. Күміс.Е. Қалайы.

























































Тас дәуіріндегі Қазақстан.4 нұсқа.1.Адамдар мыс өңдеуді үйренген уақыты:А. 1 мың жыл бұрын.В. 5 мың жыл бұрын.С. 2 мың жыл бұрын.Д. 3 мың жыл бұрын.С. 7 мың жыл бұрын.2. Қоғамдық еңбек бөлінісі пайда болған дәуір:А. Палеолит. В. Неолит.С. Мезолит. Д. Қола. Е. Энеолит.3.Солтүстік Қазақстан жеріндегі 158 тұрғын үй табылған энеолиттік тұрақ:А. Зеленая Балка.В. Ботай.С. Обалысай.Д. Шабақты.С. Усть – Нарым.4. Солтүстік Қазақстандағы Ботай қай кезеңінің ерекше ескерткіші:А. Мезолит. В. Неолит.С. Энеолит. Д. Қола дәуірі. Е. Палеолит.

5.Энеолит ескерткіштері табылған Маңғыстау жеріндегі елді мекен:А. Алғабас. В. Арқайым.С. Шебір. Д. Шульбинка. Е. Шабақты.

6.Адамдардың шығу тегін жануарлармен байланыстырудың ғылыми атауы:А. Анимизм. В. Шаманизм.С. Тотемизм. Д. Эндогамия. Е. Экзогамия.7.Ежелгі адамдардың өз білімдерін суретті хат арқылы хабарлауы ғылымда қалай аталуы:А. Сына жазуы.В. Пиктография.С. Руна жазуы.Д. Этноархеология.Е. Палеография.8. Өлген адам үстіне қызыл минерал бояу себу сенімінің ғылыми атауы:А. Анимизм. В. Тотемизм.С. Шаманимзм. Д. Фетишизм. Е. Магия. 9. Табиғаттың құбылыстарынан өздерін сақтау үшін жасаған ежелгі адамдардың әрекеті:А. Анимизмдік. В. Тотемистік.С. Шамандық. Д. Магиялық. Е. Фетишизмдік.

10. Табылған сүйек пен мүйізден жасалған мүсіндерде көп кездесетін бейнелер:А. Аңдар бейнесі.В. Әйелдер бейнесі.С. Құдайлар бейнесі.Д. Жауынгерлер бейнесі.Е. Өсімдік бейнесі.11. Тотыққан мыс рудасынан металл қорыту басталған дәуір:А. Неолит.В. Мезолит.С. Палеолит.Д. Қола дәуірі.Е. Темір дәуірі.12. Ерте палеолит дәуіріндегі адамдар баспаналары:А. Шатқалдар. В. Үңгірлер.С. Жер төлелер. Д. Киіз үй. Е. Ағаш үй.13.Антропология ғылымы зерттейтін сала:А. Адамның мінез – құлқын.В. Адамның іш құрылысын.С. Адамның шығу тегін, дамуын, дене құрылысын, нәсілдік ерекшеліктерін.Д. Адамдардың жазуын.Е. Адамдардың көзқарасындағы ерекшеліктерді.14. Сыртқы биологиялық қасиеттеріне қарай адамзат баласының үлкен нәсілдік топқа бөліну түрлерінің саны:А. 2. В. 5.С. 3. Д.4. Е. 10.15.Нәсілдік ерекшеліктерді анықтайтын белгі:А. Ішкі адами қабілеттер.В. Әдет – ғұрыптар.С. Жазу стилі.Д. Сыртқы түр – түсі.Е. Өмір салты.16. Тарихи антропология қай ғылымның бір саласы?А. Тарих. В. География.С. Медицина. Д. Биология. Е. Ботаника.

17. Этника ұғымының тікелей қатысы бар сөз:А. Халық. В. Нәсіл.С. Әдет- ғұрып. Д. Ата- аймақ. Е . шаруашылық.18.Адамзат баласының пайда болып, қалыптасу үрдісінің дамуы:А. Әр аймақта әр қалай.В. Сібірде шапшаң.С. Азияда тезірек.Д. Еуропада баяуырақ.Е. Ежелгі дүниенің барлық аймағында бірдей.19.Алғашқы адамдардың рулық қауымнан кейінгі қалыптасу жүйесі:А. Тобыр.В. Тайпа.С. Тайпалық бірлестік.Д. Аталық ру.Е. Аналық ру.20. Алғашқы адамдар не арқылы өздерінің күш – қуатын, шапшаңдығын еселеп арттыра алды:А. Ойын.В. Еңбек.С. От.Д. Тамақ.Е. Су.21. Алғашқы адамдардың еңбек құралдары:А. Күрделі.В. Өте қарапайым.С. Түрлі – түсті.Д. Белгісіз.Е. Ою – өрнекпен безендірілген.22. Алғашқы адамдар қарапайым еңбек құралдарын пайдалануды үйренген соң:А. Табиғатқа тәуелділігі азая бастады.В. Табиғатқа тәуелді күйде қала берді.С. Бір – біріне бағынбай кетті.Д. Жалқаулыққа бой алдырды.Е. Аң аулау тоқырай бастады.





























































































































































2 тарау. Қола дәуіріндегі Қазақстан. 5 нұсқа.1.Қола дәуірі қамтитын кезең:А.б.з.б. 2800 – б.з.б. 900 жылдар «б.з.б. 3 – 1 мың жылдықтар)В.б.з.б. 40 – 1 мың жылдықтар.С. Б.з.б. 12 – 5 мың жылдықтар.Д. Б.з.б. 5 – 3 мың жылдықтар.Е. Б.з.б. 800 – 140 мың жылдықтар.2. Қоланың құрамы:А. Мыс пен қорғаныс.В. Мыс пен қалайы.С. Қалайы мен қорғасын.Д. Болат пен мыс.Е. Алтын мен күміс.3.Қола дәуірінде Жезқазған өңірінен 1 млн тоннадай кен өндірілгенін айтқан ғалым:А. Қ.Сәтбаев.В. Х.Алпысбаев.С. К.Ақышев.Д. Ә.Марғұлан.Е. М.Елеуов.4.Қола дәуірінде Шығыс Қазақстандағы Нарын мен Қалба кен орындарынан шығарылған қалайы мөлшері:А. 2100 тонна. В. 1100 тонна.С. 4100 тонна. Д. 3000 тонна. Е. 1000 тонна.

5.Қола дәуіріндегі кенді қорыту үшін салынған күрделі құрылыстар:А. Қазандықтар.В. Ошақтар.С. Пештер.Д. Үңгірлер.Е. Шеберханалар.6. Тастан және мыстан жасалған еңбек құралдарын ығыстырған кезең:А. Қола дәуірі.В. Темір дәуірі.С. Мысты тас дәуірі.Д. Мустье дәуірі.Е. Неолит дәуірі.7.Қола дәуірінде ыдыс жасаудың ең бір өрістеген түрі:А. Қыш ыдыстар.В. Көзе құмыралар.С. Тостағандар.Д. Жайпақ табақтар.Е. Қыш кеселер.8. Еуразия даласындағы қола дәуірінің мәдениеті:А. Андронов.В. Ботай.С. Атбасар.Д. Мақанжар.Е. Келтеминар.

9.Қола дәуірінің ең алғашқы ескерткіштері табылған жер:А. Андронов . В. Беғазы.С. Шақпақата.Д. Арыстанды.Е. Шульбинка.10. Андронов мәдениетінің ескерткіштері алғаш табылған жыл:А. 1918 жыл.В. 1914 жыл.С. 1968 жыл.Д. 1970 жыл.Е. 1954 жыл.11.Андронов мәдениетінің тұрақтары алғаш рет табылған жер:А. Андроново селосы маңы.В. Есік селосы маңы.С. Қалба жотасы.Д. Отырар маңы.Е. Маңғыстау өңірі.12. Андронов мәдениетінің ескерткіштері таралған аймақ:А. Енисейден Ұлытауға дейін.В. Енисейден Оралға дейін.С. Іледен Сарысуға дейін.Д. Алтайдан қара теңізге дейін.



13.Солтүстік және Батыс Қазақстандағы Андрон мәдениетінің қоныстар саны:А. 150 – ден аса.В. 20 –дан аса.С. 80 – нен аса.Д.30 – дан аса.Е. 50- ден аса.14.Қостанай облысы мен Челябі облысының шекарасында орналасқан қола дәуірінің ежелгі қаласы:А. Құлан.В. Арқайым.С. Сауран.Д. Қойлық.Е. Шірік – Рабат.15. Қола дәуіріне жататын Солтүстік Қазақстан жеріндегі қоныстар:А. Шақпақата мен Арыстанды.В. Петровка мен Боголюбов.С. Аралтөбе мен Тастыбұтақ.Д. Қанай мен Бесоба.Е. Таутары мен Тегіскен.16. Қола дәуіріне жататын 30 қоныс, 150 оба зерттелген аймақ:А. Солтүстік Қазақстан.В. Батыс Қазақстан.С. Орталық Қазақстан.Д. Шығыс Қазақстан.Е. Оңтүстік Қазақстан.17. Андрондықтардың бет бейнесін сипаттаған ғалым:А. В.П.Алексеев.В. А.Марғұлан.С. Х.Алпысбаев.Д. А.П.Окладников.Е. В.Зайберт.18. Мал бағудың көшпелі түрі қалыптаса бастаған дәуір:А. Қола.В. Темір.С. Неолит.Д. Мезолит.Е. Палеолит.19. Теселі егіншілік алғаш дамыған кезең:А. Қола дәуірі.В. Энеолит дәуірі.С. Кайназой.Д.Неолит дәуірін.Е. Палеолит дәуірі.20. Жерленген Андрондықтардың басы қаратылған жақ:А. Оңтүстікке, шығысқа,В. Батысқа, Солтүстікке.С. Батысқа, Оңтүстікке.Д. Солтүстікке, Шығысқа.Е. Солтүстікке, Батысқа.

21. Андрондықтардың тасқа салынған суреттері табылған жерлер:А. Құдайкөл, Семізбұғы, Қарасу.В. Таңбалы, Жасыбай, Хантау.С. Қанай, Батпақ, Обалысай.Д. Шақпақата, Ақыр, Құмақаж.Е. Дүзбай, Мақанжар. Сексеуіл.22. Андрондықтардың сүт өнімдері мен етті сақтау тәсілі:А. Суға булау.В. Ашыту.С. Кептіру.Д. Жердің астындағы шұңқырға сақтау.Е. Тұздау.23. Қазақстан территориясын мекендеген андронов тайпаларының кәсіптері:А. Мал бағу, егіншілік, балық аулау.В. Егіншілік, балық аулау, тоқымашылық.С. Тоқымашылық, ұсталық, мал бағу.Д. Балық аулау, егіншілік, мал бағу.24. Андрондықтар шаруашылықтың отырықшы түрімен айналысқан кезең:А. Б.з.б. І-ІІ мың жылдық.В. Б.з.б. І мың жылдық.С. Б.з.б. ІІ-ІІІ мың жылдық.Д. Б.з.б.ІҮ – ІІІ мың жылдық.Е. Б.з.б. ІҮ-ІІ мың жылдық.

25. Андрондықтарда дамымаған шаруашылық саласы:А. Шошқа шаруашылығы.В. Түйе шаруашылығы.С. Қой шаруашылығы.Д. Балық шаруашылығы.Е. Ірі қара шаруашылығы.



































































Қола дәуіріндегі Қазақстан. 6 нұсқа.1.Андронов тайпалары пайдаланған өрнек түрі:А. Геометриялық.В. Ирек сызықтар.С. Құстар бейнесі.Д. Жануарлар бейнесі.Е. Өсімдіктер бейнесі. 2.Андрондықтардың жұмсақ кенді өндіруде пайдаланған әдісі:А. Уату әдісі.В. Омыру әдісі.С. Бұрғылау әдісі.Д. Қайнату әдісі.Е. Күйдіру әдісі.3.Андрондықтардың қатты кенді өндіруде пайдаланған әдіс:А. Үңгіп қазу.В. Отпен уату.С. Ретушь.Д. Бұрғылау.Е. Су құю.4.Андрондықтардың тұрғын үйлері:А. Жер үй.В. Қазақ үй.С. Жертөле.Д. Ағаш үй.Е. Саман үй.5. Киіз үйдің прототипі (ұқсас түрі):А. Үйсіндердің дөңгелек тұрғын үйі.В. Сақтардың дөңгелек тұрғын үйі.С. Андроновтықтардың дөңгелек тұрғын үйі.Д. Қаңлылардың дөңгелек тұрғын үйі.Е. Сарматтардың дөңгелек тұрғын үйі.6.Орта және кейінгі андронов кезеңінде мәйітті жерлеуі:А. Аяқ қолын бүгіп,В. Еңбек құралдарымен.С. Мәйітті өртеді.Д. Денеге бояу жақты.Е. Мәйітті шалқасынан жатқызды.7.Андронов мәдениетінің археологиялық символына тән:А. Алқа мен білезік.В. Астаяқ пен сақина.С. Найзамен мен садақ.Д. Садақ пен қанжар.Е. Сырға мен алқа.8. Андрондықтар алғашқы соқа салу құқығын иеленгендер:А. Патша.В. Құдай.С. Малшы.Д. Жауынгер.Е. Егіншілер.9.Андрондықтардың антропологиялық түрі:А. Моңголоидтық.В. Европоидтық.С. Түркілік.Д. Негроидтық.Е. Азияттық.10. Қола дәуірі кезіндегі жоғары дін басылары:А. Абыздар.В. Құдайлар.С. Бақсылар.Д. Көсемдер.Е. Тәуіптер.11. Қола дәуірі абыздарының негізгі міндеттері:А. Салықты тексеру.В. Діни рәсімдерді орындау.С. Салт- дәстүрдің орындалуын қадағалау.Д. Малшылардың мал бағуын қадағалау.Е. Жауынгерлердің дайындығын тексері.12.Андрондықтардың таққан тұмарлары:А. Жыртқыш аңдардың азу тісі.В. Жыртқыш аңдардың тырнақтары.С. Құстардың қанаты мен тырнағы.Д. Жемістердің дәндерін.Е. Аңдардың терілері.

13. Андрондықтар айналысқан егіншілік түрі:А. Жыртпалы.В. Отырықшы.С. Маусымдық.Д. Теселі.Е. Суармалы.14. «Түсі ақ сары, көзі көкшіл, бойы орташа, басы сопақтау, мұрны қоңқақтау болып келген» деп бейнеленген тайпалар:А. Андрон тайпалары.В. Сақ тайпалары.С. Ғұн тайпалары.Д. Үйсін тайпалары.Е. Қаңлы тайпалары.15. Андрондықтар үй салуды неден бастады? А. Ағаш отырғызудан.В. Құрбандық шалудан.С. Үй орнын аластаудан.Д. Құрбандық беруден.Е. Үй орнын қоршаудан.16. Андрондықтардың қасиетті деп санаған орны:А. Ошақ.В. Төр.С. Босаға.Д. Шаңырақ.Е. Кереге.

17. Қазақстан жеріндегі қола дәуірінің ең соңғы кезең мәдениеті:А. Беғазы – Дәндібай.В. Андронов, Арқайым.С. Құдайкөл, Семізбұғы.Д. Шақпақата, Ақыр.Е. Дүзбай, Мақанжар.18. Беғазы – Дәндібай мәдениетінің хронологиялық ауқымы:А. Б.з.б. ХҮ – ХІІ ғасырлар.В. Б.з.б. ХІІ - ҮІІІ ғасырлар.С. Б.з.б. ХІІІ – ҮІІ ғасырлар.Д. Б.з.б. ҮІІІ – ҮІІ ғасырлар.Е. Б.з.б. ХІ – ІХ ғасырлар.19. Тебінді жайылымға байланысты саны артқан мал түрі:А. Жылқы, қой.В. Қой, ешкі.С. Шошқа, сыйыр.Д. Түйе, сыйыр.Е. Түйе, Қодас.20.Қазақстан жеріндегі қола дәуірін жоспарлы зерттеу басталған жыл:А.т 1946 жыл.В. 1954 жыл.С. 1947 жыл.Д. 1931 жыл.Е. 1928 жыл.

21.Қазақстанда қола дәуірін түбегейлі зерттеуді бастаған ғалым:А. К.А.Ақышев.В. Ә.Марғұлан.С. Х.Алпысбаев.Д. А.П.Окладников.Е. М.П.Грязнов.22. Қола дәуірі қоныстарының көбінесе орналасқан жері:А. Тау бөктерінде.В. Шатқалдарда.С. Өзендер жағасында.Е. Жазық далада.Е. Орман, тоғайларда. 23. Нұра өзені жағасынан табылған қола дәуіріне жататын тас мүсін:А. Ер адамның басы.В. Құдайлар бейнесі.С. Жауынгерлер.Д. Абыздар.Е. Жануарлар.24. Көкшетау жеріндегі қола шалғы табылған қоныс:А. Бесбай.В. Талды.С. Арқайым.Д. Шағалалы.Е. Атасу.25. Айбас сағасындағы (Орталық Қазақстан) Андронов мәдениетіне жататын Алакөл қабірінен табылған археологиялық олжа:А. Алтын білезік.В. Шыны ыдыс.С. Алтын алқа.Д. Алтын қапсырма.Е. Күміс сырға.

































































Қола дәуіріндегі Қазақстан. 7 нұсқа.1.Біздің заманымызға жеткен ежелгі мерекенің бірі және оның хронологиялық ауқымы:А. Наурыз мейрамы( 7 мың жыл бұрын)В. Наурыз мейрамы ( 4 мың жыл бұрын)С. Наурыз мейрамы ( 1мың жыл бұрын)Д. Наурыз мейрамы ( 3 мың жыл бұрын)Е. Наурыз мейрамы (2 мың жыл бұрын) 2. Қола балқыту басталған мерзім:А. 2 мың жыл бұрын немесе б.з.д. 2 мың жылдықта.В. 1 мың жыл бұрын немесе б.з.д. 3 мың жылдықта. С. 3 мың жыл бұрын немесе б.з.д. 1 мың жылдықта.Д. 1 мың жыл бұрын немесе б.з.д. 4 мың жылдықта.Е. 4 мың жыл бұрын немесе б.з.д. 2 мың жылдықта.3. Туысқандар арасында малды бөлісу нәтижесінде:А. Рулық қатынас дамыды.В.жеке меншік қалыптасты.С. Қауымдық қатынас қалыптасты.Д. Мемлекет қалыптасты.Е. Дау – жанжалға әкелді.4. Беғазы – Дәндібай құмыраларында көп кездесетін өрнектер түрі:А. Геометриялық, өрнектер.В. Тарақ жүзді, үзік сызықты, үшбұрышты өрнектер.С. Ирек үшбұрыш , бүршік, бұрышты өрнектер.Д. Гүл тәрізді, тік сызықты, өсімдік тәрізді өрнектер.Е. Дөңгелек, доға, үзік сызық өрнектер. 5.Андрондықтарда қыш ыдыстар жасаумен көбінесе айналысқандар:А. Шеберлер.В. Әйелдер.С. Құлдар.Д. Еркектер.Е. Жат жұрттықтар.6. Орталық Қазақстанда андрондықтардың арнайы кен балқытатын пештер қалдықтары табылған елді мекен:А. Дәндібай.В. Беғазы.С. Атасу.Д. Қанай.Е. Таутары.7. От құдайы Агнияға арнап құрбандыққа шалынған мал түрі:А. Қой.В. Бұқа.С. Түйе.Д. Жылқы.Е. Ешкі.8. Андрондықтардың тасқа салған суреттері табылған жерлер:А. Шульбинка, Арыстанды, Батпақ.В. Жасыбай, Таңбалы, Хантау.С. Пенькин, Усть – Нарым, Семізбұғы.Д. Шірік- Рабат, Бәбіш – Молда, Бесшатыр.Е. Обалы, Атасу, Үшбұлақ.9.Андрондықтардың айналысқан егіншілік мүрі:А. Жыртпалы.В. Теселі.С. Отырықшы.Д. Суармалы.Е. Маумымдық.10. Андронов тайпалары отбасылық және жеке меншіктің пайда болуының ықпалымен айналыса бастаған сала:А. Мал шаруашылығына көшті.В. Егіншілікке көшті.С. Отырықшылыққа көшті.Д. Тоқымашылық дамыды.Е. Сауда дамыды.11. Қола дәуірінде шаруашылықтың негізгі саласы:А. Аң аулау.В. Егіншілік.С. Балық аулау.Д. Терімшілік.Е. Мал шаруашылығы.12.Қола дәуірінің тайпалары сөйлеген тіл.А. ТүркіВ. АрабС.Үнді – еуропалық.Д. Шағатай.Е. Үнді – иран.

13. Андроновтықтар тасқа көбірек салған суреттер:А. Аңшылар.В. Малшылар.С. Егіншілер.Д. Жабайы бұқа – тур.Е. Қос өркешті бактриян – түйе.14.Андронов мәдениетін таратқан тайпалар мекендеген территория:А. Ертіс пен Жайық арасы.В. Орал мен Енесей арасы.С. Батыс Еуропа мен Қазақстан.Д. Шығыс Еуропа мен Қазақстан.Е. Қазақстан мен Шығыс Азия.15.Теңсіздік шыққан кезең:А. Палеолит.В. Мезеолит.С. Неолит.Д. Энеолит.Е. Қола.16. Мәйіттің қол – аяғын бүгіп жерлеу дәстүрі кездесетін кезең:А. Палеолит.В. Мезолит.С. Неолит.Д. Қола дәуірі.Е. Темір дәуірі.

17. Ә.Х.Марғұлан бастаған экспедицияның жоспарлы зерттеуі басталған жыл:А. 1927.В. 1958С. 1914Д. 1946Е. 193818. Ғалымдар кімдердің баспаналарын қазақтың киіз үйіне ұқсайды деп есептейді?А. Саналы адамдардың,В. Епті адамдардың.С. Андрондықтардың.Д. Сақтардың.Е. Үйсіндердің. 19. Қола дәуірінде қарапайым істерді көсемдер шешті, ал ортақ мәселелер кімдердің қолына қалдырылды?А. Көсемдердің.В. Тайпа кеңесінің.С. Ру басының.Д. Ешқайсының.Е. Ондай мәселе қаралмады.20. Қола дәуірінде ежелгі салт – дәстүрмен әдеп – ғұрыптардың бұлжытпай орындалуын қадағалайтындар:А. Қарапайым халық.В. Ру көсемі.С. Батырлар.Д. Абыздар.Е. Уәзірлер.21. Орталық Қазақстанда қола дәуірінің ең соңғы кезеңі:А. Беғазы – Дәндібай мәдениеті.В. Андронов мәдениеті.С. Қанай мәдениеті.Д. Берел қорымы.Е. Тасмола мәжениеті.22. Қола дәуірінде түйені қолға үйреткендігін айғақтайтын түйе сүйектері табылған жерлер:А. Солтүстік Қазақстан.В. Солтүстік және Оңтүстік Қазақстан.С. Шығыс және Орталық Қазақтан.Д. Орталық және Батыс – Қазақстан.Е. Орталық Қазақстан.23. Қола дәуіріндегі жоғары дін басылары:А. Абыздар.В. Билер.С. Батырлар.Д. Дін басылары болмаған.Е. Ру көсемі.24. Беғазы – Дәндібай мәдениетінің хронологиялық ауқымы:А. Б.з.б. 13 – 8 ғасырларды қамтиды.В. Б.з.б. 8 – 5 ғасырларды қамтиды.С. Б.з.б. 5 – 3 ғасырларлы қамтиды.Д. Б.з.б. 12 – 8 ғасырларды қамтиды.Е. Б.з.б. 3 – 1 ғасырларды қамтиды.

















































3 тарау. Темір дәуіріндегі Қазақстан. 8 нұсқа.1.Темір дәуірін қамтитын аралық:А. Б.з.д. ҮІІІ ғасыр – б.з-дың ҮІ ғасыры.В. Б.з.д. ҮІІ ғасыр- б.з.-дың ҮІ ғасыры.С.Б.з.д. ІҮ ғасыр – б.з.- дың Ү ғасыры.Д. Б.з.д. ІІ ғасыр – б.з.- дың ІҮ ғасыры.Е. Б.з.д. ІІІ ғасыр – б.з. – дың І ғасыры.2. Темір дәуірінің бөліну кезеңі:А. 2- ге.В. 3- ке.С. 4- ке.Д. 5- ке.Е. 6- ға.3. Ерте темір дәуірі кезең аралығы:А. Б.з.б. ХҮІ – Ү ғасырлар.В. Б.з.б. ҮІІІ – ІІІ ғасырлар.С. Б.з.б. ХҮІІ – ҮІІІ ғасырлар.Д. Б.з.б. ІҮ – ІІІ ғасырлар.Е. Б.з.б. ҮІІ – ІІІ ғасырлар.4.Кейінгі темір дәуірі кезеңі аралығы:А. Б.з.б. ІІІ – б.з. ҮІ ғасыр.В. Б.з.б. ІІ – ІІІ ғасырлар.С. Б.з.б. ҮІ – ІҮ ғасырлар.Д. Б.з.б. ІІ – ІҮ ғасырлар.Е. Б.з.б. ІІІ – Ү ғасырлар.5.Шығыс Қазақстандағы ерте темір дәуірінің б.з.б. ҮІІ – ҮІ ғ. аралығын қамтитын кезеңі:А. Берел кезеңі.В. Майемер кезеңі.С. Құлажорға кезеңі.Д. Пазырық кезеңі.Е. Тасмола кезеңі.6. Зайсан аумағында патша қорғандарының ең көп шоғырланған жері:А. Жетіасар.В. Бесшатыр.С. Қауыншы.Д. Шілікті.Е. Тасмола.7.Қазақстан аумағындағы б.з.б. ҮІІІ ғ. жататын ең көне патша жерлеу орны:А. Бесшатыр.В. Майемер.С. Қауыншы.Д. Отырар – Қаратау.Е. Шілікті.8.Шілікті қорымынан табылған обалар саны:А. 51 оба. В. 30 оба.С. 41 оба. Д. 21 оба.Е. 35 оба.

9. 3-ші алтын киімді адам табылған қорған:А. Бесоба.В. Бәбіш – Молда.С. Бірлік.Д. Тасмола.Е. Шілікті.10. Б.з.б. ҮІІІ ғ. жататын Шілікті қорғандарын зерттеген ғалым:А.Ә.Төлеубаев.В.Ә.Марғұлан.С.Х.Алпысбаев.Д.А.М.Оразбаев.Е.К.А.Акыщев.11.Шілікті қорғанынан табылған қола жебе саны:А. 13.В.12.С.8Д.6.Е.20.12.Шығыс Қазақстан аумағын ертеде мекендеген тайпа:А. Парадарайа.В. Тиграхауда.С. Хаумаварга.Д. Аримаспылар.Е. Дахтар.13.Шілікті қорғанындағы алтын каптырма – түймешектердің саны:А. 4300 дана.В. 1500 дана.С. 4000 дана.Д. 2635 дана.Е. 4325 дана.14.Майемер кезеңінің әшекей заттарындағы бейнелер:А. Өсімдіктер мен құстар.В. Иірімді сызық және ирек сызықтар.С. Тарақ жүзді, үшбұрышты, моншақ.Д. Түйін өрнек, балдақ пішінде, домалақтар.Е. Жыртқыш аңдар, хайуанаттар.15.Шығыс Қазақстанның ерте темір дәуірінің б.з.б. Ү – ІҮ ғ.аралығын қамтитын кезең:А. Берел кезеңі.В. Майемер кезеңі.С. Құла жорға кезеңі.Д. Сымтас кезеңіЕ. Замараев кезеңі.16.Берел қорымынан табылған оба саны:А. 30-тан астам.В. 20- дан астам.С. 40- дан астам.Д. 50- ден астамЕ. 10 – нан.17.Берел қорымдарынынң орналасқан жері:А. Қатонқарағай ауданы.В. Зайсан ауданы.С. Тарбағатай ауданы.Д. Ақсуат ауданы.Е. Ұржар ауданы.18. 1998 – 1999 жылдары Берел кезеңінің № 11 обасын ашқан археолог:А. З.Самашев.В. Х.Алпысбаев.С. Ә.Марғұлан.Д. Ә.Төлеубаев.Е.К.Акышев.19.Бұзылмай сақталған 13 жирен ат табылған темір дәуірінің қорғаны:А. Есік.В. Берел.С. Бесшатыр.Д. Бәбіш – Молда.Е. Шырық – Рабат.20.Аттар өз иесін жорыққа апара жатқандай, әскери дайындықпен көмілген қорған:А. Шілікті.В. Тасмола,С. Үлкен Берел.Д. Арқайым.Е. Атасу.21. Берел кезеңі мәдениеті Алтай және Тува аймағында кең таралған қай мәдениетке ұқсас?А. Жуантөбе.В. Қарғалы.С. Тасмола.Д. Пазырық.Е. Есік.22. Шығыс Қазақстандағы ерте темір дәуірінің (б.з.б. ІІІ - ! ғ.) аралығын қамтитын кезең:А. Майемер кезеңі.В. Берел кезеңі.С. Құлажорға кезеңі.Д. Сынтас кезеңі.Е. Баланды кезеңі.23. Құлажорға ескерткішіндегі адамды жерлеуі дәстүрі:А. Тас сандықта.В. Орап.С. Қол – аяғын бүгіп.Д. Ағаш табыттарда.Е. Отырғызып.24.Б.з.б. Ү- ІҮ ғасырларға жататын оба:А. Бесоба қорғаны.В. Есік қорғаны.С. Тасмола қорғаны.Д. Бесшатыр қорғаны.Е. Құлажорға қорғаны.25.Есік қорымынан табылған оба саны:А. 40- тан астам.В. 30 –тан астам.С. 25 – тан астам.Д. 50- тан астам.Е. 60- тан астам.









































































Темір дәуіріндегі Қазақстан. 9 нұсқа.1.Есік обасынан табылған алтын бұйымдардың саны:А. 4 мыңнан астам.В. 2,5 мыңнан астам.С. 3 мыңнан астам.Д. 1 мыңнан астам.Е. 1,5 мыңнан астам.2.Сарыарқадағы ерте темір дәуірі ескерткіштері:А. Тасмола.В. Шілікті.С. Қарғалы.Д. Бесоба.Е. Есік.3.Тасмола мәдениетінің ерекшелігі:А. Адам мен жылқыны қатар жерлеуінде.В. Өртеп жерледі.С. Мәйіттің басын батысқа қаратты.Д. Отырғызып жерледі.Е. Бальзамдап, мумиялап жерледі.4.Орталық Қазақстандағы ерте темір дәуірінің ескерткіштері:А. Шірік – Рабад қонысы.В. «Мұртты қорғандар»С. « Патша қорғандар»Д. Аралтөбе қорымы.Е. « Жетісу михрабы» құрбандық табағы.5. « Мұртты обалар» көп тараған аймақ:А. Орталық Қазақстан.В. Батыс ҚазақстанС. Солтүстік Қазақстан.Д. Шығыс Қазақстан.Е. Маңғыстау.6. Тасмола мәдениетін қалдырған тайпалар:А. Массагеттер.В. Исседондар. Аримаспылар, аргиппейлер.С. Савроматтар.Д. Сақ тиграхаудалар.Е. Сақ парадарайалар.7.Ерте темір дәуірі ескерткіші Тасмола мәдениеті табылған аудан:А. Жетісу.В. Екібастұз.С. Арал маңы.Д. Алтай өңірі.Е. Ыстықкөл маңы.8.Қазақстанда шығыстан батысқа қарай бөліп жатқан аласа таулар желісі:А. Алатау.В. Қаратау.С. Сарыарқа.Д. Алтай . Е. Маңғыстау .9.Ежелгі заманда Сарыарқаның солтүстік батысын мекендеген тайпалар:А. Массагеттер.В. Сақтар.С. Аргиппейлер.Д. Аримаспылар.Е.Исседондар.10.Ежелгі заманда сарыарқаның орталығын мекендеген тайпалар:А. Сақ – тиграхаудаларВ. Исседондар.С. Сақ – хаумаваргалар.Д. Массагеттер.Е. Сарматтар.11.Ежелгі заманда Сарыарқаның шығысын мекендеген тайпалар:А. Исседондар.В. Сарматтар.С. Аримаспылар.Д. Сақ – тиграхаудалар.Е. Исседондар.12. Геродот жазбасындағы савроматтардың «биік таулардың баурайында» тұрған көрші тайпалары:А. Массагеттер.В. Аримаспылар.С. Дахтар.Д. Аргиппейлер.Е. Исседондар.13. Аргиппейлердің шығысқа қарай орналасқан көрші тайпалары:А. Дайлар.В. Сарматтар.С. Шошақ бөрікті сақтар.Д. Аримаспылар.Е. Исседондар. 14. «Ақ жалды жүйрік аттылардың иелері» деп аталған тайпа:А. Теңіздің арғы жағындағы сақтар.В. Хаома сусунын даярлаушы сақтар.С. Даилар.Д. Аргиппейлер.Е. С.арматтар.15. Орталық Қазақстандағы «мұртты обалар» жататын дәуір:А. Қола.В. Палеолит.С. Мыс.Д. Темір.Е.Неолит.16.Адам мен жылқы қатар жерленуімен ерекшеленетін Сарыарқадан ерте темір дәуір мәдениеті:А. Беғазы – Дәндібай.В. Тасмола.С. Андронов.Д. Қауыншы.Е. Пазырық.

17.Тасмола мәдениеті қанша даму кезеңінен тұрады?А. 1.В.2.С.5.Д.3.Е.6.18. Тасмола мәдениетін қалдырған тайпалар исседондар деп тұжырым жасаған ғалым:А. К.Ақышев.В. М.Герасимов.С. Ә.Марғұлан.Д. Х.Алпысбаев.Е. Г.Сосновский.19. Солтүстік Қазақстанның ежелгі тұрғындарының көшпелі өмір салтына өткен кезі:А. Б.з.б. ІІ ғ.В. Б.з.б. ІІІ мың жылдық.С. ІІ – ІІІ ғғ.Д. Х – ХІІІғғ.Е. б.з.б. І мың жылдық.20.Солтүстік Қазақстан жеріндегі алғашқы сақ заманына жататын обалар:А. Есік.В. Шілікті.С. Бірлік, Алыпқаш.Д. Тасмола.Е. Бесшатыр.21.Сақтарда моңғолоидтық белгілер басым кездесетін өңір:А. Оңтүстік Қазақстан.В. Батыс Қазақстан.С. Солтүстік және Шығыс Қазақстан.Д. Орталық Қазақстан.Е. Маңғыстау.22.Қазақстанның Солтүстік өңірінде өмір сүрген тұрғындары тұрмысында б.з.б. І мың жылдықта болған өзгеріс:А. Егіншілікке өтті.В. Көшпелі өмір салтына ауысты.С. Алғаш рет металл балқытуды меңгерді.Д. Жылқы малын қолға үйретті.Е. Балық аулауды үйренді.23.Темір дәуірінде жылқыны қолға үйретуге байланысты ойлап табылған жаңалық:А. Темірден жасалған ер- тұрман.В. Қамшы.С. Қылдан бұйым жасау.Д. Үзеңгі мен ауыздық.Е. Темір тарақ.24.Ерте темір дәуірінің Солтүстік Қазақстандағы мәдениеті:А. Бәбіш – Молда қаласы.В. Шілікті ескерткіштері.С. Ұлыбай – Тасмола мәдениеті.Д. Берел қорымы.Е. Бесшатыр қорымы.25.Ұлыбай – Тасмола мәдениетінің хронологиялық кезеңдерінің саны:А. 1 хронологиялық кезеңнен.В. 2 хронологиялық кезеңнен.С. 3 хронологиялық кезеңнен.Д. 4 хронологиялық кезеңнен.Е. 5 хронологиялық кезеңнен.



















































Темір дәуіріндегі Қазақстан. 10 нұсқа.1.Солтүстік Қазақстандағы темір дәуірінің Ұлыбай – Тасмола мәдениетінің бірінші хронологиялық кезеңі:А. Б.з.б. ІІІ – ІІ ғғ.В. Б.з.б. ІІ – І ғғ.С. Б.з.б. І ғғ.Д. Б.з.б. ҮІІІ – ҮІІ ғғ.Е. І – ІІ ғғ.2. Солтүстік Қазақстандағы темір дәуірінің Ұлыбай – Тасмола мәдениетінің екінші хронологиялық кезеңінің ауқымы:А. І – ІІ ғғ.В. ІІ – ІІІғғ.С. ІІІ – ІҮ ғғ.Д. Б.з.б. ҮІ – Ү ғғ.Е. І – ІІ ғғ.3. Солт үстік Қазақстандағы темір дәуірінің Ұлыбай – Тасмола мәдениетінің үшінші хронологиялық кезеңінің ауқымы:А. Б.з.б. І – І ғғ.В. Б.з.б. ІХ ғғ.С. Б.з.б. ІҮ – ІІ ғғүД. І – ІІІ ғғ.Е. ІІІ – Ү ғғ.4.Ұлыбай – Тасмола мәдениетінің бірінші кезеңіне жататын обалары:А. Шілікті.В. Берел.С. Бірлік, Алыпқаш, Покровка. Бектеңіз.Д. Бесшатыр.Е. Есік обасы.5. Ұлыбай – Тасмола мәдениетінің екінші кезеңіне жататын обалары:А. Бесшатыр.В. Сарғара, Бектеңіз.С. Есік.Д. Шілікті.Е. Берел.6. Ұлыбай – Тасмола мәдениетінің үшінші кезеңі обалары:А. Бесшатыр.В. Сарғара.С. Есік.Д. Бірлік, Бағанаты, Өрнек.Е. Шілікті.7.Ерте темір дәуіріне жататын Есілдің оң жағындағы зерттелген бекініс қалашық:А. Бәбіш –Молда.В.Қызыл аңғар.С. Ақтау.Д.Есік.Е.Арқайым.8.Ерте темір дәуіріне жататын қоныстар:А. Бұқтырма, ШүлбіВ. Бөркі, Алыпқаш. Қарлыға.С. Беғазы – Дәндібай.Д. Жетіасар.Е. Шақпақата.9.Ерте темір дәуірінде мал басының көбейуіне байланысты қалыптасқан кәсіп:А. Көшпелі мал шаруашылығы.В. Сауда.С. Қолөнер.Д. Егіншілік.Е. Құрылыс.10.Табиғаттың дайын өнімін пайдаланған аңшы – терімшілерден көшпелілердің айырмашылығы:А. Сауда жасады.В. Өнім өндірді.С. Қол өнерді меңгерді.Д. Бәйге ұйымдастырды.Е. Алысқа сапар шекті.11.Тебінді малды жаюға байланысты қалыптасқан мезгіл:А. Жазда.В. Күзде.С. Қыста.Д. Көктемде.Е. Барлық мезгілде.12.Көшпелілердің жазда мал жаятын жайылым түрі:А. Жайлау. В. Күзеу.С. Қыстау. Д. Көктеу.Е. Болмаған.

13.Көшпелілердің жылы қоралары бар жайылым түрі:А. Қыстау.В. Күзеу.С. Көктеу.Д. Жайлау.Е. Болмаған.14.Таза көшпелі тұрмыс қалыптасқан аймақтар:А. Батыс және Орталық Қазақстан.В. Оңтүстік Қазақстан және Жетісу.С. Шығыс Қазақстан мен Оңтүстік – Шығыс Қазақстан.Д. Солтүстік Қазақстан.Е. Жетісу мен Маңғыстау.15.Жартылай көшпелі мал шаруашылығы дамыған аймақ:А. Маңғыстау түбегі.В. Батыс және Орталық Қазақстан.С. Алтай, Жетісу таулы аймақтары.Д. Оңтүстік Қазақстан.Е.Солтүстік – Батыс Қазақстан.16.Темір дәуірінде Сырдария, Шу, Келес аңғарларында дамыған шаруашылықтың түрі:А. Көшпелі .В. Отырықшы.С. Жартылай көшпелі.Д. Омарта шаруашылығы.Е. Терімшілік.

17.Киіз үй қабырғасының атауы:А. Кереге.В. Уық.С. ШаңырақД. Тапшан.Е. Бау.18.Киіз үйдің ағаш қаңқасынынң бөліктерінің саны:А. 3 В. 2С. 4 Д. 5 Е. 619. Көшпелілер баспаналарындағы киелі болып саналған орын:А. Терезе жақтауы.В. Есік жақтауы.С. Ошақ маңы.Д. Үйдің бұрыштарыЕ. Табалдырық.20.Ертедегі көшпелілердің баспаналарындағы ошақ орны:А. Ортасы.В. Есік маңы.С. Төр.Д. КіреберісЕ. Қабырға.21.Көшпелілердлегі күзгі жайылымның түрі:А. Көктеу. В. Күзеу.С. Қыстау. Д. Жайлау.Е. Күзгі жайылым болмаған.22.Б.з.б. ҮІІ – Ү ғасырлардағы бейнелеу өнеріндегі стиль:А. Геометриялық өрнек.В. Толқынды тармақ.С. Аң стиліД. Ағаш жапырақтары тәрізді өрнек.Е. Ағаш бүршіктері тәрізді өрнек.23.Сақ жауынгерлерінің темір қару жарағы мен сауыт сайманы табылған қалашық:А. Көк Мардан.В. Арқайым.С. Бәбіш – Молда.Д. Шірік – Рабат.Е. Ақтас.24. Көшпелілердің қарулану ерекшелігін жазған А.Македонскийдің тарихшысы:А. Помпей ТрогВ. ГерадотС. СтрабонД. Полиэн.Е.Арриан.



















































































3.2. Сақтар. 11 нұсқа.1.Б.з.б. І мыңжылдықта орта Азия мен Қазақстан жерін мекен еткен ежелгі тайпа:А. Сақтар.В. Түріктер.С. Ғұндар.Д. Аландар.Е. Аварлар.2.Сақтар туралы мәліметтер кезедесетін деректер:А. Грек, парсы авторларының шығармалары.В. Орхон – Енисей жазбалары.С. Үнді ведалары.Д. Қытай жылнамалары.Е. Орыс жылнамалары.3. Сақтар туралы дерек қалдырған грек авторы:А. Марцеллин.В. Геродот.С. ЦицеронД. ГомерЕ. Гиппократ4.Қазақстан жеріндегі сақ тайпалары туралы жазған ел:А. Қытайлар. В. Ұйғырлар.С. Немістер. Д. Парсылар.Е. Үнділер.

5.Иран жазбаларындағы «сақ» сөзінің мағынасы:А. Дарияның арғы жағындағылар.В. Досқа адал адамдарС. Жүйрік атты турларД. Тәңірге табынушылар.Е. Мұртты жігіттер.6.Парсы жазбаларындағы «сақ» сөзінің мағынасы:А. Көшпелі тұрғындар.В. Абыз адамдар.С. Құдіретті еркектер.Д. Сусын даярлаушылар.Е. Шошақ бөріктілер.7.Ежелгі грек авторларының сақтарды атауы:А. Азиялық скифтер.В. Құдіретті еркектер.С. Жүйрік атты турлар.Д. Дұшпанға қатал жандар.Е. Көшпелілер.8. Грек деректеріндегі көшпелілердің тағы бір атауы:А. Турлар.В. Тұрандықтар.С. Сақтар.Д. Дайлар.Е. Көшпелілер.

9. Ежелгі грек авторы Геродоттың сақтарды атауы:А. ТиграхаудаВ. Парадарайа.С. Тур.Д. ҒұнЕ. Массагет.10.Парсы жазбаларындағы Жетісуда және Сырдарияның орта ағысында тұрған сақтар:А. Массагет В. Дай.С. Сақ тиграхаудаД. Дах.Е. Исседон.11. Парсы жазбаларындағы теңіздің арғы жағындағы сақтар:А. Массагет.В. Дай.С. Сақ – парадарайа.Д. Дах.Е. Исседон.12. Сақ- парадарайаларының оңтүстігінде қоныстанған сақтардың атауы:А. Исседондар.В. Хаумаваргалар.С. Ғұндар.Д. Дахтар.Е. Қаңлылар.13.Сақтар туралы «дұшпанға – қатал, досқа – адал» деп баяндағандар:А. Парсы авторлары.В. Қытай жылнамашылары.С. Үнді тарихшылары.Д. Орыс жылнамашылары.Е. Грек авторлары.14.Сақ әйелдері туралы «ержүрек келеді, соғыс қаупі төнгенде ерлеріне көмектеседі» деп баяндайтын грек авторы:А. ГеродотВ. КсерксС. ПолиэнД. КтесийЕ.Кир.15. «Шошақ бөріктілер» деп аталғандар:А. Ғұндар.В. Дайлар.С. Дахтар.Д. Тиграхауда сақтары.Е. Сарматтар16.Тиграхауда сақтарының қоныстанған аумағы:А. Оңтүстік Қазақстан және Жетісу.В. Солтүстік Қазақстан мен Орал тауы.С. Батыс Қазақстан.Д. Шығыс Қазақстан мен Алтай тауы.Е. Маңғыстау мен Каспийдің оңтүстігі.17. Сақ қоғамындағы тайпалар мен рулар арасындағы даулы мәселелерді шешкендер:А. Тайпа көсемі.В. Тархан.С. Бек.Д. Жауынгер.Е. Абыз.18. Сақ қоғамындағы топтар:А. Бектер, әскерлер, қара бұдын.Б. Жауынгерлер, абыздар, малшылар мен егіншілер.С. Байлар, шаруалар, жауынгерлер.Д. Батырлар, Тектілер, Таттар. Е. Дінбасылар, ақсүйектер, құлдар.19. Сақ жауынгерлерінің киім түсі:А. Ақ.В. Қызыл және сары – қызыл.С. Жасыл.Д. Көгілдір.Е. Қара.20. Сақ қоғамындағы малшылар мен егіншілердің киім түсі:А. Қара.В. Сары көк.С. АқД. Қоңыр.Е. Ала.21. Сақ жауынгерлерінің ежелгі үнді – иран тіліндегі атауы:А. «Жүйрік ердер»В. «Сегізаяқтылар»С. «Көшпенділер»Д. «Арбада тұрғандар»Е. «Балуандар»

22.Сақ қоғамындағы абыздардың танымал белгісі:А. Көйлегі.В. Белбеуі мен қанжары.С. Қамшысы.Д. Асатаяғы мен тұмаршасы.Е. Тостаған мен ерекше бас киімі.23. Сақ қоғамындағы «сегізаяқтылар» деп аталғандар:А. Абыздар.В. Жауынгерлер.С. Патшалар.Д. Малшылар мен егіншілер.Е. Емшілер.24. Деректерден белгілі б.з.б. 570 – 520 ж. өмір сүрген сақ патшайымы:А. Томирис.В. Бопай.С. Тамара.Д. Бөрте.Е. Сара.25.Томиристің басқа, сақтардың белгілі әйел патшасы:А. Тұмар.В. Бөрте.С. Бопай.Д. Тамара.Е. Зарина.

































































Сақтар. 12 нұсқа.1.Сақтарды «әлемдегі ең әділ, ең шыншыл» деп есептеген ел:А. Парсылар.В. Орыстар.С. Қытайлар.Д. Үнділер.Е. Гректер.2. «Киімі мен өмір сүру дағдысы скифтерге ұқсас» деп сақтар туралы жазған автор:А. Сыма ЦяньВ. Бань ГуС. Арризан.Д. ГеродотЕ. Ктесий3. Сақтардың негізгі шаруашылығы:А. Мал шаруашылығыВ. ЕгіншілікС. Балық аулау.Д. ТерімшілікЕ. Бақташылық4. Сақтар аз өсірген мал түрі:А. Биязы жүнді қойлар.В. Құйрықты қойлар.С. Өркешті түйелер.Д. Ірі қара.Е. Жылқы.5. Геродот жазбаларындағы сақтардың қыс кезіндегі мекені:А. Киіз үйлер.В. ЖертөлелерС. Ағаш үйлер.Д. Кірпіш үйлер.Е. Үңгірлер.6. Сақтар туралы «құдай деп олар күнді есептейді және оған жылқыны құрбандыққа шалады» деп жазған автор:А. ГеродотВ. СтрабонС. Арриан.Д. ПолибийЕ. Диодор.7.Сақ жеріне Кирдің басып кірген уақыты:А. Б.з.б. 519ж.В. Б.з.б. 420ж.С. Б.з.б 200ж.Д. Б.з.б. 530ж.Е. Б.з.б. 320ж.8.Томирис « әйел болса да қорыққан жоқ» деп жазған Рим тарихшысы:А. МенандрВ. Үлкен Плиний.С. ГеродотД. Цицерон.Е.Помпей Трог.

9.Сақ жерінде Кирдің өлтірілгенін жазған тарихшы:А. Геродот.В. Гомер.С. ЦицеронД. МенандрЕ. Платон10.Қызылорда облысындағы б.з.б. ҮІ – б.з. ХІІІ ғасырына жататын ежелгі қалашық:А. БитяньВ. ЧичуаньС. Шаш.Д. Шірік – РабатЕ. Яссы.11. Сақтар туралы «киімімен өмір сүру дағдысы скифтерге ұқсас» деп жазған:А. Геродот.В. ПолиэнС. СтрабонД. Диоген.Е. Сыма- Цянь.12. Дарий бастаған парсы әскерлері жорығының мезгілі:А. Б.з.б. 510ж.В. Б.з.б. 521ж.С. Б.з.б. 519ж.Д. Б.з.б. 530ж.Е. Б.з.б 520ж.13. Сақ патшайымы Томиристің өмір сүрген мерзімі:А. Б.з.б 540 – 450ж.В. Б.з.б. 620 – 570жж.С. Б.з.б 480 – 410жж.Д. Б.з.б 690- 640 жж.Е. Б.з.б 570- 520жж.14. Грек - Македон басқыншыларына қарсы күресті басқарған сақ көсемі:А. Зарина.В. Спартак.С. Томирис.Д. Мөде.Е. Спитамен.15. Сақтардың ғұлама философы:В. Спаргапис.В. Фирдоуси.С. МадиД. Қорқыт.Е. Анахарсис16. Қызылордадан 300 шақырым жердегі сақ қаласының орны:А. ФарабВ. Алмалық.С. Шымкент.Д. Шірік – Рабат.Е. Шаш.17.Шірік – Рабат қаласының күзет мұнаралары бар орталығы:А. ШахристанВ. РабатС. ЦитадельД. СардобаЕ. Дромос.18. Сақтарға жорық кезінде А.Македонскидің бұйрығы бойынша Сырдарияның жағасында салынған қала:А. Шірік- Рабат.В. Бәбіш – Молда.С. Александрия Эсхата.Д. БитяньЕ. Чегучен.19. Қыш күйдіретін пеш, қол диірмен тастары, тары қалдықтары табылған сақ қаласы:А. Битянь.В. Талғар.С. Отырар.Д. Тараз.Е. Бәбіш – Молда.20. Аңдық стиль пайда болған ғасыр:А. Б.з.б ІІІ ғ.В. Б.з.б. ІІ ғ.С. Б.з.б ҮІІ ғасыр.Д. Б.з.б ІХ ғ.Е. І ғ.21. Алматының шығысындағы белгілі сақ обасы:А. Есік.В. Қарғалы.С. Алтын – асар.Д. Ақтас.Е. Берел.22. Есік обасының табылған бұйымдар саны:А. 1000 – нан астам.В. 2000 – ға жуық.С. 3000 – ға жуық.Д. 5000 –нан астам.Е. 4000 мыңнан астам.23. Антропологтардың анықтауынша Есік обасындағы адамның жасы:А. 17 – 18 жас.В. 15 – 16 жас.С. 12 – 1 3 жас.Д. 40 – 50 жас.Е. 8 – 9 жас.24. Есік обасынан табылған 26 таңбадан тұратын жазуы бар археологиялық олжа:А. Күміс ер – тоқым.В. Күмісм табақша.С. Сақина.Д. Білезік.Е. Мөр.25. Сақтар қайда жасаған жорықтар кезінде «Аң стилі» дәстүрімен танысты?А. Қытайға.В. Шыңжаңға.С. ЕуропағаД. Араб елдерінеЕ. Алдыңғы Азия мен Иран.









































































Сақтар. 13 нұсқа.1.Сақтар обасындағы сағанаға жер астымен келетін арнайы жол:А. Соқпақ,В. Цитадель.С. РабатД. Шахристан.Е. Дромос.2. Сақ дәуірінің негізгі ескерткіші:А. Құрбандық заттары.В. Үйлер.С. Кесенелер.Д. ОбаларЕ. Ұстаханалар.3.Сақтар саркофагы:А. Бөренелерді бір – біріне тығыз орналастырып жасаған табыт.В. Табынатын жер.С. Құрбандық шалатын орын.Д. Обалар.Е. Ғибадатхана.4. Сақ малшысы « Шырақ» туралы суреттейтін грек тарихшысы :А. Геродот. В. КсерксС. Бань Гу. Д. Полиэн.Е. Страбон

5. Сақтардың А.Македонскийге қарсы ерлік күресі туралы жазған тарихшы:А. Полиэн.В. ГеродотС. Страбон.Д. Ктесий.Е. Арриан.6. Сақтарға Ираннан тараған «өмір ағашы» дейтін аңдық бейне:А. Жолбарыс бейнесі.В. Қой бейнесі.С. Түйе бейнесі.Д. Арыстан бейнесі.Е. Сиыр бейнесі.7. Шілікті алып қорғанының биіктігі:А. 1 – 2м.В. 3 – 4м.С. 8 – 10м.Д. 15м.Е. 16м.8. Есік қорғанының диаметрі:А. 10м, биіктігі 1м.В. 60м, биіктігі 6м.С. 10 – 15м, биіктігі 2 – 3м.Д. 12м, биіктігі 4м.Е. 25м, биіктігі 11м.

9.Сақтарда малшылар мен егіншілердің аталуы:А. «Төртаяқтылар»В. Диқаншылар.С. Бақташылар.Д. «Сегізаяқтылар»Е. Қара халық.10. Б.з.б. 248 – 247 жылдары дайлардың апарн тайпасынан шыққан Арсақ бастаған көшпелілер басып алған жер:А. Ежелгі Русьті.В. Қытайды.С. Мысырды.Д. Парфия мен Гирканияны.Е. Тибетті.11. Іле өзенінің оң жақ жағалауындағы сақ қорымы:А. Қарғалы.В. Алматы.С. Бесшатыр.Д. Берел.Е. Шірік- Рабат.12. Сақтар туралы тарихи деректер кездесетін ирандықтардың қасиетті кітабы:А. Таншу.В. Бабырнама.С. Авеста.Д. Шахнама.Е. Құран.13. Өзін жеңілмейтін құдай санаған, бірақ ақыры сақтардың қолынан қаза тапқан парсы елінің патшасы:А. Кир.В. Дарий ІС. Хұсрау І Анушурван.Д. Кейхаус.Е. Камбиз.14. Сақ тайпалар одағының жоғарғы билеушісінің титулы:А. Патша.В. Бек.С. Қаған.Д. Гуньмо.Е. Император.15.Сақ мәдениеті қай дәуірде кең тараған:А. Тас В. Темір дәуірінде.С. Қола.Д. Мыс.Е. Орта ғасырда.16.Сақ аңыздарында жылқы немен байланыстырылады?А. Ай, жұлдызбен.В. Күн және от.С. Аққан сумен.Д. Найзағаймен.Е.Кемпірқосақпен.

17.Сақ мифологиясында қабан немен байланыстырылады?А. Күнмен.В. Аймен.С. Отпен.Д. Сумен.Е. Найзағаймен.18.Сақ қорғанынан табылған 1-ші «Алтын адамды» аргеологтар тапқан жыл:А. 1969ж. В. 1900ж.С. 2000ж. Д. 1965ж.Е. 2005ж.19.Сақтар қоршауға алған грек гарнизоны орналасқан қала:А. Талхиз. В. Рим.С. Маракана. Д. Бомбей.Е. Балх.20. Бесшатыр обасын ғалымдардың атауы:А. Бәйгетөбе.В. Бәбіш-Молда.С. Мұртты обалар.Д. «Патша» қорғандары.Е. Тас бітік.21. Сақтарда бас қолбасшылық қызметін атқарушы:А. Жалдамалы жауынгер.В. Тайпа көсемі.С. Бас батыр.Д. Абыз.Е. Ең күшті кісі.

22. Грек географы Страбонның сипаттауындағы сақтар:А. Сұлу, мұртты.В. Керемет аспаз.С. Аса талғампаз.Д. Жақсы шабандоз.Е. Өнерпаз.23. 15 бұқа бейнеленген сақтардың дөңгелек құрбандық табағының аталуы:А. Күміс тостаған.В. Алматы табақшасы.С. Қарғалы табақшасы.Д. Бәйгетөбе.Е. Жетісу михрабы.24. Сақтарда діни нанымдар мен ғұрыптардың негізгі бағыты:А. Отпен аластау.В. Ас беру.С. Ата- баба аруағына сыйыну.Д. Мәйітті бальзамдау.Е. Аңыз айту. 25.Сақтар туралы мәлімет беретін Геродоттың еңбегінің аты:А. География.В. Тарихи жазбалар.С. Авеста.Д. Асыл тастар.Е. Тарих.



















































































3.3. Үйсіндер. 14 нұсқа.1.Үйсін тайпаларының мекендеген жері:А. Жетісу.В. Қызылқұм.С. Сарыарқа.Д. Бетпақдала.Е. Мырзашөл.2.Жетісу өңіріндегі үйсіндердің хронологиялық шеңбері:А. Б.з.б. ҮІ – Ү ғғ.В. Б.з.б Х – ІХ ғғ.С. Х – ХІ ғғүД. Б.з.б. ІІІғ. – бүзүб ІҮ ғ.Е. ХІІ – ХІІІ ғғ.3. Үйсін мәдениеті ескерткіштерінің негізінен шоғырланған өңірі:А. Қарақұм.В. Жетісу.С. Қызылқұм.Д. Маңғыстау.Е. Сарыарқа.4. Үйсіндер туралы «ат жақты, ақұбаша, сары шашты» деп жазылған еңбек:А. Орыс жылнамаларында.В. Авестада.С. Қытай жазбаларында.Д. Ибн Фадлан еңбегінде.Е. Бехистун жазбасында.5. Үйсін атауының қытай жазбаларында кездесе бастауы:А. Б.з.б. Ү ғасырдан.В. Б.з.б. ІІ ғасырдан.С. Б.з.б. Х ғасырдан.Д. Б.з.б ІХ ғасырдан.Е. ІІІ ғасырдан.6. Ғалымдар болжауынша үйсіндер сөйлеген тіл:А. Үндіиран.В. Қытай.С. Ежелгі түрік.Д. Араб.Е. Моңғол.7.Үйсіндердің солтүстік батысындағы көршісі:А. Ғұндар.В. Қаңлылар.С. Сақтар.Д. Андроновтықтар.Е. Қытайлар.8. Үйсін мәдениеті өмір сүрген уақыты:А. 100 жылдай.В. 200 жылдай.С. 300 жылдай.Д. 400 жылдай.Е. 700 жылдай.9. Үйсіндердің шығу тегі туралы мәлімет қалдырған:А. «Тарих атасы» Геродот.В. Грек тарихшысы Арриан.С. Парсы патшасы Ксеркс.Д. Қытай тарихшысы Сыма Цянь.Е. Рим тарихшысы Помпей Трог.10. Үйсіндермен саяси және сауда қарым – қатынас жасаған ел:А. Моңғолия.В. Қытай.С. Иран.Д. Қыпшақтар елі.Е. Ирак.11. Үйсіндер астанасы ретінде аталатын қала:А. Қызыл аңғар (Чигучен).В. Пұшық Мардан.С. Шаш.Д. Сарайшық.Е. Бәбіш – Молда.12. Деректердегі Үйсін гуньмосының қытай ханшайымына үйлену уақыты:А. Б.з.б 211ж.В. Б.з.б 301ж.С. Б.з.б 107ж.Д. Б.з.б. 93ж.Е. б.з.б. 55ж.13. Деректердегі қытай ханшайымы үшін үйсін гуньмосының қытай патшасына берген сыйлығы:А. 100 қой.В. 9 піл.С. 90 түйе.Д. 1000 жылқы.Е. 60 сиыр.14. Үйсін билеушісінің атауы:А. Гуньмо (күнби).В. ШаньюйС. Патша.Д. Бек.Е. Қаған.15.Үйсін гуньмосына бағынған тайпа көсемдерінің атауы:А. Бек.В. Көсем.С. Тархан.Д. Абыз.Е. Хан.16. Үйсіндер мемлекеттік дәрежеде өмір сүргендігі белгілі, қытай деректеріндегі «Усунго», «Синго» ұғымдарының мағынасы:А. «Жүйрік аттары бар патшалық»Б. «Ержүрек ерлер»С. « Он оқ бұдын» елі.Д. «Көшпелі мемлекет»Е. «Сәйгүліктер патшалығы»17.Үйсін қоғамын құрағандар:А. Ру басшылары, ауқатты адамдар, жасауылдар, абыздар, бұқара халық.В. Құл иеленушілер, дінбасылар, жауынгерлер, қолөнершілер, құлдар.С. Ақсүйектер, қарасүйек, асыл сүйек, қара бұдын.Д. Мемлекеттік қызметкерлер, әскерлер, дін өкілдері, әкімдер, қарапайым халық.Е. Тектілер, жер иелері, шаруалар, саудагерлер, ұсталар, зергерлер.18.Үйсін қоғамындағы қарапайым халыққа жататындар:А. Абыздар.В. Малшылар мен егіншілер.С. Саудагерлер.Д. Жауынгерлер.Е. Абыздар.19. Бай үйсіндердегі жылқы саны:А. 50 мың.В. 500С. 1 – 5 мың.Д. 600.Е. 200.20. Байлар өз жылқыларын өзге жылқылардан ажырату үшін салған белгілері:А. Бояу жақты.В. Күйе жақты.С. Таңба салды.Д. Жіп тақты.Е. Ер – тұрман салды.21.Үйсін қоғамындағы қатардағы адамдардың мөрлері неден жасалды?А. Темірден.В. Күмістен.С. Қорғасыннан.Д. Балшық пен тастан жасалды.Е. Ағаштан.22. Үйсін қоғамында дәулетті адамдардың киімі көбінесе неден тігілді?А. Бөзден.В. Жібектен.С. Кендірден.Д. Шыттан.Е. Теріден.23.Үйсіндерде мүлік теңсіздігі болғандығын дәлелдейтін не?А. Жер.В. Атәбзелдері.С. Жерлеу орындары.Д. Зындандар.Е. Қора – қопсылар.24. Үйсін қоғамындағы қарапайым халық киген киім:А. Бөз.В. Жібек.С. Барқыт.Д. Кендір.Е. Жүннен тоқылған және былғары.25. Үйсін обаларының ең үлкенінің көлемі:А. Диаметрі 20 метр, биіктігі 2 метрге жуық.В. Диаметрі 100 метр, биіктігі 10 метрге жуық.С. Диаметрі 50 метр, биіктігі 5 метрге жуық.Д. Диаметрі 10 метр, биіктігі 1 метрге жуық.Е. Диаметрі 30 метр, биіктігі 3 метрге жуық.

































































Үйсіндер. 15 нұсқа.1.Үйсіндердің обаларын салынған уақытына қарай археологтардың топқа бөлуі:А. 2 топқа.В. 3 топқа.С. 4 топқа. Д. 5 топқа.Е. 6 топқа.2.Археологтар б.з.б. ІІІ – ІІ ғасырларға жатқызатын солтүстіктен оңтүстікке қарай тізбектеліп салынған үйсін обаларының 1 –ші тобының атауы:А. Арқайым, Ақтас, Мардан, Шірік- Рабат, Сексеуіл.В. Қауыншы, Жетіасар, Қаратау, Көк Мардан, Құлата, Шаш- илақ.С. Беғазы – Дәндібай, Ақсу, Нұра, Атасу.Д. Қапшағай, Өтеген, Қызылесне, Қызылауыз, Қызылқайнар.Е. Шілікті, Бесшатыр, Берел, Есік, Құлажорға, Ұйғарық.3.Б.з.б. І ғасыр мен б.з. І ғасырында салынған Тайғақ, Алтынемел, Талғар, Ақтас қорымдары кімдерге тиесілі?А. Сақтарға.В. Қаңлыларға.С. Түркілерге.Д. Ғұндарға.Е. Үйсіндерге.4.Б.з. ІІ – ІІІ ғғ. Салынған үйсіндердің Шолақжиде, Үңгірқара, Қалқан қорымдары қай кезеңге жатады?А. 1-ші.В. 2-ші.С. 3 –ші.Д. 4 – ші.Е. 5-ші.5.Жетісудағы үйсін қорымдарынан алынған бас сүйектер антропологиялық жағынан жататын нәсілдік топ:А. Моңғолоидтар.В. Аралас нәсілдер.С. Негроидтар.Д. Метистер.Е. Европеоидтар.6.Жетісу жеріндегі ежелгі үйсіндердің мүсіндік бейнесін жасаған атрополог ғалым:А. М.М.Герасимов.В. Л.М.Левина.С. В.П.Алексеев.Д. О.Ысмағұлов.Е.Ә.Төлеубаев.7.Жетісудағы үйсін мәдениетіне ұқсас ескерткіш табылған өңір:А. Сарыарқа.В. Тарбағатайдың теріскейі.С. Бетпақдала.Д. Қарақұм.Е. Қызылқұм.8.Тарбағатайдың теріскейіндегі ескерткіштер үйсін мәдениетіне ұқсас екендігін дәлелдеген ғалым:А. О.Ысмағұлов.В.Ә.Т.Төлеубаев.С. В.П.Алексеев.Д. У.Х.Шалекенов.Е. К.М.Байпақов.9.Үйсіндердің тұрақтары, үйлері орналасқан жер:А. Өзен жағасы.В. Көл жағасы.С. Тау бөктерлері.Д. Шөлдер.Е. Құз жартастар.10.Үйсіндерде әулеттің моласы орналасқан жер:А. Бұлақ басында.В. Көше бойында.С. Қонысқа жақын жерлерде.Д. Шөлді жерде.Е. Құз жартастарда.11.Үйсіндерде егіншіліктің болғандығын дәлелдейтін дерек кездесетін қоныс:А. Құлан қаласы.В. Ақтас қыстауы.С. Атантай сайы.Д. Қойтас қыстау.Е. Қарғалы қойнауы.12.Үйсіндердің зергерлік бұйымдары табылған қорым:А. Ақтас.В. Қойтас.С. Шардара.Д. Шілікті.Е. Қапал.13.Ертедегі үйсіндердің құрбандықтары арналып шалынған:А. АбыздарғаВ. Патшаларға.С. Жаратушы күшкеД. Көсемге.Е. Бектерге.

14.Үйсіндер қыш ыдыстарына салған суреттері:А. Ай – жұлдыздыңВ. Таудың.С. Күннің.Д. Құстың.Е. Аттың.15.Үйсіндерде жерленген адамның қаратылған жағы:А. Шығысқа.В. Батысқа.С. Солтүстікке.Д. Оңтүстікке.Е. Солтүстік – шығысқа.16. Үйсіндерде әйел адамның бас тәжісі табылған жер:А. Талғар.В. Тарғап.С. Қарғалы.Д. Қаскелең.Е.Алматы.17. Үйсіндерде саз балшықтан ыдыс жасаумен айналысқандар:А. Ер адамдар.В. Балалар.С. Әйелдер.Д. Қариялар.Е. Жас өспірімдер.

18.Үйсіндерде жақсы дамыған кәсіп:А. Темір өңдеу.В. Тері өңдеу.С. Қыш ыдыстар жасау.Д. Шыны ыдыстар жасау.Е. Ғимараттар тұрғызу.19.Үйсіндердің сұйық тағамға арналған негізгі ыдыстары:А. Қыштан жасалды.В. Шыныдан жасалды.С. Былғарыдан жасалды.Д. Тастан жасалды.Е. Ағаштан жасалды.20.Үйсіндерде мата тоқу үшін пайдаланған құрал – сайман:А. Станоктар пайдаланды.В. Ұршықтар қолданылды.С. Ине – жіптер пайдаланылды.Д. Өрмекке ұқсас тоқыма құралы пайдаланылды.Е. Қойтас.21. Ертедегі үйсіндер арнайы құрбандық шалып, неге сенді?А. Жаратушы күшке.В. Аруаққа С. Абызға.Д. Гуньмоға.Е. Күнге.

22.Үйсін мемлекеті Қытай елімен сауда байланысын жасай бастаған уақыт:А. Б.з.б ҮІ ғасырда.В. Б.з.б. ІІ – І ғасырларда.С. Б.з.б. ІҮ ғасырда.Д. ІІІ ғасырда.Е. ІХ ғасырда.23. Қытай деректерінде үйсіндердің әскер саны:А. 100000.В. 10000.С. 12000.Д. 5000.Е. 188800.24. Жазба деректеріндегі үйсін халқының саны:А. 630 мың.В. 10 мыңС. 15 мың.Д. 210 мыңЕ. 525 мың.25.Үйсін билеушілері мен әскербасылары, ауқатты адамдарда мөрлері неден жасалды?А. Күмістен.В. Тастан.С. Ағаштан.Д. Алтыннан жасалды.Е. Қоладан.



























































Үйсіндер. 16 нұсқа.1.Үйсіндер алғашында кімдерге тәуелді болды?А. Ғұндарға. В. Сақтарға.С. Парсыларға. Д. Қаңлыларға.Е. Қытайларға.2. Үйсіндердегі «Алтын тәті» бұл:А. Сырнай. В. Алтын орақ.С. Жүйрік ат. Д. Тәж тәрізді әшекейлі бас киім.Е. Құмыра.3.Үйсін ерлерінің басты міндеті:А. Соғысу.В. Жарысу.С. От басын және мал – мүліктерін қорғау.Д. Сауда жасау.Е. Отты өшірмеу. 4.Үйсіндерде кімдер қайыңды ойып ыдыс- аяқ жасады?А. Көсемдер. В. Малшылар.С. Ағаш ұсталары. Д. Жауынгерлер.Е. Бектер.5.Қарғалыдан табылған үйсін зергерлерінің тамаша туындысы:А. Қобыз. В. Домбыра.С. Керней. Д. Сыбызғы.Е. Алтын тәті.6. Үйсіндерге тиесілі «Алтын тәті» табылған жер:А. Қордай.В. Аңырақай.С. Қарғалы.Д. Алматы.Е. Тараз.7. Қарғалыдан табылған «Алтын тәті» қай уақытқа жатады?А. Б.з.б Үғ.В. Х ғ.С. І ғ.Д. Б.з.б ІІ – І ғғ.Е. Б.з.б ІІІ ғғ.8. Үйсіндер үйлерінің еденін немен сылады?А. Балшықпен.В. Арнайы қоспамен.С. Күл қосындысымен.Д. Қимен.Е. Қызыл минералмен.9. Үйсіндерде жайлау мен қыстау арасы неше шақырымды құрады?А. 5 – 6В. 7 – 8С. 20 – 100Д. 7 – 8Е. 40 – 50.10. Үйсіндердегі құлдар қайдан шықты:А. Соғыс кезінде тұтқынға түскен адамдардан құралды.В. Мүлік теңсіздігі нәтижесінде қалыптасты.С. Кедейленген шаруалардан шықты.Д. Малынан айырылған малшылардан шықты.Е. Кедейленген қолөнершілерден тұрды.11. Үйсіндер өз жылқыларын тез ажырату үшін істеген әрекеті:А. Таңба салды.В. Ен салды.С. Құйрықтарын безендірді.Д. Құлындарын үйде ұстады.Е. Жылқыларға ат қойды.12. Үйсіндердегі әртүрлі заттарға салынған таңбалар нені білдіреді?А. Өнердің дамығанын.В. Қолөнершілердің шеберлігін.С. Жеке меншіктің болғанын.Д. Тауарлардың шеттен тасылғанын.Е. Халықтың рулық құрамын.13. Егіншілікпен айналысатын үйсіндердің өсірген дақылдары:А. Қауын – қарбыз.В. Өрік, жүзім.С. Күріш, мақта.Д. Құмық, бидай.Е. Арпа, тары. 14.Қазба жұмыстары кезінде үйсіндерге тиесілі тас кетпендер, орақтар мен дәнүккіштердің табылуы нені дәлелдейді?А. Үйсіндердің егіншілікпен айналысқанын дәлелдейді.В. Тас ктпендер мен орақтарды және дәнүккіштерді сырттан көп сатып алғанын дәлелдейді?С. Тас кетпендер мен орақтарды және дәнүккіштерді көрші елдерге көптеп сатқанын дәлелдейді.Д. Үйсіндердің сауда – саттықпен айналысқанын білдіреді.Е. Үйсіндерде мүлік теңсіздігі орнағанын айғақтайды. 15.Үйсіндерде бір ауылдағы үй саны:А. 20 – 25 үй.В. 50 -55 үй.С. 10 – 12 үй.Д . 4 – 5 үй.Е. 30 – 35 үй.16.Үйсін шеберлерінің сүйектен жасаған бұйымдары:А. Үзеңгі, ат – әбзелдері.В. Найзаның ұштары.С. Түйме, түйреуіш пен ілгектер.Д. Пышақ, егіншілік құрал – саймандары.Е. Садақ, жебе ұштары.17.Үйсіндердің тастан жасаған заттары:А. Пышақ.В. Найза.С. Күректің саптары.Д. Ұршықбас, қайрақ тас.Е. Қасық.18. Қарғалыдан табылған «алтын тәті» тор көздеріне салынған суреттері:А. Аңдардың, жануарлар мен адам бейнелері.В. Геометриялық фигуралар.С. Ою – өрнектер.Д. Соғысу мен аң аулау сәттері.Е. Гүл мен өсімдіктер.19.Қарғалыдан табылған « алтын тәті» немен әшекейленген?А. Алмаспен.В. Күміспен.С. Алтынмен.Д. Көгілдір, қызыл – қоңыр, қызыл тастармен.Е. Мыспен.20. Үйсіндер өлген адамды тіріледі деп есептегендіктен істеген әрекеттері:А. Адамдарды жерлегенде оған о дүниеде керек болады – ау деген заттардың бәрін қоса көмген.В. Өлген адамға пирамидалар тұрғызған.С. Өлген адамға арнап ескерткіш қойған.Д. Өлген адамдардың мәйітін арнайы орындарда сақтаған.Е.Өлген адамдардың тірі кезінде қолданған заттарын сақтауға тырысқан.21.Үйсіндер дәуірі кезіндегі бейіттері қазғанда табылған археологиялық олжалар:А. Мумия.В. Шырақ жағатын табақ, құрбандық ыдыстар.С. Жануарлардың, адамдардың мүсіндері.Д. Бағалы тастармен безендірілген шыны ыдыстар.Е. Жібек маталар мен піл сүйектерінен жасалған шахмат фигуралары.22.Үйсіндерде жіп иіру мен тоқымашылық өнері арқасында қол жеткен табыстары:А. Киіз басу, жүннен киім тоқу, тігін тігу ісі өрістеді.В. Ішкі сауда өрістеді.С. Сыртқы сауда өрістеді.Д. Мал саны арта түсті.Е. Жібек шаруашылығы дамыды.23.Үйсіндер арасындағы ағаш ұсталарының айналысқан жұмысы:А. Ағаштардан қайықтарды ойып жасады.В. Қайықтың ескектерін әзірледі.С. Өлгендерге арнап табыттар жасады.Д. Диірмендер тұрғызды.Е. Қайыңнан астау, таба, тостағандар мен ожауларды ойып жасаған.24.Үйсіндер мыс пен қоланы балқыту арқылы қол жеткізген табыстарыА. Орақ, пыщақ, біз,шеге, қазандар, құрбандық ыдыстары, қару – жарақ жасаған.В. Билеушілерге арнап мүсіндер жасаған.С. Өлген адамдарға арнап кесене тұрғызуға материалдар жасаған.Д. Су диірмендерінің бөлшектерін жасаған.Е. Үйлердің шатырына темір жапқыштар жасаған.25.Үйсіндерде жақсы дамыған кәсіп:А. Темір өңдеу.В. Тері өңдеу.С. Қыш ыдыстар жасау.Д. Шыны ыдыстар жасау.Е. Ғимараттар тұрғызу.







3.4. Қаңлылар. 17 нұсқа.1.Қаңлы мемлекетінің хронологиялық шеңбері:А. Б.з.б ІІІ – ІІғ. – б.з. Ү ғ.В. Б.з.б. Х – ІХ ғғ.С. Б.з.б ҮІІ – ҮІ ғғ.Д. Б.з.б ҮІІ – Хғғ.Е. Х – ХІІ ғғ.2.Қаңлылар туралы « Весаканың ер жүрек ұлдары, Канха каналының алдында құрбандық берді» деп жазылған кітап:А. Авеста.В. Таншу.С. Тарих.Д. Құтты білікЕ. Тарихи жазбалар.3. Қаңлылар туралы негізгі дерек көздері:А. Қытай деректері.В. Парсы деректері.С. Грек деректері.Д. Бехитун жазбалары.Е. Накширустем жазуы.4.Қаңлы мемлекетінің пайда болу уақыты, шекарасы туралы маңызды мағлұматтар беретін тарихи дерек:А. Құтты білік.В. Күлтегін жыры.С. Тарих.Д. Авеста.Е. Цянь Ханьшу.5.Қаңлылардың өмірі мен тұрмысын сипаттап жазған тарихшы:А. Сыма- ЦяньВ. Гомер.С. Геродот.Д. Цицерон.Е. Заратуштра.6. Ежелгі қаңлылардың негізгі атамекені:А. Сырдың орта ағысы.В. Жетісу.С. Әмудария бойы.Д. Лепсі бойы.Е. Іле бойы.7. Б.з.б 3 ғасырда қаңлылар мекендеген аймақ:А. Сырдария алқабы мен Қаратау жотасын мекендеді:В. Жетісу.С. Сарыарқа мен орал тауының бөктері.Д. Алтай баурайы мен Ертіс бойы.Е. Маңғыстау мен Каспийдің оңтүстігі.8. Ежелгі Қытай деректерінде қаңлылар саны:А. 100 мың адам.В. 500 мың адам.С. 800 мың адам.Д. 600 мың адам.Е. 800 мың адам.9. Қаңлы билеушісінің титулы:А. Хан.В. Тархан.С. Бек.Д. Патша.Е. Жабғу.

10. Қаңлы елінің астанасы:А. БитяньВ. Чигучень.С. Бәбіш – Молда.Д. Арқайым.Е. Шаш.11. Қаңлылардың солтүстігіндегі көршілері:А. Сақтар.В. СарматтарС. Ғұндар.Д. Бұлғарлар.Е. Хазарлар.12. Қаңлы мемлекетінің оңтүстігіндегі көршісі:А. Ғұндар.В. Үйсіндер.С. Сақтар.Д. Бұлғарлар.Е. Сарматтар.13.Б.з.б 46 – 36 жылдары қаңлылар Қытайға қарсы көмек көрсеткен ел:А. Үйсін.В. Сақ.С. Сармат.Д. Ғұн.Е. Түрі.

14.Қаңлылардың археологиялық мәдениеттері:А. Нұра, Атасу.В. Тасмола.С. Кебьтиминар, Пазырық.Д. Қауыншы, Отырар – Қаратау, Жетіасар.Е. Беғазы – Дәндібай.15. Қаңлылардың Қауыншы мәдениетінің таралу аймағы:А. Тараз маңы.В. Алматы маңы.С. Ташкент төңірегі.Д. Сарыарқа.Е. Іле, Шу.16. Қаңлылардың Отырар – Қаратау мәдениетінің таралу аймағы:А. Сарыарқа.В. Іле,Шу.С. Сырдың орта ағысы, Қаратау, талас.Д. Арал маңы.Е. Жетісу. 17. Қаңлылардың Жетіасар мәдениетінің таралу аймағы:А. Жетісу.В. Мырзашөл.С. Шу өңірі.Д. Қуандария, Жаңадария аңғарлары.Е. Сарыарқа.

18. Арыстың сол жағалауындағы қаңлы қаласының орны:А. Битянь.В. Бәбіш – Молда.С. Көк – мардан.Д. Фараб.Е. Шаш.19. Қаңлылардың Пұшық- мардан қаласы маңындағы қонысы:А. Ақтөбе.В. Көктөбе.С. Бозок.Д. Қостөбе.Е. Темірлан.20. қаңлыларда металл өңдеудің ірі орталығы болған ежелгі қала:А. Көк –Мардан.В. Ақтөбе.С. Қсотөбе.Д. Көктөбе.Е. Құлата.21. Қаңлылардың Қауыншы мәдениетінің ең жақсы зерттелген ескерткіші:А. Көктөбе.В. Шаш.С. Шардараға жақын жердегі Ақтөбе қонысы.Д. Қызылсай.Е. Яссы.

22. Қаңлыларда металл өндірісінің орталығы болған аймақ:А. Маңғыстау.В. Жетісу.С. Бозашы түбегі.Д. Сарыарқа.Е.Шаш – Илах.23. Қытай теңгелері табылған Отырар алқабындағы қаңлы қорымы:А. Қызыл аңғар.В. Битянь.С. Отырар.Д. Мардан.Е. Бәбіш – Молда. 24.Шыршық өзенінің оң жақ жағалауындағы Зах каналы:А. Сақтардікі.В. Үйсіндердікі.С. Ғұндардікі.Д. Парсылардікі.Е. Қаңлылардікі.25. Қаңлылардың 16 гектар жерді алып жатқан қала жұрты:А. Битянь.В. Арқайым.С. Мардан.Д. Алтын асар.Е. Отырар.































































Қаңлылар.18 нұсқа.1.Шыршық өзенінің сол жағасындағы Қаңлы каналы:А. Келес каналы.В. Шыршық арығы.С. Асықата каналы.Д. Жетісай каналы.Е. Ханарық арығы.2. Қауыншы мәдениетінде өлген адамды жерлеген кезде орындалған дәстүр:А. Киімімен жерлеу.В. Өлікті өртеу.С. Мумиялау.Д. Қол аяғын бүгіп, оң жаққа жатқызу.Е. Мәйітті матаға орау.3. Қаңлылар жерінен табылған б.з. ІІІ – ІҮ ғғ. соғылған теңгелер саны:А. 3000- дай.В. 100 –дей.С. 1300 –дей.Д. 2000- дай.Е. 10 шақты.4. Қаңлылар астық сақтаған жер:А. Астауларда.В. Нұңқырларда, ұраларда.С. Табақтарда.Д. Қораларда.Е. Сарайларда.5. Қаңлыларда дәнді бау- бақша дақылдары өсірілген аймақ:А. Жетісу.В. Сырдария аңғары.С. Шу өңірі.Д. Сарыарқа.Е. Мырзашөл.6.Қаңлылардағы шаруашылықтың қосымша түрі:А. Аң аулау.В. Балық өсіру.С. Бау- бақша өсіру.Д. Дәрілік шөптерді жинау.Е. Жібек өндіру.7. Қаңлы елі ішінде бөлінген иелік саны:А. 5В. 4С. 3Д.2Е. 68. Қаңлы елінде әр иеліәкті басқарғандар:А. Бектер.В. Кіші хандар.С. Абыздар.Д. Билер.Е. Елхандар.9. Қаңлыларда елді басқаруға ханға кімдер көмектесіп отырған:А. Билер.В. Төрелер.С. Үш орынбасар, уәзір көмектесіп отырған.Д. Батырлар.Е. Абыздар.10.Қытай хроникаларындағы қаңлылардың екі астанасы деп аталынған:А. Жазғы және қысқы.В. Тұрақты және көшпелі.С. Уақытша және тұрақты.Д. Таулы және жазықты жердегі.Е. Шекарадағы және орталықтағы.11. Қытай өкілінің императорға хабарлауындағы қаңлылардың сипаттаулуы:А. Жағымпаз, жемқор.В. Қаңлылар данышпан.С. Шабандоз.Д. Төзімді.Е. Қаңлылар өркөкірек, өжет келеді.12.Қытай ақыны Бэй Жүшінің қаңлы қыздарына арналған өлеңі:А. « Сыр сұлуы»В. «Әнші қыз»С. «Таңғы елес»Д. «Биші бикеш»Е. «Аппағым»13. қаңлылардың Алтын – асар қала жұртының көлемі:А. 1 гектар.В. 8 гектар.С. 16 гектар.Д. 21 гектар.Е. 29 гектар.14.Қаңлылар Ұлы Жібек жолының қандай бағытын бақылап отырды:А. Бозоққа баратын.В. Бетпақдалаға баратын.С. Сарыарқаға баратын.Д. Кавказ бен Қара теңізге қарай кететін.Е. Қимақтар жеріне баратын.15. Қаңлы жерінен табылған теңгелер қай мезгілде сәйкес келеді?А. Б.з. Іғ.В. Б.з. ІІІ – ІҮғғ.С. Б.з.б ІХк.Д. Б.з. Ү ғ.Е. Б.з. ҮІІғ.16. Қаңлы мемлекетіне кәріптас (янтарь) әкелінген ел:А. ҮндістаннанВ. Балқаштан.С. Балтық бойынанД. Қытайдан.Е. Қара теңізден.17.Қаңлы мемлекетіне көгілдір фаянсынан тізілген ірі моншақтар әкелінген ел:А. Қытай.В. Үндістан.С. Иран.Д. Балтық бойы.Е. Сирия.18. Қаңлыларда кенді балқыту үшін пайдаланған пештер:А. Қара әрі үлкен.В. Тік бұрышты.С. Үш бұрышты.Д. Алты бұрышты.Е. Дөңгелек және төрт бұрышты.19.Қаңлыларда металл өңдеу қай жерде жүргізілді?А. Үйде.В. Далада.С. Арнайы шеберханаларда.Д. Қос басында.Е. Кен өндірген жерде.20. Қаңлыларда пышақ, қанжар және семсерлерге қын неден жасалды?А. Темірден.В., мыстан.С. Ағаштан.Д. Сүйектен.Е. Теріден.21. Қаңлыларда белбеулер немен безендірілді?А. Қылшықт арменВ. Бояумен.С. Металлмен және сүйек қаптырмамен.Д. АғашпенЕ. Моншақпен.

22. Қаңлыларда жақсы дамыған өнердің түрі:А. Бейнелеу.В. Ағаш оюС. Цирк.Д. Ән –күй, музыка, би.Е. Сәулет өнері.23. Қаңлылардың музыкалық аспаптары неше ішекті болды?А. 4 және 8 ішекті.В. 2 және 5 ішекті.С. 6 және 12 ішекті.Д. 7 ішекті.Е. 3 және 6 ішекті.24. Қаңлыларға тән музыкалық аспап:А. Қобыз.В. Дабыл.С. Домбыра.Д. Сыбызғы. Сырнай.Е. Шаңқобыз.25.Қаңлылар табиғаттан тыс құдіретті күштерге арнап құрбандыққа шалған құрбандық:А. Бизон.В. Лама.С. Үй малдары.Д. Қасқыр.Е. Киік.







































































Қаңлылар.19 нұсқа.1.Қаңлылардың Қауыншы мәдениетіне жататын аймақтарында қайтыс болған әйелдердің жанына нелер қойылған?А. Пышақ, бәкі.В. Семсер, қанжар.С. Қазан, табақ.Д. Моншақ, айна, сырға.Е. Кесе, шәйнек.2.Қаңлы қызының «Биші бикеш» өлеңінің шығуына түрткі болған өнері:А. Ән.В. Күй.С. Би.Д. Акробатика.Е. Бейнелеу.3. Қытай елшілерінің қаңлы ханы сарайынан аңғарғаны:А. Заң жоралғыны.В. Ою – өрнекті.С. Дәрі – дәрмекті.Д. Теңгелерді.Е. Ән мен бидің дамығанын.4. Бірқатар ғалымдардың айтуынша Қаңлы мемлекетінде дамыған сала:А. Дін.В. Жазу – графикасы.С. Дәрі – дәрмектер жасау.Д. Сәулет өнері.Е. Кітаптар шығару.

5. Қаңлы жауынгерлерінің саны:А. 120 мыңға жуық. В. 100 мыңға жуық.С. 15 мың. Д. 200 мың.Е. 67 мың.6. Қытай деректері бойынша қаңлылардың отбасы саны:А. 150 мың. В. 100 мың.С. 50 мың. Д. 120 мың. Е. 200 мың.7. Қаңлыларда егіншіліктің дамығанының дәлелдері:А. Қазба жұмыстары барысында ауыл шаруашылығы құрал – саймандары қалдықтарының көптеп табылуы.В. Қазба жұмыстары кезінде қала орындарының көптеп табылуы.С. Қазба жұмыстары кезінде құмыра қалдықтарының көптеп табылуы.Д. Қаңлы жерінде егіншілікке қолайлы жерлердің көп болуы.Е. Қазба жұмыстарының барысында астық қалдықтарының табылуы.8.Қаңлылар туралы мәлімет беретін қытай тарихшысы сыма Цянь еңбегінің аты:А. Тарих.В. Құтты білік.С. Авеста.Д. Таншу.Е. Тарих жазбалары.9. Қаңлы мемлекеті туралы мәліметтер беретін «Цянь хаьшу» атты шығарма жазылған ел:А. Үнді.В. Иран.С. Түрік.Д. Қытай.10. «Кангюй», «канха» сөздері қазақтың қай руының атауына ұқсас:А. Қыпшақ.В. Қаңлы.С. Қатаған.Д. Қоңырат.Е. Албан.11. Қытайға қарсы тұрған ғұндарға қаңлылар көмек көрсеткен жылдар:А. Б.з.б. 46 – 36 жж,В. Б.з.б. 140 – 130 жж.С. Б.з.б. 90 – 70жж.Д. Б.з.б. 70 – 50 жж.Е. Б.з.б. 49 – 47 жж.12. Қаңлылар күшейіп тұрған кезде оларға тәуелді болған тайпалар:А. Сақтар.В. Аварлар.С. Сарматтар мен аландар.Д. Ғұндар.Е. Үйсіндер.13. Қаңлы елінің экономикалық, мәдени, саяси байланыс орнатқан мемлекеттері:А. Иран, Ассирия,В. Мысыр, Вавилон.С. Ұлы Бұлғария, Хазария.Д. Қытай, Рим, Кушан.Е. Хорезм, Үндістан.14.Деректерде қаңлылардың астанасы деп көрсетілген қазіргі қай қалалардың маңы:А. Шымкент, Ташкент.В. Тараз, Түркістан.С. Алматы, Талдықорған.Д. Қызылорда. Қазалы.Е. Жетісай, Шардара.15. Қаңлылардағы Ұлы ханға бағынышты бес иелікте билікті жүзеге асырған:А. Абыз.В. Төре.С. Сұлтан.Д. Кіші хан.Е. Қаған.16. Қаңлыларда кіші ханға бағынатын ру, тайпаларды кім басқарды?А. Тқре.В. Көсем.С. Сұлтан.Д. Қаған.Е. Абыз.17. Қаңлылардағы көсемдердің лауазымы берілген жолы:А. Ұлы хан тарапынан берілді.В. Кіші хан тарапынан берілді.С. Сайлау негізінде берілді.Д. Бақталас күресте жеңгендер көсем лауазымын иемденді.Е. Көсемдердің лауазымы мұрагерлік жолмен әкеден балаға берілді.18.Қаңлылар арасындағы құлдарды құрағандар:А. Кедейленген бақташылар.В. Кедейленген егіншілер.С. Кедейленген саудагерлер.Д. Кедейленген қала тұрғындары.Е. Соғыс кезінде қолға түскен тұтқындар.19. Қаңлылардың құлдары немен шұғылданды?А. Соығс кезінде қара жұмыс атқарды.В. Мал күтумен, мал өнімдерін өңдеумен, қолөнер кәсібімен, егін егумен.С. Кен қазумен.Д. Құрылыс жұмыстарын жүргізумен.Е. Қалалардың тазалығын қамтамасыз етумен.20. Қазба жұмыстары кезінде археологтар қаңлылар қоныстарынан жиі кездестірген жабайы аңдардың сүйектері:А. Елік, таутеке, арқар, киік, марал.В. Қасқыр, түлкі, қарсақ, борсық.С. Қабан, мәлім мысық, жолбарыс.Е. Зіл, маймыл, арыстан.21. Қаңлы әйелдері арасында қолөнердің жақсы дамыған түрі:А. Қыш ыдыстар жасау.В. Жібек тоқу.С. Жүн өңдеу.Д. Зергерлік бұйымдар жасау.Е. Жіп иіру.



22. Қаңлылардың жайлауы қай жерге дейін жеткен?А. Каспий теңізінің жағалауына дейін.В. Еділ бойына дейін.С. Жайыққа дейін.Д. Алтайға дейін.Е. Орталық Қазақстан далаларына дейін.23.Қаңлылардың көбірек аулаған құстары:А. Қаз, үйрек, бірқазан.В. Тырна, көгершін, көкқұтан.С. Қырғауыл, шіл, бөдене.Д. Түйеқұс, бозторғай, қараторғай.Е. Ителгі, лашын, қырғи.24. Қаңлылар неге табынып, сиынған?А. Отқа, найзағайға.В. Аңдар мен құстарға.С. Үй жануарларынаД. Күнге, айға, жұлдыздарға табынып, ата- бабалар аруағына сиынған.Е. Буддаға.25. Қаңлылар өлген ер адамды жерлегенде оның жанына қойған заттары:А. Балта, балға, орақ.В. Семсер, қанжар, садақ.С. Теңгелер, асыл заттар.Д. Бөрік, етік, белбеу.Е. Қасық, самаурын, қол диірмен.





























3.5. Ғұндар. 20 нұсқа.1.Қытай деректерінде «ғұн» атауының пайда болған кезі:А. Б.з.б ІІІ ғасыр.В. .б.з.б ІІ ғасыр.С. Б.з.б. І ғасыр.Д. І ғасырЕ. ІІ ғасыр.2. Ғұндар туралы мол мәлімет беретін деректер:А. Қытай деректері.В. Парсы деректері.С. Грек деректері.Д. Араб деректері.Е. Үнді деректері.3. Ғұндар кезеңін қамтитын аралық:А. Б.з.б Х – ІХ ғасыр.В. Б.з.б ІҮ – б.з. ІІІ ғасыр.С. Б.з.б. ҮІІІ – ҮІІ ғасыр.Д. Ү – ҮІ ғасыр.Е. ҮІІ – ІХ ғасыр.4. Гумилевтің жазуынша ғұн державасының пайда болған мерзімі:А. Б.з.б 209ж. В. Б.з.б 351ж.С. Б.з.б 452ж. Д. 55ж.Е. 105ж.

5.Алтай мен Енисей жағалауын мекендеген ежелгі тайпа:А. Сақтар.В. Үйсіндер.С. Ғұндар.Д. Қаңлылар.Е. Сарматтар.6. Ғұн мемлекетіндегі ру саны:А. 24. В. 48.С. 92. Д. 112. Е. 62.7. Ғұндарда шаньюйден кейінгі басты тұлға:А. Түменбасы.В. Көсем.С. Абыз.Д. Ру басы.Е. Қолбасшы.8. Ғұн мемлекетіндегі Түменбасы әскерінің құрамы:А. 5 мың атты әскер.В. 10 мың атты әскер.С. 25 мың атты әскер.Д. 30 мың атты әскер.Е. 40 мың атты әскер.9. Б.з.б. ІІІ ғасырда ғұн мемлекетінің билік басына келегн билеушісі:А. Аттила. В. Бумын.С. Мөде шаньюй. Д. Күлтегін.Е. Чжи – Чжи.10. Ғұн державасының негізін қалаған:А. Мөде. В. Күлтегін.С. Бумын. Д. Шырақ. Е. Еділ.11. Ғұндар мемлекетінің әскери жүйе бойынша бөлінген қанат саны:А. 3 В. 4С. 6 Д. 9 Е. 212. Ғұндар мен Қытай елі арасындағы соғыс қимылдары созылған уақыт:А. 100 жылдан астам.В. 150 жылға жуық.С. 50 жылға таяу.Д. 200 жылға жуық.Е. 300 жылдан астам.13. Ғұн мемлекетінің саяси күшейген кезі:А. Б.з.б. ІІ ғасыр мен І ғасыр аралығы.В. Б.з.б ІХ – Ү ғасырлар аралығы.С. Б.з.б ҮІІ – Ү ғасырлар аралығы.Д. Б.з.б Ү – ІІІ ғасырлар аралығы.Е. ІІ – Ү ғасырлар аралығы.14. « Жер дегеніміз – мемлекеттің негізі, оны қалай береміз» - деген шаньюй:А. Еділ.В. Мөде.С. Аттила.Д. Бумыг.Е. Күлтегін.15. Ғұн мемлекетінің оңтүстік және солтүстік болып бөлінген мерзімі:А. Б.з.б 55 жыл.В. Б.з.б 85 жыл.С. Б.з.б. 75 жылы.Д. 122 жылы.Е. 155 жылы.16. Ғұн мемлекетінде құрбандық шалу үшін ақсақалдар кеңесі жылына неше рет жиналды?А. 3 рет жиналды.В. 12 рет жиналды.С. 6 рет жиналды.Д. 2 рет жиналды.Е. 1 рет жиналды.17. «Халықтардың ұлы қоныс аударуын» бастаған тайпалар:А. Ғұндар.В. Сақтар.С. Қаңлылар.Д. Парсылар.Е. Үйсіндер.18. Ғұндардың шығыстан батысқа қарай жылжуы алып жатқан мерзім:А. Б.з.б ІІғ – б.з. ІҮ ғ.В. Б.з.б ҮІІ ғ.С. Б.з.б ҮІ ғ.Д. Ү – ІХғ.Е. ҮІІ – Х ғғ.19.Қазақстан жеріне бірінші қоныс аударған ғұндардың басшысы:А. Мөде.В. Чжи- чжи.С. Аттила.Д. Бұмын.Е. Күлтегін.20. Чжи – чжи кімдерге қарсы қаңлылармен одақтасты:А. ПарсыларғаВ. ҮйсіндергеС. Сарматтарға.Д. Сақтарға.Е. Эфталиттерге.21. Чжи – Чжидің Қытайға және үйсіндерге қарсы әскери іс – қимылдары немен аяқталды:А. Жеңіске жетумен.В. Бейбіт келісімге келумен.С. Дипломатиялық қарым – қатынас орнатумен.Д. Чжи – чжидің тұтқынға алынуымен.Е. Шегінумен.22. Рим империясына қауіп туғызған ғұн басшысы:А. Мөде.В. Еділ.С. Чжи –чжи.Д. Бұмын.Е. Күлтегін.23.Ғұн билеушісі Еділ (Аттила) қайтыс болған соң ғұн мемлекетінің ыдыраған жылы:А. 551 жылы.В. 421 жылы.С. 453 жылы.Д. 495 жылы.Е. 512 жылы.24. Еділ (Аттила) жөнінде құнды дерек қалдырған автор:А. Геродот.В. Гомер.С. Цицерон.Д. Цезарь.Е. Принск.25.Аттиланың (Еділ) шамамен өмір сүрген жылдары:А.325 – 395жж.В. 355 – 425жж.С. 400 – 453жж.Д. 455 – 501жж.Е. 505 – 564жж.



















































































Ғұндар. 21 нұсқа.1.Еділ (ғұн) әскерінің Галлин – Каталаун даласындағы шайқасқан жылы:А. 575 жылы. В. 545 жылы.С. 475 жылы. Д. 451 жылы.Е. 465 жылы.2. «Аттила» операсын жазған итлаьян композиторы:А. Паганини В. Диодор.С. Моцарт. Д. Глинка.Е. Джузеппе Верди.3. Аттила туралы жазған Византия елшісі:А. Земарх В. Диодор.С. Моцарт. Д. Глинка. Е. Принск.4. Ғұндар жөнінде маңызды дерек қалдырған римдік тарихшы:А. Геродот.В. Ксеркс.С. Диодор.Д. Аммиан Марцеллин.Е. Симокотта.5. Француз тарихшысы Тьер Амедидің Атилла туралы еңбегі:А. «Тарихи жазбалар».В. «Ғұндар тарихы»С. «Хунну»Д. «Ғұндар Батыс Европада»Е. «Атилла мұрагерлерінің тарихы»6.Марцеллин 31 кітаптан тұратын «Іс – қимылдар» шығармасында:А. Сақтар туралы жазады.В. Үйсіндер туралы жазады.С. Ғұндар туралы жазады.Д. Қаңлылар туралы жазады.Е. Сарматтар туралы жазады.7. «Қасиетті Леон мен Аттиланың кездесуі» атты суретті салған суретші:А. Леонардо да Винчи.В. Пикассо.С. С.Романов.Д. Рафаэль СантиЕ. Ә.Қастаев.8. «Пайғамбар» деген – өлеңінде өзін ғұндардың ұрпағы деп есептей отырып, «ғұн түркілердің арғы атасы» деп жырлаған ақын:А. Мағжан Жұмабаев.В. М.Дулатов.С. А.Құнанбаев.Д. Ж.Жабаев.Е. С.Торайғыров.9. Ғұн тайпаларының Қазақстанға 2 –ші қоныс аударуы:А. Б.з. І ғ.В. Б.з. ІІ ғ.С. Б.з. ІІІ ғ.Д. Б.з.б. ІІІ ғ.Е. Б.з.б ІІ ғ.10.Ғұндар мемлекеті әскери жүйе бойынша құрылып, қандай қанаттарға бөлінген?А. Батыс және Шығыс қанаттарға бөлінген.В. Сол, орталық, оң қанатқа бөлінген.С. Ақ, қара және көк қанаттарға бөлінген.Д. Күнгей және теріскей қанаттарға бөлінген.Е. Аттылар мен жаяулар қанаты болып екіге бөлінген.11. Қытай жылнамаларында айтылғандай, б.з.б. ІҮ – ІІІ ғасырларда ғұндар бірлестігі құрылған аралық:А. Еділден Жайыққа дейінгі аралықта.В. Іледен Шуға дейінгі аралықта.С. Байкалдан Ордосқа дейінгі аралықта.Д. Алтайдан Оралға дейінгі аралықта.Е. Алатау мен Қаратаудың аралығында.12. Прийскіні Аттила сарайында ерекше таңқалдырған нәрсе:А. Сәйгүліктер.В. Аспаздар.С. Күміс тостағандар.Д. Аппақ тастан қаланған монша.Е. Әншілер.13.Ғұн қоғамында үй қызметшісі және бақташы есебінде пайдаланғандар:А. Малшылдар.В. Шетелдіктер.С. Құлдар.Д. Егіншілер.Е. Кедейленген саудагерлер.14.Батыс Рим империясының құлауының себебі:А. Ғұн шапқыншылығыВ. Вандалдар шапқыншылығыС. Остготтар шапқыншылығыД. Вестготтар шапқыншылығыЕ. Арабтар шапқыншылығы15. Ғұн әскерлерінің негізгі құрамы:А. Атты әскер.В. Жаяу әскерС. Атқыштар бригадасы.Д. Шабуылдаушы бригада.Е. Қорғаныстық топ.16. Ғұндардың негізгі баспанасы:А. Киіз үйлер.В. Кірпіш үйлер.С. Жертөлелер.Д. Ағаш үйлер.Е. Қамыстан жасалған күркеле.17.Ғұндардың негізгі өмір салты:А. ОтырықшылықВ. Көшпелі өмір.С. Жартылай отырықшылықД. ҚалалықЕ. Жартылай көшпелі.

18. Ғұндар өсірген үй малдары:А. Малдың барлық түрі.В. Қой.С. ЕшкіД. ЖылқыЕ. Сиыр.19. Ғұндардың астық сақтайтын ұралары табылған жерлер:А. Тау бөктерлеріндеВ. Шөлді жерлердеС. Үй – жайлардың іші.Д. Шөлейтті жерлердеЕ. Шабындықтарда.20. Ғұндардағы биліктің берілу жүйесі:А. Сайлау негізіндеВ. Мұрагерлікпен берілді.С. Бұйрықтың негізіндеД. Күш сынасудың қорытындысы бойынша.Е. Абыздардың ұйғарымы бойынша.21. Ғұндардың ру көсемдері:А. Ақсақалдар.В. Бектер.С. Абыздар.Д. Сұлтандар.Е.Төрелер.

22. Ғұндарда опасыздық жасағандарға берілетін жаза түрі:А. Құн төлету.В. Өлім жазасы.С. Абақтыға жабу.Д. Елден қуып жіберу.Е. Дүре соғу.23. Ғұндарда ұсақ қылмыстар жасағаны үшін қолданылатын жаза:А. Дүре соғу.В. Абақтыға жабу.С. Құн төлету.Д. Айыптының бетін тілу.Е. Елден қуып жіберу.24.Ғұндардағы полихромдық стиль дегеніміз:А. Бұйымдарды бояумен безендіру.В. Бұйымдарды кескіндеп безендіру.С. Бұйымдарды оюлармен безендіру.Д. Бұйымдарды түрлі түсті бояулармен бояу.Е. Полихромдық стиль25. Ғұндардағы бұйым бетіне алтын түйіршіктерді дәнекерлеу әдісі:А. Желімдеу.В. Қақтау.С. Зерлеу.Д. Кескіндеу.Е. Безендіру.































































Ғұндар. 22 нұсқа.1.Ғұндарда бұйымдарды безендіру үшін қолданылған негізгі бейне:А. Жабайы аңдар.В. Құстар.С. Жәндіктер.Д. Балықтар.Е. Ай мен күн.2.Ғұндардың жүннен киім тоқып кигендігін көрсететін дәлел:А. Археологиялық қазба кезінде тоқыма бұйымдардың табылуы.В. Археологиялық қазба кезінде ұршық бастарының табылуы.С. Археологиялық қазба кезінде жіптердің табылуы.Д. Археологиялық қазба кезінде қой жүндерінің табылуы.Е. Археологиялық қазба кезінде тоқыма станоктарының табылуы.3. «Ғұндар жақсы шыныққан, олар отты қажет етпейді» деп жазған:А. ГеродотВ. Гомер.С. Цицерон.Д. ЦезарьЕ. Марцеллин.4.Еуропада Аттила ғұн империясын құрған жері:А. Венгрия жерінде құрған.В. Австрия жерінде құрған.С. Германия жерінде құрған.Д. Болгария жерінде құрған.Е.Чехия жерінде құрған.5.Ғұндар туралы «олардың елшісі қолындағы шаньюйдің сенім таңбаларымен көрші елдерге барады..» деп қай тілдегі деректерде айтылады:А. Парсы дерегінде.В. Грек дерегіндеС. Үнді дерегіндеД. Қытай дерегіндеЕ. Араб дерегінде.6. Кімнің жазбасында «Бір көрген адам Аттиланы нағыз азиялық екенін бірден айтады» делінген:А. Геродоттың жазбасында.В. Цицеронның жазбасындаС. Полибийдің жазбасындаД. Прийск жазбасындаЕ. Марцеллиннің жазбасында.7. «Еділ» (Атилла) атымен аталатын өзен:А. Волга.В. ЖайықС. ЖемД.Есіл.Е. Іле.8. Ғұндар қытайдың қандай билеушісін жеңіп өздеріне қаратты:А. У- ДиВ. Фу ЕС. Хун СюцюаньД. Чжень ЦяньЕ. Лю – Бань.9.Қытай деректерінде баяндалатын Мөде жеңген көрші ел:А. Си сяВ. ЦиньС. ХаньД.Дунху Е. Тан.

10. Қытайлардың атауындағы ғұндардың басшысы:А. ГуньмоВ. Хун юС. Гун руңД. Тан юЕ. Шаньюй.11. Ғұндардағы түменбасының қызметі:А. Мыңбасын, жүзбасын және онбасын тағайындай алды.В. Сыртқы елдер дипломатиялық қатынастарды реттеу құқығын иеленді.С. Соғыс жариялау құқығына ие болды.Д. Бейбіт келісімдер жүргізу құқығын иемденді.Е. Сауда – саттық істерін реттеуге араласты.12. Ғұндарда ер азаматтардың міндеті:А. Мал бағуға міндетті болды.В. Саудамен айналысуы тиіс болды.С. Егіншілікпен айналысты.Д. Белгілі бір жасаққа тіркелді.Е. Саятшылық жасады.13.Ғұндарда кімдер қару – жарақ, жебелі садақ, қылыш пен найза алып жүруге міндетті болды:А. ТүменбасыларВ. БекзадаларС. Абыздар.Д. Шаньюйдің туыстары.Е. Ер азаматтардың бәрі.14. Цинь патшалығы өзінің шекарасын ғұндардан қорғау үшін салған қорған:А. Ұлы Дунху қорғанынВ. Ұлы Гималай қорғанынС. Ұлы Ғұн қорғанынД. Ұлы Қытай қорғанынЕ.Ұлы Будда қорғанын15. Қай билеушінің әскери реформасы нәтижесінде ғұндар қуатты мемлекетке айналды?А. Чжи – ЧжиВ. МөдеС. АттилаД. Бумын.Е. Күлтегін.16. Қазақстанның оңтүстік – батысы мен Арал бойына ғұн тайпаларының келуімен:А. Алан, ас тайпалары батысқа, Каспий теңізіне қарай ығысты.В. Қаңлылар оңтүстікке қарай ығыса түсті.С. Сақ тайпалары қырғынға ұшырады.Д. Үйсін тайпалары бағынышты кейіпке түсті.Е. Парсылар Ортап Азияға ену мүмкіндігінен айырылды.17. Ғұндардағы 24 түменбасын тағайындаушы:А. АбызВ. СұлтанС. Қолбасшы.Д. ТөреЕ. Шаньюй18.Ғұндар бірлестігіне кіргендер:А. Шыққан тегі әр түрлі тайпалар мен этникалық – саяси құрылымдарВ. Шыққан тегі біркелкі тайпалар.С. Бір рудың ғана өкілдері.Д. Парсылар мен қытайлар.Е. Римдіктер мен готтар19. Ғұндарға бағынышты Қытайдың төлеген алым- салық түрі:А. Ғұндарға құл ретінде адамдар жіберіп тұрған.В. Жыл сайын ғұндарға жылқылар беріп тұрған.С. Жыл сайын жібек маталар, мақта, күріш, әшекей заттар жіберіп тұрғанД. Алым – салықты ғұндардың құрылыс жұмыстарын жүргізіп беру арқылы өтеген.Е. Ғұндардың әскери жасақтары қатарына адам беру арқылы алым – салықтан құтылған.20. Цинь патшалығы өз шекарасын ғұндардан қорғау үшін салған Ұлы Қытай қорғанының ұзындығы мен биіктігі:А. 2000 шақырымға созылған, биіктігі 3 метр.В. 3000 шақырымға созылған, биіктігі 5 метр.С. 5000 шақырымға созылған, биіктігі 6 метр.Д. 4000 шақырымға созылған, биіктігі 10 метр.Е. 6000 шақырым, биіктігі 12 метр.21. Ғұндардан қорғану үшін салынған Ұлы Қытай қорғанындағы күзет мұнараларының арақашықтығы:А. 1000 метр.В. 2000 метр.С. 60 – 100 метр.Д. 100 – 150 метр.Е. 200- 250 метр.22. Ғұндар кезеңінен бастап Қазақстан аумағын мекендеген тайпаларда пайда болған антропологиялық өзгерістер:А. Моңғолоидтық белгілер пайда бола бастады.В. Европоидтық белгілер пайда бола бастады.С. Метистік белгілер қалыптасты.Д. Негроидтық белгілер көрініс бере бастады.Е. Антропологиялық кейіпінде өзгеріс болмады.23.Ғұндардың Батысқа жорығының маңызы:А. Парсыларды Орта Азиядан ығыстырды.В. Қытайдың шабуылын тежеді.С. Еуропаны римдіктерден азат етіп, құл иеленушілік құрылысты құлатты.Д. Әскери өнерді дамыттыЕ. Әділетті қоғам орнатты.24. Ғұндардың қамалдарды басып алу тәсілдері:А. Қамалдарды ұзақ қоршауы.В. Мергендердің нысананы дәл көздеп атуы.С. Қамалды қорғаушыларға өтірік уәде беруі.Д. Қорған бұзғыш машинаны, тас атқыш техниканы қолдану.Е. Қамалдарды суға батыру.25. Ғұндардың қоғамдық құрылысы:А. Құл иеленушілік.В. ФеодалдықС. Көшпелі патриархалдыД. Жартылай феодалдық.Е.Деспоттық.

3.6. Сарматтар. 23 нұсқа.1.Көне дәуір авторларының « сармат» атауының кездесетін мерзімі:А. Б.з.б ІІІ ғ. В. Б.з.б ІІ ғ.С. Б.з.б. І ғ. Д. Б.з.б ІХ ғ. Е. ІІ ғ.2. Сармат тайпаларының өмір сүру мерзімі:А. Б.з.б ІХғ.В. Б.з.б ҮІІІғ. – б.з.б Ү ғ.С. ІІ – ІІІ ғ.Д. ІХ – Хғ.Е. Х – ХІ ғ.3. Елімізде сарматтар қоныстанған аймақ:А. Батыс Қазақстан.В. Шығыс ҚазақстанС. Орталық ҚазақстанД. Жетісу.Е. Мырзашөл.4. Каспий жағалауында өмір сүрген сармат тайпасы:А. Сақтар.В. Қаңлылар.С. Гиркани.Д. Тиграхаудалар.Е. Хаомаваргалар.5.Арал – Каспиц аралығы, одан оңтүстікке қарай өмір сүрген сармат тайпасы:А. Гиркани.В. Дах.С. Массагет.Д. Исседон.Е. Ғұн6. Сармат дәуіріндегі Каспий теңізінің атауы:А. АпаркВ. Гиркан.С. ІнжуД. Көктеңіз.Е. Балықты7. Аршакидтер әулиеті билігінің негізін салған сармат тайпасы:А. Дайлар.В. Гиркани.С. АргиппейД. МассагетЕ. Канг.8. Б.зб. 248 – 247 ж. Парфияны басып алған сармат тайпасы:А. Гиркани.В. Дай.С. Массгет.Д. Тур.Е. Гиркан9. Савроматтар жөнінде жазып кеткен Рим тарихшысы:А. Диодор.В. ГеродотС. МарцеллинД. МенандрЕ. Симокатта10. Сарматтар өмірінде әлеуметтік теңсіздік болғандығының дәлелі:А. Археологиялық ескерткіштер.В. Мөрлер.С. Сына жазулар.Д. Петроглифтер.Е. Құнды қағаздар.

11. Савромат ескерткіштерінің зерттелген қорымы:А. Ақтас.В. Талғар.С. Сынтас.Д. Бесшатыр.Е. Шолақжиде.12. Савромат обаларының ішкі құрылымы көбінесе:А. Темірден.В. Ағаштан жасалған.С. Саздан.Д. Тастан.Е. Кірпіштен.13. Батыс қазақстан аймағында кездесетін ерте темір дәуірі ескерткіштері:А. Сарматтардікі.В. ҮйсіндердікіС. ҚайлылардікіД. Парсылардікі.Е. Қыпшақтардікі.14.Аршакидтер әулиеті билігінің негізін салған сармат тайпасы:А. Қаңлылар.В. Үйсіндер.С. Дайлар.Д. Исседондар.Е. Массагеттер.

15. Сарматтардың қоғамдық басқару құрылымы:А. Әскери демократия.В. Ақсақалдар кеңесіС. Халық жиналысы.Д. Бектер ұйымы.Е. Батырлар жиыны.16. Сарматтардың әскери – демократия заманында қауымның ішкі, сыртқы мәселелерін шешкендер:А. Абыздар.В. Әскер басылар.С. Бектер.Д. Көсемдер.Е. Бақсылар.17. Сарматтарда көп өсірілген мал түрі:А. Жылқы, қой. В. Түйе.С. Ешкі. Д. Сиыр. Е. Есек.18. Сарматтар өміріндегі қосымша кәсіп:А. Аншылық.В. ТермешілдікС. Жібек өндіру.Д. ОмарташылдықЕ. Құс өсіру.19. Сарматтардың торсық, саба сияқты ыдыстары жасалған материал:А. Қыш. В. Тері.С. Жүн. Д. Кендір. Е. Тас.20.Сарматтар шыныдан жасалған ыдыстарды қайдан алған?А. Өздері жасаған.В. Шығыс елдерден алғызды.С. Батыс елдерінен алған.Д. Солтүстіктегі көршілерінен.Е. Оңтүстіктегі көршілерінен.21. Сарматтардың Бесоба қорымына жерленгендер:А. Жауынгерлер.В. Абыз әйелдер.С. Патшалар.Д. Ұсталар.Е. Шаруалар.22. Үш савромат жауынгері жерленген қорым:А. Шілікті.В. Бесоба.С. Сынтас.Д. Қайтыс.Е. Ақтас.23. Савроматтардың Сынтас қорымынан табылған заты:А. Ағаш қасықтар.В. Жүген.С. Сүйек қасықтар.Д. Балта.Е. Балға.

24. Атырау жеріндегі сарматтардың Аралтөбе ескерткіші табылған аудан:А. Құрманғазы.В. Мақат.С. Махамбет.Д. Жылыой.Е. Индер.25. Көсемнің қару жарағы, абыз асатаяғы табылған сармат ескерткіші:А. Ұзынағаш.В. Жылыой.С. АралтөбеД. Сынтас.Е. Бесоба.















































































Сарматтар. 24 нұсқа.1.Геродоттың хабарлауынша, савроматтардың тілі қай тілге жақын болған:А. Моңғол тіліне. В. Қытай тіліне.С. Парсы тіліне. Д. Скиф тіліне. Е. Грек тіліне.2. Б.з.б . ҮІІІ ғасырда сарматтардың аталуы:А. Сақтар. В. Ғұндар.С. Массагеттер. Д. Савроматтар Е. Исседондар.3. Археологтар сарматтардың жерлеу орындарында жиі кездестірген гректердің құдай бейнесі:А. Зевс. В. ГефестС. Посейдон. Д. Гермес. Е. Дионис.4. Сармат шеберлері бір немесе бірнеше ағаш түрлерінен жасалған садақты немен желімдеді?А. Балық желімімен.В. Қағаз желіміменС. Темір желімімен.Д. Балмен.Е. Сағызбен.5. Сарматтар өсірген жылқының түрі:А. Етті түрі.В. Жүйрік түрі.С. Сүтті түрі.Д. Тебіндеуге үйренген және жорықтарға мінетін қазанаттар.Е. Ақалтеке түрі.

6.Савроматтар қоғамындағы әйелдер мен ерлердің құқықтары:А. Ерлер мен әйелдер тең саналған.В. Ерлер құқығы артықшылықта болған.С. Әйелдер құқығы артықшылықта болған.Д. Ерлер тек жауынгерлік міндет атқарған.Е. Әйелдер үй шаруашылығына жауап берумен шектеліп, қоғам өміріне араласпаған.7. Савроматтармен туыстас тайпалар:А. Парсылар, ассириялықтар.В. Кушандықтар, парфиялықтар.С. Дах массагеттер, исседондар.Д. Гректер, римдіктер.Е. Вавилондықтар, мысырлықтар.8. Б.з.б. 3 – 2 ғасырлардағы Оңтүстік Орал, Еділ бойы және Батыс Қазақстан жеріндегі савромат – сарматтардың саны:А. 20 мыңға жуық.В. 10 мыңға жуық.С. 50 мыңға жуық.Д. 30 мыңнан астам.Е. 50 мыңға жуық.9. Арал мен Каспий теңізі аралығында, сарматтар дәуірінде өмір сүрген тайпалар:А. Сақтар, массагеттер.В. Қаңлылар, кангтар.С. Дахтар, каспилер.Д. Ғұндар, кушандықтар.Е. Соғдылықтар.10.Б.з.б 1 ғасырла савромат – сарматтардың санының күрт кемуінің себебі:А. Жаугершіліктің жиілеп кетуіне байланысты.В. Қуаңшылықтың кесірінен мал саны азайып, өлім- жітімнің көбеюіненС. Су тасқынының орын алуыныңД. Жер сілкінісінің жиі орын алуынан.Е. Далалы аймақтардағы өрттердің салдарынан.11.Маңғыстау түбегін мекендеген дайлар кейбір болжамдар бойынша Кіші жүздің құрамындағы румен байланысы:А.жаппас.В. Беріш.С. Табын.Д. Шөмекей.Е. Адай.12. Сарматтардың әскери демократия жағдайында қауымның ішкі және сыртқы мәселелерін шешті:А. Абыздар.В. Сұлтандар.С. Төрелер.Д. Әскербасшылары мен қолбасшылар.Е. Қағандар.13.Сарматтар әйелдерінің құқықтары:А. Әскери жасақ құрамына кірген.В. Теңізде жүзуге қатысқан.С. Тек үй шаруашылығына қараған.Д. Ер азаматтардан төмен саналған.Е. Әскери жасақ құрамына алынбаған.14. Сарматтардың айналысқан шаруашылығы:А. Балық шаруашылығымен.В. Терімшілдікпен.С. ОмарташылдықпенД. Мал шаруашылығымен және егіншілікпен.Е. Бұғы шаруашылығымен.15. Дайлар қай халықтың этногенезіне (шығу тегіне) қатысы бар:А. ПарсылардыңВ. СоғдылардыңС. ҚазақтардыңД. ГректердіңЕ. Ассириялықтардың.16. Сарматтарда әйелдердің басқа көшпелі тайпаларға қарағанда қоғамдағы орны:А. Бірдей.В. Жоғары.С. Төмен.Д. Қоғамдық өмірге атсалыспады.Е. Сарматтар әйелдерді құл ретінде санады.17. Савроматтардың б.з.б. 2 ғасырда қазіргі Батыс Қазақстан жерін игеріп жеткен жері:А. Қара теңіздің солтүстік аймақтарына дейін.В. Балтық теңізіне дейін.С. Жерорта теңізіне дейін.Д. Парсы шығанағына дейін.Е. Қызыл теңізге дейін.18.Сармат жауынгерінің тұмардай саналған бұйымдары:А. Ер – тұрман мен жүген.В. Белдік пен қормса.С. Бас киім мен етік.Д. Темір семсер мен қайрақ тас.Е. Тон мен тұмақ.19. Савромат – сармат тайпаларының бірқатар руларының басқа отырықшы руларға қосылуының себебі:А. Су тасқынының жиілеп кетуі.В. Жаугершіліктен қорғану.С. ҚуаңшылықД. Халық ағарту ісінің артта қалуы.Е. Медицина ісінің артта қалуы.20. Қай парсы патшасының жазбаларында дах, сақ – массагет тайпалары туралы айтылады?А. Дарий ІВ. КсерксС. Кир.Д. Дарий ІІЕ. Ануширван І21. Савромат – сармат тайпалары байланыс орнатқан мемлекет:А. Босфор мемлекеті.В. Вавилон.С. МысырД. Ассирия.Е. Кушан.22.Дайлардың ең әйгілі тайпасы:А. Даг.В. ИсседонС. Массагет.Д. Апари Е. Каспи23. Дайлар мекендеген түбек:А. Маңғыстай түбегі.В. Бозашы түбегі.С. Апшерон түбегі.Д. Аграхан түбегі.Е. Шәлекен түбегі.24. Савромат – сарматтар тайпаларының жасаған жорықтары:А. Қытайға жаулаушылық жорықтар жасады.В. Грекия мен Римге жаулаушылық жорықтар жасады.С. Алдыңғы Азияға, Солтүстік Кавказға және Парфияға жаулаушылық жорықтар жасады.Д. Босфор мемлекетіне жаулаушылық жорық жасады.Е. Варягтарға жаулаушылық жорықтар жасады.25.Сарматтардың әйелдері қабірінен көп табылған зат:А. Тоқыма станогы.В. Қару – жарақ.С. Тарақ.Д. Айна.Е. Балта, балға.

























Сарматтар. 25 нұсқа.1.Аңызға сәйкес сарматтардың қыздары:А. Тұрмысқа ерте шығады.В. Әнші болып келеді.С. Биші болып келеді.Д. Жауын өлтірмей тұрып, тұрмысқа шықпайды.Е. Үй шаруасымен ғана айналысады.2. Қазақстанда сарматтар мекендеген аймақ:А. Арал мен каспий теңізі аралығы.В. Балқаш пен Алакөл аралығы.С. Іле мен Шу аралығы.Д. Алатау мен Қаратау аралығы.Е. Ертіс пен Есіл аралығы.3.Ерте темір дәуіріндегі дай тайпасы мен қазақтың адай тайпасы атауларының сыртқы дыбысталу үндестігі өте жақын, сонымен бірге екеуі де:А. Маңғыстау түбегінде қоныстанған.В. Сыр бойында қоныстанған.С. Шу бойында қоныстанған.Д. Қаратау бөктерінде қоныстанған.Е. Жайық бойында қоныстанған.4. «Сармат әйелдері басқаша тіршілік етеді. Олар атқа мініп, ерлермен бірге аңға шығады, ерлерсіз соғысқа қатысады, ерлермен бірдей киінеді», - деген мәтін кездесетін дерек:А. Геродоттың шығармасында бар.В. Ксеркстің жазбаларында кездеседі.С. Амазонкалар туралы аңызда бар.Д. Қытай жазбаларында бар.Е. Орыс жылнамаларында кездеседі.5. Сармат әйелдерінің киімдері:А. Басына сәукеле, үстіне ұзын етекті көйлек киген.В. Ерлерше киінген.С. Парсылардың киім үлгісін киген.Д. Босфор мемлекетінің сән үлгісінде киінген.Е. қытайлық сән үлгісінде киінген.6.Сарматтардың қыш құмыраларының түбі қандай?А. Төрт бұрышты.В. Үш бұрышты.С. Сүйір.Д. Жайпақ әрі шұңғыл.Е. Көп бұрышты.7.Сарматтардың Шығыс елдерінен алғызған ыдыстары:А. Темірден құйылған қазандардыВ. Теріден жасалған торсықтардыС. Керамикалық ыдыстардыД. Шыныдан жасалған ыдыстары.Е. Ағаштан жасалған ыдыстары.8. Сарматтардың қыс кезіндегі киімдері:А. Қысқа тон киіп, оның белін қайыс белбеумен буып, аяқтарына қысқа қонышты етік киген.В.Ұзын тон киіп, оның белін жіппен байлап, аяқитарына ұзын қонышты етік киген.С. Бұғы терісінен жасалған шекпен мен етік киген.Д. Қытай саудагерлері әкелген жылы киімдерді киген.Е. Қысқы киімдер тігуді білмеген, сондықтан үйден шықпауға тырысқан.9. Сарматтар өмірінде аңшылықтың алатын орны:А. Басты кәсіп болды.В. Қосымша кәсіп – қызықтау, сейіл құру қызметін атқарды.С. Отбасын асырауда маңызды рөл атқарды.Д. Батырлық мектебі рөлін атқарды.Е. Шыңдалу мектебі болды.10. Сарматтардың әйелдері ерлерше киінгенімен олардың киімдерінің безендірілуі:А. Қытайлық жібек маталармен безендірілді.В. Парсылардың бояуларымен безендірілді.С. Босфор мемлекетінен әкелінген құс қауырсындарымен безендірілді.Д. Әр түрлі моншақтармен безендірілді.Е. Мысырда әкелінген алтындармен безендірілді.11. Сарматтар түйе мен сиырды өсіріп пайдалануы:А. Шұбат пен сүт алу үшін.В. Етке.С. Күш- көлікке.Д. Әскери жорықтарға.Е. Шет елдерге сатуға.12.Сарматтар арасында малшылықпен қатар егіншілік жақсы дамыған өңір:А. Маңғыстау. В. Арал маңы.С. Үстірт. Д.Бозашы.Е. Жайық бойы мен Қара теңіз жағалауы.13.Отырықшылық көшкен сарматтар:А. Арал маңындағы сарматтарВ. Үстірттегі сарматтарС. Бозашыдағы сарматтарД. Батыс сарматтар.Е. Маңғыстаудағы сарматтар.14. Сарматтар қой мен жылқы малдарын көп өсірген, оларды неге пайдаланған?А. Қой мен жылқының етін, сүтін тамаққа пайдаланып, ал терісі мен жүнінен киім – кешек, киіз жасаған.В. Қой мен жылқы етін, жүні мен терісін көршілес елдерге астыққа айырбастаған.С. Қой мен жылқыны салық ретінде көрші тайпаларға салық ретінде төлеп отырған.Д. Қой мен жылқыны қару – жараққа айырбастау үшін пайдаланған.Е. Қой мен жылқыны қалың мал төлеуге пайдаланған.15. Сарматтарға тиесілі Бесоба қорымында жерленгендердің басы қаратылған жақ:А. Шығысқа. В. Солтүтсік – Шығысқа.С. Солтүстікке. Д. Оңтүстік - Шығысқа.Е. Оңтүстік – Батысқа.16. Сарматтардың қабірлерінің пішіні:А. Үш бұрышты.В. Пирамида тәріздес.С. Тік бұрышты, доңғалақ, сопақД. Көлбеу бұрышты.Е. Доғал бұрышты.17.Сынтас қорымының табылған аңның мүсіні:А. Қасқырдың.В. ТүлкініңС. Қарсақтың.Д. ЖолбарыстыңЕ. Аюдың.18. Аралтөбе қорғанындағы сармат көсемі қазақ жерінен табылған нешінші алтын адам болып есептелді:А. БіріншіВ. Екінші.С. Үшінші.Д. Төртінші.Е. Бесінші.19. Сарматтарға тиесілі Аралтөбе қорымынан не табылды?А. МумияВ. Қасқырдың мүсіні.С. Жолбарыстың мүсіні.Д. Аюдың мүсіні.Е. Сармат көсемінің қару – жарағы, әшекейлі бұйымдарынан басқа абыз асатаяғының бөліктері.20. Еділ – Жайық бойын, Қара теңіз жағалауын қоныстанған сарматтар кәсібінің маңызды саласы:А. Балық аулау.В. БақташылықС. Егіншілік.Д. АңшылықЕ. Терімшілік.21.Сарматтардың ескерткіші көп кездесетін жер:А. Маңғыстау.В. Үстірт.С. Бозашы.Д. Жайық, Елек, Жем өзендері бойы.Е. Арал теңізі жағалауы.22. Үстіртте зерттелген сарматтар дәуірінің ескерткіші:А. Аралтөбе, Бесоба.В. Бәйге, Терең.С. Сынтас.Д. Алтын – асар.Е. Қостөбе.23.Зерттеушілердің пікірінше, дай – массагеттердің табыну рәсімі:А. Найзағайға табыну рәсімі болған.В. Суға табыну рәсімі болған.С. Күнге табыну рәсімі болған.Д. Отқа табыну рәсімі болған.Е. Айға табыну рәсімі болған.24. Сарматтардың зергерлері жасаған бұйымдары:А. Шыны әшекей бұйымдары.В. Алмас әшекей бұйымдары.С. Янтарь әшекей бұйымдары.Д. Гауһар әшекей бұйымдары.Е. Алтын, күміс, мыс, темір әшекей бұйымдары.25. Сарматтарға тиесілі Бесоба қорымынан табылған құрбандық тақта:А. Бұғылардың бейнесі бар үш аяқты құрбандық тақта.В. Иттердің бейнесі бар үш аяқты құрбандық тақта.С. Жолбарыстың бейнесі бар үш аяқты құрабндық тақта.Д. Бүркіттің бейнесі бар үш аяқты құрбандық тақта.Е. Тістері ақсиған қасқыр бейнесі бар үш аяқты құрбандық тақта.

7 - сынып. Ерте орта ғасырлардағы Қазақстан.тарау. Түрік дәуіріндегі мемлекеттер. 1.1.Түрік қағанаты. 1 нұсқа.1.Ерте орта ғасырларда ірге тіккен алғашқы фоедалдық мемлекеттердің бірі:А. Түрік қағанаты.В. Түркеш қағанаты.С. Қарахан мемлекеті.Д. Қарлұқ қағанаты.Е. Шығыс Түрік қағанаты.2. «Түрік» этнонимі қай деректерде алғаш рет кездеседі:А. Қытай. В. Парсы.С. Араб. Д. Грек. Е. Үнді.3. «Түрік» этнонимі бірінші рет қытай деректерде қашан кездесті:А. 542 В. 545С. 440 Д. 452 Е. 330.4. Түрік қағанаты қашан құрылды:А. 552 В. 535С. 603 Д. 656 Е. 7515. Түрік қағанатының тарихи мерзімі:А. 552 – 603 В. 535 – 581С. 603 – 704 Д. 656 – 711 Е. 751 – 8406. «Теле» сөзінің мағынасы:А. ТүркіВ. ҚыпшақС. ТатарД. Тат.Е. Тархан.7. Түрік қағанатының негізін қалаған қаған:А. Бумын.В. Елтеріс.С. Күлтегін.Д. Тоныкөк.Е. Иштеми.8. Бумын кімдерді жеңген соң Түрік қағанатының билеушісі болды:А. Жужандарды.. В. ҰйғырлардыС. Басмырларды. Д. ҚырғыздардыЕ. Тоғыз тайпасы.9.Түрік қағанатының басым бөлігін кұрағандар:А. Теле (тирек) тайпалары.В. Гуз – угор тайпалары.С. Хионит ( ақ ғұн) тайпалары.Д. Тоғыз оғыз тайпалары.Е. Моңғол тайпалары.10. Телелердің құрамына кіретін негізгі тайпалар:А. Дулу, нушебиВ. Қытай, қырғыз.С. Қырғыз, оғыз, ұйғыр, дулу, үйсін.Д. Татар, моңғол.Е. Қимақ, қыпшақ.11. Түрік қағанатының құрамына теленің неге тайпасы енді?А. 10 В. 30.С. 40 Д. 20 Е. 612.Шығыс Еуропадан Солтүстік Монғолияға дейінгі жазық белдеуді мекендеген, ең үлкен түркі тілдес тайпа:А. Теле.В. Түргеш.С. БасмылД. Ұйғыр.Е. Дулу.13. Бумын елді қай кезеңде басқарды:А. Түрік.В. Түргеш.С. Дулу.Д. НушебиЕ. Қырғыз.14. Бумын қаған Қытаймен саяси байланысты нығайта түсу үшін не істеді?А. Қытайға қоныс аударды.В. Қытай әмірінің қызына үйленді.С. Елші жіберді.Д. Көмек берді.Е. Келісімге келді.15. Жужан қағаны Анағұйды жеңген соң Бумын иеленген атақ:А. Гурхан.В. БекС. Жабғу.Д. Елхан.Е. Патша.16. 552 – 554 жылдары Қара – Ескенің інісі Мұқан кезінде жужандар:А. Елшілер жіберді.В. Жеңді.С. Бас көтерілместей жеңілді.Д. Соғыспады.Е. Араласпады.17. 10 түмен қол бастаған Бумын қағанның інісі:А. Күлтегін.В. Иштеми.С. БілгеД. Тоныкөк.Е. Сұлу.18.Ерте түрік феодалдық мемлекетінің бөлінуі:А. ҰлысқаВ. ҚағандыққаС. ХандыққаД. ПатшалыққаЕ. Сұлтандыққа19. VІғ. 70 – жылдары Түрік қағанаты қай жерге дейін үстемдік етті:А. Балтық жағалауына дейін.В. Солтүстік теңізге дейін.С. Рейнге дейін.Д. Сенаға дейін.Е. Солтүстік Кавказ бен Қара теңіздің солтүстігіне дейін жетті:20. 555 жылы түріктердің жеткен жері:А. Азов теңізіне дейін.В. Дунайға дейін.С. Арал теңізіне дейін.Д. Каспийге дейін.Е. Еділге дейін.21. 568 жылы Түрік қағанатының Константинопольге барған елшілігін басқарған елші:А. ЗемархВ. МаниахС. МенандрД. ИштемиЕ. Сұлу.

22. Қағанаттың өз ішінде соғыстар қай жылы басталды:А. 551 жылы.В. 603 жылы.С. 581 жылыД. 548 жылыЕ. 568 жылы.23. Түрік қағанаты мен Византия арасында келісім жасалған жыл:А. 568 жыл.В. 950 жылС. 704 жылД. 756 жылЕ. 804 жыл.24. 561 – 563 жылдары түріктер эфталиттерге қарсы одақ құрған ел:А. Қытаймен.В. Иранмен.С. Оғыз хазар қағанатымен.Д. Араб халифатымен.Е. Батыс елдерімен.25. Түрік қағанаты Орталық Азияда саяси үстемдікке қай қағанның кезінде ие болды:А. БумынВ. Мұқан қағанС. ЕлтерісД. БілгеЕ. Құтылық.















































































Түрік қағанаты.2нұсқа.1.Эфталиттердің негізгі күштерін түріктер Бұхар түбінде жеңген жыл:А. 209 жылыВ. 551 жылыС. 603 жылыД. 587 жылыЕ. 887 жылы2. ҮІ – Х ғасырларда Қазақстанда болған мемлекеттер сипаты жағынан қандай болды?А. КапиталистікВ. Алғашқы қауымдықС. Ерте феодалдықД. ИмпериалистікЕ. Социалистік3. Түріктердің билеушісінің титулы:А. Жабғу.В. Қаған.С. Қаған.Д. БиЕ. Бек.4. Түрік қағандығы ыдырағаннан кейін құрылған мемлекеттер:А. Селжұқ, ҚарлұқВ. Қимақ, ҚыпшақС. Батыс және Шығыс түрік қағанаты.Д. Керей, Найман ұлыстары.Е. Бұлғұр, Түргеш ұылстары.

5. 603 жылы түріктерде болған елеулі оқиға:А. Батыс және шығыс қағанат болып екіге бөлінді.В. Империя құрдыС. Эфталиттерді жеңді.Д. Жоғары даму сатысына көтерілді.Е. Бір орталыққа бірікті.6. Түріктерде табынған әулие әйел ана:А. Ұмай. В. Домалақ анаС. Барыс Д. Бопай Е. Мария.

7.Түріктердің негізгі шаруашылығы:А. Көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығыВ. ОтырықшыС. ОмарташылықД. Балық шаруашылығыЕ. Болған емес.8. Түріктердің ерте кезеңінде мәйітті отқа өртеу рәсімі неге табынушылықтан шыққан:А. ТазалыққаВ. ОтқаС. АғашқаД. АруаққаЕ. Ауаға.9. Түріктердің басты көлігі:А. Жылқы В. ТүйеС. Бұқа Д. Құлан Е. Есек.

10.Түрік қағанаты ыдыраған жыл:А. 552 жылыВ. 545 жылыС. 563 жылыД. 581 жылыЕ. 603 жылы11. Түріктердің қытаулары орналасқан ірі өзендер:А. Темза, Обь, Ұзын Қарғалы.В. Рейн, Сена, АргуньС. Ефраб, Янцзы, ҚалғұтыД. Іле, Шу, Талас, Ертіс, СырдарияЕ. Ніл, Тигр, Лена, Әмудария.12. Түріктердің қалалық өмірмен таныс болғанын көрсететін жазба ескерткіші:А. Орыс жылнамаларындаВ. ШыңғыснамаС. Таңбалы тасД. АвестаЕ. Күлтегін.13. Түріктердің баспанасы:А. ШатырВ. Кірпіш үйС. Киіз үй, жеркепе, тас, ағаш, қамыс тұрақ жайларД. ЖертөлеЕ. Болмаған.14. Түріктерде мәйітпен бірге қолданған заттарды көму нені білдірген:А. Заттармен көмбеген.В. ТабынудыС. ЕштеңеніД. О дүниеге сенудіЕ. Заттардың құдіретіне сенуді.15. Түріктер Византия елшісі Земархты ненің ортасынан өткізіп аластаған?А. ТастыңВ. АғаштыңС. МұздыңД. ОттыңЕ. Судың16. Түріктердің келген қонаққа тартуы:А. Ешкі сүті.В. Аттың жалынС. Түйе өркешін.Д. Қойдың басын Е. Ештеңе17. Түрік қағанатында болған Византиялық елші:А. Го ГиВ. Сюань ЦзяньС. ЗемархД. МаниахЕ. Цянь18. Түрік қағанатында кімнің билігі мұрагерлік жолмен берілді:А. ҚағанВ. БекС. ТарханД. ШадЕ. Ябғу.19. ҮІ – ІХ ғғ. Қалалардың құрылыс жүйесі неше бөліктен жасалған:А. 1В. 2С. 3Д. 4Е. 520. Түріктерде қаланың орталық бөлігінде тұрғандар:А. Абыздар.В. ЕгіншілерС. Бай – шонжарларД. Кедейлер.Е. Саудагерлер.21. Қыстақ – кентте тұратын түріктер немен айналысты:А. СаудаменВ. Несие беруменС. Балық аулауменД. Омарта шаруашылығыменЕ. Егін шаруашылығымен, қосымша мал өсірумен және қолөнермен.

22. Беделді ер адам қандай белдік таққан?А. Өзі жасағанВ. КісеС. Былғары.Д. ШетелдікЕ. Ешқандай23. Авар қағаны кімге «Сен менің есігімде темірші едің» деген?А. Ғұн билеушісінеВ. Хазар қағанынаС. Бұлғар ханынаД. Түрік қағанынаЕ. ешкімге24. Түріктердің түсті металдарды өндірген жері:А. ЖезқазғандаВ. Балқаш бойындаС. КавказдаД. Шу, Іле бойы мен ҚаратаудаЕ. Қырымда.25. Түріктердің төл жазуы:А. Соғды жазуы.В. Ұйғыр жазуы.С. Көне руникалық жазуД. Шунер жазуы.Е. Шағатай жазуы.











































































Түрік қағанаты. 3 нұсқа.1.Төмендегі қағандардың қайсысы түрік қағанаты кезінде өмір сүрді:А. Тардуш В. ТонС. Қапаған Д . Бумын Е. Сұлу.2. Бумын қаған қытай елімен саяси байланысты нығайту үшін жасаған әрекеті:А. Соғыс аштыВ. Салық төлеп тұрдыС. Мал беріп тұрдыД. Саяси байланыс болған емесЕ. Қытай әмірінің қызына үйленді.3. Түрік қағанатының Қытай, Иран, Византия сияқты мемлекеттермен терезесі тең түскен кезең:А. ҮІ ғасырдың 70 жылдары.В. ҮІ ғасырдың 90 жылдары.С. ҮІ ғасырдың 80 жылдары.Д. ҮІ ғасырдың 50 жылдарыЕ. ҮІ ғасырдың 30 жылдары.4. «Менің есігімде темір балқытушы болып жүрген құлдың қызымды сұрауға қалайша дәті барды» деп Бумын қағанды кемсіткен қаған:А. Қараеске В. ТонС. Мұқан Д. СұлуЕ. Анағұй.

5.Жужан қағандығы тас- талқаны шығып жеңіліске ұшырады:А. 552 жылВ. 704 жылС. 602 жылД. 541 жылЕ. 805 жыл6. Масқара жеңіліске ұшырап өзін – өзі өлтірген қаған:А. БумынВ. АнағұйС. ТноД. МұқанЕ. Үшлік.7. Жужан қағандығы 552 – 554 жылдары қай қағанның кезінде мүлде бас көтерместей жеңілді:А. АнағұйВ. ТонС. ҮшлікД. Мұқан.Е. Бумын.8.Түріктер 555 жылы қай теңізге дейін жетті?А. КаспийВ. ЖерортаС. БалқашД. БайкалЕ. Арал.9.Түріктердің Жетісу және Орта Азия жерлеріндегі қалалық өмірімен танысып, кейбір бөліктерінің отырықшылыққа көше бастағанын көрсеткен жазба ескерткіш:А. Күлтегін.В. ТоныкөкС. ТаласД. РунаЕ. Дұрыс жауап жоқ.10. Жужандарды толықтай бағындырған қаған:А. Бумын.В. ТонС. Сұлу.Д. Мұқан.Е. Анағұй.11. Иран, Византиямен сауда қатынасын дамытуға ұмтылған түрік қағаны:А. ИштемиВ. Сұлу.С. ТонД. АнағұйЕ. Бумын12. Түрік қағанатында Мұқан қағаннан кейін билікке келген билеуші:А. Бумын В. ТабоС. Сұлу Д. АнағұйЕ. Дұрыс жауап жоқ.13. Сасанилерге (орта Азиядағы тайпа) қарсы күресті жүргізген Білге Күл Қадыр ханның ұлдары:А. Арслан мен ОғұлшақВ. АнағұйС. ТонД. БумынЕ. Сұлу.14. ҮІ ғ. ортасында Түрік қағанаты жаулап алған эфталиттердің (ауған тайпасы) мекендеген жері:А. Солтүтсік Үндістан мен Шығыс Түркістан.В. Оңтүстік ҮндістанС. КавказД. Сырдария бойы.Е. Алтай таулары.15. Қытай билеушілері Түрік қағанатына жібек матаны салық ретінде төлеп отырды:А. Мұқан қаған кезіндеВ. Анағұй қаған кезіндеС. Бумын қаған кезіндеД. Үшлік қаған кезіндеЕ. Тон қаған кезінде16. ҮІ ғ. ІІ жартысында сауда жасауға байланысты дипломатиялық келісім жасаған елдер:А. Түрік қағанаты мен ВизантияВ. Қытай мен ВизантияС. Жапония мен ҚытайД. Грекия мен ВизантияЕ. Рим мен Грекия

17. 552 – 554 жылдары билік құрған Түрік қағаны:А. Мұқан. В. ТонС. Анағұй Д. Сұлу Е. Үшлік18. Түрік қағаны күшейе бастаған уақыты:А. Византияны талқандағаннан соңВ. Соғдыларды басып алғаннан соңС. Жібек мата шығара бастағаннан соңД. Аварларды талқандаған соңЕ. Бумын қаған қайтыс болғаннан соң19. Түрік қағанаты оңтүстік батысында шектескен ел:А. ЖужандарВ. ҚытайС. Парсы еліД. Славян халықтарыЕ. Византия.20.Түрік қағанаты оңтүстік шығысында шектескен ел:А. Славн халықтары В. ҚытайС. Парсы елі Д. ЖужандарЕ. Византия.21. Түрік қағанатында 581 жылы болған оқиға:А. Билік үшін таласВ. Басты оқиға болған жоқС. Жужандармен соғысД. Византиямен сауда байланысы дамыдыЕ. Қытаймен соғыс22. Түрік қағанатында «қанмен өтейтін» салықтың түрін өтеу жолы:А. Мың бас түйеменВ. Әскери міндетті атқарушы майданның алғы шебіндегілер.С. Ондай салық болмады.Д. Өлім жазасына кесілді.Е. Өмір бойы әскери қызметте болды.23. Түрік қағанатының ордасында болған Византия елшісі:А. ЗемархВ. Марко ПолоС. П.КарпиниД. ПетахьяЕ. Прийск24. Түрік қағанатының шығыстағы саяси ықпалы күшейген кезең:А. 542 – 603В. 603 – 704С. 704 – 942Д. 555 – 558Е. 570 – 58025. Түрік қолбасшысы Қытай елшісі келген мерзім:А. 542жВ. 603жС. 704жД. 956жЕ. 545ж.















































1.2.Батыс Түрік қағанаты.4нұсқа.1.Батыс Түрік қағанаты өмір сүрген уақыт:А. 603 – 704жВ. 704 – 756жС. 756 – 940жД. 940 – 1212Е. 1212 – 12192.Батыс түрік қағанатының астанасы:А. СуябВ. ЖаңакентС. ИмақияД. БалықтыЕ. Баласағұн3.Батыс түрік қағанатының жазғы ордасы:А. Ойжайлау.В. МыңбұлақС. МәтібұлақД. МашатЕ. Ақбұлақ4. «Он – оқ бұдун» деп аталатын мемлекет:А. Батыс түрік қағанатыВ. Жалайыр ұлысыС. Найман ұлысыД. Түргеш қағанатыЕ. Керей ұлысы5. Он тайпадан тұрған одақтың құрамына енген тайпалар:А. 5 қара түргеш, 5 сары түргешВ. 5 нушеби мен 5 дулуС. 5 қарлұқ, 5 басмылД. 5 албан, 5 суан.Е. 5 уақ, 5 бұлақ.

6. «Он – оқ бұдун» тайпалары мекендеген жер:А. Еділден Жайыққа дейінгіВ. Алатаудан Ұлытауға дейінгіС. Қаратаудан Жоңғарияға дейінгіД. Тарбағатайдан Оралға дейін.Е. Тараздан Меркіге дейін.7. «Бұдун» сөзі нені білдіреді?А. Би, төре.В. Бек, көсемС. Әскербасы, қолбасшыД. Ел, халықЕ. Бала – шаға.8. Ешбар Елтеріс қағанның енгізген жүйесі:А. Төрт ұлыстық жүйеВ. Үш қанат: батыс, шығыс, ортаС. «Он тайпа» - «он – оқ бұдун»Д. Мұрагерлік жүйе.Е. Үш жүз : кіші, орта, ұлы.9. Шу өзенінің шығысында орналасқан 5 тайпа:А. Дулу.В. НушебиС. ТелеД. ҰйғырЕ. Басмыл10.Шу өзенінің батысында мекендеген 5 тайпа:А. ҚоңыратВ. НушебиС. ТүргешД. ДулуЕ. Арғын.11. Қытай деректеріндегі дулулардың аталуы:А. Дунху.В. ДайларС. ДулаттарД. ДинлинЕ. Дахтар12. «Он – оқ бұдун» дегеніміз кімдер?А. Оң қол әскері.В. Қазақ халқының құрамына енген негізгі тайпаларС. Теле тайпаларына кірген әскери жасақтарД. Он түменЕ. Он би13. Дулулар мен нушебилер арасында болған соғыс жылдары:А. 640 – 657жж.В. 681 – 704жж.С. 751 – 756жж.Д. 804 – 824жж.Е. 731 – 748жж.14. Батыс түрік қағанатының алғашқы кездегі қағаны:А. БумынВ. ТонС. ШегуД. Тардуш ( Дато)Е. Білге

15. Өзін Шығыс Түрік қағанатының да қағаны деп жарияланған қаған:А. Шегу қағанВ. Тардуш (Дато) қаған.С. Тон қағанД. Ешбар Елтеріс қаған.Е. Үшлік қаған.16. Батыс Түріктердің саяси күшеюі:А. Білге қағанның тұсы.В. Мұқан қағанның кезіндеС. Сұлу қағанның бүлігіне сәйкес келеді.Д. Шегу (610 – 618жж.) мен Тон (618 – 630жж) кезіндеЕ. Сақал қаған тұсында17. Батыстағы елдерді жаулап алуды ойлаған Батыс Түрік қағаны:А. ИштемиВ. Тон қағаныС. БілгеД. ДатоЕ. Ешбар Елтеріс.18. Батыс Түрік қағанатының билеушісі Тон қаған:А. Әскерді тараттыВ. Орта Азиядағы басқару жүйесін қайта құрдыА. Көрші елдерге байкот жариялады.Д. Орта Азияға жорықты тоқтаттыЕ. Еуропаға жол ашты.

19. Шегу қаған Батыс түрік қағанатының шекарасые шығыста қай жерге дейін кеңейтті?А. Еуропаға дейінВ. Ұлытауға дейін.С. Қаратауға дейін.Д. Алтайға дейін.Е. Карпатқа дейін.20.Тон қаған Византияға көмекке қалың қолын аттандырған жыл:А. 603 жылыВ. 600 жылыС. 627 жылыД. 656 жылыЕ. 672 жылы21. Жергілікті адамдарды салық жинауға бекітіп, «Селиф» атағын берген қаған:А. ШегуВ. Елтеріс.С. БілгеД. ТонЕ. Бумын22. Селифтер есеп беріп отырған адам:А. БекенВ. ЖасауылдарғаС. ТарханғаД. ШадқаЕ. Татқа23. Батыс Түрік қағанатында ябғу, шад, елтебер атағы берілген адамдар:А. ХатундарғаВ. Қара халыққаС. Ер жүрек адамдарғаД. КөпшіліккеЕ. Қаған руынан шыққандарға24. Батыс Түрік қағанатында сот істерін атқарушылар:А. БектерВ. ТаттарС. Шад – түтіктерД. Бұйрықтар мен тархандарЕ. Жабғулар.25. «Тат» сөзінің мағынасы:А. БиВ. ҚұлС. МалшыД. ЕгіншіЕ. Салық төлеуші.





































































Батыс Түрік қағанаты. 5 нұсқа1.Батыс Түрік қағанатының жергілікті жерлердегі негізгі тірегі:А. БилерВ. БектерС. ӘскерлерД. ХандарЕ. Жасауылдар.2. «Бек ұлдарың құл болды, пәк қыздарың күн болды» деген сөздер қай ескерткіште айтылады?А. Бехистун жазуындаВ. Ксеркс жазуындаС. Бұғыт жазуындаД. Еш жерде айтылмайдыЕ. «Күлтегін» жазуында3. Батыс түрік қағанаты Орта және кіші Азияда қарым – қатынас жасаған елдер:А. Мамлүк пен Батыс Рим империясыВ. Киев Русі мен ПарфияС. Венеция мен БактрияД. Греция мен ЭфталитЕ. Иран мен Византия4. «Күлтегін – лабан, «Инал – тігін», «Яланшах» терминдерінің мағынасы:А. Қала тұрғынынВ. Дала билеушісінС. МалшылардыД. Ортағасырлық қалалар билеушілерінің титулыЕ. Егіншілерді.5. 634 жылы нушеби тайпасының қолдауымен кім қаған болды?А. БумынВ. БілгеС. Ешбар ЕлтерісД. ИштемиЕ. Сақал6. Шығыс түрік қағанаты өмір сүрген уақыты:А. 682 – 744жж.В. 551 – 603жжС. 603 – 704жжД. 704 – 756жжЕ. 756 – 940жж.7.Шығыс түрік қағанатының территориясының аумағы:А. Шығыс Моңғолия, Оңтүстік Корея және Солтүтсік Қытайға дейін.В. Күңгей және Теріскей Алтайға дейін.С. Орал тауы, Алатау мен Қаратауға дейін.Д. Мавераннахр, Орта Азия, Каспий мен Үндістанға дейін.Е. Қазақстан, Орталық Азия, Шығыс Түркістан, Оңтүстік Сібірге дейін.8. Шығыс Түрік қағанатының білге қағанынан кейін әлсіреп, ыдырай бастаған жыл:А. 741 жылыВ. 551 жылыС. 552 жылыД. 751 жылыЕ. 791 жылы

9. Батыс түрік қағанатының негізгі шаруашылық түрі:А. Балық шаруашылығыВ. Жартылай мал шаруашылығыС. ОмарташылықД. ЕгіншілікЕ. Отырықшылық10. Қағанат жерінде жібек саудасы туралы жазған монах:А. Сыма ЦяньВ. Бан ГуС. ЦяньД. Сюань ЦзяньЕ. Го- Ги.11. Батыс Түрік қағанатының тұрғындары туралыя: «Қаған жасыл жібектен желбегей шапан киген, оның жанында жүрген нөкерлерді де қамқадан желбегей шапандар жамылған, қандай тамаша көрініс» деп жазған Қытай саяхатшысы монах:А. Го – Гиэв. В.Янь СиньС. Сыма Цянь Д. Сюань Цзянь Е. Чжан цянь12. Батыс Түрік қағанатындағы сауданың түрі:А. Айырбас В. БолмағанС. Ақша – тауар Д. Несие Е. Натуралды.13. Түрік зираттарынан археологиялық зерттеулер кезінде табылған бұйымдар:А.жібек киімдер. В. ЫдыстарС. Ештеңе Д. ТерілердіңЕ. Музыка аспаптар.

14.Түрік қала жұрты зираттарынан табылған заттар:А. Қытай, Византия елдерінің көзелері.В. Француз әтірлері құтысыС. Неміс әйнектері.Д. Қырғыз теңгелері.Е. Ештеңе.15. Түріктердің қалаларының дамуында әсер еткендер:А. ҚытайлықтарВ. ҮнділерС. СоғдылықтарД. РимдіктерЕ. Бұхаралықтар16. Түріктер қай ғасырдың басында отырықшылана бастады:А. Үғ.В. ҮІ ғ.С. ҮІІғ.Д. ҮІІІғ.Е. Х ғ.17. Жетісу аймағында екі халық араласып, бір тілде сөйлей бастағандар:А. Қытайлар мен қаңлыларВ. Соғдылар мен үнділерС. Түріктер мен соғдыларД. Дунхулар мен ұйғырларЕ. Түркештер мен арабтар.18. Археологиялық зерттеулер кезінде қалалардағы екі халыққа тән материалдық қалдықтар бір мәдени қабаттан табылды. Олардың бірі түріктер, ал екіншісі:А. Парсылар.В. АрабтарС. СоғдылықтарД. ВизантиялықтарЕ. Қытайлықтар.19. Батыс Түрік қағанатында жер өңдеу кәсібімен айналысқан топтар:А. Байыған шаруалар.В. Шетелдік шаруаларС. Жалдамалы шаруаларД. Малы жоқ немесе малы аз кедей шаруаларЕ. Несие алған шаруалар.20.Қағанның билігі қалай берілді:А. Мұрагерлік жолменВ. Бұйрық арқылыС. Сайлау арқылыД. Шетелдіктер ықпалыменЕ. Сатып алу жолымен21. Батыс Түрік қағанатындағы жоғары билеушісі және әскербасы:А. ХанВ. ЖабғуС. ҚағанД. ПатшаЕ. Би22.Батыс Түрік қағанатында қаған өзінен кейінгі билікті кімге берді:А. БектергеВ. Ябғуға.С. ТарханғаД. ШадтарғаЕ. Өзі сайлаған ұлықтарға.23.Түрік қағанатында салықтың «қанмен өтейтін» түрі қалай атқарылды?А. Болған жоқВ. Біреуді өлтіруменС. Ақша төлеу жолыменД. Қан беру арқылыЕ. Майданның алғы шебінде жүру арқылы.24. Тәуелді тайпа адамдары көбіне атқарған салықтың түрі:А. Ақша төлеуВ. Несие төлеуС. Азық – түлік беруД. Аң терісін беруЕ. «Қанмен өтейтін».25.Даңқты қолбасшы Тоныкөк қай халықтың жауынгерлік даңқын асқақтатты:А. ҚарлұқВ. Ұйғыр.С. ТүркіД. БасмылЕ. Соғды.

































Батыс Түрік қағанаты. 6 нұсқа.1.Батыс түрік қағанатының орталығы Суяб қаласы қай өзеннің бойында?А. Талас В. СырдарияС. Шу Д. Әмудария Е. Есіл.2. Батыс Түрік қағанатының жазғы ордасы Мыңбұлақ қазіргі қай облыс аумағында орналасқан:А. Оңтүстік ҚазақстанВ. Алматы.С. Шығыс ҚазақстанД. Жамбыл облысы.Е. Батыс Қазақстан.3. Батыс Түрік қағанатының саяси билігінің күшейген кезі қай қағандар тұсында болды?А. Тардуш және МұқанВ. Тардуш және Шегу.С. Сұлу және ШегуД. Шегу және ТонЕ. Қара – Еске мен Иштеми.4. «Селиф» атағы кімдерге берілді?А. ӘскерлергеВ. АбыздарғаС. Қарапайым халыққаД. ӘйелдергеЕ. Салық жинаушыларға5.Батыстағы ықпалды нығайтуды және одан айырылып қалуды ешқашан есінен шығармаған қаған:А.Шегу. В. ТонС. Бумын Д . Тардуш Е . Анағұй.6. 634 жылы нушеби тайпасының қолдауымен билікті өз қолына алған қаған:А. Ешбар, Елтеріс.В. Үшлік, Күлтегін.С. ТоныкөкД . Тон.Е. Шегу.7. «Он тайпа» - «Он оқ будун» жүйесін енгізген қаған:А. Үшлік, Күлтегін.В. ТоныкөкС. Ешбар Елтеріс.Д. ШегуЕ. Тон.8. «Қаған жасыл жібектен желбегей шапан киген, оның жанында жүрген нөкерлері де қамқадан желбегей шапандар жамылған, қандай тамаша көрініс», деп таңданған кім:А. Қытай монахы Сюань ЦзяньВ. ЗемархС. Марко ПолоД. Иран елшілері.Е. Парсы елшілері.

9. Қағанаттың әлеуметтік құрылымындағы ең жоғарғы сатыдағылар:А. Ябғу, шад, елтебер.В. Бұйрық, тарханС. БектерД. Қаған.Е. Қара будындар.10. Білге қағаннан кейін Шығыс Түрік қағандығының әлсірей бастаған уақыты:А. 603 жылыВ. 741 жылыС. 583 жылыД. 605 жылыЕ. 704 жылы.11. Батыс Түрік қағанатының сол қанатына енген саны жағынан ең көп тайпа:А. Түргеш.В. ҚарлұқС. ҚимақД. ОғызЕ. Дұрыс жауабы жоқ.12.Батыс Түрік қағанатында жасауылдарға (салт – дәстүрді, тәртіпті қадағалаушы) есеп беріп отырған адамдар:А. Селифтер. В. Тархандар.С. Бектер. Д. Қарапайым халықЕ. Бұдындар.13.ҮІІ ғ. басында Батыс Түрік қағанатымен одақтас болған ел:А. Қытай. В. ПарсыС. Иран. Д . Византия. Е. Араб.14. Батыс Түрік қағанатында қалалардың дамуына басты рөл атқарғандар:А. Соғыдылықтар.В. ИрандықтарС. АрабтарД. Қытайлар.Е. Дұрыс жауабы жоқ.15. Батыс Түрік қағанатында іс- қағаз құжаттарында рөлі басым болғандар:А. ИрандықтарВ. АрабтарС. СоғдылықтардыңД. ҚытайларЕ. Дұрыс жауабы жоқ,16. Батыс Түрік қағанатының солтүстік – батыс шекарасы:А. Еділ мен Кубань өзенінің аралығын алып жатыр.В. ҚытайменС. ПарсыменД. Алтаймен кубань өзенінің арасы.Е. Дұрыс жауабы жоқ.17. Батыс Түрік қағанатының солтүстік шекарасы:А. ПарсыменВ. ҚытайменС. Дұрыс жауабы жоқД. Тарым, Әмудария өзендеріне дейінгі аймақты алып жатыр.Е. Алтаймен кубань өзенінің арасы.18.Батыс Түрік қағанатының солтүстік – шығыс шекарасы жеткен жер:А. Есіл, Ертіс өзенінің аралығын алып жатыр.В. Қытаймен.С. ПарсыменД. Тарым, Әмудария өзендеріне дейінгі аймақты алып жатыр.Е. Алтаймен кубань өзенінің арасы.19.Батыс Түрік қағанатында билік үшін талас басталған жыл:А. 585 жылыВ. 603 жылыС. 582 жылыД.704 жылыЕ. 630 жылы20. Шығыс Түрік қағанатының алғашқы кағаны:А. БумынВ. ТонС. Елтеріс ҚұтлықД. ТоныкөкЕ. Анағұй.21. Шығыс Түрік қағанатының Елтеріс қағаннан кейін басқарған билеуші:А. Қапаған.В. ТоныкөкС. Сұлу.Д. ТонЕ. Шегу.22. Шығыс түріктер Моңғолияда өз мемлекетін қалпына келтірген жыл:А. 682 жылыВ. 505 жылыС. 553 жылыД. 603 жылыЕ. 705 жылы.23. «Бек ұлдарын құл болды, Пәк қыздарын күң болды» деген сөздерді қай жазудан байқаймыз:А. Күлтегін.В. ТаласС. Орхон.Д. ПарсыЕ. Араб24. Түрік қоғамында «тат» деп кімді айтқан?А. Жоғарғы билеушіні.В. АқсүйектердіС. Қалың бұқараныД. ҚұлдардыЕ. Әскерлерді.25. Шығыс түрік қағандығының өмір сүрген жылдары:А. 682 – 942В. 682 – 1004С. 682 – 744Д. 744 – 902Е. 562 – 704.















































































1.3.Түргеш қағанаты. 7 нұсқа.1.Түргеш қағанатының өмір сүрген мерзімі:А. 551- 590жж.В. 603 – 704жж.С. 704 – 756жж.Д. 555- 600жж.Е. 704 – 940жж.2.Түргеш қағанаты бөлінген әкімшілік аймақ саны:А. 15В. 6С.10Д. 20Е. 40.3. Түргеш қағанатының негізгі жер аумағы:А. СарыарқаВ. Жетісу.С. МаңғыстауД. Алтай өңірі.Е. Арал маңы.4. Түргештердің үлкен ордасы (орталығы):А. Суяб В. БалықтыС. Қойлық Д. Талғар. Е.Меркі.5.Түргештердің Іле бойындағы кіші ордасы:А. Күнгіт В. Ақтау.С. Қаратау Д. Ұлытау Е. Алатау6. Күнгіт қаласынла кімдер мекендеген?А. ТелеВ. ҚимақС. Күнгіт тайпасы.Д. Дах.Е. Қырғыз.7.Түргештердің Күнгіт қаласы орналасқан өзен бойы:А. ШуВ. ЖемС. ІлеД. ЕсімЕ. Шолақ Қарғалы.8. Түргеш мемлекетінің негізін қалаған қаған:А. Үшлік.В. СақалС. СұлуД. ИштемиЕ. Білге9. Үшлік қаған 20 әкімшілік аймақтың әрқайсысында ұстаған әскер саны:А. 1 мыңВ. 7 мыңС. 100Д. 500Е. 600.10. Түргештер туралы алғашқы деректер қайда кездеседі?А. Бұғыт жазбасындаВ. Кодекс КуманикустаС. Құтты біліктеД. Еш жердеЕ. «Күлтегін» ескерткішінде және Қытай жазба деректерінде

11. Түргештердің күшейген кезі қай қаған кезінде болды?А. СұлуВ. ТонС. ШегуД. СақалЕ. Дато12. Арабтар «сүзеген» деп атаған қаған:А. БілгеВ. БумынС. ТонД. Сұлу «715 – 738ж.ж.)Е. Үшілік.13. Сұлу қағанның қай әскербасшысы арабтарды 720 – 721 жылдары Соғдылардың жерінен қуып шықты:А. Күлтегін.В. ТоныкөкС. СүбедейД. ЖебеЕ. Құли Шор14.Арабтар Орта Азияға шабуыл жасай бастаған уақыты:А. 551жВ. ҮІІғ. ІІ жартысындаС. Хғ.Д. 960жЕ. 704ж15. ҮІІ ғ. ортасында Түргештердің астанасын кім талқандады?А. ПарсыларВ. ЭфталиттерС. АрабтарД. ҚытайЕ. Византиялықтар16. Түргештер қалай бөлінді?А. Дулу, нушебиВ. Сары және қара түркештерС. Ақ ғұндар, қара ғұндарД. Жергілікті, шетелдіктерЕ. Бөлінген жоқ.17. Сұлу қағанының кезінде қағанаттың ордасы көшірілген қала:А. АлмалығаВ. Таласқа (Тараз)С. ТалхизгеД. ҚұланғаЕ. Екі өгізге.18. 751 жылы қытайлар мен арабтар арасында шайқас өткен жер:А. АтлахВ. Ақтау.С. Қаратау.Д. Қатудан даласы.Е. Ақырақай.

19. Атлах шайқасынан кейін қытайлар қай жерден біржола кетті?А. АтырауданВ. ҚаратауданС. АлтайданД. АспараданЕ. Жетісудан20. Атлах шайқасында қарлұқтар Қытайға қарсы кімдерді жақтады?А. ВизантиялықтардыВ. ИрандықтардыС. АрабтардыД. СоғдылардыЕ. Ешкімді21. Қай араб қолбасшысы 709 жылы – Бұхараны және 714 жылы – Шашта жаулап алды?А. Насыр ибн СеярВ. ХорезмшахС. Сонжар сұлтанД. СүбедейЕ. Кутейба инб Муслим22. «Дін үшін соығс» ұранымен араб қолбасшысы Насыр ибн Сейяр Қазақстанның Оңтүстігін басып алған жыл:А. 704 – 756жж.В. 700 – 705жж.С. 940 – 942жжД. 737 – 748жж.Д. 960 – 970жж.23. «Түргеш қағанының теңгесі немесе Түріктің көк ханының теңгесі» деген соғды жазуымен жазылған теңгелер табылған қала:А. ШаштанВ. ШымкенттенС. ОралданД. Тараз қаласынанЕ. Самарқаннан24. Түргеш қағанатының орнына келген мемлекет:А. ҚаңлыВ. ҚарлұқС. ҚыпшақД. ҰйғфрЕ. Кимек.

















































































Түргеш қағанаты. 8 нұсқа.1.Түргеш қағанаты ыдыраған уақыт:А. ІХ ғасырдаВ. ҮІІІ ғ. ортасындаС. ҮІІ ғасыр аяғы.Д. Х ғасыр басыЕ. ХІ ғасырда2. 756 жылы Түргеш қағандығын құлатып, билікті өз қолына алған тайпа:А. Қарахан В. ҚарлұқС. Басмыл Д. Ұйғыр Е. Қырғыз3. Түргеш қағандығының ыдырау себебі:А. Үлеске таласВ. Құлдар көтерілісіС. Шетелдіктердің сатып кетуіД. Арабтар мен қытай арасындағы шабуылыЕ. Билеуші топтың мемлекетті тастап кетуі.4. Соғдылардың Түркістан мен Жетісуға көңіл аударуы саудаға байланысты екенін айтқан ғалым:А. В.В.Григорьев.В. Ә.Х.МарғұланС. Б.В. БартольдД. К.Ақышев.Е. М.Қадырбаев.

5. Соғдылар деп аталған тайпалар:А. Моңғол тілдес халықВ. Қытай тайпасы.С. Орта Азияда өмір сүрген иран тілдес халықД.Қытайланған түркілер.Е. Түркіленген парсылар.6. ҮІ – ҮІІ ғасырларда соғдыларды жаулап алған ел:А. Кушан патшалығы.В. Қытайлар.С. СелжұқтарД. Түрік қағандығыЕ. Моңғолдар.7. Соғдылықтар саудамен де егіншілікпен де айналысқаны туралы айтқан қытай саяхатшысы:А. Чжан ЦяньВ. Го ГиС. Лю БаньД. Янь СиньЕ. Сюань Цзянь8. «Соғдылықтардың «ш»нде түрәкше сөйлемейтіндері жоқ» деп жазған ғұлама ғалым:А. Әл – ИдрисиВ. Әл – ИмақияС. БаласағұнД. Әл – БируниЕ. Махмуд Қашқари9. Түргеш қағаны Сұлу 717 жылы қай елге сәтті сапар жасап қайтты:А. ИранғаВ. ХорезмгеС. Тан империясынаД. ВизантияғаЕ. Ауғанстанға10. Сұлу қаған Орта Азия халықтарымен кімдерге қарсы күш біріктірді?А. ИранғаВ. ВизантияғаС. ҚытайғаД. АрабтарғаЕ. Ұйғырларға11. Сұлу қаған 737 жылы кімдермен бірлесе отырып, арабтарға ойсырата соққы берді?А. КимектерменВ. ҒұндарменС. ҚарлұқтарменД. СоғдыларменЕ. Қырғыздармен12. Арабтар түргештің қай қағанымен ашық майданда соғысудан сескенген?А. Датодан В. СұлуданС. Үшліктен Д. СақалданЕ. Шегуден13.Сұлудың орнына билікке келген қаған:А. Тұқарсан ҚұтшарВ. ТонС. ШегуД. ИштемиЕ. Үшлік14. Сары және қара түргештердің екі арадағы күресі неше жылға созылды?А. 10В. 15С. 20Д. 25Е. 3015. Қытай империясы қай қаладағы әскерлерін Жетісуға аттандырып, 748 жылы Суябты жаулап алды:А. ЧаньянВ. БейжінС. ЧэндуД. КушЕ. Леоян16. 749 – 753 жылы Түргеш қағанатындағы билікті өз қолына алған тархан:А. СұлуВ. ИштемиС. КүлтегінД. ЖыпырЕ. Құтштар.17.Жыпырдың тұсында Түргеш қағанатында орнаған жағдай:А. Тыныштық орнадыВ. Тұрт байыдыС. Жағдай жақсара қоймадыД. Сары және қара түргештер өзара татуластыЕ. Өзара келісім орнады.18. Шонжарлардың аң аулаумен айналысуының себебі:А. Сауық құру үшін.В. Күн көру үшінС. Баю үшінД. Аң терісін сату үшінЕ. Мақтану үшін.19. Түргеш қағанатында шұрайлы жер кімнің меншігінде болды?А. ШадтыңВ. ТаттыңС. БұйрықтыңД. ҚағанныңЕ. Халықтың20. Тараздан табылған теңгелерде қандай жазу бар?А. «Қаған»В. «Бек»С. «Хан»Д. «Менің ақшам»Е. Түргеш қағанының теңгесі»21. Түргеш жерлеріндегі сөздер қандай жазумен жазылған?А. ҰйғырВ. РунаС. СоғдыД. АрабЕ. Қытай.22.Ғалымдар соғдылардың Жетісуға келуінің неше себебін білдіреді:А. 1В. 2С. 3Д.5Е. 1023. Соғдылардың ежелден қоныстанған өзендері:А. Әмудария мен сырВ. Ніл мен ЕфрабС. Шу мен ІлеД. Еділ мен ЖайықЕ. Зеравшан мен Куандария24.Сюань Цзяньнің көрсетуінше, соғдылар немен айналысқан:А. Кесте тігумен.В. Үй соғуменС. Қора салуменД. Алым – салық жинауменЕ. Бір бөлігі егіншілікпен, бір бөлігі саудамен.25. Жетісуға келген соғдылар кімдердің тілін, әдет – ғұрпын, мәдениетін қабылдай бастады?А. ҰйғырлардыңВ. ҚырғыздардыңС. ҚаңлылардыңД. ТүріктердіңЕ. Қытайлардың



























































Түргеш қағанаты. 9 нұсқа.1.715 – 738 жылдары қай қаған билікке келгеннен кейін түргештер қайта күшейді:А. Сұлу қаған.В. Құли шор қағанС. Тұқарсан Құтшар қағанД. Жыпыр қаған.Е. Дұрыс жауабы жоқ.2. Түргеш қағанатының орталығын Тараз қаласына көшірген қаған:А. Құли шор қаған.В. Сұлу қаған.С. Жыпыр қағанД. Тұқарсан Құтшар қағанЕ. Дұрыс жауабы жоқ.3.Сұлу қағанның қайтыс болуынан кейін, түркештерге билікке келген қаған:А. Жыпыр қаған.В. Құли шор қаған.С. Тоныкөк қаған.Д. Тұқарсан Құтшар қағанЕ. Дұрыс жауабы жоқ.4. Жыпыр қаған билік құрған жылдар:А. 749 – 753 В. 705 – 745С. 603 – 695Д. 755- 765Е. 709- 714

5. «Соғдылардың Түркістан мен Жетісуға қоныс аударуы саудаға байланысты» екендігін айтқан ғалым:А. Ш.Уалиханов.В. КляшторныйС. В.В.БартольдВ. Ә.МарғұланЕ. С.Жолдасбаев.6. Соғдылар Жетісуға қай ғасырларда қоныс аударған?А. ІІ – ІҮ ғасырлардаВ. ҮІ – ҮІІІ ғасырлардаС. ХІХ – ХІІ ғасырлардаД. ХІ – ХІІ ғасырлардаЕ. Ү – ХІІ ғасырларда7. ХІ ғасырда өмір сүрген қай ғұлама « Соғдылықтардың ішінде түрікше сөйлемейтіндері жоқ» деп жазды?А. Махмуд ҚашқариВ. Әл – ФарабиС. Ибн – Сина.Д. М.дулатиЕ. Әл -Бируни 8. Түргеш қағанатында 749 – 753 жылдары билікті қолына алған тархан:А. ЖыпырВ. ТонС. БумынД. МұқанЕ. Тоныкөк9. Сұлу қағанға Шығыстағы саяси жағдайын түбегейлі жақсартуға мүмкіндік берген жағдай:А. Қытаймен құдаласуы.В. Жібек матаны Шығысқа сатуы.С. Сібір тайпаларымен әскери одақ құру арқылыД. Шығыс Түрік қағанымен, Тибет патшасымен құдаласуы.Е. Арабтардың билігін мойындау.10. Арабтар мен Түргештер қытайлықтарды Жетісудан біржола қуған кезең:А. ҮІІІ ғ. соңыВ. ҮІІ ғ.С. Ү ғ.Д. Ү ғ. аяғыЕ. ҮІІІ ғ. басы.11. Түркеш қағанатының ордасы болған қалалар:А. Күнгіт және суябВ. ТүркістанС. СығанақД. СуябЕ. Тараз12. Түркеш қағанатының құрылған уақыты:А. 603 жылыВ. 903 жылыС. 704 жылыД. 552 жылыЕ. 542 жылы13. 704 жылы Үшлік жеңген ел:А. ҚытайлардыВ. ПарсылардыС. АрабтардыД. ИрандықтардыЕ. Дұрыс жауап жоқ.14. 704 – 766 жылдары түркеш теңгелері соғылған қала:А. ТаразВ. ИспиджабС. ТүркістанД. СығанақЕ. Алмалы.15. 737 жылы Тоқарстандағы арабтарды талқандау үшін түркештермен біріккен тайпа:А. ҚимақтарВ. ҚарақытайларС. ПарсыларД. АрабтарЕ. Қарлұқтар16. 748 жылы Түргеш қағанатының астанасы Суябты жаулап алған ел:А. Қытай империясыВ. ВизантияС. АрабтарД. ПарсыЕ. Шығыстүрік қағанаты.17. Түргеш қағанаты әлсіреген кездегі билік тұрған қаған:А. Жыпыр қағанның кезіндеВ. Тон қаған кезіндеС. Мұқан қаған кезіндеД. Шегу қаған кезіндеЕ. Сұлу қаған кезінде18.Сұлу қаған 717 жылы сәтті сапар жасаған ел:А.Тан империясынаВ. Византия елінеС. Араб елінеД. Иран елінеЕ. Дұрыс жауабы жоқ19. Сұлу қағанмен бірге арабтарға қарсы күрескендер:А. ҚытайВ. Шығыстүрік қағанатыС. ВизантиялықтарД. Орта Азиядағы халықтарыЕ. Ирандықтар20.Сұлу қаған шығыстағы саяси жағдайын жақсартуға мүмкіндік берген жағдай:А. Шығыс Түрік қағаны және Тибет патшасымен құда болу арқылы.В. Қытаймен құда болу арқылыС. Арабтарға бағыну арқылыД. Шығыстағы көршілерін бір – біріне айдап салу арқылы.Е. Кией Русімен әскери одақ құру арқылы.

21. Сұлу қағанды Навакет қаласында өлтірген қолбасшы:А. Баға тарханВ. Жыпыр тарханС. Тұқарсан ҚұтшарД. ТоныкөкЕ. Білге22. Сұлудың орнына Түргеш қағаны болған билеуші:А. ЖыпырВ. ТоныкөкС. БумынД. Тұқарсан ҚұтшарЕ. Күлтегін.23.Түркеш қағанаты әлсіреген кезде билік құрған билеуші:А. Жыпыр В. БумынС. Тоныкөк Д. Тұқарсан ҚұтшарЕ. Білге24. Түргеш қағанатының әлсіреу себебі:А. Шығыстүрік қағанатымен жүргізген соғысВ. Соғдылардың бас көтреуіС. Арабтар мен қытайлықтардың бірігіп, түргештерді Атлах бойында талқандауы.Д. 20 жылға созылған сары және қара түркештердің арасындағы талас- тартыс.Е. Шығыстан көшпелі тайпалардың көшіп келуі.25. Түргеш қағаны Сұлу орданы көшірген қаласы:А. ТаразВ. ТүркістанС. ИспиджабД. СығанақЕ. Баласағұн.











































1.4. Қарлұқ қағанаты. 10 нұсқа1.Қарлұқ қағанатының кезеңі:А. 603 – 704 жылдарВ. 756 – 940 жылдарС. 704 – 756 жылдарД. 940 – 1212 жылдарЕ. 551 – 603 жылдар.2. Қарлұқ қағанатының орталығы:А. СуябВ. ТалғарС. Екі өгізД. ЖентЕ. Шымкент.3. Деректерде б.з. Ү ғасырында тирек тайпаларының құрамында кездесетін тайпа:А. ҚытайларВ. АрабтарС. ҚарлұқтарД. ПарсыларЕ. Ирандар.4. Қарлұқтардың Шығыс Түрік қағанатының құрамында да болғандығын білдіретін жазу:А. «Таньшу» В. «Авеста»С. «Бұғыт» Д. «Бехистун»Е. Күлтегін»5. Қарлұқ елінің негізгі топтасқан жері:А. Іледен шуға дейінВ. Алтай тауынан Балқаш көліне дейінС. Аралдан Қара теңізге дейінД. Тобылан Обьқа дейінЕ. Амудария – сырдария арасы.6. Араб - парсы деректерінде қарлұқтарды кімдер деп жазады?А. Ежелгі түріктерВ. ҒұндарС. ТөлелерД. ДайларЕ. Дахтар7. ҮІІ ғасырда қытайдан «Таншу» хроникасында қарлұқ құрамында көрсетілген тайпалар:А. Дулу, нушебиВ. Сары түргеш, Қара түргешС. Басмыл, ұйғыр, қарлұқД. Теле, қырғыз,бұзықЕ. Бұлақ, жікіл, ташлық.8. Әл – Марвизи айтуы бойынша қарлұқ құрамына кірген тайпалар:А. 5 дулу, 5 нушебиВ. 1 сары, 1 қара түргеш.С. Ірі 24 тайпа.Д. 2 ұшық, 2 бұзық.Е. 9 тайпа- үш жікіл, үш бескіл, көкеркін, тухси.

9. Қарлұқ феодалдары Жетісуда билік еткен уақыты:А. 100 жылдайВ. 5 жылС. 12 жылД. 200 жылдайЕ. 6 жылдай.10. Араб географы Ибн Хаукаль (Х ғасыр) деректерінде берілген мәлімет:А. «Қарлұқ одағы 9 тайпадан тұрады»В. «Қарлұқ одағы 3 тайпадан құралған»С. «Қарлұқтарда 25 –ке тарта қала қонысы болған»Д. «Қарлұқтар соғысқан кезде қару – жарағы мықты»Е. «Қарлұқ жерінің батысынан шығысына дейін жету үшін 30 күн жүру керек».11. ІХ ғасырдың басында қарлұқтар қай қағанаттан жеңілді?А. ҚырғызВ. Шығыс ТүрікС. Ұйғыр.Д. ХазарЕ. Авар.12. Қарлұқтардың ұйғырларға қарсы күресі неше жылға созылған:А. 10В. 20С. 40Д. 50Е. 60.13.Испиджаб билеушісі Білге – Күл Қадырхан өзін қаған деп қай жылы жариялады:А. 840 жылыВ. 940 жылыС. 1040 жылыД. 756 жылыЕ. 1212 жылы.14. Саманилерге қарсы күресті жүргізген Білге Күл қадырханның екі баласы:А. Білге мен КүлтегінВ. Аспарух пен БотпайС. Базар Арслан мен ОғүлшақД. Арыстан мен Хасан.Е. Шағатай мен Үгедей.15.Қарлұқтардың арабтарға қарсы күресі неше ғасырға созылды:А. 2В. 10С. 4Д.8Е. 9.16. Қашғардың түрік билеушілері 940 жылы Баласағұнды басып алып қай қағанатты талқандады?А. ТүргешВ. ҚарлұқС. ҚимақД. АварЕ. Хазар.17. 940 жылы Қарлұқ қағанатының орнына келген мемлекет:А. ҚарахандарВ. ОғызС. ҚыпшақД. ҚимақЕ. Ұйғыр.18. «Худуд әл – алам» бойынша қарлұқтарда қала қоныстары:А. Суяб, Тараз, Янгикент,Имақия, Карантия, Қашғар.В. Бозоқ, Сарайшық, Сығанақ,Жент, Ашнас.С. Шаш,Шымкент, Отырар, Түркістан, Баласағұн.Д. Жент, Құмкент, Ақбешім, Құлжа, Шауғар, Тарбанд.Е. Құлан, Мирки, Атлах, Балық, Барысхан, Талғар.19.»Қаған қаласының халқы көп, әскері, қару жарағы мықты» деп қарлұқтар туралы жазған тарихшы:А. МарвазиВ. Ибн ХаукальС. М.Х.ДулатиД. М.ҚашқариЕ. Әл – Идриси.20. Әл – Марвизи еңбегінде қарлұқтар туралы қандай мәлемт берілген?А. « 30 күндік жер»В. 9 тайпалы ел»С. Қарлы тауы бар»Д. «Халқы көп»Е. Қарлұқтар бұрын Тулис тауында тұрды және тоғыз оғыздарға құл болды».21.Қимақ пен қарлұқтарда басым болған ғимарат түрі:А. СардобаВ. МешітС. ДыңД. МедресеЕ. Күмбез.22. Қарлұқ Қағанатының әлсіреуінің себептері:А. Сауда дағдарысы.В. Ішкі тартыстар, жайылым жер үшін күрес.С. Жібектің өтпеуіД. Сыртқы күштерге сену.Е. Экономикалық дағдарыс.23. Қарлұқ қағанатының көпшілік ақсүйек – шонжарлары тұрған екінші астанасы:А. БаласағұнВ. ТаразС. ТүркістанД. АлмалыЕ. Талғар.24. Қарлұқтар Қашқарияны жаулап алып, шығыстағы шекарасын кеңейткен уақыты:А. 766 – 775В. 756 – 896С. 555 – 756Д. 569 – 693Е. 756 – 769.













































1.5.Оғыз мемлекеті.11 нұсқа.1.Оғыз мемлекетінің кезеңі:А. ІХғ. Соңы – ХІғ.басы.В. ҮІ ғ.аяғы – ҮІІғ. Ортасы.С. ҮІІ ортасы – ҮІІІ ғ. соңы.Д. ҮІ – ХІІ ғғ.Е. ХІІғ.соңы - ХҮ ғ. басы.2. Оғыз сөзінің мағынасы:А. Құс В. Он қыз С. Он ғұн.Д. 1). «Уыз», 2). «Садақтың оғы», 3). «Өгіз».Е. Он оқ,3.Махмуд Қашқари дерегіндегі оғыздардағы тайпалар саны:А. 14 В. 24С. 100 Д. 44 Е. 150.4. Әл – Марвази дерегіндегі оғыздар тайпасының саны:А. 5 В. 12С.55 Д. 15. Е. 225. Оғыздардың мекен еткен жері:А. Талас бойыВ. Әмудария саласыС. Шу бойыД. Сырдарияның орта және төменгі ағысындаЕ. Арал маңы

6. Оғыздардың астанасы:А. Янгикент ( Жаңа Гузия).В. ШымкентС. БаршыкентД. Кентау.Е. Қаратау.7.ҮІІ ғасырда Батыс Жетісуды мекендеген оғыз тайпалары қай қағанаттың құрамында болды?А. ТүргешВ. ХазарС. Түрік.Д. АварЕ. Қимақ8. Қытай деректері оғыздардың құрамына кімдер кіргендігін дәлелдейді:А. Ұшықтар мен бұзықтар.В. Ғұн, үйсін.С. Уақ, сақ.Д. Байандұр, имур, қайларЕ. Қимақ, қыпшақ.9. Оғыздарда жоғарғы билік иесі:А. Жабғу.В. Бек.С. БиД. КүнбиЕ. Шад.10. Оғыз жабғуларының мұрагерлері қандай титулға ие болды?А. ИналВ. ШадС. ТатД. Би Е. Датқа11. Оғыз иналдарының арнайы тәрбиешілері қалай аталады?А. АтабектерВ. БекС. ТәлімгерД. МұғалімЕ. Ұстаз.12. Оғыздарда шонжарлар кеңесі:А. КеңесВ. ҚаңғышС. ЖиынД. ТалқыЕ. Мәшраб.13. Жабғудың кеңесшілерін қалай деп атаған?А. УәзірВ. СелифтерС. Күл – еркіндерД. ТарханЕ. Шад.

14.Оғыздарда жабғу әйеліне қандай атақ берілген?А. «Ханша»В. «Хатун»С. «Бегім»Д. «Ару»Е. «Сұлтан».15. Оғыз әскербасының лауазымы:А. БатырВ. СюбашыС. Ер.Д. Уәзір.Е. Әскербасы.16. Оғыздарда тайпалық олақтар ел деп аталған, ол қандай ұғымды білдіреді?А. ҰлысВ. ЖұртС. Халық мемлекетД. ҮйЕ. Отбасы.17.Оғыздарда халық жиналысы жиынына неше рет шақырылады?А. 1В. 2С. 3Д. 4Е. 5.18. Оғыздарда ел басқарудың ең жоғарғы орны:А. КеңесВ. ОрдаС. ХанордаД. Ұлы және кіші құрылтай жиналысы.Е. Қанқаш.19.Ұлы құрылтайда қаған ұлдарын қалай отырғызды?А. Қатарлап.В. Дөңгелете.С. Өзін айналдыра.Д. «Боз оқ деп оң жағына, «үш лқ» деп сол жағына.Е. 4 қанатқа бөліп.20. Оғыздарда тайпалық және рулық бөлімшелер атауы:А. Қанат.В. Бөлік.С. «Бой», «оба», «көк».Д. ҚолЕ. Барұнғар.21. Оғыздар аумағы неге бөлінген?А. ТүтінгеВ. Ұрықтар мен аймақтарғаС. СартраптарғаД. ДизпаттарғаЕ. Ұлыстарға.22. «Оғызнама» дерегінде жабғу өз жерін неше аймаққа бөлген?А. 12В. 4С. 5Д.6Е. 7.23. Жабғу сайлауында кімдердің артықшылығы болды?А. Үш оқтыңВ. Бес оқтыңС. Боз оқтардыңД. Боз оқ пен үш оқтың құқы бірдей болды.Е. Ешкімнің.24. 965 жылы оғыздар хазарларға қарсы әскери одақ құрды:А. Еділ БұлгариясыменВ. ИранменС. Киев РусіменД. ҚытайменЕ. Франк мемлекетімен.25. Оғыз мемлекетінің күшеюіне үлес қосқан жабғу:А. Шахмәлік.В. ӘлиС. Ұрысбек оғлыД. Йоллығ тегін.Е. Ер Тоңға.



































































































Оғыз мемлекеті.12 нұсқа.1.Оғыздардың күзде Ұлытау баурайында көшіп жүргенін айтқан ғұлама:А. Әл – ФарабиВ. Әл – МарвазиС. Әл – ИдрисиД. Әл – Бируни.Е. Фирдоуси2. Түркістан аймағында оғыздардың елтірі қойларды өсіретінін жазған:А. Ибн ХардарбекВ. Инб ФадланС. Әл – ФарабиД. Ибн ХаукалЕ. Әл – Идриси.3. Әл –Идриси « ондағы шеберлер темірден әдемі бұйымдар жасайды», деп кімдер туралы жазған?А. Сақ, ғұн.В. Үйсін, қаңлыС. Оғыздар мен қимақтарД. Қырғыз, қыпшақЕ. ұйғыр, басмыл.4. «Оғызнаманы» ХҮІІ ғасырда толық жазып қалдырған ғұлама:А. М.Х.ДулатиВ. Әділғазы ХанС. Қ.ЖалайыриД. М.ҚашқариЕ. Ф.Рузбихан.5. Х ғасырдың аяғы ХІ ғасырдың басында оғыз мемлекетінің жағдайы кімнің кезінде нашарлады?А. Әли ХанныңВ. ОғұлшақтыңС. ЕділдіңД. ШахмәліктіңЕ. Ұрысбектің.6.Оғыздардың көпшілігі қыпшақтардың қысымынан қайда көшіп кетті?А. ИранғаВ. ҚытайғаС. Римге.Д. ГерманияғаЕ. Шығыс Европа мен кіші Азияға.7.Оғыз мемлекетінің әлсіреу себептері:А. Экономикалық дағдарыстар.В. Селжұқтармен ұзаққа созылған соғыстар, ішкі тартыстар, қыпшақ тайпаларының шабуылдары.С. Ақша тапшылығыД. Азық – түліктің жетіспеуі.Е. Халық санының азаюы.8. Оғыздарда басты шаруашылық:А. Мал шаруашылығы.В. Кен өндіру.С. Омарта шаруашылығыД. Балық шаруашылығыЕ. жібек өндіру.9. Оғыздарда кәсіпшілік пен қолөнердің басты, дамыған түрі:А. Ыдыс жасау.В. Киім тігу.С. Жібек өсіру.Д. Малдан алынған өнімді өңдеу.Е. Бал арасын өсіру.10. М.Қашқари «Нағыз жатақтар» деп қай қаланың тұрғындарын атаған:А. Меркі, Аспара.В. Тараз, СуябС. Шаш, ХорезмД. Қарнақ, Сүткент, Фараб, Сығанақ,Сауран. Е. Балықты, Қарақорым.11.Түркістан аймағында оғыздардың қандай қойлары көп өсірілген?А. Етті.В. Сүті молС. МүйіздіД. Елтірі беретін.Е. Ақ жүнді.12. Оғыздар арбаға не жеккен?А. Қос атВ. АтС. Өгіз не түйе.Д. СиырЕ. Есек.

13. «Оғызнамада» Киев князі Святослав қалай атанады?А. Ер тоңғаВ. Алып тұлға.С. МөдеД. Ұрысбек оғлы Сақлап.Е. Әли14. Маңызды сауда жолдары үшін қай мемлекеттің талқандалуына оғыздар да, ежелгі орыс мемлекеті де мүдделі болды:А. АварВ. ХазарС. Франк.Д. ХорезмЕ. Хиуа.15. Оғыздарға тиесілі қаланың бірі:А. Ақтау.В. ЖаңакентС. ҚарақорымД. БалықтыЕ. Шиелі.16. «Қойлары құйрықты келеді» деп араб авторлары кімдер туралы айтқан:А. ҒұнВ. Сақ.С. ОғызД. ТүргешЕ. Теле.17.Отырықшы оғыздар тұратын қалалардың бірі:А. АралВ. ЕкіөгізС. ЖуараД. Алмалы.Е. Қазан.18. Сырдарияның орта ағысындағы оғыз қалаларының бірі:А. СуябВ. ЧигученС. БитяньД. ҚарнақЕ. Бұхара.19.Оғыздар өсірген түйенің түрі:А. Қара өркештісінВ. Қалмақ нарынС. Айыр өркешті ірі түйе тұқымынД. Түрікмен түйесінЕ. Қазақтың қос өркешті түйесін.20. Арал өңіріндегі оғыздар екіге бөлінуі:А. Сары және қараВ. Биік және аласаС. Ірі және майдаД. Көшпелі және отырықшыЕ. Саудагер және малшы.21. Оғыздарда ұрықтар деп кімдер аталған?А. Билер.В. БектерС. ӘскерлерД. Атақты тұқымдар, әулеттерЕ. Балалар.

22. Оғыздардың кімдерге қарсы соғысы туралы «Оғызнамада» жойқын соғыс болды. «Итиль өзенінің суы қып – қызыл болды» делінеді:А. ТүргештерменВ. ХазарларменС. БұлғарларменД. ОрыстарменЕ. Печенегтермен23. Оғыздар печенегтерді қай өзеннің бойында жойқын соғысты:А. ШуВ. ІлеС. ЕділД. СырЕ. Әму.24. Оғыздар печенегтерді кімдермен одақтаса отырып жеңді?А. Орыс, хара.В. Бұлғар, хазарС. Қарлұқ пен қимақ.Д. Түргеш, араб.Е. Қытай, араб.25. Орыс жылнамаларында айтылатын торктер деген кімдер:А. ТүріктерВ. ХазарларС. АварларД. ОғыздарЕ. Телелер.

































































1.6.Қимақ қағанаты. 13 нұсқа.1.Қимақ қағанаты өмір сүрген уақыт:А. ІХғ. Соңы – ХІғ. Басы.В. Ү – Х ғғ.С.ҮІғ. ортасы – ХІІ ғ. соңы.Д. ІХ – ХХғғ.Е. ХҮғ.басы - ХҮІ ғ. соңы.2. ҮІІ ғ. басында Қимақтар мекендеген аймақ:А. Қаратау маңы.В. Жетісу.С. Моңғолияның солтүстік батысы.Д. Атырау.Е. Арал бойы.3. Қимақ қағанатының аумағы:А. Оңтүстік ҚазақстанВ. МауреннахрС. Тұран ойпаты.Д. Қазақстанның солтүстік шығысы мен орталығыЕ. Ферғана.4. Қимақ құрамына енген тайпалар:А. 10 тайпа, 5 дулу, 5 нушебиВ. 9 тайпа – 3 жікіл, 6 басмыл.С. 6 тайпа – 3 қарлұқ, 3 ұйғыр.Д. 2 тайпа, қара және сары түргеш.Е. 7 тайпа – эймур, байандур, татар, ланиказ,ажарлар, имек, қыпшақ.5.Орта ғасырдағы парсы тарихшысы Гардизи Қимақ елінің құрамында жеті тайпа болғандығын жазған. Олардың ішінде ең атақтылары:А. Оғыздар мен ғұндар.В. Аварлар мен хазарлар.С. Қимақтар мен қыпшақтарД. Үйсіндер мен қаңлылар.Е. Қарлұқтар мен бұлғарлар.6. Қимақ қағанатының астанасы:А. Имақия (Ертіс бойында) және екінші астанасы – Карантия(Алакөл маңында).В. Суяб (Шу бойында) және екінші астанасы – Мыңбұлақ (Жамбыл обл.)С. Тараз (Талас бойында) және екінші астанасы – Күнгіт (Іле бойында).Д. ОралЕ. Мерв.7.Қағанатты билеуші адам:А. Қаған. В. ТарханС. Шад Д. Жабғу. Е. Хан.8. Қимақтарда жеке тайпа көсемдерін қалай деп атаған?А. Шад – түтік. В. Жабғу.С. Бек. Д. Би. Е. Күнби.9. Қимақтарда қағанның жанында қашан іс басқарушы болған?А. 5 В. 11С. 15 Д. 20 Е. 40.



10. Қимақтарда тайпа көсемдерін білдіретін атаулар:А. Бұрық, тархан.В. «Имек байғу», «қимақ ябғу».С. Тәңірқұт, құтД. Үлкен хандар, кіші хандар.Е. Төре, сұлтан.11.Махмуд Қашқаридың жазуында, малы аз, көшіп қонуға мүмкіндіктері жоқтар бір орында отырған, оларды қалай деп атаған?А. ҚұлВ. Қала халық.С. ЕлД. «Жатақтар»Е. Күлеркіндер.12. Х ғасырда Қимақтарда тараған дін:А. Буддизм.В. ИсламС. Манихейлік.Д. Христиандық.Е. Зороастризм.13.Х ғасырдың 2 – ші жартысында қимақтардың жеріне шабуыл жасаған мемлекет:А. ҚыпшақВ. Қарахан.С. ТүргешД. Қарақытай.Е. Араб.14.Гардизи қимақтар туралы не дейді?А. ӨнерліВ. Күйші.С. Заңды біледі.Д. Тәртіпті сүйеді.Е. Олар қасқа етті сүрлеп алғанын айтады.15. Қимақтарда жазу құралы:А. Мыс қалам.В. Қола қаламС. Қамыс қаламД. Ағаш.Е. Қанат.16. Қимақтар негізінен өсірген дәнді - дақылдар:А. Күріш, жүгері.В. Тары, арпа, бидай.С. Бұршақ, сұлы.Д. Ақ және қара бұрыш.Е. Ақ және қызыл күріш.17. Қимақ қағанатының құлау себептері:А. Экономикалық дағдарыстар.В. Ішкі билік үшін талас, көрші мемлекеттер шабуылы.С. Ақша және сот реформаларының сәтсіздігі.Д. Шетелдіктердің қағанат ісіне араласуы және ел басқаруы.Е. Су және отын тапшылығы.

18. Қимақтардың Қазақстан жеріне қоныстана бастауы:А. ҮІ – ХІІғғ.В. Ү – ҮІІғғ.С. ҮІІІ – ХІІғғ.Д. ҮІІІ ғ. екінші жартысынан ІХ ғ. басына дейін.Е. ХІІ – ХІІІғғ.19. Қимақтар қай жылдары Батыс Алтай, Тарбағатай мен Алакөл ойпаты аймағына қоныстанды:А. 551 – 603жж.В. 603 – 740жж.С. 704 – 880жж.Д. 766 – 840жж.Е. 940 – 960жж.20.Моңғолияның солтүстігінде қимақтармен көрші тұрған түркі тілдес тайпа (ҮІІғ. Басында):А. Соғды В. Парсы.С. Қыпшақ. Д. Қарақытай Е. Моңғол.21. Ұйғыр қағанаты ыдырағаннан кейін оның құрамындағы біраз тайпалар Қимақ бірлестігіне енеді. Осы ұйғыр қағанаты қай жылы ыдырады?А. 740 жылы. В. 704 жылыС. 940 жылы. Д. 840 жылы Е. 1001 жылы.22.Қимақ бірлестігіне кірген жеті тайпаның бірі:А. Бұлғар. В. ОғызС. Ғұз. Д. Эймур. Е. Дах.

23. Х ғасырда Қимақтар тоғыз – ғұздардың шекаралық қай қаласын басып алды:А. ХотанВ. ЖаркентС. СарқантД. БалықтыЕ. Шығыс Түркістандағы Жамкелес.24. Қимақтар қағанаты қалай басқарылды:А. Бір орталықтанВ. 2 қанатқа бөліп.С. Үлестік – тайпалық жүйемен.Д. 4 ұлысқа бөлініп.Е. кіші хандар арқылы.25. Қимақ қағанатының саяси өмірінде кімдердің беделі күшті болды:А. БилердіңВ. БектердіңС. Кіші хандардыңД. Әскери қызметкерлердіңЕ. Ешкімнің.















































тарау. ҮІ – ІХ ғасырлардағы мәдениет. 14 нұсқа.1.Қолға мал үйрету қай кезден басталды?А. Қола дәуірінен.В. Тас ғасырының орта кезінен.С. Темір дәуірінен.Д. Өсімдік әлемі пайда болғаннан бері.Е. Орта ғасырлардан.2. Мал шаруашылығының дамуы:А. ТасВ. Қола дәуірі.С. Темір.Д. ЭнеолитЕ. Орта ғасырлар.3. Көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығының өріс алуы:А. Кола дәуірі.В. Темір дәуірі.С. Тас дәуірі.Д. Энеолит кезеңі.Е. Орта ғасырлар.4. ҮІ – ІХ ғасырларда қалалық мәдениет қай өңірде дамыған:А. Оңтүстік ҚазақстандаВ. Солтүстік Қазақстанда.С. Батыс ҚазақстандаД. Орталық ҚазақстандаЕ. Шығыс Қазақстанда.

5.Қытай жылнамаларында Испиджаб қаласының аты кезігеді, бұл қала Махмуд Қашқаридің жазуында қалай аталады?А. ЖентВ. ШымкентС. СайрамД. СарқантЕ. Жаркент6. Оңтүстік Қазақстанда отырықшылық мәдениет орталықтары:А. Маңғыстау, Ақтау.В. Шаш, Самарқан, МанкентС. Кентау, Қаратау, Бозоқ, Қашғар, Алтышар.Д. Сарай Берке, Сарайшық.Е. Отырар, Йасы, Сауран, Сығанақ, Құлан.7.Жетісу аумағында отырықшылық мәдениет орталықтары:А. Алматы, Қаскелең.В. Ұзынағаш, Бұлақты.С. Қордай. Отар, Екіөгіз, Сығанақ, Отырар, Сайрам.Д. Тараз, Талхир, Алмалық, Қойлық.Е. Кеген, Талдықорған, Мерке.8. Ерте орта ғасыр кезеңіндегі (ҮІ – ҮІІІғ.) Сырдарияның атауы:А. ЯксартВ. ОксС. Сарысу.Д. Гиркани.Е. Аргунь.

9. Түріктер түсінігінде қағандар кімнің әмірімен билік құрды?А. Көк тәңірі.В. Ұмай анаС. Су тәңірі.Д. Жер тәңірі.Е. Тау тәңірі.10.Ежелгі түрік әліпбиіндегі әріп саны:А. 20В. 15С. 35Д.50Е. 100.11.Түрік сына жазуының көне ескерткіштері:А. «Шумер», «Бехистун».В. «Ксеркс», «Нахширустем».С. «Талас», «Енисей», «Шумер».Д. «Күлтегін», «Тоныкөк».Е. «Бұғыт», «Білге», «Ксеркс».12. Қазақ жеріндегі бейнелеу өнерінің бір көрінісі, ертедегі түріктердің жартастарға салған суреттері:А. ҚұстарВ. Киттер.С. Салт аттылар, аңдарД. Балықтар.Е. Өсімдіктер.13. Ғылыми зерттеуге қарағанда ертедегі діни наным дәстүрлері кең тараған аймақ:А. Жетісу.В. Сарыарқа.С. Бетпақдала.Д. Қызылқұм.Е. Қарақұм.14.Саз сылақтың қалың қабатын көркемдеп оймыштау ненің ең жақсы сақталған түрі:А. Оюдың. В. Әктеудің.С. Бояудың. Д. Қалаудың. Е. Сәндеудің.15. Орхон жаузында «балбық» деп жазған, соңғы кезде «кемпіртас», «тас келіншектер» аталып жүр негізінен бұл тастарды қалай атаған дұрыс?А. Балбал. В. Бітік тасС. Биік тас Д. Мүсінтас. Е. Қой тас.16. ҮІІІ – ІХ ғасырларда Исламның таралуына байланысты араб жазуы түрік билеушілері арасында тез қабылданды нәтижесінде түрік жазуының ұшыраған жағдайы:А. Мазмұны байыды.В. Әріп саны өсті.С. Басқа жерге тарады.Д. Қолданыс аясының тарылуы.Е. Шетелдіктерге аян болды.17. Көне түрік жазуының қалыптасқан уақыты:А. Б.з.б. Ү ғ.В. Б.з.б ҮІІ ғ.С. Б.з.б І мың жылдығы.Д. ХҮІ ғ.Е. ХІІ ғ.

18. Көне түрік тілінде жазылған жәдігерлер саны:А. 10 – ға жуық.В. 1000 – ға жуық.С. 500 – ден астам.Д. 200 – ден астам.Е. Белгісіз.19. Түріктер отбасына шапағатын тигізеді деп табылған:А. Ұмай анаға.В. Абызға.С. ШаманғаД. Көкбөріге.Е. Айша бибіге.20.Қамыс қаламмен және ІХ – Х ғғ. Ежелгі түрік жазуымен жазған:А. Оғыздар.В. Қимақтар.С. Түргештер.Д. СақтарЕ. Парсылар.21.Жетісу қазақтарының да Ұмай анаға табынатынын жазған ғалым:А. М.Герасисов.В. А.Хасанов.С. А.Қадырбаев.Д. Шоқан Уалиханов.Е. В.Зайберт.

22. «Күлтегін» жазуының авторы:А. Күлтегіннің өзі.В. ТоныкөкС. Йолығ – тегін.Д. Шидеми қаған.Е. Білге қаған.23. б.з. ІІ ғасырында туған шығарма:А. ТоныкөкВ. Білге қаған.С. Күлтегін.Д. «Оғызнама»Е. Бабырнама.24. «Руна» сөзі қандай ұғымды білдіреді?А. Ескі, көне.В. Жаңа.С. Нағыз.Д. Мықты.Е. Ештеңені.25. ҮІІ – ҮІІІғғ. құрылысы басталып, бітпей қалған ғимарат:А. ДыңВ. Ақыртас.С. БоранаД. Бәбіш – Ата мешіті.Е. Сәт болыстың мешіті.



















































ҮІ – ІХ ғасырлардағы мәдениет.15 нұсқа.1.Мұсылман діні кең түрде етек жая бастады:А. Х ғасырданВ. ҮІ ғасырданС. ІХ ғасырданД. ҮІІІ ғасырдан бастап.Е. ХІІ ғасырдан.2.Тәңірге жалбарынудың белгісі:А. Мұртты оба салу.В. Тасқа жазу.С. Аспанға сиыну.Д. Су шашу.Е. Қабір үстіне қойтастар орнатқан.3. Киіз үйге ұқсас құрылыс жүйесі:А. Мешіттер.В. МедреселерС. ОбаларД. Дың ескерткіштері.Е. Шатырлар.4. Ислам дініне дейін сәулет ескерткіштерінің бір түрі:А. Яссауи кесенесі.В. Алматы мешіті.С. Дың ескерткіштері.Д. Айша бибі мазары.Е. Қарахан ескерткіші.

5.Құдық үстіне салынған күмбезді құрылыс:А. Дың.В. Сардоба.С. БалбалД. Тасмүсін.Е. Үшқұдық.6. ҮІ – ІХ ғасырларда салынған Мырзарабат пен Якқа бұлар:А. ДыңВ. Мешіт.С. Екі сардоба.Д. Керуен сарай.Е. Медресе.7. «Итиль өзені ... Қаратау маңындағы ұрыс туралы» жазылған дерек:А. Бабырнама.В. ШыңғыснамаС. ОғызнамаД. ШахнамаЕ. Кабуснама.8. ҮІІІ – ІХ ғасырларда Қазақстанның қай бөлігінде күміс заттарды шығару өндірістің негізгі түріне айналды:А. Жетісу.В. СарыарқаС. АлтайдаД. Орал бойындаЕ. Маңғыстауда.9. Кангу - Тарбан бірлестігінің теңгелері табылды:А. Әмудария бойынанВ. Арал түбіненС. Сырдария бойы қалаларынанД. Каспий жағасынанЕ. Ертіс сағасынан.10. Қаған сарайында кең түрде қолданылған жазу:А. Ұйғыр.В. Қытай.С. ПарсыД. Соғды.Е. Үнді11. Түріктердің жазба әдебиеті пайда болған ғасыр:А. ҮІІІғ.В. Ү ғ.С. Х ғ.Д. ХІІ ғ.Е. ХҮ ғ.12. ҮІІІ ғ. мұсылман діні ( ислам) таралған өңір:А. Ақтауға.В. ҰлытауғаС. Алтайға және Оңтүстік сібіргеД. Тұран ойпатына және Қашғарға.Е. Сайран, Тараз, Йасы, Отырар аймақтарына.13. Архитектураның құрылыс жобасы жағынан Ақыртастан кішілеу сәулет өнері туындыларын бірі, ол Қарақалпақстан шекарасында орналасқан:А. ЯккаВ. МырзарабатС. Шірік – РабатД. Білеулі ғимаратыЕ. Дың.14. Ақбешім ғибадатханасының қабырғалары сурет өрнектермен әшекейленген, ал оның көлемі:А. 10 х 10 м.В. 5 х 5м.С. 40 х 40мД. 76 х 22мЕ. 15 х 15м.15.Будда ғибадатханаларының орындары табылған қалалар:А. Жент, Кентау.В. Баба Ата, ҚошқаратаС. Фараб, ҚостөбеД. Ақбешім, Суяб,Е. Қособа, Бабамолда.16. Аңыз бойынша Ақыртас ғимараттарының салынуы қай жігіттің есімімен байланыстырылады?А. Колаксай.В. Тарғытай.С. АфрасиабД. Алан – ХазарЕ. Ер Тоңға.17. Қарлұқтар кезеңінен қалған, жеріміздегі сәулет өнерінің тамаша туындысы:А. Есік қоғаны.В. Тасрабат сарайы,С. Бурана мұнарасыД. Ақыртас ғимараты.Е. Калян мұнарасы.18. Ақыртасты зерттеген қазақ археологы:А. К.Акышев.В. М.Қадырбаев.С. К.М.Байпақов.Д. Х. Алпысбаев.Е. У.Шәлекенов.19. Баба Ата мешіті неше күмбезден тұрады?А. 2В. 3С. 4Д.5Е. 10.20. Қазақстан жерінен әр түрлі діни нанымдағы сәулет құрылыс жүйелерінің кездесуі немен байланысты?А. Әр түрлі өнердің таралуыменВ. Халық таңдауынаС. Құрылысшыларға.Д. ЕштеңегеЕ. Ұлы Жібек жолымен.21. Петроглифтердегі салт атты жауынгерлер нені білдіреді?А. Ат бейнесінВ. Аттың сипатынС. СоғыстыД. Жылқының көптігін.Е. Түрік қағанаттарының әскери - саяси сипатын.22. ХІІІ ғасырда «Оғызнаманың» ескі нұсқасын бірінші жазып қалдырған тарихшы:А. ГерадотВ. М.ДулатиС. Сыма ЦяньД. Әбілғазы.Е. Рашид – ад – Дин.23. «Оғызнама» ҮІ ғасырда қай тілге аударылған?А. Грек.В. ҮндіС. Парсы.Д. АрабЕ. Француз.24. «Қорқыт күмбезі» ескерткіші тұрған жер:А. ТараздаВ. АралдаС. ҚармақшыдаД. СарқантаЕ. Кербұлақта.















































































ДАМЫҒАН ОРТА ҒАСЫРЛАРДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН. 1тарау. Дамыған орта ғасырлардағы мемлекеттер. Қарахан мемлекеті. 16 нұсқа.1.Қарахан мемлекетінің өмір сүрген уақыты:А. 942 – 1212 жылдарВ. 704 – 756 жылдарС. 756 – 940 жылдарД. 942 – 1210 жылдарЕ. 1228 – 1328 жылдар2.Қарахан мемлекетінің негізін салушы:А. Мұса.В. Сатұқ Боғра.С. Хасан.Д. Сүлеймен.Е. Ибраһим.3. Қарахан мемлекетінің астанасы:А. БаласағұнВ. ШашС. СауранД. СуябЕ. Қарақорым.4. Х ғасырдың орта кезінде Қарахан мемлекеті қай жерде құрылды:А. СарыарқадаВ. ҚызылқұмдаС. МауреннахрдаД. Орхон мен Селенга бойындаЕ. Жетісу аймағы мен Шығыс Түркістанның бір бөлігінде.5.Қарахан мемлекетінің этникалық құрамы:А. Дулат, үйсін, сары үйсін.В. Қоңырат, яғма, оғыз.С. Жікіл, яғма, қарлұқ, оғыз,қаңлы, үйсін.Д. Яғма, жікіл, жалайыр.Е. Жікіл, яғма, найман.6. Қарахан мемлекетінің құрылуында басты рөл атқарған тайпа:А. Дулу, нушебиВ. ҚарлұқС. Суан.Д. ЖанысЕ. Жетіру.7. Қарахандарда жікіл тайпасының тотемі:А. АққуВ. ҚойС. АтД. АрыстанЕ. Аю8.Қарахандарда яғма тайпасының тотемі:А. БарысВ. БөріС. АюД. БураЕ. айдахар

9. Қарахандар әулеті қай тайпа өкілдерінен болды?А. ҚарлұқВ. ЯғмаС. ЖікілД. ОғызЕ. Ғұн10. Қарахандарда билік иесі:А. Қаған (хан)В. БекС. БиД. ЖабғуЕ. Патша11. Қарахандарда билік иесі қатарына хан ұрпақтары кірді. Олар:А. Шад түріктер, таттар.В. Түмен, ноян, ханС. Шерби, бек, ілекД. Тегіндер, ілік хандар, бектер, нөкерлер.Е. Сюбашы, жабғу.12.Қарахандарда хан кеңесшісі:А. Уәзір.В. БиС. ШадД. ТарханЕ. Бұрық.

13. Ханның саяси - әкімшілік іс жүргізетін орны:А. Көкшатыр.В. Боз үйС. ОрдаД. ДиуанЕ. Ақ Сарай.14. Хғ. Ортасында Қарахан мемлекеті құрылған жер:А. Тұран ойпаты.В. Алтай, ТарбағатайС. Жетісу мен Шығыс Түркістан.Д. Мауараннахр.Е.Сарыарқа.15. Қарахандықтарда батыс иелік аймағы:А. СарыарқаВ. Алтай өңіріС. МауараннахрД. Ертіс бойы.Е. Маңғыстау.16. Қарахандықтарда батыс иелік астанасы:А. СамарқандВ. ТашкентС. ЖизақД. Жетісай.Е. Шардара.

17. Қарахандықтарда Орда деп аталынған шығыс иеліктің астанасы:А. БаласағұнВ. Турфан.С. ТаразД. Қарғалы.Е. Шаш.18. 1141 жылы Қатуан даласында қарақытайлар кімдерді жеңді:А. Қимақ, қыпшақты.В. Печенегтер мен половшылардыС. Найман, керейіттерді.Д. Қарахан мен салжұқтардыЕ. Моңғол, татарларды.



















































































































































































Қарахан мемлекеті.17 нұсқа.1.Шығыс Қарахан елін қай жылы найман ханы Күшлік басып алды:А. 940 жылы В. 1212 жылыС. 1004 жылы Д. 751 жылы Е. 1360 жылы2. Батыс Қарахан мемлекетін Хорезм шахы Мұхамед құлатқан жыл:А. 1250 жыл В. 1280 жылС. 1212 жыл Д. 1350 жыл. Е. 1240 жыл.3. Қарахандарды 1089 жылы басып алды:А. Оғыздар. В. ҚидандарС. Селжұқтар Д. Моңғолдар. Е. Наймандар.4. Қарахан мемлекеті өмір сүрді:А. 40 жыл. В. 270 жылС. 150 жыл. Д. 200 жыл. Е. 340 жыл.5. Қарахандардың жылқы малына ерекше көңіл бөлетінін айтқан:А. М.Қашқари В. Қ.Жалайыри.С. М.Дулати Д. Ж.Баласағұн. Е. Ә.Бируни.6. Ислам дінінің дамуына байланысты салынған қарахан дәуірінің күмбезді ғимараттарына қайсылары жатады:А. Ақкесене, Көккесене.В. Баба Ата, Әмір Темір кесенесі.С . Алаша хан, Рабиға сұлтан.д. Диқанбай, Атантай кесенелері.Е. Айша бибі, Бабаджа – қатын, Қарахан кесенелері.

7. Қарахан мемлекеті Қазақстан жеріндегі қоғамдық құрылыс жағынан қандай мемлкет:А. МонархиялықВ. Құл иеленушілік.С. КапиталистікД. Феодалдық патриархалдықЕ. Әскери демократиялық.8. Дәстүр бойынша Қарахан мемлекетінің негізгі бөлімі:А. Батыс хандығы.В. Шығыс хандығыС . Шетелдік бөлігіД. Орталық бөлігі.Е. Болмаған.9. Батыс және Шығыс Қарахан хандығы арасында не сақталмады:А. Елшілік дәстүрВ. Мұрагерлік тәртіпС. БірлікД. Несие қайтару тәртібіЕ. Құпиялылық.10. 1040 жылы Бурахан атағын қабылдаған:А. Әли В. ХасанС. Ибраһим ибн Насыр Д. Кули Шор Е. Оғұлшақ.11. Селжұқтар өзінің тәуелділігін мойындаған билеуші:А. Хасан. В. СатұқС. Жүсіп. Д. Бурахан Е. Насыр.

12. 992 жылы Хотанды басып алған:А. Әли В. Хасан.С. Жүсіп. Д. Мұса. Е. Сүлеймен.13. Х ғасырдың екінші ширегінде саманилерден Испиджабты ешбір қарсылықсыз алған кім:А. Жүсіп. В. НасырС. Әли Д. Хасан Боғра – хан. Е. Мұса.14. Қарахан мемлекеті қандай екі иеліктен тұрды:А. Оң және сол қанатВ. Ақ және Көк ОрдаС. Батыс және Шығыс хандықД. Солтүстік және оңтүстік ел.Е. Он оқ және сол оқ.15. Қарахандықтардың бүкіл Сырдария бойына билігін мойындағандар:А. Наймандар В. ҚаңлыларС. Жалайырлар Д. Газнеуилер. Е. Керейіттер.16. 999 жылы Бұхараны басып алды:А. Әли В. ХасанС. Насыр ибн Әли Д. Жүсіп. Е. Мұса.17. Саяси билікті алма кезек алып отырған Сатұқ Боғра ханның екі баласы:А. Әли және Мұса.В. Насыр және Жүсіп.С. Мұса және Жүсіп.Д. Хасан Боғра – хан және Әли Арслан.Е . Ибраһим және Сүлеймен – ілек.18. 1141 жылғы шайқас өткен жер – Катуан даласы қай қалаға жақын жатты?А. Шаш В. ХорезмС. Самарқан Д. Кабул Е. Үргеніш.19. Қарақытайларға соққы берген Хорзем мемлекетінің билеушісі:А. Мұхаммед В. ТекешС. Санжар Д. Елхан. Е. Бурахан.20. Талас бойында қарақытайларды талқандаған Хорезм шахы:А. Текеш В. МұхаммедС. Санжар Д. Кули Шор Е. Мәлік шах.21. Қарахан мемлекетінде қай хандықтың ханы «Ұлы хан» деп есептелінеді?А. Батыс В. СолтүстікС. Шығыс Д. Оңтүстік Е. Орталық22. Шығыс Қарахан хандығын басып алған найман ханы:А. Наркеш Дайын В. КүшілікС. Маркус Д. Ван хан Е. Білге хан.23. Қарахан мемлекеті неше ғасырға жуық өмір сүрді:А. 1 В. 3С.2 Д. 4 Е. 624. 1212 жылы өмір сүруін тоқтатқан мемлекет:А. ТүргешВ. ҚаңлыС. Қарахан.Д. ОғызЕ. Қарлұқ.









































































































1.2. Наймандар, керейлер, жалайырлар. 18 нұсқа.1.Найман, керей, жалайыр тайпалары Қазақстан өңіріне қоныстана бастады:А. Х ғасырдан бастапВ. ҮІ ғасырдан бастапС. ІІ ғасырдан бастапД. ІҮ ғасырдан бастапЕ. ХІІ ғасырдан бастап.2. Найман, керейлер, жалайырлардың негізгі мекендеген жерлері:А. Оңтүстік ҚазақстанВ. Солтүстік ҮндістанС. Орта және Батыс МоңғолияД. Оңтүстік қытай.Е. Батыс Сібір3. ҮІІІ ғасырда Орхон өзені мен Алтай тауының аралығында өмір сүрген:А. Найман В. Қарақытай.С. Қидан Д. Газнауилер Е. Оғыз.4. Моңғолша «найман» сөзінің мағынасы:А. Он оқ (10 тайпа).В. 5 қанатС. Сегіз (8тайпа)Д. 4 тайпаЕ. 7 ру.5. Найман конфедерациясына қанша тайпа кірді:А. 8В. 10С. 5Д. 4Е. 9

6. Найман мемлекетінің астанасы Балықты қай өзен бойында?А. Орхон В. СеленгаС. ХуанхэД. ТарымЕ. Лена.7.Найман мен керейлердің мемлекеттік билік жүйелерінде жақсы дамыды:А. Сот жүйесіВ. Сайлау жүйесіС. Іс қағаздарын жүргізуД. Аударма ісЕ. Бақылау жүргізу.8. Найман мемлекетінің аты шыға бастаған кезі:А. Х ғасырдаВ. ХІІ ғасырдың екінші жартысы.С. Ү ғасырдаД. ХІІІ ғасырдыЕ. ҮІІІ ғасырда9. Найман мемлекеті дами бастады (1160 – 1203жж):А. Күшілік тұсындаВ. Даян кезіндеС. Бұйрық кезіндеД. Наркеш Даян кезіндеЕ. Маркус тұсында10. 1204 жылы моңғол ханы жеңді:А. Бұйрықты В. Даян хандыС. Білге ханды Д. Уан хандыЕ. Наркеш Дайынды11. Найман, меркіт, қырғыздардың Шыңғыс хан мен Ван ханның жасақтарына қарсы шайқасы қай жерде болды?А. Согак маңындаВ. Яссы жанындаС. Шаш түбіндеД. Қатуан қаласындаЕ. Атлах маңында12. Керейлер жазба деректерде қай өңірлерде тұрған:А. Жетісу мен Оңтүстік қазақстанВ. Сарыарқа, Алтай, Тарбағатай, Қара Ертіс маңы.С. Шығыс Түркістан, Қашғар мен Ақсу.Д. МаңғыстауЕ. Орхон, Керулен, Селенгі, Аргун өзендерінің бойы.13.Тайпаның аты Керлин (Керулен) өзенінің бойында қоныстанғандығына байланысты қалай аталған?А. ЕгіншілерВ. БалықшыларС. КөктеңіздерД. Керілер (керілендіктер)Е. Өзен бойын мекендегендер.14. Керей хандығы моңғол тайпаларының арасындағы қарым – қатынас туралы айтылған дерек:А. «Тарихи - Рашиди»В. «Кабуснама»С. «Бабырнама»Д. «Моңғолдың құпия шежіресі»Е. «Шахнама».15.Керейіт мемлекетінің орталығы:А. БалықтыВ. ШашС. БитөбеД. ҚарақорымЕ. Турфан16. ХІ ғасырдың ІІ жартысында керейіт хандығына кірген сегіз аймақ:А. 4 керей, 4 сақай.В. 1 кыркун, 7 албатС. 3 найман, 5 жалайыр.Д. Шігіл, басмыл және т.б.Е. Керей, жиркиы қоңқай, сақай, тутау, албат, тунхай, қыркун.17. «Моңғол жеріндегі ІХ – ХІІІ ғасырларда өмір сүрген керейлер күшті дамыған ел» деп жазған:А. Сыма ЦяньВ. Өтеміс қажыС. Ф.Рузбихан.Д. Ращид – ад – ДинЕ. М.Дулати18. Керей тайпалары пайдаланған жазу:А. СоғдыВ. Көне түрік жазуыС. ҰйғырД. Шумер.Е. Араб.19. Керей мемлекетінің шарықтау шегі қай хандардың тұсы:А. Хан ИванВ. Даян ханС. Маркус пен оның баласы Құршақұз хандарД. Наркеш Дайын ханЕ. Жамұқа гурхан.20. Керейлердің батыс жағындағы көршісі:А. НаймандарВ. ТатарларС. МеткіттерД. БуряттарЕ. Қытайлар.21. Керейлерде малдың бас түрі:А. Жылқы мен қойВ. ТүйеС. ЕшкіД. СиырЕ. Шошқа22. Жалайырлар қай жерде өмір сүрген:А. МаңғыстаудаВ. ҚытайдаС. Балқаш бойындаД. Еділ, Жайық, Жем бойындаЕ. Селенгі, Хилок өзендерінің бойында және Орхон өзенінің жоғарғы ағысы Қарақорым таулы қыраттары.

23. Шыңғысханның жалайыр тайпасының ішіндегі ең жақын адамы:А. МұқылайВ. МаркусС. КүшілікД. ЖүсіпЕ. Даян24. Шыңғысхан Мұқылайға қандай атақ берді:А. ГурханВ. ШербиС. Күй үн чінсан тәйжіД. ҚағанЕ. Сардар.25. Шыңғысханның жалайырдан шыққан ең жақын досы, бірде ең қас жауы болды:А. Айтөле бекВ. МұқылайС. ЖамұқаД. СартақЕ. Тебре бек.

















































Наймандар, керейлер, жалайырлар. 19 нұсқа.1.Тарихшы Әбілғазы «Түрік шежіресінде» жалайырларды кім есебінде көрсетеді?А. ҚұлВ. ТұтқынС. СаудагерД. ЕмшіЕ. Балықшы.2.Деректерге қарағанда Жамұқа өзін «гурхан» жариялаған жыл:А. 1206 жылВ. 1300 жылС. 1201 жылД. 1555 жылЕ. 1465 жыл3.Қазақ халқының құрамына кірген жалайырлар орналасқан жер:А. СарыарқаВ. ЖетісуС. МаңғыстауД. МырзашөлЕ. Үстірт4. Ұлыстың ішкі істерін жүргізгендер лауазымы:А. ШербиВ. ХанС. ТарханД. БекЕ. Би.5. Шербилерді кім тағайындап отырған:А. ХанВ. БекС. БиД. ТүменбасыЕ. Қаған6. Ұлыстық жүйе қандай басқару жүйесіне жақын болған:А. РулықВ. ТайпалықС. МонархиялықД. Елдік, халықтықЕ. Ешқандай.



7.Деректерге қарағанда, жалайыр тайпасы неше бөліктен тұрған:А. 5 В. 8С. 10 Д. 15 Е. 208. Жалайырларда хан билігінің ең басты басқару орталығы:А. Кеңес В. ОрдаС. Көксарай Д . Мәжіліс Е. Хан – төбе9. Керейіт, Жалайыр, Наймандарда көшіп қонудың неше түрі байқалады:А. 2 В. 4С. 6 Д. 8 Е. 310. Жалайыр, найман, керейлерде өсірген малдың басты түрі:А. ТүйеВ. Жылқы мен қойС. СиырД. ЕшкіЕ. Қабан.11. «Моңғолдың құпия шежіресі» бойынша керейіт, жалаыйр, найман тайпаларының көршілері:А. Қытай, Қарақытай.В. Қимақ, ҚиданС. Бурят, ҚырғызД. Селжұқ, Қыпшақ.Е. Меркіт, таңғұт, моңғол.12.Керейіттер тайпасының аты қай өзеннің атымен байланысты:А. Кенгерес.В. ГангС. СеленгаД. КеруленЕ. Инд13. Шыңғыс хан жалайыр Мұқылайға қай қанатының түменін басқартты:А. ОңВ. БіріншіС. ЕкіншіД. СолЕ. Орта14. Жалайыр руынан шыққан орта ғасырлық тарихшы:А. Рашид – ад – ДинВ. Ф.РузбиханС. ӘбілғазыД. Өтеміс қажыЕ. Қадырғали Жалайыри15. Жалайырлардың таңбасы:А. Дөңгелек.В. НайзаС. АйД. Тарақ.Е. Күн16. Қ.Жалайыридің көрсетуінше, Алаш мыңының үлкені:А. ҮйсінВ. АлшынС. АрғынД. НайманЕ. Тарақ таңбалы Жалайыр17. «Алтын шежіре» дерегі бойынша, Мұқылай қандай дәрежеге дейін көтерілген:А. Түмен басыВ. ГурханС. КөшбасшыД. ҚолбасшылыққаЕ. Қағандық18. Жалайыр Жамұқа Аргун өзені бойында құрылтайды қай жылы шақырды:А. 1500жВ. 1300ж.С. 1201жД. 1405ж.Е. 1250ж19.Жалайырлар туралы деректер беретін тарихшы Әбілғазы еңбегінің аты:А. «Тарих» («Хроника»).В. «Шыңғыснама»С. «Кабуснама»Д. «Шежірелер жинағы»Е. «Түрік шежіресі».20. Жамұқа бастаған жалайырларды жеңуде Шыңғысхан одақтасқан хан:А. ДаянВ. БұйрықС. ТорыД. МұқылайЕ. Наркеш Дайын.

21. Керей ханы Құршақұздың шешесі:А. БөртеВ. БопайС. Домалақ анаД. Илма ханымЕ. Зарипа.22. Татар тайпаларын жеңген Құршақұз ханның күйеу баласы:А. ТорыВ. МұқылайС. ЖамұқаД. Сарық ханЕ. Уақ хан.

23. Керейіт ханы Құршақұз және баласы Торы және шешесі Илма ханым кімдердің тұтқынына түседі:А. МеркіттердіңВ. НаймандардыңС. ТатарлардыңД. ҚырғыздардыңЕ. Жалайырлардың24.Керейіттер батыс жақта отырған наймандармен көршілес қай тайпамен тығыз қарым – қатынас жасады:А. ҚимақтарменВ. ҰйғырларменС. ҚыпшақтарменД. ХорезмдіктердіңЕ. Қырғыздармен.

































































































Қарақытайлар. 20 нұсқа.1.Қарақытайлар мемлекетінің өмір сүрген мерзімі:А. 870 – 950 жылдарВ. 1125 – 1212 жылдарС. 1021 – 1075 жылдарД. 942 – 1210 жылдарЕ. 756 – 940 жылдар2. Қарақытайлар мемлекетін құрған орталық – азиялық тайпа:А. ҚидандарВ. СоғдыларС. ҚытайларД. МоңғолдарЕ. Жоңғарлар.3. Жетісуға қарақытайлардың қоныс аударуының себебі:А. Саудаға байланыстыВ. Ақша тапшылығыС. СебепсізД. Жайылым ауыстыруЕ. Түрік тілдес тайпалардың қарақытайлар жерін жаулап алуы, Жетісу жерінің қожасы қарахандардың әлсіреуі.4. Қидандардың Ляо мемлекеті өмір сүрген жылдар:А. 924 – 1125жж. В. 704 – 840жж.С. 840 – 1212жж. Д. 1100 – 1150жж.Е. 940 – 1200жж.5. 1125 жылы Ляо империясы құлағаннан кейін, 40 мың қиданды Жетісуға бастап келген кім?А. ТабуянВ. ИлеС. Елюй ДашыД. МаодуньЕ. Ляодунь6. Елюй Дашы 1143 жылы қаза болған соң билікті қолына алған:А. Бұсұған.В. ИлеС. МаркусД. Әйелі ТабуянЕ. Торы.7.Қарақытай мемлекетінде жоғарғы билеушінің атауы:А. ГурханВ. ХанС. ҚағанД. ПатшаЕ. Жабғу.8. Қарақытай мемлекетінде билікке келегн әйел адамға қойылатын талап:А. Шет тілін білуВ. Атқа мінуіС. Хан тұқымы болуД. Бай болуыЕ. Семсерлер білуі.9. Қарақытайлар астанасы Баласағұнға жақын жердегі:А. Мерке.В. Ғұз – ОрдаС. ТаразД. ҚұланЕ. Үзкент10. 1155 жылы Иле горхан қаза болған соң қарақытайларда билік берілді:А. БөртегеВ. БопайғаС. ТомирискеД. Елюй Дашының қызы БұсұғұнғаЕ. Заринаға11. Қарақытайларда Иле горхан кезінде не болды?А. Ақша реформасыВ. Сот реформасыС. Халық санағыД. Хан кеңесіЕ. Жұт12. Елюй Дашы бір әскери басшының қол астына қаншадан жауынгер жасақтаған:А. 100- денВ. 500 – денС. 600 – денД. 700 – денЕ. 1000 –нан.13. Деректерде Қарақытайлар жаулап алған елдерде әр үйден қанша динардан ақшалай салық жинаған:А. 5 В. 10С. 1 Д. 100 Е. 1000.14.Қарақытайлар Түркістан мен Мауараннахр еліне билік жүргізгендігі қай деректерде көрсетіледі?А. Үнді деректеріндеВ. АвестадаС. Нахширустем жазуындаД. Құтты біліктеЕ. Араб тарихшыларының жазуында15. Қарақытай мемлекетінде ірі қалалар әкімі грханға жыл сайын не төлеген?А. Әскер салығынВ. Су салығынМаңғыстау мен Үстүртте қыстап, жазда Жем, Сағыз, Ойыл, Қобда, Жайықты жайлаған тайпалары:А. Тоғыз – оғызВ. НайманС. КерейД. Қыпшақ

С. Жер салығы хараджД. Жылу салығынЕ. Түтін салығын.16. Қарақытайларға Хорезмшах жылына қанша алтын динар төлеп тұрған?А. 1000 В. 3000С. 5000 Д. 100 Е. 50.17. 1208 жылы Қарақытайларды шығыста жеңген:А. Жалайырлар В. КерейіттерС. Наймандар Д . ДүңгендерЕ. Қытайлар.

18. Мұсылман деректерінде қидандардың батысқа қарай жылжыған бір бөлігін қалай деп атаған?А. ТабғаштарВ. БуряттарС. ТываларД. ҚарақытайларЕ. Қырғыздар19. 1137 жылы Ходжент жанында Қарахан әскерлеріне ойсырата соққы берген мемлекет:А. НайманВ. ЖалайырС. ҚарақытайД. КерейітЕ. Меркіт.20. 1141ж. Қарахандықтардың селжұқтармен бірлесе отырып қарақытайға қарсы шабуылы болған жер:А. Куликово даласы.В. Аңырақай даласы.С. Туран ойпатыД. Катуан даласыЕ. Атлах даласы.21. Қарақытайлар Хорезм шахымен бірлесіп, Ауғанстан жеріндегі гурид тайпаларымен ұрыс болған жылдар:А. 870 – 950 жылдарВ. 1240 – 1245 жылдарС. 1198 – 1204 жылдарД. 1350 – 1360 жылдарЕ. 1360 – 1370 жылдар.22. Қарақытай мемлекетінің жерлері кімдердің иелігіне кетті?А. Наймандар В. КерейітС. Жалайыр Д. МеркітЕ. Қоңырат

23. 1210 жылы Қарақытайларға қарсы шықты:А. Ауған шахыВ. Найман ханыС. Меркіт ханыД. Хорезм шахыЕ. Жалайыр гурханы24. Тақ үшін күресте Хорземнің қай билеушісі қарақытайлар көмегіне сүйеніп, ел билігін қолына алды:А. Әл – АрсланВ. ТекешС. ТабуянД. ХасанЕ. Ибраһим.25. Қарақытайлар өздері басып алған Қарахан мемлекетінің ел басқару жүйесін неге сол қалпында қалдырды:А. Үнемі соғысқан жағдайында болуыВ. Халық көтеріліс жасайда деп қорықтыС. Кейінге қалдырдыД. Екі елдің де жүйелері ұқсас болдыЕ. Қарақытайларда мемлекетті басқару жүйесі жетілмеген еді.

























1.4. Қыпшақ хандығы. (ХІ – ХІІІ ғасырлар басы) 21 нұсқа.1.Қыпшақ хандығының өмір сүрген уақыт:А. Х ғ.соңы – ХІІ ғ. басы.В. ХІІ ғ. ортасы – ХҮ ғ. басы.С. ХІ ғ. басы – ХІІІ ғ. басы.Д. ХҮ ғ.Е. ХІІІ ғ. басы – ХҮ ғ. соңы.2. «Қыпшақтар даласы» атанған аймақ:А. Еділ – Жайрық арасы.В. Шу – ІлеС. Сырдария – ӘмударияД. Алтайдан ЕділгеЕ. Алтай – Тарбағатай арасы.3. Дешті Қыпшақ қай тарихи географиялық территорияны қамтиды:А. Іледен Шуға дейінВ. Енисейден Обьқа дейін.С. Ертіс – Енисей арас.Д. Сырдария мен Әмудария арасы.Е. ертіс өзенінен Еділ өзеніне дейін.4. Қыпшақтардың этникалық құрамы қалыптаса бастаған ғасырлар:А. Ү – ҮІ В. ҮІІ – ҮІІІС. ҮІІ – Х Д. Х – ХІІ Е. ХІІ – ХІҮ

5. Қыпшақтардың этникалық құрамы неше бөліктен тұрған:А. 2 В. 4С.6 Д. 8 Е. 106. Батыс қыпшақтарға елбөрілі, тоқсоба, йетіоба, дурут, т.б. тайпа секілді неше тайпа кірген?А. 15 тайпа В. 30 тайпаС. 11 тайпа Д. 40 тайпа Е. 50 тайпа.7.Шығыс қыпшақ бірлестігіне қанша тайпа кірген?А. 5 тайпаВ. 15 тайпа,С. 16 тайпа, 8 негізгі, 8 ұсақ тайпаД. 45 тайпаЕ. 10 тайпа8. Қыпшақ тайпасының ең беделдісі:А. ОғызВ. БашқұртС. ЖікілД. ЕлбөріліЕ. дурут9. Қыпшақтардың көші қонысы:А. Іле, ШуВ. ЖетісуС. ФерғанаД. Әмі, сырЕ. Есіл мен Тобыл, Нұра, Елек пен Сарысу.10. Е. Жалайыр11. Қыпшақтарда тоқсоба қандай ұғымды білдірген:А. Он тайпаныВ. Тоғыз тайпалыС. 5 рудыД. 6 АлаштыЕ. 7 руды.12. «Дурут» - төрт тайпа, ал «йетіоба» нені бірдірген?А. Жеті одақтыВ. Жеті рудыС. Жеті тайпаныД. Жеті обаныЕ. Жеті қорғанды.13. «Қаңлылар қыпшаққа сөйлейді» екен – дегенді айтқан саяхатшы:А. Чжан ЦяньВ. Го ГиС. Фазаллах РузбиханД. ЗемархЕ. Плано Карпини14. Қыпшақ хандығының қоғамдық құрылысы, Қимақ қағанатының қоғамдық құрылысының жалғасы болды, олардағы биліктің әкеден балаға берілу жолы:А. БұйрықпенВ. Сайлау арқылыС. Заң бойыншаД. МұрагерлікпенЕ. Ереже бойынша.15. Қыпшақтарда хандыққа сайлана алған тайпа өкілдері:А. БурутВ. ТоксобаС. ЕлбөріліД. ҚұлғанЕ. Жікіл16. Қыпшақтарда хандық биліктің орталығы:А. «Орда»В. Көк сарайС. КүлтөбеД. АққалаЕ. Хансарай17. Әскери басқару жүйелігі қалай болып екіге бөлінді:А. Он оқ, сол оқВ. Ақ орда, көк ордаС. Кіші және үлкенД. Оң және сол қанатЕ. Күнгей және Теріскей жұрт18. Оң қанат Қыпшақ ордасы:А. СарайшықВ. СығанақС. СауранД. СамарқанЕ. Султания19.Сол қанат Қыпшақ ордасы:А. СығанақВ. СарайшықС. ҮргенішД. СүткентЕ. Үрімші20. Махмұд Қашқари дерегінде қыпшақтардағы құл атауы:А. ТатВ. ЯланкугС. КүңД. ЖатақЕ. Кедей21. Орыстар қыпшақтарды – «половшылар», ал венгрлер қалай деп атаған?А. КайВ. КетС. КейсД. «Коман – кун»Е. Кушан.22. ХІІІғ. Қыпшақтарда арба үстіне тігілген үйлерін 10 немесе 22 өгіз тартатындығын көргендігін жазғандар:А. Әбілғазы мен М.ДулатиВ. Қ.Жалайыри мен Ф.Рузбихан.С. Әл Бируни мен Әл – ФарабиД. Карпини мен РубрукЕ. менандр мен Симакатта23. ХІІғ. Қыпшақтардың тары мен күрішті көп өсіретіндігін жазған:А. Рашид – ад – ДинВ. ӘбілғазыС. РубрукД. Еврей ПетахьяЕ. Марко Поло24. Шөлдеп келе жатқанда қыпшақтар сиыр сүтінен жасаған қышқыл сусын бергенін оны айран деп атайтындарын жазған:А. Марко ПолоВ. ЗемархС. МенандрД. В.Рубрук.Е. Геродот25.Сырдың орта бойындағы оғыздар мен қыпшақтар арасындағы байланыс басталған ғасыр:А. Х ғасырВ. ХІІ ғасырС. ХІҮ ғасырД. ХҮ ғасырЕ. ХҮІІ ғасыр.

















































































Қыпшақ хандығы.(ХІ – ХІІІ ғасырлар басы)22 нұсқа.1.Хорезм шахы Мұхаммед пен Қыпшақ хандарының арасында шайқастар жиі болып отырды:А. Барымтаға байланыстыВ. Шекараға байланыстыС. Арал теңізін бөле алмадыД. Сыр бойының қалалары үшінЕ. Ханымдар үшін.2. Қыпшақ жылқылары Ауған, Иран, Египет, Үнді жерлерінде – 100 динардар, қанша динарға дейін сатылған:А. 20В. 500С. 1000Д. 5000Е. 70003.Қыпшақтар қай жерде қыстап шыққан:А. Маңғыстау мен ҮстірттеВ. ЖетісудаС. Гоби шөліндеД. ҚарақұмдаЕ. Қызылқұмда4. Деректер бойынша, қыпшақтардың атамекені:А. ТүркістанВ. МауараннахрС. АлтайД. Дешті ҚыпшақЕ. Тәңіртау.5. Бөрілі немесе елбөрілі қай тайпаға кіреді?А. ҚыпшақВ. ҒұнС. ТүрікД. СақЕ. Үйсін.6. Қыпшақ тайпасының бірі бөрілі аталуы неге табынуды көрсетеді:А. ҚасқырғаВ. ИткеС. АюғаД. КүшіккеЕ. Тәңірге7. Қыпшақтар Арал маңына билік жүргізген кезед олардың құрамында болған тайпалар:А. МассагеттерВ. Қаңлы, қарлұқ, жікілдерС. Сарматтар Д. ДахилерЕ. Найман, керейіттер.8. Қай тарихшы ел бөрілерді хандар әулетінің тайпасы деп атаған:А. М.ҚашқариВ. М. ДулатиС. ӘбілғазыД. ЖүзжаниЕ. Өтеміс қажы.9.Қыпшақ ордасында тұрғандар:А. БектерВ. ӘйелдерС. АқсақалдарД. Хандық өкіметті билеушілер.Е. Саяхатшылар.10. Орыс деректерінде қыпшақтар қалай аталды?А. Кумандар В. КундарС. Половшылар Д. Казактар Е. Басурмандар.

11.Оғыздарды жеңген қыпшақтар қай өзенге дейінгі жерлерді иеленді?А. Рейнге В. ЭльбағаС. Еділге Д. Днепрге Е. Дунайға.12. қыпшақтардың арасына ислам дінін таратумен айналысқандар:А. АрабтарВ. ХорезмдіктерС. Түрік – селжұқтарД. ГазнеуилерЕ. Қарахандар.13.Отырардың билеушісін Алып – Деректің әскерін өз жағына шығарып, қаланы жаулап алушы:А. ҚайырханВ. ТекешС. АтсызД. ІІ МұхаммедЕ. Қадыр – Буке14. Қыпшақ хандығы мен Хорезм мемлекеті арасындағы саяси бәсеке біржола тоқтады:А. ХҮ ғ.В. ХҮІІ ғ.С. 1465 ғ.Д. 1480ғ.Е. Моңғолдар екі елді де жаулап алғаннан кейін.15. Ибн Баттута қыпшақтардың малға арпа сияқты жем бермеуін немен байланыстырады:А. Таза ауаменВ. Мол суменС. Нулы орманменД. Шөптің құнарлылығыменЕ. Малшы есебімен.16.Қыпшақтар көп өсірген дәнді дақыл түрі:А. ТарыВ. АрпаС. БидайД. СұлыЕ. Құмық

17. Қыпшақтардың негізгі тағам түрі:А. КүрішВ. ЖүгеріС. КартопД. ТарыЕ. Бидай18. Қыпшақтардың арба үстіндегі үйлерін неше өгіз тартқан?А. 15 немесе 30В. 16С. 10 немесе 22Д. 8Е. 9.19. Қыпшақтарда байлық немен өлшенген?А. Қой терісінің көптігіменВ. Жылқы саныменС. Ақша мөлшеріменД. Үй саныменЕ. Жер көлемімен20. Халықаралық саудада қыпшақтардың жоғары бағаланған түлігі:А. ЖылқыВ. ТүйеС. СиырД. ҚойЕ. Ешкі.21.Қыпшақтардың аң аулаған қаруы:А. МылтықпенВ. СадақпенС. БумерангпенД. ТорменЕ. Ауламаған.22. Қыпшақтар аңды не үшін аулаған?А. СаятшылықВ. Азайту үшінС. Қорғану үшінД. Еті мен терісі үшінЕ. Қолға үйрету үшін.

23.Қыпшақтардағы қосымша шаруашылық түрі:А. Омарта шаруашылығыВ. Балық аулауС. Аң аулауД. Жібек өсіруЕ. Тоқымашылық.24. Қыпшақ халқының қалыптасуына үлкен нұқсан келтірген жағдай:А. Араб жаулаушылығыВ. Қарақытай шабуылыС. Моңғол шапқыншылығыД. Жоңғар жаулаушылығыЕ. Газнеуилер шабуылы.



















































































































































5,46,4ІІ тарау. Ұлы Жібек жолы.2.1.Ұлы Жібек жолының қалыптасуы және тарихи маңызы. 23 нұсқа.1.Жібек жолына «Ұлы» сөзінің қосылуы:А. Кең болуынанВ. Жолдың құрылысының мықты болуынанС. Шығыс пен Батыс байланыстыруы.Д. Ұзындығына байланыстыЕ. Себебі белгісіз2.Қытайдан алғаш жібек артқан керуендер Батысқа қарай жолға шықты:А. Б.з.б ІІІ ғ. В. Б.з.б І ғ. ортасы.С. Б.з.б Ү ғ. Д. Б.з.б. ІҮ ғ. Е. Б.з.б ҮІ ғ.3.Жібектің бүкіл Еуразияға әйгілі болған кезеңі:А. І ғасыр В. ІІ ғасырВ. ҮІ ғасыр Д. Ү ғасыр Е. Х ғасыр.4. Жібек жолының басы басталатын аймақ:А. Тарим өзені атырабындағыВ. Лепсі өзені аңғарындағыС. Ыстықкөл маңындағыД. Қытай жеріндегі Хуанхэ өзені аңғарындағыЕ. Янцзы өзені атырабындағы.5.Жібек өндіруді дамытып, Қытаймен бәсекеге түскен ел:А. ВизантияВ. СоғдыС. Дели сұлтандығыД. Селжұқ сұлтандығыЕ. Газнеуилер елі.6. Жібек сауда жолы арқылы ерте кездегі елге көп тараған қазірде саудадағы көкөніс түрі:А. ҚауынВ. ЗәйтүнС. СарымсақД. Қытай немесе болгар бұрышыЕ. Қарбыз.7.Византия шеберлері жасаған күміс құмыралар табылған қала:А. ТаразВ. ҚұланС. МеркеД. АлматыЕ. Қаскелең8. Жібек жолының халықаралық қарым- қатынас жағынан дами бастаған кезеңі:А. Б.з.б Үғ.В. Б.з.б ІІғ. ОртасыС. ІІІғ.Д. ІҮ ғ.Е. Ү ғ.9. Алғашқы кезде сауда жолында елшіліктер араснда ақша, құнды сыйлық орнына жүрген аса бағалы тауар:А. ЖібекВ. БұрышС. АлмаД. АйнаЕ. Қалам.10. Қазақстанның Оңтүстік Шығысындағы Шығысқа шығатын керуен жолының қақпасы:А. Сыр өңірі.В. Шу өңірі.С. СарыарқаД. Жетісу.Е. Балқаш жағалауы.

11. Қытай императоры У-Ди – дің б.з.д. 138 жылы жібек жолы арқылы Батыс елдеріне жіберген елшілігі қанша жылдан кейін қайтып оралды?А. 5В. 13С. 2Д. 40Е. 1012. Соғды тіліндегі қолжазба Жібек жолы арқылы жеткізіліп, осы кезге дейін сақталып тұрған ел:А. ҚазақстанВ. ЖапонияС. Оңтүстік КореяД. ҮндістанЕ. Пәкістан.13. Қытай императоры, жібектен жасалған әшекейлі киімдерді сыйлыққа жіберді:А. Киев князінеВ. Бұлғар ханынаС. Иран шахынаД. Араб халифінеЕ. Селжұқ сұлтанына.14.Жібек жолы арқылы Моңғол хандығына барып қайтқан елші:А. Земарх В. РубрукС. Сыма Цянь Д. Чжан Цянь Е. Карло Маурие15. Соғдылардың Түркістан мен Жетісуға қоныс аударуы саудаға байланысты деп айтқан зерттеуші:А. Бартольд В. ГерасимовС. Ақышев Д. Панкратова Е. Вяткин16. Жібек жолында валюта ретінде жүрді:А. Жібек В. РубльС. Теңге Д. Динар Е. Дирхем.

17. Қытайдың фарфор ыдыстары табылған қалалар:А. Өзкент, ТалғарВ. Испиджаб, ОтырарС. Қаскелең, АлмалықД. Қойлық, СозақЕ. Жент, Сүткент.18. Христиан, мұсылман, будизм діни наным – сенімде жерлеген адамдардың мүрделері көптеп табылған қала:А. Тараз В. АлматыС. Орал Д. Қостанай Е. Түркістан.19.Жібек жолындағы сауданың бәсеңдеп, қалалардың әлсіреп, экономикалық жағынан күйреуіне алып келген оқиға:А. Жоңғар шапқыншылығыВ. Араб жаулауыС. Жібек тапшылығыД. Моңғол шапқыншылығы.Е. Саудагерлердің азайып кетуі.20.Ұлы Жібек жолы қатынасының әлсірей бастауына әсер еткен басты оқиға:А. Өзен жолдарының жолға қойылуы.В. Кеме жасауС. Қайық жасауД. Балық шаруашылығының дамып кетуі.Е. ХҮІІ ғасырдан бастап теңіз жолдарының ашылуы.21. Ұлы Жібек жолының Батысқа шығатын басты қақпаларының бірі:А. Атырау В. МаңғыстауС. Сарыарқа Д. Оңтүстік ҚазақстанЕ. Бетпақдала.22. Сығанақ қаласынан Орталық Қазақстанға қарай бір тармақ шыққан қала:А. Шаш В. ҚұланС. Талғар Д. Ақсүмбе Е. Сарқан.23.Одан шыққан бір жол Шауғарға, екіншісі сырдария арқылы өтіп, Васидж қаласына барған қала:А. Тараз В. ЖентС. Шаш Д. Сарқан Е. Отырар24. Ұлы Жібек жолы бойындағы Шаш қаласының қазіргі атауы:А. ШымкентВ. ТаразС. ОралД. АлматыЕ. Ташкент25. Саяхатшы Рубрук Ұлы Жібек жолы арқылы барып, жолығып қайтқан хан:А. ШыңғысВ. ЖошыС. МөңкеД. ШағатайЕ. Төле.































Ұлы Жібек жолының қалыптасуы және тарихи маңызы.24 нұсқа.1.Ұлы Жібек жолының әсерімен өркендей түскен қалалар:А. Тараз, сайрам, Отырар, Иасы, Талғар.В. Сайрам, АлмалыС. Талғар, Көкшетау, АтырауД. Испиджаб, Тараз, Көкшетау.С. Есік, Алмалы, Көкшетау.2. Ұлы Жібек жолының бағыттары үнемі өзгеріске ұшырап отыруы:А. Саудаға байланыстыВ. Жібек матаның құнына байланыстыС. Ешқашан өзгерген емесД. Халықаралық жағдайға байланысты.Е. Дұрыс жауабы жоқ.3. Ұлы Жібек жолының бойындағы сауданың басты орталықтары:А. Тараз, ИспиджабВ. Сайрам, АлматыС. Алмалы, СығанақД. Түркістан, АлматыЕ. Көкшетау, Есік.4. Ұлы Жібек жолының Жетісу арқылы шығысқа шығатын жолдың үшінші бағыты:А. Алматы, Көкшетау.В. Құлан, Хантау, Балатопар,АйнабұлақС. Есік, АлматыД. Тараз,СығанақЕ. Испиджаб, Алматы.5. Ұлы Жібек жолының оңтүстік – батыс Жетісу жерінен шығысқа бет алатын бағыты:А. Тараз, Алмалы, ЖаркентВ. Құлан, ТүркістанС. Жаркент, Сығанақ, АқсүмбеД. Есік, Испиджаб, Қашғар.Е. Дұрыс жауабы жоқ.6. Ұлы Жібек жолының Орталық Қазақстанға баратын бағыты:А. Сығанақ, АқсүмбеВ. Испиджаб, Тараз.С. Түймекент, Мойынқұм.Д. Оққұм, шақан.Е. Есік, Тараз.7.Отырардан шыққан Ұлы Жібек жолдардың бір тармағы баратын қала:А. ШауғарВ. ТүркістанС. ТаразД. ШымкентЕ. Талғар.8. Ұлы Жібек жолының Сауран қаласынан шығып Орталық Қазақстанға баратын бағыты:А. Сырдария арқылыВ. Арал арқылыС. Шу арқылыД. Сарыарқа арқылыЕ. Қарақұрым арқылы9.Жібек жолының Ұлы қытай қорғанының батыс шетінен өтіп, алғаш жеткен жері:А. Іле өзені мен ЫстықкөлВ. Тараз арқылыС. Шу өзені арқылыД. Сырдария өзені арқылыЕ. Дұрыс жауабы жоқ.10. Ұлы Жібек жолының Хорезм мен Үргенішті, Еділ бойы мен Кавказды байланыстырған тармағы негізгі сауда жолдарының біріне айналды:А. Алтын Орда кезіндеВ. Ақ орда кезіндеС. Қарахан кезіндеД. Батыс түрік қағанаты кезіндеЕ. Тас ғасыры кезінде.11. Іле мен Ыстық көлге жеткен Ұлы Жібек жолының Оңтүстік бағытындағы тармағы:А. Араб елдеріне жеткенВ. Славян халықтарына жеткенС. Ферғана, Иран, Ирак, Сирия елдерінен Жерорта теңізіне жеткенД. Қытайға жеткенЕ. Византияға жеткен.12.Отырардан шыққан керуендердің Сырдария арқылы жеткен Ұлы Жібек жолының торабында орналасқан қала:А. Васидж В. ТаразС. Сығанақ Д. Түркістан Е. Мәскеу.

13. Ұлы Жібек жолының шығысқа шығатын басты қақпасы, оңтүстік батыс Жетісудан өтетін бағыты:А. Тараз, Жаркент, Алматы.В. Алмалы, ЕсікС. Көкшетау, СемейД. Жаркент, ТүркістанЕ. Отырар, Құйрықтөбе.14. Жібек жолының солтүстік бағыты 2 тармаққа бөлінді:А. Испиджаб арқылыВ. Шу өзені арқылыС. Сырдария өзені арқылыД. Талғар арқылыЕ. Тараз арқылы.15. Ұлы Жібек жолының солтүстік – шығыс Қазақстанға бағытталатын бөлігі қай бағытты басып өтеді:А. Түркістан бағытын басып өтеді.В. Сырдария арқылы өтедіС. Арал теңізі арқылы өтеді.Д. Шу өзені арқылы өтедіЕ. Құлан, Хантау, Балатопар, айнабұлақ арқылы өтеді.16. Ұлы Жібек жолы арқылы сатылған асыл тұқымды жылқылар әкелінді:А. Орта АзияданВ. КавказданС. ҚытайданД. ВизантияданЕ. Дұрыс жауабы жоқ.













































































































































































2.2. ІХ – ХІІІ ғасырлардағы мәдениет. (қалалық мәдениет, қолөнер, сауда, сәулет өнері) 25 нұсқа.1.Бұрын Оңтүстікте 30 қала белгілі болса, кейінгі зерттеу бойынша қала саны:А. 15 В. 10С. 37 Д. 40 Е. 502. Жетісудың оңтүстік батысында табылған қала жұртының саны:А. 10 В. 15С.36 Д.40 Е. 503. Солтүтсік шығыс Жетісудан ашылған қала жұртының саны:А. 15 В. 70С. 40 Д. 80 Е. 904. Х – ХІІ ғғ. Қала дамуының тағы бір ерекшелігі:А. Шағын қалалар көбейдіВ. Көлемі шағын қалалар азайдыС. Оңтүстіктегі қалалар дамыдыД. Солтүстікте қалалар дамыдыЕ. Қалалық мәдениет Қазақстанның орталық және шығыс аймақтарында дамыды.5.Шығыстың экономикалық мәдени байланысының дамуымен қала маңында жартылай көшпелі мал өсірушілердің отырықшылана бастауы:А. Ауылдарды көбейтті.В. Жұмыс тапшылығына соқтырдыС. Азық – түліктің азаюына әкелдіД. Қалалар санының өсуіне әкелдіЕ. Әлеуметтік жағдайды шиеленістірді6. Көлемі 30 гектардын асатын қала жұрттары:А. Мерке, ҚұланВ. Талхинз, СарқанС. Испиджаб, Отырар, СауранД. Дүңгене, ҚойлықЕ. Ашнас, Жент7. Көлемі 10 гектардан 30 гектарға дейінгі қалалар:А. Тараз, Алмалы, Йасы.В. Түркістан, ОтырарС. Бурух, Хурлуг.Д. Отырар, Сығанақ.Е. Алмалы.8. Көлемі 10 гектарға жетпейтін қалалар:А. Жаркент, Сүткент, Сайрам, Йасы, ЯнгикентВ. Манкент, Кентау.С. Алмалық, Лабар, Қапал, Ақтам, АрасанД. Отырар, ЖаркентЕ. Шымкент, Түркістан.9. Дамыған орта ғасырлық қалалар:А. Тараз, Көкшетау.В. Талдықорған, Есік.С. Ақтөбе, МанкентД. Ақсу, МанкентЕ. Отырар, Тараз, Талғар, Баба-ата, Құйрықтөбе.10. Орта ғасырдағы көпестер қаласы:А. ОтырарВ. ТаразС. АлмалыД. ТалдықорғанЕ. Есік.11.Ақ матамен сауда жасайтын орындары болған қалалар:А. Испиджаб, ФерғанаВ. Алмалы, ТаразС. Манкент, ШымкентД. Құйрықтөбе, ТүркістанЕ. Тараз, Түркістан.12. Тараз қаласынан 18 шақырымдай жерде орналасқан кесенелер:А. Бәбіш Молда, Ысықата.В. Қошқарата, КөккесенеС. Йассауи, АрыстандыД. Айша – бибі, Бабаджа - қатынЕ. Алаша хан, Тектұрмас.13. Қазір мұражайға айналдырған шығыс моншасы:А. Түркістанда В. ТараздаС. Шымкентте Д. Сарқантта Е. Сүткентте14. Х- ХІ ғасырларда әйнек жасау кәсібі дамыған қала:А. Алмалық, ҚұланВ. Талғар, МеркеС. Отырар, таразД. Жент, Баршыкент.Е. Ақсүмбе, Сауран.

15. Х – ХІІ ғасырларда Қазақстандағы қыш құмырашыларының жетістігі:А. Шыны, В. Айна.С. Кесе Д. Табақ. Е. Тостаған.16. Х- ХІ ғасырлар аралығында Боран мұнарасы салынды:А. Сарыарқада В. Батыс ҚазақстандаС. Жетісуда Д. Маңғыстауда Е. Алтайда17. Бабаджа – қатын кесенесінің салынған мерзімі:А. Ү ғасыр В. Х- ХІ ғасырларС. ҮІ ғасыр Д. ХҮ ғасыр Е. ХҮІІІ ғасыр18. ХІ – ХІІ ғасырларға жататын шығыс моншасы табылған қала:А. Отырар В. ТаразС. Ақсүмбе Д. Жент Е. Құлан.19. Будда ғимараты табылған жер:А. Сайрам, СауранВ. Суяб, ШашС. Созақ, ЖентД. Ақбешім, СуябЕ. Басқамыр, Имақия.20. Орта ғасырлардағы діни сәулет құрылысы:А. Мешіттер В. МұнараС. Қылует Д. Керуенсарай Е. Кесене21. Х – ХІІ ғ. Кеңгір өзенінің бойындағы қалалар:А. Басқамыр, Аяққамыр. В. Жент, ШурС. Сарайлы, Торайлы Д. Қарнақ, ҚарашықЕ. Шауғар, Сығанақ.22. Х- ХІІ ғ. Қазақстан аумағында көлемі жағынан ірі қалалар:А. Қапал, ЛаварВ. Бурух, Хурлуг.С. Аснас, ШурД. Испиджаб, ОтырарЕ. Бала, Берукет.23. Византия шеберлері қолынан шыққан күміс құмыралар табылған қала:А. ТаразВ. СығанақС. СүткентД. ШауғарЕ. Шағылжан.24. Маңызды сауда орталығы болған «көпестер қаласы» атанған қала:А. ОтырарВ. ТаразС. ИспиджабД. БасқамырЕ. Сарайлы.25. Орталықта орналасқан ХІҮ – ХҮ ғасырлардағы сәулет өнерінің ескерткіштері болған кесенелер:А. Қарахан, Айша –бибі.В. Бабаджа – қатын, Бәбіш молдаС. Сатұқ Боғар хан, баба молдаД. Айша бибі, Бабаджа қатын.Е. Алаша хан мен Жошы.



























































2.2. ІХ – ХІІІ ғасырлардағы мәдениет. (қалалық мәдениет, қолөнер, сауда, сәулет өнері». 26 нұсқа.1.Ең ертедегі мешіт орны табылған қала:А. Тараз В. ҚұйрықтөбеС. Ақсүмбе Д. Шурдан Е. Құлан2.Құйрықтөбе табылған ХІ – ХІІ ғасырларға жататын қазбалар:А. 5 айна, В. 140 күміс С.6 мөрД. 3 бөлмелі «қоржын үйлер» Е. 8 мата қалдығы3. Атақты қобызшы Қорқыт ата күмбезі орналасқан аймақ:А. Ақтау. В. ҚызылордаС. Орал Д. Қостанай Е. Павлодар4. Сүйектен жасалған түйреуіштер, шахмат тастары табылған қала:А. Сауран В. СайрамС. Балғар Д. Сығанақ Е. Сарайшық5. Жуынды су ағатын құдық:А. Шыңырау В. СардобаС. Ор Д. Ташнау Е. Шұңқыр.6. Х – ХІІ ғасырларда қалалардағы басты жаңалық:А. Мектептердің бой көтеруі.В. Ауруханалар салынуыС. Ойын алаңдарының пайда болуыД. Мешіттердің пайда болуыЕ. Театрлардың көбеюі.

7.Ақтөбе қала жұртын қазғанда табылған кірпіштегі таңда:А. Айдың суреті. В. Христиандық крестС. Күннің бейнесі Д. Мөр Е. Бас бармақ8. 1210 және 1217 – 1218 жылдары Хорезм шахы Мұхаммед Текеш теңге соқтырған қала:А. Сайрам В. БесқамырС. Шаш Д. Отырар Е. Үзкент9. ХІ ғасырдағы моншалар қалай жылытылды:А. Ыстық кірпіш арқылыВ. Су арқылыС. Бу арқылыД. Ағаш арқылыЕ. Ыстық өткізгіш каналдар арқылы.10. Қолданбалы өнердің құрылыс материалы:А. АғашВ. ҚолаС. МысД. КүмісЕ. Сары топырақты балшық пен ғаныш.11. Х – ХІІ ғасырлардағы ірі және кіші қалалардың сырдария, Шу, Талас өзендерін жағалай орналасуы:А. Қолөнерді дамыттыА. Су жолының ашылуына әкелдіС. Өзендерге кеме жіберуге мүмкіндік бердіД. Егіншіліктің дамығандығын көрсетедіЕ. Балшық алуды жеңілдетті.12.Отырар, Тараз, Түркістаннан табылған шыны ыдыстар қай ғасырға жатады?А. ХВ. ХҮС. ХІІІДж. ҮІЕ. Ү13. Мұсылман дінінің енуіне байланысты пайда болған ғимарат:А. ҚылуетВ. СынтасС. МешітД. КесенеЕ. Керуенсарай14. Ғимараттарды өрнектеп сәндеуде оюланған кірпіштер (терракота) қолданыла бастады:А. ҮІ- ҮІІІ ғасырлардыВ. ХІ – ХІІ ғасырлардаС. ҮІІІ – ХІ ғасырлардаД. ІХ – ХІІІ ғасырлардаЕ. ҮІІІ – ІХ ғасырларда15. Оңтүстік Қазақстан мен Жетісуда Х ғасырда қалалар мен мешіттердің көптеп салына бастағанын жазған араб ғалымы:А. Ибн – СинаВ. Әл –ФарабиС. Әл – БируниД. Әл – МакдисиЕ. М.Х.Дулати16.Х – ХІІ ғасырлардағы Ұлытау етегіндегі белгілі қалалар:А. Тараз,В. Тараз, ОтырарС. Алмалы, ЕсікД. Басқамыр, АяққамырЕ. Жаркент, Манкент17. Отырар қаласынан табылған шығыс моншасы қай ғасырға жатады?А. ХІ – ХІІғғ. В. ХІІ – ХҮғғ.С. ҮІІІ – ІХғғ. Д. ІХ – ХҮғғ. Е. ҮІІ – ҮІІІғғ.18. Боран мұнарасы сияқты мешіт табылған қала:А. Тараз маңындағы Өрнек қаласыВ. ТалғарС. ОққұмД. ТүркістанЕ. Янкент.19.Қазақстанның Тараз, Испиджаб, Отырар қалаларынан көптеп табылған Қытай заты:А. Шыны ыдыстар В. МаталарС. Мал сүйектеріД. Алтын бұйымдарЕ. Көне кітаптар20. 12 жануар бейнесі салынған түрік медальоны табылған қала:А. Созақ ауданындағы Баба ата қаласыВ. ТаразС. СығанақД. Сунақ баба қаласыЕ. Үстірт21. «Ғаныш» деген не?А. Күйдірілген бор тасВ. Сары топырақС. СылақД. Шикі кірпішЕ. Көзе құмыралар22. Белгілі адамдардың құрметіне қабір басына тұрғызылған діни құрылыстың аты:А. ЕскерткішВ. СардобаС. КесенеД. МұнараЕ. Дұрыс жауабы жоқ.23. «Сардоба» дегеніміз не:А. Құдық үстіне салынған ғимаратВ. Қоржын тамС. МұнараД. Тас мүсінЕ. Жерлеу орыны.24. Бабаджа – қатын кесенесі қай облыста орналасқан:А. Батыс Қазақстан облысыВ. Оңтүстік Қазақстан облысыС. Алматы облысыД. Жамбыл облысыЕ. Семей қаласы.









































































ІХ – ХІІІ ғасырлар мәдениеті. (Дін, ғылым, білім және исламның таралуы) 27 нұсқа1.Орта ғасырлардағы отқа табынушы:А. Ұмай анамен байланыстырадыВ. Жер анамен байланыстырадыС. Отпен байланыстырадыД. Аспан әлемімен байланыстырадыЕ. Дұрыс жауабы жоқ.2. Оғыздар мен түркмендерде қойға табыну кең таралған ғасырлар:А. ІХ – Хғғ. В. Х – ХІІІғғ.С. Х – ХІІғғ. Д. ХІІІ – ХҮғғ. Е. ХҮ – ХҮІІ,3. Орта Азия мен Қазақстан аумағында ислам дінінің кең тарай бастауы:А. Қытайлардың келуіне байланыстыВ. Шыңғыс ханның келуіне байланыстыС. Түркілердің бөлінуіне байланыстыД. Арабтардың келуіне байланысты болды.Е. Дұрыс жауабы жоқ.4. Оңтүстік Қазақстанда ислам діні кең түрде дами бастаған уақыты:А. ІХғ.В. Х ғ.С. ХІ ғ.Д. ХІІ ғ.Е. ҮІІІ ғ.5. Зороастрлық фарн:А. Аспан әлеміне теңестіруВ. Отқа табынуС. Үй жануарларына табыну. (Мысалы: Сырдария аймағында қойға табынған, оғыздар шыққа тегін қоймен байланыстырған).Д. Ата – бабаларға табыну.Е. Дұрыс жауабы жоқ.6. Арабтардың «дін үшін, соғыс» ұранымен көрші елдерді жаулап алуы бастаған уақыты:А. 704 жылВ. 546 жылС. 633 жылД. 803 жылЕ. 1014 жыл.7. Халық ішінде бөтен дінді таратушылар:А. БатырларВ. БектерС. ХандарД. Шыңғыс хан ұрпағыЕ. Миссионер деп аталған.8. 714 жылы Шашты басып алған араб қолбасшысы:А. Кутейба ибн МусилимВ. Шыңғыс ханС. БатыйД. ЖошыЕ. Дұрыс жауабы жоқ.9. Х ғ. ислам дінін алғаш мемлекеттік дін деп, жарияланған мемлекет:А. ҚарақытайВ. Батыс түрікС. ҚараханД. ТүргештерЕ. Дұрыс жауабы жоқ.10. 960 жылы Қарахан мемлекетінде исламды мемлекеттік дін деп, жариялаған:А. Арсылан ханВ. ҚараханС. Баян ханД. Мұса Боғра ханЕ. Бұйрық хан.11.Бұрын жерленген адамдардың жанына оның тірі кезіндегі заттары бірге қойылатын, мұсылманша жерлеуде:А. Көне ыдыстар қойыладыВ. Ештеңе қойылмайдыС. Киімдер қойыладыД. Мінген жылқысы қойыладыЕ. Дұрыс жауабы жоқ.12. Қазақ жерінде ғылым мен білім салаларының дамуына ықпал еткен дін:А. БуддаВ. ИудаизмС. ИсламД. ХристианЕ. Дұрыс жауабы жоқ.13.Х ғасырдан бастап, Қазақстанда әдеби және ғылыми шығармалар жазылған тіл:А. ПарсыВ. ИранС. АрабД. Талас жазуыЕ. Орхон жазуы14. Орта ғасырлық Қазақстанда буддизм таралған аймақ:А. Солтүстік ҚазақстанВ. Оңтүстік ҚазақстанС. Шығыс ҚазақстанД. Батыс ҚазақстанЕ. Жетісу аймағы.15. Ғылым мен білім, ислам діні Оңтүстік Қазақстанда дами бастауы:А. ХІғ. бастап.В. ІХғ, бастап.В. ХІІ ғ. бастап, Д. Х ғ. бастап, Е. ХІІІ ғ. бастап.16. Белгілі ғалым, «әлемнің екінші ұстазы» Әл – Фараби өмір сүрді:А. 870 – 930жж.В. 850 – 920жж.С. 870 – 951жж.Д. 870 – 950жж. Е. 870 – 935жж.17. ІХ – Х ғасырларда өмір сүрген даныпшпан, шығыстың атақты ғалымы:А. Ибн – СинаВ. Әл – БируниС. Әл – ФарабиД. М.ҚашқариЕ. Ж.Баласағұн.18. Әбу Насыр әл – Фараби шығармалары жазылған тіл:А. ПарсыВ. ИранС. ҚытайД. АрабЕ. Орыс19. Әбу Насыр әл – Фараби дүниеге келген қала:А. ТаразВ. АлмалыС. ОтырарД. ЕсікЕ. Оққұм.20. Әбу Насыр әл – Фараби Отырар қаласында білім алған тілі:А. ПарсыВ. ҚыпшақС. АрабД. ОрысЕ.Қазақ.21.Энциклопедист – ғалым, Әбу райхан әл – Бируни өмір сүрді:А. 973 – 1051 жылдарВ. 974 – 1053 жылдарС. 973 – 1050 жылдарД. 975 – 1053 жылдарЕ. 970 – 1049 жылдар22. Коперниктен 500 жыл бұрын, дүниенің геоцентрлік жүйесін және денелердің жерге тартылысын Галлилей мен Ньютоннан 600 жыл бұрын айтқан ғалым:А. Әл – КиндиВ. Әбу Райхан әл – БируниС. Ибн – СинаД. Әл – ФарабиЕ. М.Дулати23. Әбу Райхан әл - Бируни 150 – ден астам еңбек қалдырған, атақтылары:А. «Музыканың үлкен кітабы»В. «Қайырымды қала тұрғындары жайлы трактат»С. «Бұрынғы ұрпақтар ескерткіші», «Асыл тастар».Д. «Медицина туралы тракта», «Астрономия»Е. Дұрыс жауабы жоқ.24. Түрік тілдес тайпалардың бір- біріне жақындығын зерттеген белгілі ғұлама:А. Әл – ФарабиВ. Әл – КиндиС. Тарихи РашидиД. Махмуд ҚашқариЕ. М.Дулати25. Махмуд Қашқари қалдырған үш кітаптан тұратын мәңгі өшпес мұра:А. «Музыканың үлкен кітабы»В. «Бұрынғы ұрпақтар ескерткіші», «Асыл тастар»С. Медицина туралы трактатД. «Түрік тілдерінің сөздігі» («Диуани луғат ат – түрік»)Е. «Диуани Хикмет» («Даналық кітабы»)







































ІХ – ХІІІ ғасырлар мәдениеті.(Дін, ғылым, білім және исламның таралуы)28 нұсқа1.Махмуд Қашқари туралы, өзінің атақты еңбегінде түрік тілдерін өзара салыстыра зерттеушілердің көшбасшысы болды деп пікір айтқан:А. М.Х. ДулатиВ. Н. А. БаскаковС. В. В. БартольдД. Ш. УалихановЕ. Әл – Фараби2. Жүсіп Баласағұн өмір сүрген жылдар:А. 1021 – 1074 жылдарВ. 1020- 1070 жылдарыС. 1021 – 1075 жылдарыД. 1023 – 1075 жылдарыЕ. 1019 – 1075 жылдары.3. Жүсіп Баласағұн «Құтадғу білік» еңбегін Сүлеймен Арслан ханға сыйға тартқаны үшін алған лауазым атағы:А. БатырВ. БекС. Ұлы хас – хажипД. СұлтанЕ. Хан.4. «Жастығымда бейнет бер, қартайғанша дәулет бер» деген қазақ - мақал мәтелі кездеседіА. Әл –Фараби еңбегіндеВ. Жүсіп баласағұн еңбегіндеС. Ш.Уалиханов еңбегіндеД. Ибн – Сина еңбегіндеЕ. Дұрыс жауабы жоқ.

5.Шу өзенінің бойында дүниеге келген ғұлама:А. М.Х.ДулатиВ. Ибн - СинаС. Жүсіп БаласағұнД. Ш. УалихановЕ. Дұрыс жауабы жоқ.6. ХІ ғасырдағы түркі тілдес халықтардың алғашқы ақсүйектер әдебиетінің ескерткіші:А. «Тарих»В. «География»С. «Құтадғу білік»Д. «Алгебра»Е. « Асыл тастар»7.Қараханидтер дәуірінің жаңа қалыптаса бастаған әдебиетінің өкілдерінің бірі, көрнекті ақын:А. Ж.БаласағұнВ. Ахмет ИүгнекиС. Әл – ФарабиД. М. ДулатиЕ. Йолығ тегін.8. Ахмет Иүгнеки кітабы:А. «Асыл тастар»В. «Тарих»С. «Шахнама»Д. «Ақиқат сыйы»Е. «Азия»9. Халықты инабатты, адал өмір сүріп, арамдықтан аулақ болуға шақырған түсінікті түркі тілінде жазылған дастан:А. «Тарих»В. «Тарих – и Рашиди»С. «География»Д. «Ақиқат сыйы»Е. «Шыңғыснама»10.Орта ғасырлық ақын, исламның сопылық бағытының негізін салушы, насихаттанушы:А. С.БақырғаниВ. М.ҚашқариС. Ю.ХамаданиД. Қожа Ахмет ЙасауиЕ. Әмір Темір.11. Қ.АқЙасауи өмір сүрді:А. 840 – 970жж.В. 1103 – 1167жж.С. 1021 – 1075жж.Д. 1030 – 1090жж.Е. 1499 – 1551жж.12. Қ.А. Йасауидің еңбегі:А. «Құтты білік»В. «Асыл тастар»С. «Даналық кітабы» (Диуан – и хикмет)Д. «Тарих»Е. «Қорқыт ата кітабы»13.Қ.А.Йасауидің шәкірті:А. Сүлеймен БақырғаниВ. Ю. ХамаданиС. Ә.ТемірД. А.ИүгінекиЕ. И.Тегін14. Белгілі ақын және исламды таратушы Қ.А.Йасауидің ұстазы:А. Арыстан бабВ. Ю.ХамаданиС. Сүлеймен БақырғаниД. Ә.ТемірЕ. Әли15. Қ.А.Йасауидің Бұхара қаласында білім алуына көмектескен ғұлама:А. С.БақырғаниВ. Юсуф ХамаданиС. АятоллаД. Әмір ТемірЕ. Сатұқ Боғра хан.16. Ислам дінін уағыздаушы, орта ғасырлық белгілі ақын, ел ішінде «Хакім ата» атанған:А. Қошқар атаВ. Бәбіш МолдаС. Сүлеймен БақырғаниД. Бабаб АтаЕ. Атанғай хәкім.17. Ел аузындағы аңыз бойынша Арыстан баб өмір сүрген уақыты:А. Ү – ҮІғғ.В. ҮІ – ҮІІғғ.С. ҮІІ – ҮІІІғғ.Д. Х – ХІІғғ.Е. ІХ – Х ғғ.18.Қ.А.Йасауидің кесенесін салдырған:А. Әмір – ТемірВ. Рабиға – бегімС. ҰлықбекД. Сүлеймен Арслан ханЕ. Қарахан.19.Х ғ. Оңтүстік Қазақстан мен Жетісуда мешіттердің көптеп салына бастағанын жазған:А. Әл – ЖауһариВ. Әл – МакдисиС. Әл – ФарабиД. М. ҚашқариЕ. Ибн Фадлан20. ХІІІғ. Басында Оңтүстік Қазақстанда мұсылман дінінің кең етек жая бастауына байланысты шыққан «Жүсіп – Зылиқа» атты поэманың авторы:А. ҚұтыбВ. А.ИүгінекиС. ХорезмД. Әли ақынЕ. Асан қайғы21.Қ.А.Йасауидің әкесі:А. МұсаВ. ИбраһимС. АсанД. ХасанЕ. Сатұқ22. Қ.А.Йасауиді тәрбиелеп өсірген әпкесі:А. Айша В. Гауһар – ШаһназС. Гүлбаршын Д. Домалақ Е. Қарашаш23. Қ.А.Яссауидің анасы:А. Бабаджа – қатынВ. Рәбия – бегімС. Мұса шайқының қызыД. Айша – бибіЕ. Домалақ ене.24. Ахмет Яссауи білім алған қала:А. БұхараВ. СамарқандС. ИсфаханД. БағдатЕ. Бейжін.25. Фараб өлкесінен шыққан қанша фарабилер белгілі болып отыр:А. ОндағанВ. ЖүздегшенС. МыңдағанД. Бірді – екіліЕ. Әзірше белгісіз.































































3 тарау. Қазақстан Моңғол шапқыншылығы дәуірінде. 3.1.Моңғолдардың Қазақстан жерін жаулап аулы. 29 нұсқа1.ХІ – ХІІ ғғ. Моңғол тайпалары қоныстанған өлке:А. Орхон мен хуанхэдаВ. СеленгадаС. Онон мен КерулендеД. Селенга мен ТарымдаЕ. Янйзыда2. Керей хандығы мен моңғол тайпаларының арасында жақсы қарым қатынас орнағандығы айтылады:А. «Тарих – и Рашидиде»В. «Тарихта»С. «Шахнамада»Д. «Моңғолдың құпия шежіресінде»Е. «Асыл тастарда»3. Шыңғыс ханды тәрбиелеуде көп еңбек сіңірген керей ханы:А. ТорыВ. МаркусС. ҚұршақұзД. Есугей Е. Сарық4. Шыңғысханның әкесі:А. Бай ноян Есугей баһадүр В. ЖебеС. Торы Д. Даян Е. Маркус5. Моңғол империясының негізін салушы Шыңғысхан туған кезде оған берілген есім:А. ТемучинВ. ЖошыС. ЖебеД. ШағатайЕ. Әмір Темір.6.Темучин 9 жасқа толған кезде әкесі кімдердің қолынан қаза табады?А. МеркіттердіңВ. ТатарлардыңС. КерейіттердіңД. БуряттардыңЕ. Қырғыздардың7. Моңғол империясы құрылып, Шыңғысхан оның «ұлы» ханы болып сайланған жыл:А. 1206жВ. 120ж.С. 1210ж.Д. 1310ж.Е. 1410ж8. Шыңғысхан империясы неше әкімшілік түменнен құрылды:А. 100В. 95С. 1000Д. 500Е. 509. Әр түменде қанша адам болды:А. 5 –тенВ. 10 мыңнанС. 100- денД. 2 – денЕ. 60 – тан.10. Моңғолдардың сол жақ әскери – әкімшілік қанаты:А. БарунгарВ. КулС. ЖоңғарД. ТүменЕ. Яса11. Моңғолдардың оң жақ әскери – әкімшілік қанаты:А. КулВ. ЖоңғарС. БаруңғарД. ТүменЕ. Түмен.12. Моңғолияның ортаңғы әскери – әкімшілік бөлігі:А. ЖоңғарВ. БарунгарС. КулД. АймақЕ. Ясак

13. «Жасақ» бойынша өкімет билігінің жоғарғы органы:А. КеңесВ. ҚұрылтайС. ОрдаД. АқсарайЕ. Мәжіліс.14.Шыңғысханның өзін қорғайтын жасауылы:А. «Төлеңгіт»В. «Кешіктен»С. «Жасақ»Д. «Сипахи»Е. «Сарбаздар»15. Шыңғысхан мемлекетінің басты заңы:А. «Жеті жарғы»В. «Шыңғыснама»С. «Ескі жол»Д. «Жасақ» («Яса»)Е. «Қасқа жол»16. «Жасақ» (Яса) заңы қанша бөлімнен тұрды?А. 2В. 3С. 4Д. 6Е. 8

17. Шыңғысхан Енисей қырғыздары мен Сібір орман халықтарын бағындырған уақыты:А. 1204 – 1210жж.В. 1207 – 1208жж.С. 1210 – 1212жж.Д. 1350 – 1355жж.Е. 1400 – 1410жж.18. 1207 – 1208 жылдары Енисей қырғыздарын басып алған Шыңғысхан баласы:А. ЖошыВ. ЖебеС. ТөлеД. СүбедейЕ. Мұқылай19. Шыңғысханның таңғұттардың мемлекетін, одан кейін, Тұрфан кінәздіктерін өзіне қаратып, ұйғырларды бағындырған жылдары:А. 1204 – 1205жжВ. 1207 – 1209жжС. 1210 – 1212жжД. 1315 – 1335жжЕ. 1405 – 1406жж20. Моңғол армиясы қытай жеріне басып кірді:А. 1200 – 1206жжВ. 1206 – 1207жжС. 1211 – 1215 жжД. 1207 – 1208жж.Е. 1300 – 1305жж.21. Шыңғысхан 1217ж. Күшліктің Жетісудағы иеліктерін басып алуға аттандырғаны:А. СүбедейВ. Жебе ноянС. ТөлеД. БөртеЕ. Жамұқан.22. Шыңғысхан Жетісудағы түркі халқын өзіне тарту үшін:А. Ақша тараттыВ. Азық – түлік бердіС. Қаруларын қайтардыД. Діни қысым жасамауды басшылыққа алдыЕ. Қызметке тартты23. Моңғолдар Жетісу жеріне енген жыл:А. 1218жВ. 1206ж.С. 1207ж.Д. 1200ж.Е. 1210ж.





















































































Моңғолдардың Қазақстан жерін жаулап алуы.30 нұсқа1.Моңғолияның Қазақстанның оңтүстігі мен Орта Азияға шабуыл жасауының басты себебі:А. Хорезмшахпен келісімВ. Соғысқа дайын болуыС. Отырар оптаыД. Соғыс техникасын сынап көруЕ. Күштілігін көрсету2. «Отырар опаты» дегеніміз:А. Қаланың суға кетуіВ. Қаладағы індетС. Қаладағы жұтД. 1218 жылы Шыңғысхан жіберген саудагерлердің Отырарда өлтірілуіЕ. Қаладағы өрт3. 1219 жылы Шағатай мен Үгедей қоршауға алған қала:А. ЖентВ. ОтырарС. ШашД. СарайЕ. Самарқанд4. 1218 жылы Шыңғысханға ұрыссыз берілген қала:А. ҮргенішВ. БаласағұнС. ЖентД. АшнасЕ. Сығанақ5. Моңғолдар Баласағұнды қарсыласпай берілгені үшін, қойған атауы:А. Чимги – ТураВ. ШымқалаС. ГобалықД. ЖаманқалаЕ. Аққала6. Отырар қаласы Моңғолдарға неше уақыт берілмеген?А. 1 ай,В. 2 ай, С . 1 жылД. 6 ай, Е . 10ай.7.Сыр бойындағы қалалардың толығымен моңғолдардың иелігіне өткен уақыты:А. 1220 – 1224жж.В. 1310 – 1340жж.С. 1219 – 1220 жж.Д. 1250 – 1255жж.Е. 1360 – 1375жж.8. 1223 жылы Калқа өзеніндегі шайқаста моңғолдарға кімдердің біріккен күші қарсы тұрды:А. Арабтар мен орыстарВ. Селжұқтар мен қарақытайларС. Орыстар мен қыпшақтар (половецтер)Д. Орыстар мен оғыздарЕ. Орыстар мен бұлғарлар.9. Көп қалалар қаңырап бос қалған кезең:А. ХІІІ ғасырдың бірінші жартысыВ. ХҮ ғ.С. ХҮІ ғасырдың бірінші жартысыД. ХІҮ ғасырдың бірінші жартысыЕ. ХҮІІ ғ.10. 1219 жылы Шыңғысханның Ертістен сырдарияға қарай аттанғандағы әскер саны:А. 150 мыңВ. 200 мыңС. 5 мыңД. 40 мыңЕ. 90 мың11.Шыңғысханның балаларына бөліп берген жерлерінің атауы:А. АймақВ. Иқта, СойырғалС. Інж (жасау)Д. ВакфЕ. Кесек12. Жошы ұлысы алып жатқан аймақ:А. Әмудария, Қызыл теңіз аралығы,В. Жерорта теңізі жағалауы,С. Батыс Моңғолия мен Алтай, Тарбағатай, Ертістің жоғарғы ағысы,Д. Оңтүстік және Оңтүстік Шығыс Қазақстан, Жетісу мен Орта Азия,Е. Шығыс Дешті Қыпшақ, Арал, Сырдарияның төменгі ағысы, Жетісудың солтүстік – шығыс бөлігі. 13.Шағатай ұлысы алып жатқан аймақ:А. Алтай, ТарбағатайВ. Шығыс Дешті Қыпшақ, Арал, Сырдарияның төменгі ағысы, Жетісудың солтүстік – шығыс бөлігі,С. Батыс Моңғолия мен Алтай, Тарбағатай, Ертістің жоғарғы ағысы.Д. Сарыарқа.Е. оңтүстік және Оңтүстік Шығыс Қазақстан, Жетісу мен орта Азия.14. Үгедей ұлысы алып жатқан аймақ:А. МауараннахрВ. Оңтүстік және Оңтүстік шығыс Қазақстан, Жетісу мен Орта Азия.С. Шығыс Дешті Қыпшақ, Арал, Сырдарияның төменгі ағысы, Жетісудың солтүстік – шығыс бөлігіД. Жетісу, Үстірт, МаңғыстауЕ. Батыс Моңғолия мен Алтай, Тарбағатай, Ертістің жоғарғы ағысы.15. Төле ұлысы алып жатқан аймақ:А. СарыарқаВ. ЖетісуС. Моңғолия жеріД. МаңғыстауЕ. Мауараннахр16.Ұлы хан атағын алған Үгедей тұрған қала:А. ӨзкентВ. ҚарақорымС. ОтырарД. ТаразЕ. Үрімші17. Шыңғысхан тұсындағы Моңғол империясының астанасы:А. ҚарақорымВ. ЧэндуС. ЛяоянД. БалықтыЕ. Сауран

18. Шыңғысхан қайтыс болған жыл:А. 1227ж.В. 1206ж.С. 1237ж.Д. 1247ж.Е. 1260ж.19. Моңғол басқыншылығы қазақ халқының халық болып қалыптасуын кешеуілдетті:А. 1 ғасырғаВ. 150 – 200 жылғаС. 10 жылғаД. 5 ғасырғаЕ. 25 жылға.20. Жер көлеміне байланысты салық түрі:А. ҮшірВ. ЗекетС. ҚаланД. БажЕ. Құшыр.21. Әскери азық – түлікпен қамтамасыз ету үшін, жиналатын салық түрі:А. ЗекетВ. ҮшірС. ТағарД. ҚаланЕ. Баж.22.Қай ұлы хан өлгеннен кейін Шыңғыс ұрпақтары арасында талас шиеленісе бастады?А. МөңкеВ. ҮгедейС. ЖошыД. ШайбанЕ. Шағатай23. Шағатай ұлысының орталығы:А. АлмалықВ. ҚарақорымС. СарайшықД. Сарай БеркеЕ. Сауран24. Жошы ұлысының орталығы:А. ҚарақорымВ. АлмалықС. Сарысу мен Кеңгір өзендерінің құйылысыД . Жент.Е. Тура.25. Азаматтық, әскери істерді орындау және жазалау туралы ережелер «Жасақтың» қай бөлімінде айтылады?А. ҮшіншіВ. БесіншіС. ЕкіншіД. ОныншыЕ. Айтылмаған.

















































3.2.Алтын Орда.31 нұсқа.1.Жошы ұлысының жерінде құрылған алғашқы мемлекет:А. Ақ ОрдаВ. Алтын ОрдаС. Әбілқайыр хандығыД. Хулагу мемлекетіЕ. Сібір хандығы2. Алтын Орда кезеңі:А. ҮІ – ХІІғғ.В. Х – ХІІ ғғ.С. ХІІІ ғ.ортасы – ХҮІғ. басы.Д. ХҮ – ХҮІІғғ.Е. ХҮІІ – ХІХғғ.3. Алтын Орданың негізін қалаған хан:А. БатыйВ. ЖошыС. ҮгедейД. ТөлеЕ. Шағатай4. Шыңғысханның үлкен ұлы Жошыға тиісті ұлыс:А. Аравия түбегі.В. МауараннахрС. СарытауқұмД. Ертіс өзенінен батыс еуропаға дейінгі жерЕ. Қызылқұм, Қарақұм, Гоби шөлі.5. Алтын Орданың астанасы:А. Қажы ТарханВ. ТураС. Сарай – Бату кейін - Сарай – Берке.Д. ҚарақорымЕ. Бейжін6. Батый ханның Алтын Орданы билеген жырлары:А. 1206 – 1227жж.В. 1227 – 1255жж.С. 1237 – 1240жжД. 1337 – 1370жж.Е. 1465 – 1731жж.7. Еуропаға жорықты бастаған моңғол ханы:А. Батый ханВ. ЖошыС. ШағатайД. ҮгедейЕ. Мөңке8. Мұсылман деректерінде әділ болған моңғол ханы:А. ЖошыВ. ШағатайС. ТөлеД. Батый ханЕ. Бейбарыс9. Алтын Ордада ислам дінінің мемлекеттік дінге айналған кезі қай ханның тұсы?А. БеркеВ. ӨзбекС. МөңкеД. ҮгедейЕ. Жошы

10. Алтын Орда қай ханның тұсында өз ақшасын шығара бастады?А. БеркеВ. БатуйС. МөңкеД. ШыңғысЕ. Төле11. Батыйдың батысқа бастаған жорығы:А. 1242 – 1252жж.В. 1236- 1242жж.С. 1206 – 1227жж.Д. 1336- 1436жж.Е. 1390 – 1395жж.12. Қай ханның тұсында Алтын Орда біртұтас моңғол империясының тәуелсіз мемлекеті болды?А. МөңкеВ. БеркеС. ЖошыД. БатыйЕ. Төле.13.Қазақ даласынан Египет мемлекетіне құлдыққа сатылған мәмлүк елінің 4 – ші сұлтаны:А. Салах – ад – динВ. Захар – ад – динС. КейқуысД. БайбарысЕ. Текеш14. Берке хан өз елшісін Египетке сұлтан Бейбарысқа жіберген жыл:А.1240жА. 1262ж.С. 1280ж.Д. 1290ж.Е. 1465ж.15.Берке хан Кавказ жерінде жорықта қайтыс болған жыл:А. 1266жВ. 1206жС. 1240жД. 1280жЕ. 1290ж.16.Алтын орда ханы Меңгу – Темірдің билеген жылдары:А. 1206 – 1227жжВ. 1236 – 1242жжС. 1266 – 1280жжД. 1227- 1255жжЕ. 1357 – 1380жж17. Алтын Орда ханы Тохтының билеген жылдары:А. 1206 – 1227жВ. 1266 – 1280ж.С. 1290- 1312жжД. 1227 – 1255жжЕ. 1357 – 1380ж.

18.Алтын Орда ханы Өзбек билеген жылдары:А. 1390- 1312жжВ. 1206 – 1227жжС. 1312 - 1342жжД. 1227- 1255жжЕ. 1369 – 1456жж19. Алтын Орда ханы Жәнібек ханның билеген жылдары:А. 1290 – 1312жжВ. 1227 – 1255жжС. 1342 – 1357жжД. 1357 – 1380жжЕ. 1312 – 1342жж20. Алтын Ордадағы хандық билік үшін, талас (Ұлы Дүрбелең) болған жылдар:А. 1206 – 1227жжВ. 1227 – 1255жжС. 1260 – 1291жжД. 1357 – 1380жжЕ. 1390 – 1405жж21. Мамай мен Дмитрий Донской әскері арасында 1380 жылы болған шайқас:А. ҚатуанВ. КуликовоС. АтлахД. БатбақЕ. Мәскеу.22. Мамайдың Куликово даласындағы жеңілісін пайдаланып, Алтын Ордадағы билікті тартып алған:А. Әмір ТемірВ. ҰлықбекС. Тоқтамыс ханД. Жанг – и ЛойЕ. Орыс хан.23.Алтын Ордадағы билікті нығайту үшін, Тоқтамыс ханның Мәскеуді өртеген жылы:А. 1382жВ. 1357жС. 1400жД.1460жЕ. 1500ж.24. Алтын Ордаға соғысы өте ауыр тиген мемлекет:А. РусьВ. ВизантияС. ХорезмД. Темір мемлекетіЕ. Қытай.25. ХҮ ғасырдың ортасында Алтын Ордадан бөлінген хандықтар:А. Қазан, Бұқар, Хиуа.В. Хулагу, Құбылай, Әмір Темір, сібір, Бұхар,Қоқан, ХиуаС. Ақ Орда және Боз ОрдаД. Қазақ, ЖоңғарЕ. Ақ Орда, Ноғай Ордасы, Сібір, Қазан, Қырым, Астрахан.



































































Алтын Орда. 32 нұсқа.1.Алтын Ордада азаматтық істерге билік жүргізді:А. Уәзір В. ДаруғаС. Беклербек Д. Басқақ Е. Тархан2. Алтын Орданың соңғы ханы:А. Берке В. Шейх АхмедС. Тоқтамыс Д. Мамаай Е. Өзбек3. Түрік әулетінен шыққан әкімдер арқылы асырылатын азаматтық басқару билігі:А. Ордав. В.ҚаңқашС. Диуан Д. «Мәлік» Е. Кеңес4. Алтын Ордада салық жинаумен шұғылданғандар:А. Басқақ В. БеклербекС. Уәзір Д. Даруғалар Е. Бек

5. Алтын Ордада әскери істерді шұғылданғандар:А. Сарбаз В. СюбашыС. Батыр Д. Беклербек Е. Бек6. Басқару қызметімен қатар, әскери бақылау жүргізген, салық жинаумен де айналысқандар:А. ДаруғаВ. БекС. БасқақтарД. ТөреЕ. Уәзір.7.Ханға адал қызмет істегендерге берілген жерлер:А. Иқта В. ҚосС. Сойырғал Д. Вакф Е. Үлес

8. Алтын Орданың негізгі тілі:А. ОрысВ. МоңғолС. АрабД. ҚыпшақЕ. Қытай9.Сарай – Беркеде жаңа ғимараттар мен мешіт салдырып, қаланы көркейткен кім?А. БатыйВ. МамайС. ӨзбекД. ТоқтамысЕ. Шейх Амет10. Иран, Кавказ елдерімен, Египет мәмлүктерімен тығыз қарым – қатынаста болған хан:А. ТохтыВ. ТәукеС. АбылайД. ЕсімЕ. Нұралы11. 1271ж. Византияға қарсы жорыққа шыққан Алтын Орда ханы:А. ӨзбекВ. Меңгу – ТемірС. ТохтыД. МамайЕ. Тоқтамыс12. Шежіре бойынша, Шыңғысхан өзінің немерелері Батый, Ежен, Шайбанға тіккізген ордалардың аталуы:А. Қазақ қырғызВ. Күнгей теріскей Орта ОрдаС. Моңғол қосыныД. Оң сол, Орта қанатЕ. Ақ Орда, Көк Орда, Боз Орда.13.Орыс деректерінде Алтын Орда деген ұғым қай ғасырда пайда болған?А. ХҮғ.В. ХҮІ,. АяғындаС. Хғ.Д. ХІІІғ.Е. ХҮІІІғ.14. Мұсылмандардың қамқоршысы атанған хан:А. БеркеВ. БатыйС. МөңкеД. ҮгедейЕ. Тохты15. 1235ж. Бүкіл моңғолдық құрылтайда қайда жорық жасауға шешім қабылданды?А. ШығысқаВ. БатысқаС. СолтүстіккеД. ОңтүстіккеЕ. Ешқайда16.Египет сұлтанына жазған хатында Өзбек хан өз елінде кімдердің азайғанын хабарлады:А. ЗергерлердіңВ. МалшылдардыңС. ДінсіздердіңД. ШетелдіктердіңЕ. Аудармашылардың17. Әзірбайжан жерінде мешіт салдырған хан:А. ӨзбекВ. МөңкеС. БатыйД. БеркеЕ. Тохты.18. Исламды қарапайым халық арасына таратуға емес, мұсылман елдерімен қарым – қатынасты күшейту мақсатында қолданған хан:А. ӨзбекВ. Меңгу ТемірС. Батый\Д. БеркеЕ. Мамай.19. Берке 1266ж. Қай жорықта қаза тапты?А. Шығыс ЕуропағаВ. КавказғаС. Еділ бойынаД. АлтайғаЕ. Жайық жағасына20. Византия Алтын Орданың қай мемлекетпен байланысына кедергі жасауға тырысты?А. ЕгипетпенВ. ҚытайменС. Осман империясыменД. ПольшаменЕ. Ресеймен21. Қай мемлекетпен келісім Алтын Орданың Жерорта теңізі бойындағы қалалармен сауда қатынасын жақсартты?А. ВизантияменВ. МысырменС. ҚытайменД. ПольшаменЕ. Үндістанмен22. 1357 – 1380жж. Алтын Орданың қанша ханы тақ үшін бірін – бірі өлтірді:А. 20 В. 15С. 10 Д. 40 Е. 623. 1380ж. Куликово даласындағы шайқаста орыс әскерін басқарған қолбасшы:А. Суворов В. БагратынС. А.Невский Д. Петр І Е. Дмитрий Донской24. Тоқтамыс кімнің көмегімен Алтын Ордадағы билікке қол жеткізді?А. Д.Донскийдың В. БайбарыстыңС. Әмір Темірд ің Д. ЕдігеніңЕ. Ноғайдың































































































3.3.Ақ Орда33 нұсқа.1.ХІІІ ғасырмен - ХҮ ғасыр басында шығыс Дешті Қыпшақта өмір сүрген мемлекет:А. Әбілқайыр хандығыВ. Ақ ОрдаС. МоғолстанД. Ноғай ОрдасыЕ. Сібір хандығы2. Ақ Орданың аумағының қамтыған жерлері:А. Қызылқұм, ҚарақұмВ. Қазіргі Өзбекстан мен Түркіменстан жеріС. Ферғана жотасы, Памир, ТибетД. Орда Ежен мен Шайбани хандықтары жеріЕ. Алтай, Гималай, Тибет3. Ақ Орданың Алтын Ордадан біржола бөліне бастаған уақыты:А. ХҮғ. І жартысыВ. ХҮІ ғ. ІІ жартысыС. ХІҮғ. ІІ жартысыД. ХҮІІ ғ. ІІ жартысыЕ. ХҮІІІғ. І жартысы.4. Алтын Орда билігінен бөліну үшін күрес Ақ Орданың саяси тарихының нешінші кезеңі:А. Бірінші В. ЕкіншіС. Үшінші Д. Негізгі Е. Соңғы

5. Орда Ежен билік құрған мемлекет:А. Ақ ОрдаВ. МоғолстанС. Сібір хандығыД. Астрахань хандығыЕ. Қырым хандығы6. Қазақстанның аумағында моңғолдардан кейін, құрылған алғашқы мемлекет:А. Қазақ хандығыВ. Ақ ОрдаС. Қазан хандығыД. Ноғай ОрдасыЕ. Алтын Орда7.Ақ Орда мемлекеті неше жыл өмір сүрді?А. 500 жылға жуықВ. 600 жылға жуықС. 240 жылға жуықД. 150 жылға жуықЕ. 100 жылға жуық8. Сырдария өзенінің орта ағысындағы Ақ Орданың астанасы:А. АлмалықВ. ТараС. СығанақД. ТураЕ. Орда Базар.9.Ақ Орда жергілікті түрік тілінде ру - тайпалардан құралған патриархалдық - феодалдық мемлекет болды. Алтын Ордаға қарағанда Ақ Орданың этникалық негізі:А. Әр түрліВ. БірыңғайС. АраласД. ШашыраңқыЕ. Тұрақсыз10. Ақ Орда қай халықтың қалыптасып, мемлекетінің құрылуына зор тарихи рөл атқарды?А. ӨзбекВ. ҚырғызС. ҚазақД. ТүркіменЕ. Әзірбайжан11. ХІҮ ғасырдың екінші жартысынан бастап, Ақ Орда Алтын Ордадан біржола бөліне бастап, қай хан тұсында мүлде оқшауланды:А. Барақ хан.В. ЕрденС. ТоқтамысД. Ұрыс хан.Е. Қойыршақ12. 1327 – 1328 жылдары өз атынан сығанақ қаласында теңге соқтырған хан:А. ЕрзенВ. БарақС. ҰрысД. Мүбәрәк ханЕ. Тоқтақия.

13. Ақ Орданың аумағы:А. МауараннахрВ. Сарыарқа, Қызылқұм, ФерғанаС. Мойынқұм, Қызылқұм, Ферғана жотасыД. Ұлы Қытай жазығы.Е. Жайық өзенінен Батыс Сібір ойпатына дейінгі, Сырдарияның орта және төменгі ағысы.14.Ақ Орданың күш қуатын нығайтқан хан:А. Ұрыс ханВ. Темір – мәлікС. ҚойыршақД. ТоқтақияЕ. Ерзен15. Орта Азия мен шығыс Дешті Қыпшақ арасындағы басты сауда орталығы:А. ЖентВ. СығанақС. ТаразД. ТалхизЕ. Өзкент.16. 1368 – 1369 жылдары өз атынан Сығанақ қаласында теңге соқтырған хан:А. МүбәрәкВ. ЕрзенС. Ұрыс ханД. БарақЕ. Темір – Мәлік.17. Маңғыстау билеушісі Түй – қожаның баласы, Тоқтамыстың Әмір – Темірге барып паналау себебі:А. Туыс болғандықтанВ. Өзара келісімге байланыстыС. Шақырылу себептіД. Ұрыс хан қысымынанЕ. Белгісіз18. Кім қайтыс болғаннан кейін Әмір – Темір Тоқтамысты Ақ Орданың тағына отырғызып, Алтын Орданы өзіне уақытша тәуелді етті?А. Барақ ханВ. Мүбәрәк ханС. Ерзен ханД. Тоқтақия ханЕ. Ұрыс хан.19. 1379 жылы Тоқтамыс кімнің әскерін жеңіп, Ақ Орданың ханы атанды?А. МамайдыңВ. ТоқтамыстыңС. ЕрзенніңД. Темір – мәліктіңЕ. Мүбәрәктің20.Тоқтамыс Алтын Орданың бір қатар жерін өзіне қаратып, Мамай Ордасын басып алды:А. 1280ж.В. 1285ж.С. 1300жД. 1380жЕ. 1357ж

21. 1379 жылы Тоқтамыс Темір – Мәлікті жеңіп, билікті қолына алған қала:А. СауранВ. СығанақС. БасқамырД. АяққамырЕ. Жент22. 1395 жылы Әмір – Темірдің көмегімен Ақ орданың ханы болған Ұрыс ханның ұлы:А. Қойыршақ ханВ. БарақС. Темір – МәлікД. ТоқтақияЕ. Мүбәрәк23. 1423 – 1428 жылдары билік құрған Ақ орданың соңғы ханы:А. МүбәрәкВ. ТоқтақияС. Барақ ханД. ТоқтамысЕ. Ұрыс хан24. Ақ орда билеушісі болған барақтың мақсаты:А. Әмударияны алуВ. Сарыарқаға орда тігуС. Самрақанға қол жеткізуД. Сырдария бойындағы қалаларды қайтаруЕ. Жетісуға иелену25. Ақ Орданың әлсіреу себебі:А. ЖұтВ. ІндетС. ҚуаңшылықД. Әмір – Темір шапқыншылығыЕ. Сауда жолдарының жойылуы.











































Ақ Орда. 34 нұсқа.1.Ақ Орданың орнына келген мемлекет:А. МоғолстанВ. Қырым хандығыС. Астрахань хандығыД. Әбілқайыр хандығыЕ. Сібір хандығы2. Ақ орданың қалалық мәдениеті дамыды:А. Мүбәрәк хан тұсындаВ. Ұрыс хан тұсындаС. Ерзен хан тұсындаД. Барак хан тұсындаЕ. Темір – Мәлік тұсында3. Ақ Орда халқының көпшілік құрамы:А. ШетелдіктерВ. Аралас руларС. МоңғолдарД. Жергілікті түрік тілдес халықтарЕ. Орыс тілділерден4. Ақ Орда мемлекетінің түрі:А. Патриархалдық - феодалдықВ. Әскери – демократиялықС. ҚұлдықД. МонархиялықЕ. Империялық

5. Ақ Орда халқының құрамы:А. Дулу, нушебиВ. Сара, қара түргештерС. Қарақытай, моңғолдарД. Орыс, татар, қытайЕ. Қыпшақ, қоңырат, арғын, алшын, қаңлы, керей, найман, үйсін,т.б.6. Барак ханмен соғысып, жеңіліс тапқан Әмір Темірдің немересі:А. МүбәрәкВ. ЕрзенС. Ұлық бекД. ТоқтақияЕ. Барақ.7.Ақ Орданың астанасы Сығанақ қаласы сырдария өзенінің қай жағында орналасты:А. БастауындаВ. Орта ағысындаС. Төменгі ағысындаД. Аралға құяр тұсындаЕ. Онда орналаспады8. Алтын Орда ханы Барақ Ұлықбекті жеңіп, қай өзеннің бойындағы қалаларды өзіне қаратады?А. ШуВ. ІлеС. ӘмударияД. СырЕ. Жем9. Мүбәрәк хан Алтын Орда ханы Өзбектен жеңіліп, қайда кетті?А. КавказғаВ. ЖетісуғаС. МоңғолдарғаД. МаңғыстауғаЕ. Қырғыз жері мен Алтайға10.Ұрыс хан Ақ орда билігін өз қолына алып, күш – қуатын нығайтуда қай мемлекеттегі алауыздықты пайдаланды?А. Әмір – ТемірВ. МысырС. МоңғолД. МоғолстанЕ. Алтын Орда11. Ақ Орда өзінің тәуелсіздігін қай мемлекеттен бөліну арқылы алды:А. Жошы ұлысыВ. Үгедей ұлысыС. Алтын ОрдаД. Қазан хандығыЕ. Сібір хандығы12. Ұрыс хан орта Азияда кімнің күшеюінен сескенді?А. БарақтыңВ. БабырдыңС. Әмір Темірдің Д. МамайдыңЕ. Тоқтамыстың13. Ұрыс хан 1374 – 1375жж. Еділ бойына жорық жасай отырып, қай жерді бағындырды:А. ҚазандыВ. ЦарицындыС. ПензаныД. СаратовтыЕ. Сарай, Қажы – Тарханды алып, Кама бұлғарларын14. Әмір – Темірді пана тұтқан Тоқтамыс кімнің баласы?А. МамайдыңВ. ЕрзенніңС. ӨзбектіңД. ӘбілқайырдыңЕ. Түй – Қожаның15. Түй – Қожа қай жердің билеушісі?А. ЖетісудыңВ. МауараннахрдыңС. МаңғыстаудыңД. МоғолстанныңЕ. Алтын Орданың16. Әмір Темір Тоқтамысты паналатқан қай мемлекеттерді алуға тырысты?А. Қырым, ҚазанВ. Сібір, НоғайС. Қазақ, ҚырғызД. Астрахаь, ҚазанЕ. Ақ Орда, Алтын Орда17. Тоқтамыс Әмір Темірге тәуелсіздігін қай кезде жариялады?А. Көршілермен одақ құрғаннан соңВ. Ресеймен әскери одақ құрғаннан соңС. Қытаймен байланыс орнатқаннан соңД. Ақ Орда мен Алтын орданы бағындырғаннан соңЕ. Кавказдағы шайқастан соң18.Тоқтамыстың Ақ орда мен Алтын орданы бағындырған кезі:А. ХҮғ. 50ж.В. Хғ. 30 ж.С. ХІҮғ. 80 жД.ХҮІІғ. 80жЕ. ХІІІғ. 50ж.19. Кавказдағы Терек өзені бойындағы 1395ж. Шайқас кімдердің арасында өтті?А. Мамай мен А.НевскийВ. Тоқтамыс пен МамайС. Тоқтамыс пен Әмір ТемірД. Ұлық бек пен БарақЕ. Ұрыс пен Түй –қожа.20.Әмір Темір Тоқтамысты жеңіп, қай жылы Сарай – Беркені қиратты?А. 1379жВ. 1395жС. 1380жД. 1410жЕ. 1440ж.21. Тоқтамыс 1380ж. Алтын Орданың бірқатар жерін өзіне қаратып, кімнің Ордасын басып алды?А. ЖәнібектіңВ. МамайдыңС. ӨзбектіңД. БеркеніңЕ. Шейх Ахмед22. 1428жылы Шығыс Дешті Қыпшақтағы билікті қолға алған Әбілқайыр қай әулеттен еді?А. Орда ЕженВ. БатыйС. МөңкеД. ШайбанЕ. Хулагу23. Ақ Орда малшыларының жазғы жайылымдары қай таулардың бөктерінде?А. Алтай, Ұлытау, ОралВ. Алатау, ҚаратауС. Маңғыстау, ҚұлантауД. Саян, ПамирЕ. Тибет, Гималай24. Ақ Орда малшыларының тұрақты қыстауы:А. Іле, Тарим бойы.В. Лепсі, Қаратал бойыС. Арал, Сырдың бойы, шудың төменгі ағысыД. Есіл, Ертіс бойыЕ. Еділ, жайық бойы.25. Ақ Орда ханы Ерзен да мещіт, медреселер салдырған қалалар:А. Шаш, СамарқандВ. Бұхара, ҚоқанС. Отырар, Сауран, Жент, БаршыкентД. Атлах, ТаразЕ. Алмалы, Талғар.





























































3.4. Моғолстан 35 нұсқа.1.Моғолстан мемлекетінің кезеңі:А.Х – ХІІғ.В. ХІҮ ғасырдың ортасы – ХҮІ ғасырдың басыС. ХҮ ғасырдың басы – ХҮІ ғасырдың аяғы.Д. ХІІ – ХІҮғғ.Е. Ү – ҮІғғ.2. Моғолстан мемлекеті құрылған жер:А. СарыарқаВ. ҮстіртС. МаңғыстауД. Шығыс Түркістан,Оңтүстік – Шығыс Қазақстан мен ҚырғызстанЕ. Мауараннахр, Арал маңы, Өзбекістан.3.Моғолстан аталу себебі:А. Халық қалауынанВ. Билеушілер шешіміменС. Көршілер солай атағаннанД. БелгісізЕ. Шығыс деректерінде «моңғол» сөзіндегі «н» әрпі түсіп ұалып «моғол» сөзі қалыптасқанынан.4.Моғолстан мемлекетінің құрылуында басты рөл атқарған әмір, дулат тайпасының ақсүйегі:А. Ілияс - Қожа. В. ПоладшыС. Мұхаммед Хайдар ДулатиД. Құсайын мырза Е. Бабыр.5.Әмір Поладшы хан тұқымы болмағандықтан, дулат ақсүйектері Дува ханның қай немересін 1348 жылы хан сайлады?А. Уайсты В. Есен БұғаныС. Тоғылық – Темірді Д. Абдар – Рашид хандыЕ. Мұхаммед ханды6. Моғолстан қай жылы құрылды?А. 1348ж В. 1465ж.С.1400ж. Д. 1320ж Е. 1396ж.7. Шағатай хан өз мемлекетін үлестерге бергенде, өзіне адал қызмет еткен дулат әмірі Поладшыға Маңлай –Сүбе жерін бергендігін жазған тарихшы:А. ӘбілғазыВ. Рашид – ад – динС. Мұхаммед Хайдар ДулатиД. Өтеміс қажыЕ. Ж.Құрши.8. Маңлай – Сүбе жер аумағы алып жатқан аймақ:А. Еділ – Жайық арасыВ. Шу – Іле аралығыС. МаңғыстауД. Шығыс Түркістанның Ферғанаға дейінгі жер.Е. Сарыарқа.9. Қазіргі Моғолстан деп аталатын аумақтың ұзындығы мен көлемі 7 – 8 айлық жол деген жолдар кімнің еңбегінде:А. «Шыңғыснама» В. «Тарих»С. «География» Д. «Тарих – и Рашиди»Е. «Құтты білік».10.Моғолстанның негізгі халқы:А. Дулу, нушебиВ. Сақ, сарматС. Моңғол, орыс, қаңлыД. Ноғай, Соғды, түргешЕ. Түрік тілдес тайпалар – дулат, қаңлы, арғын, барлас.11. Моғолстанның орталығы:А. АлмалықВ. ТураС. ТараД. ТалғарЕ. Бахшасарай.12. Моғолстанда дулат тайпасының мұралық лауазымы жоғары атақ:А. БекВ. ҰлысбегіС. УәзірД. АуылбасыЕ. Қаңқаш.13. Мұхаммед Хайдар Дулатидың жазуынша Моғолстанда Тоғылық – Темір тұсында бір күнде ислам дінін қабылдаған адам саны:А. 160 мыңВ. 250мыңС. 100 мыңД. 500 адамЕ. 1000 мың.14. «Батпақ шайқасы» қашан болды?А. 1380ж. 16 шілдеВ. 1360ж 16 тамызС. 1365ж. 22 маусымдаД. 1420ж. 11 қазанЕ. 1545ж. 22 маусымда15. 1365ж. «батпақ шайқасында» екі жақтан қырылған адам саны:А. 1000 мыңВ. 100 мыңС. 10 мыңД. 5000 мыңЕ. 200 мың.16. «Батпақ шайқасында» жеңіске жетті:А. ПоладшыВ. Іліияс ҚожаС. Қамар – ад – динД. Шамс ад – динЕ. Уайс17. 1371 -1390 жылдар аралығында Моғолстанда Ақсақ Темірдің жасаған жорығы:А. 20 ретВ. 10 ретС. 8 ретД. 6 ретЕ. 3 рет.

18. Әмір – Темірдің Моғолстанға алғашқы жорығы болған жылдар:А. 1380 – 1390жжВ. 1433 – 1462жжС. 1371 – 1372жжД. 1460 – 1470жжЕ. 1320 – 1325жж19. Әмір – Темір 1380 – 1390 жылдары 120 мың қолмен жорыққа аттанды:А. Қазан хандығынаВ. ҚытайғаС. МоғолстанғаД. Ноғай ОрдасынаЕ. Түркімендерге20.Моғолстанда дулат әмірлерінің қолдауымен Есен – Бұғаның хан тағына отыруы:А. 1348 – 1352жжВ. 1433 – 1462жжС. 1365 – 1371жжД. 1460 – 1465жжЕ. 1465 – 1482жж.21. Моғолстан хандығы кімнің кезінде ыдырай бастады?А. Есен БұғаныңВ. УайстыңС. МұхаммедтіңД. Абд –ар – Рашид ханныңЕ. Жүністің.22. Өзін Темірдің вассалы деп мойындауға мәжбүр болған Моғолстан билеушісі:А. УайсВ. Қызы ҚожаС. Тоғылық ТемірД. Ілияс ҚожаЕ. Жүніс23. 1482 – 1485 жылдары Моғолстан ханы Жүнісхан басып алған қалалар:А. Тараз, ҚұланВ. Талхиз, ӨзкентС. Мерв, БұқараД. Ташкент, СайрамЕ. Герат, Кабул24. Моғолстанда хандық үшін талас Уәйіс ханның қай балалары арасында жүрді?А. Әли мен ХасанВ. Темір – Мәлік, ТоқтамысС. Білге, КүлтегінД. Жүніс пен Есен БұғаЕ. Шайбан, Орда Ежен.25. Дулат әмірі Камар ад – диннің билік жүргізген жерлері:А. МауараннахрдаВ. ЖетісудаС. СарыарқадаД. Іле мен ТарбағатайдаЕ. Алтайда.













































3.5.Әмір – Темірдің басқыншылық жорықтары. 36 нұсқа.1.Әмір Темірдің руы:А. Түркіленген барлас руы В. МоңғолС. Парсы Д. Қыпшақ Е. Арғын2. Әмір Темір өмір сүрген жылдар:А. 1336 – 1405жж В. 1312 – 1342жжС. 1206 – 1227жж Д. 1227 – 1255жж Е. 1445 – 1465жж3. Мауараннахрдың алып жатқан аймағы:А. Еділ мен Жайық арасыВ. Шу мен Іле арасыС. Ніл мен Ефрат аралығыД. Амудария мен Сырдарияның аралығыЕ. Іле мен Қаратал аралығы.4. Әмір Темірдің Тоқтамысты пайдаланудағы түпкі мақсаты:А. Моғолстанды алуВ. Қазанға шабуылС. Қырымға жұмсауД. Ақ Орданы да, Алтын Орданы да басып алу.Е. Мысырға аттандыру.5. Қазақстан мен қырғызстан аумағына - Шығыс Дешті Қыпшаққа Жетісу мен Тянь – Шанға асқан қатыгез жорық жасаған:А. Әмір Темір В. Ілияс ҚожаС. Тоқтамыс Д. Есен Бұға Е. Уайс



6. Әмір Темір мемлекетінің орталық қаласы:А. СамарқантВ. БұхараС. ШашД. ҚоқанЕ. Үргеніш7. Әмір Темірдің Моғолстан әмірі Қамар ад- Динді талқандаған жер:А. Шаш түбіндеВ. Атбасы маңыС. Іле сағасыД. СамарқантЕ. Терек өзенінде8. Әмір Темір мен Тоқтамыс арасында 1391 жылы 18 маусымда өткен шайқас:А. КуликовоВ. БатпақС. ҚұндызшаД. ҚатуанЕ. Атлах9. Тоқтамысты жазалау үшін, Әмір Темір 1391 жылы жорыққа қанша әскермен аттанды:А. 200 мыңВ. 100 мыңС. 50 мыңД. 12 мыңЕ. 6 мың10. Тоқтамыстың Мамай Ордасын басып алу уақыты:А. 1370жВ. 1380жС. 1391жД. 1395жЕ. 1371ж11. Әмір Темір мен Тоқтамыс арасындағы Терек өзенінің жағасындағы шешуші шайқас уақыты:А. 1380жВ. 1395жС. 1370жД. 1391жЕ. 1301ж.12. Әмір Темір жорықтары қай жердің экономикасы мен мәдениетінің дамуына адам айтқысыз зардабын тигізді?А. НоғайВ. ҚырғызС. ҚазақД. ТүркіменЕ. Араб.13. 1404 – 1405 жылы қысында Әмір Темір жер қайысқан әскермен қайда аттанды:А. ҚытайғаВ. МысырғаС. РуськеД. МәмлүктергеЕ. Үндістанға14. Әмір Темірдің әкесі:А. ПоладшыВ. Тарағай бекС. ҚұтылықД. БілгеЕ. Шыңғыс15. Әмір – Темірдің Орта Азияны біріктіруі неше жылға созылды?А. 18В. 3С. 6 Д. 9Е. 12.16. 1371 – 1372 жж. Моғолстанға жорығы барысында Темір әскері Алмалыққа жетіп, кімдерді талқандайды?А. КерейіттердіВ. НаймандардыС. ЖалайырлардыД. ДулаттардыЕ. Үйсіндерді.17. Әмір - Темір мемлекетінің түрі:А. Әскери демократиялықВ. ҚұлдықС. МонархиялықД. ИмпериялықЕ. Десократиялық.18. Әмір Темірдің империясы ХІҮ ғасырлдың 90 жылдары қамтыған елдер:А. Мали, суданВ. Қытай, ЖапонияС. Польша, ВенгрияД. Русь, Чехия, Германия.Е. Иран, Ирак, Ауғанстан, Үндістан, кіші Азия, Еділ бойы, Кавказ, Қазақстан, Орта Азияны.19.Әмір Темір билікте неше жыл бойы үзіліссіз болды?А. 35В. 10С. 20Д. 40Е. 5020. Әмір Темір барлығы неше мемлекетті жаулап алды?А. 27В. 15С. 29Д. 30Е. 3921. 1371 – 1377 жж. Әмір Темір қай жерге дейін жетті?А. Сауран, Шу арқылы Лепсіге дейінВ. Сығанақ, Сарысу арқылы Қараталға дейінС. Жайсаңға дейінД. Ертіске дейінЕ. Сайрам, Талас арқылы Ілеге дейін.22. 1397ж. Әмір Темір салдырған атақты кесене кімге арналған?А. А. ЙассауигеВ. С.БақырғаниС. М. ҚашқариғаД. Арыстан БабқаЕ. Ю.Хамаданиге23. Моғолстан Темірге толық тәуелдікке түсті:А. 1390жВ. 1405жС. 1415жД. 1395жЕ. 1370ж24. 1405ж. Әмір Темір қай қалада қаза болды?А. ОтырардаВ. ЖенттеС. ЙасыдаД. ТараздаЕ. Түркістанда









































































3.6. Ноғай ордасы және Батыс сібір. 37 нұсқа.1.Алтын орданың әлсіреуі себебінен құрылған мемлекет:А. Қазақ хандығыВ. Ноғай ордасыС. Қоқан хандығыД. Бұқар әмірлігіЕ. Хиуа хандығы2. Ноғай ордасының екінші аты:А. Маңғыт елі В. Едіге еліС. Өзбек ұлысы Д. Моғол еліЕ. Едіге Ноян ұлысы3. Жайық бойындағы Ноғай ордасының орталық қаласы:А. Бұлғар В. СарайшықС. Сарай Бату Д. Сарай БеркеЕ. Орал.4. Ноғай ордасының негізін қалаған:А. Едіге В. Нұр ад – динС. Уақас би Д. Мұса мырза Е. Жаңбыршы5. Ноғай ордасының алғашқы алып жатқан жері:А. Іле мен Шу арасыВ. Сыр мен Әму арасыС. Еділ мен жайық арасыД. Шу мен Талас арасыЕ. Ырғыз бен Торғай арасы.6. Алтын орданың бес ханының тұсында қолбасшы болған:А. ЕдігеВ. УақасС. МұсаД. НоғайЕ. Жаңбыршы7. Ноғай ордасындағы басым тайпа:А. ҚыпшақВ. АрғынС. МаңғытД. УақЕ. Керей8. Ноғай ордасының аты неге байланысты аталған?А. Жердің атынаВ. Көлдің атынаС. Таудың атынаД. Алтын Орда әскерінің қолбасшысы Ноғайдың есімінеЕ. Бұлақтың атына.9. 1580 ж. Дон, Еділ казактарының Жайық бойына шапқыншылық салдарынан біржола қираған қала:А. БұлғарЕ. қазанС. Сарайшық қаласыД. Орынбор қаласыЕ. Уфа

10. Ноғай ордасында Едігенің билік құрған уақыты:А. 1396 – 1411жж.В. 1370 – 1405жж.С. 1399 – 1450жж.Д. 1550 – 1555жж.Е. 1227 – 1310жж.11. Қазақ ханы Жәнібек тұсында өмір сүрген ноғайлар мен қазақтарды «Екі туысқан Орда» деп атаған ғалым:А. ПотанинВ. БанзаровС. Шоқан УалихановД. ӨтениязовЕ. Григорьев12. Ноғай ордасы Алтын Ордадан кімнің кезінде біржола бөлінді?А. ЕдігеВ. НұраддинС. МұсаД. ЖаңбыршыЕ. Уақас би13. Ноғай ордасы ыдырау кезінде халқының көпшілігі кімдердің құрамына қосылды?А. ӨзбектердіңВ. ҚарақалпақтардыңС. ТүркімендердіңД. Кіші жүз қазақтарыныңЕ. Ешкімнің14. Ноғай ордасында түрік тайпалары басшысының атауы:А. МырзаВ. ХанС. БекД. НоянЕ. Төре15. Батыс Сібір хандығының астанасы:А. УфаВ. ҚазанС. Қызыл – тураД. ОрынборЕ. Барнаул16. Қадырғали Жалайыридың «Жылнамалар жинағындағы» дерек бойынша Көшім қай әулеттің ұрпағы?А. УфаВ. ҚазанС. ШайбаниД. ОрынборЕ. Барнаул17. Көшім хан Батыс Сібірдің жергілікті халқына тарата бастаған діні:А. БуддизмВ. ИсламС. ЗороастризмД. МанихейлікЕ. Христиандық18. Батыс Сібір ханы Ибақ өлгеннен кейін таққа келген хан:А. ТайбұғаВ. Махмұд ҚожаС. МұсаД. МұхаммедЕ. Шайбан19.Тайбұға Шыңғысхан құрметіне тура қаласын қалай атаған?А. Орда БазарВ. ГобалықС. БейжінД. Чимги – ТураЕ. Қарақорым20. Батыс Сібір Әбілқайыр ханның қарамағына өткен жыл:А. 1380жВ. 1428жС. 1260жД. 1550жЕ. 1600ж21. Сібір хандығының негізгі жерлері:А. Обь бойыВ. Енисей бойыС. Батыс Сібірдің түрік тілдес халқы тұрған Тура, Тобыл өзендерінің аңғарыД. Бия өзені бойыЕ. Ертіс бойы.

22. 1481 – 1484жылдары Ибақ хан 2 рет елшілік жіберген мемлекет:А. ОрысВ. Ноғай ордасыС. Қазақ хандығыД. Мәмлік мемлекетіЕ. Хорезм23. Ибақ хан орыстың қай билеушісімен сауда қарым – қатынасын орнату мақсатында шарт жасап, келісті?А. І ВасилийВ. І ПетрС. Иван ІІІД. СвятославЕ. Невксий24. Биліктен шеттетілген тайбұғалықтар Ибақ ханды өлтірген жыл:А. 1495жВ. 1465жС. 1510жД. 1550жЕ. 1570ж.25. Батыс Сібір хандығының астанасы болған Чимги Тура орнында қазір орналасқан қала:А. ЧелябинскВ. КурганС. ТюменьД. ОмскЕ. Барнаул.



























































3.7.Әбілхайыр хандығы.38 нұсқа.1.Әбілхайыр Жошы ханның қай ұрпағынан тарайды:А. Орда ЕженВ. БатыйС. ШайбаниД. БеркеЕ. Белгісіз2.Әбілхайыр жастайынан жетім қалып қай ханның қолында өсті?А. МұстапаВ. ШайбаниС. Мәлік – ТемірД. Жұмадық ханныңЕ. Тоқа Темір3. 20 – дан аса тайпа өкілдерінің 200 – ден аса ақсүйектері Әбілхайырды қай жылы хан сайлады?А. 1468жВ. 1428жС. 1227жД. 1370жЕ. 1380ж.4. Әбілхайыр хан билік құрған уақыты:А. 1428 – 1468жжВ. 1320 – 1428жжС. 1348 – 1514жжД.1396 - 1496жжЕ. 1465 – 1485жж.5. «Өзбек ұлысы», « Өзбек хандығы», «Шайбани ұлысы» сияқты атаулар осы хандыққа тән:А. МоғолстанВ. Ақ ОрдаС. Ноғай ОрдасыД. Әбілхайыр хандығыЕ. Қазақ хандығы.6. Әбілхайыр хандығының аумағы:А. Тұран ойпаты, ҚызылқұмВ. Қарақұм, Қызылқұм, ФерғанаС. Инд пен Ганг аралығыД. Балқан түбегі, Парсы шығанағыЕ. Батысында – Жайық, шығысында – Балқаш, оңтүстігінде Арал мен сырдарияның төменгі ағысы, солтүстігінде - Тобыл мен Ертіс өзендерінің аралығы.7. Ақ орданың орнына келген мемлекет:А. Әбілхайыр хандығыВ. МоғолстанС. АстраханьД. Қырым хандығыЕ. Қазан хандығы8. «Тоқсан екі баулы өзбек» деген шежіреге қарағанда Әбілхайыр хандығы неше ру – тайпадан құралған:А. 92 В. 100С. 12 Д. 32 Е. 429. «Әбілхайыр хандығы үш халықтан: шайбанилер, қарақалпақтар, қазақтардан тұрады» деп жазған кім?А. М.Дулати В. ӘбілғазыС. Өтеміс қажы Д. Рузбихан Е. Қ.Жалайыри10. Әбілхайыр хандығының Орда - Базарға дейінгі астанасы:А. Чимги – тура В. ӨзкентС. Тура қаласы Д. Қамқор Е. Қажы Тархан.



11. Орда – Базардан кейін Әбілхайыр астанасы:А. ТураВ. Чимги – ТураС. СығанақД. ҚамқорЕ. Қажы Тархан.12. Әбілхайыр хан 1431 жылы Тоқа Темір ұрпақтарын жеңген жер:А. АққыстауВ. ЕкіретүпС. АқтауД. СамарқанЕ. Сарқан13.Әбілхайыр ханның 1446 жылы басып алған қалалары:А. Отырар, Шаш, Жент, Ашнас, Сайрам, Аркөк.В. Үргеніш, Мерв.С. Балх, СамарқантД. Сығанақ, Аркөк, Созақ, Аққорған, ҮзкентЕ. Тура, Чимги – Тура. 14. Әбілхайыр хан Самарқанды жаулап алды:А. 1428жВ. 1446жС. 1438жД. 1440жЕ. 1468ж.15.Әбілхайыр хандығын әлсіреткен Сығанақ түбіндегі ойраттармен болған соғыс уақыты:А. 1428 – 1438жжВ. 1456 – 1457жжС. 1447- 1448жжД. 1460 – 1470жжЕ. 1545 – 1565жж.16. Тарихи деректерге қарағанда Әбілхайыр хан Ақ орда билігін алу үшін:А. КүреспедіВ. СоғыспадыС. 20 жылға жуық күрес жүргізген.Д. Ұзақ шешімге келмеді.Е. Жоспар жасамады.17. Әбілхайыр хан Жәнібек пен Керей сұлтандарды жазалауды ойластырып, моғол хандығына жорыққа шығады:А. 1468жВ. 1368жС. 1268жД. 1168жЕ. 1068ж18. Әбілхайыр қайтыс болған жер:А. АққыстауВ. СамарқанС. ТалғарД. ҚаскелеңЕ. Қордай.19. Әбілхайыр ханды кімдер таққа көтерген:А. БатырларВ. ХалықС. ТуыстарыД. 20 – дан аса тайпа өкілдерінің 200 – ден аса ақсүйегі.Е. Маңғыттар.20. Әбілхайыр хандығының ең көбін құраған:А. ҚырғыздарВ. ШайбанилерС. ҚазақтарД. Қарақалпақт арЕ. Өзбектер.21. Тақ үшін тартыста өлтірілген Әбілхайыр ханның мұрагері:А. ИбақВ. Шайх ХайдарС. ЖұмадықД. УақасЕ. Мұстафа22. Әбілхайыр хан көп уақыт пен күш жұмсап алған өңір:А. СарыарқаВ. ХорезмС. Тәңіртау.Д. АлтайЕ. Сыр өңірі, Қаратау.23. Балқаш өңірін Әбілқайыр қай жылы алды?А. ХІҮ ғ. 10жВ. ХІҮғ. 20ж.С. ХІҮғ. 30ж.Д. ХҮғ. 40ж.Е. ХҮІҒ. 40ж.

24. Қыпшақ тұрғындарының басымдылығына байланысты алған Әбілхайыр хандығының тағы бір атауы:А. Дешті ҚыпшақВ. Қыпшақ елі.С. Қыпшақ қонысыД. Қыпшақ хандығыЕ. Қыпшақ ордасы25. Әбілхайырдың қайтыс болуына байланысты қай жерге жорығы аяқсыз қалды?А.ҚаратауғаВ. МоғолстанғаС.Сыр өңірінеД. СамарқанғаЕ. Атбасарға.





































































3.8. Ақ Орда, Моғолстан, Әбілқайыр хандығының Ноғай Ордасының мемлекеттік - әкімшілік құрылымы. 39 нұсқа.1.Ақ Орда, Моғолстан, Әбілқайыр хандығында билік кімнің қолында болды?А. ХанныңВ. ӘмірдіңС. УәзірдіңД. БидіңЕ. Сұлтанның2. Хандықтың ең жоғары жиыны:А. ҚұрылтайВ. КеңесС. Қан қашД. МәжілісЕ. Диуан3. Құрылтай жылына қанша рет шақырылды?А. Жаз айында 3 ретВ. Жаз айында 1 ретС. Күз айында 5 ретД. Жылына 7 ретЕ. Жылына 9 рет.4. Шыңғыс ханның жаулап алып, өз балаларына бөліп берген жерлері қалай аталады?А. Інжу В. ИқтаС. Вакф Д. Ұлыс Е. Үлес.5.Ақ Ордада, Әбілқайыр хандығында, Моғолстанда түрік тайпаларының басшылары қалай аталды?А. Әмір В. ШадС. Кіші хан Д.Ілек Е. Бек.6. Ноғай ордасындағы түрік тайпасының басшысының атауы:А. Мырза В. НоянС. Әмір Д. Тегін Е. Бек.7.Хандық өкіметінің басқару аппаратында жиі қолданылған атау:А. Бек В. НоянС. Шад Д. Түтін Е. Ілек8. Дін иелерінің жерлері:А. Иқта В. ВакфтықС. Інжу Д. Ұлыс Е. Үлес9. Ханға адал қызмет әстегендерге берілетін жер:А. Үлес В. Сойырғал, ИхтаС. Інжу Д. Ұлыс Е. Вакф.10. Әскерлерді азық – түлікпен қамтамасыз етуі үшін жиналатын салық:А. Тағар В. ЗекетС. Үшір Д. Құшыр Е. Садақа11.Жер көлеміне байланысты салықтың түрі:А. Қалан В. ҮшірС. Құшыр Д. Зекет Е. Баж12. Жан басына және мал басына салынатын салық:А. Харадж В. ҚұшырС. Зекет Д. Қалан Е. Тағар13. Малмен төленетін мешіт жинайтын салық:А. БажВ. ЗекетС. ХаралжД. ҮшірЕ. Зекет.14. Отырықшы егіншілікпен айналысатын және қала тұрғындарына салынатын салықтың түрі:А. ЗекетВ. Баж,С. Харадж, Бажд. ҚұшырЕ. Қалан.15. Ханның баласының (мұрагерлердің) арнайы тәрбиеленушілері:А. КөкілташВ. УәзірС. АтабектерД. ҰстазЕ. Мұғалім16. Моғол хандығында жастайынан сайланған хандарға ақыл – кеңесші қызметшісі:А. ДанагөйВ. КүлеркінС. ТеміршіД. «Найб»Е. Уәзір.17. Жиын – той, мерекелерде тәртіп, салт – дәстүрді қадағалап отыратын қызметшілер:А. УәзірВ. ЖасауылдарС. найбД. СақшыЕ. Күзетші18. Сарай қызметінің басшысы:А. СюбашыВ. ІшікС. СақшыД. ЖасауылЕ. Ілек19. Ханның аңшылық қызметін басқаратын адамды қалай деп атаған?А. МергенВ. КөкілташС. МиришикарД. АңшыЕ. Атабек.20.Қаладағы басқа саладағы жұмыстарды басқаратын маңызды адамдар:А. МиршикарВ. МергенС. ДаруғаларД. ҚарашаЕ. Оғлан.21. Қарапайым халық, кедейлер қалай аталған?А. ҚосынВ. ТүтінС. БұдұнД. ҚарашаЕ. Құл22. Жазба деректерде ұлыс сөзі қандай ұғымды білдірген?А.Қараша В. ТүтінС. Ел Д. Шаңырақ Е. Әулет23. Көшпелі аудандардағы малы шағын шаруалар төлеп тұрған төлемдер:А. ХараджВ. БажС. ІнжуД. СойырғалЕ. Соғым, сыбаға, сауын.24. Ақ Орда, Моғолстан, Әбілқайыр хандығы, Ноғай Ордасында жер иеленудің неше түрі болған?А. 1 В. 3С. 4 Д. 2 Е. 625. Жазба деректерге қарағанда, сығанақ қаласы төңірегінде қанда каналдар болған?А. Шу, Үлкен Алматы.В. Ханарық, Зах.С. Байсейіт, Шағатай тоған.Д. Қарақұм, БөріарықЕ. Төменарық, Бозғыларық.

















































































ІҮ тарау. Қазақ халқының қалыптасуы. 40 нұсқа.1.Белгілі бір тарихи аймақта құрылған хандықтардың құрылуы:А. Этномәдени бірлестікВ. Әлеуметтік жиынС. Саяси билікД. Этносаяси қауымдастықЕ. Мәдени ұйым.2.Қазақ халқының этникалық жағынан қалыптасуына басты рөл атқарған қай орданың тайпалары?А. Ноғай ордасыВ. Алтын ОрдаС. Боз ОрдаД. Ақ ОрдаЕ. Көк Орда3. Кімнің дерегі бойынша ХІҮ ғасырдың аяғы - ХҮ ғасырдың І жартысында қазақ деген этносаяси қауымдастық болды?А. М.ДулатидіңВ. Ф.РашидидіңС. РузбиханныңД. Қ.ЖалайыридіңЕ. Әбілғазының4. Қазақтың халық болып құрылуын жеделдеткен оның құрамына енген қандай тайпалар одағыА. Торғауыт, Маңғыт В. Ұйғыр, Қарлұқ.С. Қыпшақ пен үйсін. Д.Теле, авар, хазар.Е. Оғыз, Кимек.5.Жәнібек Керей хандармен бірігіп көшкен ру тайпалар алғашқы кезде аталды:А.Қыпшақ В. Он тайпа.С. Өзбек – қазақтар Д. ҚырғызЕ. Қарақалпақ.6.Египет мемлекетінің «араб – қыпшақ» сөздігінде қазақ сөзіне қандай түсініктеме берілді:А. Ақ, Аппақ. В. Сақ, сезгішС. Аз, азғантай. Д. ЕркінЕ. Қара, мықты, ержүрек.7.Қай тарихшының айтуынша қазақ сөзі ХІІІ ғасырда Хорасан түркмендерінің арасында этникалық сипатта қолданған:А. С.Жолдасбаев. В. Қ.ӨскенбаевС. Н.Атығаев. Д. Б .Е. Көмеков Е. А. Исин.8. Қазақ сөзі көне түрік дәуірінде пайда болып ХІІІ ғасырға дейін қандай мағынада қолданылып келді?А. Сақ адамдарВ. Аппақ кісілерС. Аз ғана топД. Мықтылар, ержүректілерЕ. Бостандық сүйгіш, еркін адамдар.9.Рузбихан өзбек ұлысында үш халықтың болғандығын оның ішінде ең көбі, ер жүрегі қайсысы екендігін айтты:А. ҚарақалпақтарВ. ӨзбектерС. НоғайларД. ҚазақтарЕ. Шайбандар.10. Қазақ халқының, қазақ жүздерінің пайда болуы туралы аңыздардың бірі:А. «Алаша хан»В. «Қорқыт ата»С. «Ергенекөн»Д. «Баба Ата»Е. «Шу қаған»11. ІХ – Х ғасырлар арасында шежірелерде қазақ атауының орнына қолданылған:А. БашқұртВ. ТатарС. АлашД. ҚырғызЕ. Моңғол12. Қандай ру - тайпалар Орта Азияға көшіп, өзбек халқын құрады:А. ҚарақалпақВ. ТүркіменС. қырғызД. ӨзбекЕ. Соғды.13. Аңыз бойынша, Қотан байдың үш ұлы кімді хан көтерген?А. АлашаныВ. ҮйсіндіС. БолаттыД. АлшындыЕ. Бекарысты.14. Алашаны хан көтеріп, үйсін – Ұлы жүз, Болат – Орта жүз, Алшын – Кіші жүз болып енші алғандарға, оларға қосылған қазақ қауымы қалай аталған?А. Алаш мыңыВ. ӨзбекС. ҚырғызД. ТүркіменЕ. Арғын.15.Аңыз бойынша, қазақтың түбі бір екенін білдіретін ел ауызында қалған сөз:А. Қара шаңырақ.В. Алаш мыңыС. Қалың қазақД. Киіз туырлықты елміз.Е. «Атамыз – Алаш, атамыз – қазақ үш жүздің ұрпағымыз».16. «Алаш аңызындағы» Алаша болып біріккен ірі тайпа көсемдерінің аты:А. Қазақ, Ноғай.В. Қырғыз, ҚыпшақС. Жоңғар, МоңғолД. Адай, Қоңырат, Дулат.Е. Үйсін, Болат, Алшын.17.Алаша ханның күмбезі қай өзеннің бойында орналасқан?А. СарысуВ. ЖемС. ҚаракеңгірД. ЕртісЕ. Шу.18. «Үш жүз» аңызында қазақ ру – тайпалары өздерінің ең – таңбаларын салған жер:А. Таңбалы Нұра.В. ШуС. ЖемД. СырЕ. Келес.19.Талас – тартыс туғанда әр ру не бойынша өз өкілдерін шығарып, талас мәселелерді шешетін болған:А. РуВ. ТаңбаС. ҚаруД. ЖебеЕ. Мөр.20.Қазақ халқының жүзге бөлінуі неден туған?А. БірігуденВ. КөбеюденС. КеліспеушіліктенД. Қорғаныс қажеттілігіненЕ. Алауыздықтан21. Кейбір тарихшылар жүздің пайда болуы қандай санға байланысты?А. 100 – геВ. 300 – геС. 1000 – ға. Д. 600 – геЕ. Ешқандай.22. Тарихшылардың кейбірі ненің шығуын әскери – тайпалық басқарудың үштік жүйесімен байланыстырады?А. ЕлдіңВ. ЖүздіңС. ТайпаныңД. РудыңЕ. Қауымның23. Зерттеушілердің бір тобы жүздердің бөлінуін неге байланысты табиғи географиялық жағдаймен бірлікте қарастырады:А. ЖергеВ. ШаруашылыққаС. СуғаД. Тұрақ – жайғаЕ. Жайылымға24. Ру таңбаларын ежелгі әулиелі орындардан да кезіктіруге болады. Сондай таңбалы тас қай мешіттің жанында?А. Қараман атаВ. Қошқар атаС. Баба МолдаД. Сәт болысЕ. Келгенбай қажы.25. Үш жүздің құрамына ХҮІІ – ХҮІІІ ғасырларда қанша ру – тайпалық бөліністер енген?А. 40В. 100С. 112Д. 500Е. 1000.































Ү тарау. Қазақстанның ХІҮ – ХҮ ғасырлардағы мәдениеті. 41 нұсқа.1.ХІІІ ғасырда қыпшақтардың сүттен қалай май алатынын, құртты, қымызды қалай жасайтындарын таңдана жазғандар қай елдің саяхатшылары:А. Қытай В. ИранС. Үндістан Д. Еуропа Е. Мысыр.2.ХІІІ ғасырдың соңындағы жазба деректерге қарағанда, киіз үйдің түрлері:А. Кірпіш, ағаш.В. Тас, балшықС. Биік, аласаД. Арба үстіне тігілген жылжымалы.Е. Үлкен, кіші.3. ХІҮ – ХҮ ғасырларда Қазақстанда мекендеген ру – тайпалардың әдеби шығармалары ауызша таралды, оны ғылымда қалай деп атайды:А. Поэзия В. ПрозаС. Фольклор Д. Дастан Е. Аңыз4. Ғарыш пен жердің күн мен айдың, жұлдыздардың қайдан шыққандығы туралы жазылған аңыз:А. «Алаша хан»В. Темірқазық пен ЖетіқарақшыС. « Жошы ханның жортуылы»Д. « Үш жүз»Е. «Күннің баяны».



5. Ауыз әдебиеттегі кең тараған жанрлардың бірі:А. Ертегілер.В. ПоэмаС. ЭссеД. РоманЕ. Проза.6. ХІҮ – ХҮ ғасырлардан әлі күнге дейін тәрбиелік мәні зор батырлық, өнегелік мазмұндағы ертегілердің бірі:А. «Аяз би»В. «Мақта қыз»С. «Сұлушаш»Д. «Жерден шыққан желім батыр»Е. «Күннің баяны».7.ХІҮ – ХҮ ғасырларда қыпшақтар мен қияттардың қызылбастар мен қалмақтарға қарсы соғысын суреттейтін жыр:А. АлпамысВ. ЖоямергенС. Қобыланды батырД. МанасЕ. Орақ - Мамай.8. Алтын Орда ыдыраған кезде пайда болған тарихи батырлық жырлар:А. Алпамыс, ҚобыландыВ. МанасС. ЕртөстікД. ЖоямергенЕ. Орақ – Мамай, Ер тарғын, Ер Қосай.9. ХІІІ – ХҮ ғасырлардан аттары бізге аңыз болып жеткен ауызша поэзия өкілдері:А. Бұқар жырау, Дулат, шалВ. Ақтамберді, ЖиембетС. Кетбұға, Сыпыра, Қотан, Асан қайғы.Д. Шалкиіз, МарғасқаЕ. Доспамбет, Үмбетей.10. ХІҮ – ХҮ ғасырларда халықаралық қарым – қатынастарда сөздік ретінде пайдаланған еңбектің аты:А. «Түрік тілдерінің сөздігі»В. «Орысша – парсыша сөздік»С. «Кодекс куманикус»Д. «Араб – қыпшақ сөздігі»Е. «Қазақ – қытай сөздігі»11. ХІҮ – ХҮ ғасырларда өыпшақтар арасынан шыққан Кутбтың әдеби шығармасы:А. «Жүсіп – Зылиха»В. «Мұхабатнама»С. «Қисса Рабғуза»Д. «Хұсрау мен Шырын»Е. «Шыңғыснама»12. ХІҮ – ХҮ ғасырда жазылған сүйіспеншілік, әділеттілік тақырыбында жазған Дурбектің поэмасы:А. «Қисса Рабғуза» В. «Жүсіп – Зылиха»С. «Мұхабатнама» Д. «Хұсрау мен Шырын»Е. «Тарих».13. ХІҮ – ХҮ ғасырлар аралығында белгілі өзбек ақыны Хорезмидің әдеби шығармасы:А. «Жүсіп – Зылиха»В. «Қисса –рабғуза»С. Мухаббатнама»Д. «Тарих»Е. Хұсрау мен Шырын»14. ХІІІ – ХҮ ғасырларда Карпини, Рубрук, Поло, Рузбихан, Якуб жазбаларында қазақ халқының өмірінде айрықша орын алатыны:А. БиВ. АйтысС. МузыкаД. Мүсін жасауЕ. сурет салу.15. Асан қайғының күйі:А. СарыарқаВ. КішкентайС. НауаиД. Ел айырылған.Е. Ақсақ құлан.16. Ноғайлы кезеңіндегі күйлер:А. «Бес төре», «Қоңыр күйі»В. «Қорқыт» , «Қамбар»С. «Жарым патша», «Қазан»Д. «Ақсақ құлан», «Жошы ханның жортуылы», «Шора батыр», «Әмір ақсақ», «Қамбар».Е. Болмаған.17. «Дешті уалаяты Берке ханға бағынған кезде дінсіздердің көп бөлігін ол ислам дініне кіргізді», - деп жазған Өтеміс қажының кітабының аты:А. «Тарихи – и Рашиди»В. «Жылнамалар жинағы»С. «Тарих»Д. «Шыңғыснама»Е. «Түрік шежіресі»18. ХІҮ ғасырда исламның таралуына қатты көңіл бөлген хандар:А. Шағатай, ТөлеВ. Шыңғыс, ҮгедейС. Сасы Бұға хан, Ерзен хан.Д. Өзбек хан, Тоғылық Темір ханЕ. Жошы хан, тоқтамыс хан. 19 .Көне Отырар қаласының батыс жағында 3 шақырым жерде орналасқан кесене:А. Қараша биВ. Ибраһим АтаС. Йасауи Д. Қошқар АтаЕ. Арыстан баб20. Арыстан баб кесенесіндегі бөлме саны:А. 2В. 1С. 3Д. 6Е. 9.21. Ел ауызындағы аңыз бойынша Арыстан баб өмір сүрген уақыт:А. ІІ – ІІІ ғғ. В. ІҮ – Ү ғғ.С. Ү – ҮІ ғғ. Д. ҮІ – ҮІІІ ғғ. Е. Х ғ – ХІ ғғ.22. Әмір Темірдің бұйрығымен салынған сәулет өнерінің ғажайып туындысына айналған кесене:А. Арыстан баб В. ЙасауиС. Айша бибі Д. Бабаджа - қатынЕ. Қарахан.23. Қожа Ахмет Йасауи кесенесі орналасқан қала:А. ШымкентВ. ТүркістанС. ЖетісайД. АсықаатаЕ. Мақтаарал24. Қожа Ахмет Йасауи кесенесін салуға Әмір Темір бұйрық берген жыл:А. 1305жВ. 1397жС. 1330жД. 1380жЕ. 1390ж.25. Йасауи кесенесінде залдың ортасында тұрған үлкен тайқазан жасалған жыл:А. 1199жВ. 1299жС. 1399жД. 1499жЕ. 1599ж.























































Қазақстанның ХІҮ – ХҮ ғасырлардағы мәдениеті. 42 нұсқа.1.Қожа Ахмет Йасауи кесенесіндегі ең негізгі бөлме:А. КітапханаВ. Үлкен ақсарайС. Кіші ақсарайД. КөрханаЕ. Тайқазанды бөлме.2.Қожа Ахмет Йасауи кесенесінің биіктігі:А. 41,6м В. 60мС. 37,5м Д. 70м Е. 23,5м.3.Рабиға Сұлтан Бегімніің басына қойылған құлпы тасы табылған жер:А. ҚызылордаВ. Отырардағы Арыстан баб кесенесі жанынанС. СауранД. Түркістандағы Қожа Ахмет Йасауи күмбезінің ішіненЕ. Шымкент4.Ислам дінінің көрнекті өкілі, әрі уағыздаушы, әрі ақын:А. ДәуітбекВ. Рабиға БегімС. Қожа Ахмет ЙасауиД. ҚараханЕ. Айша бибі.

5. ХІҮ – ХҮ ғасырлардағы сәулет өнерінің тамаша үлгісін көрсеткен кесене :А. ҚараханВ. Дәуітбек кесенесіС. Айша бибіД. Бабаджа – қатынЕ. Арыстан баб.6.Сығанақ қаласының маңында орналасқан бір күмбезді кесене:А. ЙасауиВ. КөккесенеС. Айша бибіД. ҚараханЕ. Арыстан баб7.Х- ХІІ ғасырларда Қарахан мемлекеті кезінде өркендей бастаған сәулет өнерінің тамаша туындысы:А. ДәуітбекВ. Айша бибі кесенесіС. ЙассауиД. Алаша ханЕ. Рабиға Бегім8. Ұлытау ауданындағы Қаракеңгір өзенінің жағасында салынған кесене:А. ДәуітбекВ. ЙасауиС. ҚараханД. Алаша хан кесенесіЕ. Рабиға Бегім.9. Тасаттық деген не?А. Көкке табыну В. Ас беруС. Белгі тас қою Д. Зікір салуЕ. Қуаңшылық жылдары жасалатын ырым10. Бойтұмар деген не?А. Тіл – көзден сақтайды деп сенетін бұйым «аң құстың тісі, тырнағы, қауырсыны,В. АйнаС. БілезікД. МоншақЕ. Дәрі.11. Қазақстанның байырғы тұрғындары түсінігіндегі аспан әлемі:А. Көк аспан В. КүркіреуікС. Бір құдай Д. Көк тәңірі Е. Бір жаратқан.12. «Кодекс Куманикустың» тілі:А. Қыпшақ В. ОғызС. Бұлғар Д. Қытай Е. Шағатай.13.Оғызнаманың тілі:А. Қыпшақ В. БұлғарС. Оғыз Д. Шағатай Е. Қытай.14. Берке ханның дінсіздердің көбін ислам дініне кіргізгенін өзінің «Шыңғыснама» еңбегінде жазған кім:А. Өтеміс қажы В. РузбиханС. Йасауи Д. Құтб Е. Рабғұзы.



15.Ислам дінінің таралуы туралы жазылған ШүУалихановтың еңбегінің аты:А. «Тарих»В. «Ислам діні»С. «Жылнамалар жинағы»Д. «Түрік шежіресі»Е. «Тарих – и – Рашиди».16. Түркістанда кесенесі бар, Әмір Темірдің немере қызы, Әбілқайыр Шайбанидің әйелі:А. Бабаджа – қатынВ. Айша бибіС. Рабиға Сұлтан БегімД. Домалақ анаЕ. Ұмай ана.17. Йасауи кесенесін дүниежүзіндегі ең ірі құрылыс деп бағалады:А. М.ДулатиВ. Ф.РузбиханС. Әбілғазы.Д. Ш.Уалиханов.Е. Өтеміс қажы.18. Йасауи кесенесі жоспары жағынан да Орта Азияда теңдесі жоқ, бірегей екенін жазған:А. С.П.ТолстовВ. М.М.ГерасимовС. Э.Мэйер.Д. М.Е.МассонЕ. П.С.Паллас.19.ХҮ ғасырдың екінші жартысында салынған Рабиға Сұлтан Бегімның кесенесі неше бөлмеден тұрады:А. 3 В. 5С. 7 Д. 9 Е. 1120. Қаракеңгір бойындағы Жошы хан кесенесінің салынған стилі:А. ҚытайВ. Грек- РимС. ҚыпшақД. МоңғолЕ. Қимақ – қарлұқ21. Отырар қаласындағы күрделі сәулет – құрылыстарының ішіндегі ерекше назар аудартатыны:А. МоншаВ. МешітС. Тұрғын үйД. ТеатрЕ. Керуен сарай22. Шайбан әулетінен шыққан хандарды жерлейтін кесенелер кешені салынған жер:А. Йасы.В. ОтырарС. СайрамД. СауранЕ. Сығанақ23. Араб әрпімен жазылған «Араб – қыпшақ сөздігі» («Терд – жуман түркі уа – раби») шыққан жыл:А. 1045жВ. 1145жС. 1345жД. 1245жЕ. 1445ж24. ХІҮ – ХҮ ғасырларда қай тілдегі жазба әдебиет дамыды?А. ҚытайВ. ҚыпшақС. ҰйғырД. ҮндіЕ. Соғды25. Қазіргі кезде Венециядағы қасиетті Марк шіркеуінде сақтаулы тұрған сөздік:А. Түрік тілдерініңВ. Араб тілдерініңС. Араб – қыпшақД. ЕшқандайЕ. Кодекс Куманикус.























КЕЙІНГІ ОРТА ҒАСЫРЛАРДАҒЫ ҚАЗАҚСТАН. І тарау. Біртұтас Қазақ мемлекетінің құрылуы. 1.1.Қазақ хандығының құрылуы. 43 нұсқа.1.Қазақ хандығының құрылу алғышартының бірі қай мемлекеттердегі оқиғаларға байланысты?А. Қимақ, қыпшақВ. Ұйғыр, оғызС. Алтын Орда, Сібір хандығыД. Әбілхайыр хандығы мен Моғолстан хандығы.Е. Ноғай ордасы, Қырым хандығы.2.Қазақ хандығының алғашқы құрылған кездегі алып жатқан жері М.Х.Дулатидың жазуынша:А. Қозыбасы мен Шу аймағыВ. СарыарқаС. ҮстіртД. АлтайЕ. Алатау3.Қазақ хандығының негізін қалаған хандар:А. Керей мен Жәнібек В. Жошы, ШағатайС. Батый, Орда Ежен Д. Берке, ЖәнібекЕ. Өзбек, Мұхаммед.4.Керей мен Жәнібек сұлтандарды құшақ жая қарсы алған Моғолстан ханы:А. Есен – Бұға В. ЖүнісС. Тоғылық Темір Д. РашидЕ. Уәйс.5. «Қазақ сұлтандары хижраның 870 жылдары (1465 – 1466жж). билей бастады» деген мәлімет келтірген тарихи шығарма – Мұхаммед Хайдар Дулатидың кітабы:А. «Тарих»В. «Тарих – и Рашиди»С. «Тарихи жазбалар»Д. «Түрік шежіресі»Е. «Шыңғыснама»6.Қазақ хандығының алғашқы территориясы:А. Іле, Қаратал бойыВ. Лепсі, Бүйен маңыС. Шу мен Талас өзендерінің маңыД. Балқаш көлі жағасыЕ. Қалғұты, Ырғайты өзендері бойы7.Қазақ хандығының құрылуы жайында айтқан тарихшы:А. Өтеміс қажыВ. Ибн РузбиханС. Мұхаммед Хайдар ДулатиД.Йолығ тегінЕ. Қ.Жалайыри8. ХҮғ. 70 жылдарында қазақ хандарының басып алған жерлері:А. Іле – Әмудария аралығыВ. Памир, ГималайС. Ферғана, КашмирД. Сырдария мен Қаратау өңірі.Е. Алакөл, Жайсаң аралығы.9. 1470 ж. Керей бастаған қол шабуыл жасаған қала:А. ЖенткеВ. ТүркістанғаС. ҮргенішкеД. ШашқаЕ. Балхашқа10. Қазақ хандығы үшін саяси – экономикалық және әскери стратегиялық жағынан маңызы зор болған қай өзеннің бойындағы қалалар?А. ӘмударияВ. ІлеС. СырдарияД. ОралЕ. Ертіс11. ХҮ ғ. 50 – 70жж. Керей мен Жәнібек хандарға қосылған адамдар саны:А. 50000В. 200000С. 100000Д. 300000Е. 40000012. ХVғ. аяғындағы Қазақ хандығының негізгі қарсыласы:А. Шайбани ханВ. Рашид ханС. Есен – бұға хан.Д. Тоғылық ТемірЕ. Әмір Темір13. ХVғ. Қазақ хандығының құрылуы қарсаңындағы наймандардың мекені:А. Алтай, ТарбағатайВ. Әмудария, сырдария бойыС. Ферғана, КашмирдіД. Ұлытаудан Есілге дейін.Е. Маңғыстау14. ХҮ ғ. Қазақ хандығының құрылуы қарсаңындағы қоңыраттардың мекені:А. Тибетті, ТарбағатайдыВ. Памирді, ФерғанаС. ГималайдыД. Түркістан мен Қаратау аралығындаЕ. Ұлы Қытай жазығында15.ХҮғ. Қазақ хандығының құрылуы қарсаңындағы арғындардың мекені:А. Батыс ҚазақстандаВ. Тұрфан ойпатыС. Ертістен батысқа қарай, Орталық ҚазақстандаД. ҚытайдыЕ. Жетісуды.16. ХҮғ. Қазақ хандығының құрылуы қарсаңындағы дулаттардың мекені:А. СарыарқаныВ. ҮстірттіС. Сырдария – Әмудария арасынД. Алатау, Памир, Тибетті.Е. Іле, Шу, талас өзендері,Ыстықкөл маңы, Оңтүстік Қазақстан.

17. ХҮғ. Қазақ хандығының құрылуы қарсаңындағы қаңлылардың мекені:А. Каспий маңы ойпатынВ. Торғай ойпатынС. Қарақұм.Д.Қаратау бауыры, Сырдария мен Жетісу өзендеріЕ. Тарбағатай жоталарын18. ХҮғ. қазақ хандығының құрылуы қарсаңындағы үйсіндердің мекені:А. МаңғыстаудаВ. ЖетісудаС. Каспий маңындаД. СарыарқаЕ. Алтайда19. ХҮғ. Қазақ хандығының құрылуы қарсаңындағы жалайырлардың мекені:А. ҚытайВ. МоңғолияС. Қаратау, Сырдария бойы мен Жетісу.Д. МысырЕ. Көкшетау, Торғай.20. ХҮғ. Қазақ Хандығының құрылуы қарсаңында керейлер мекені:А. Арал, Каспий маңыВ. Әмудария, Сырдария бойыС. Іле, Шу бойыД. Тарбағатай, Ертіс бойы, Зайсан көлі маңы мен Обь және Тобыл өзендері бойыЕ. Үндістан, қытай, Моңғолия.

21.Қай хандықтың құрылуы мен нығаюы ішкі феодалдық қырқыстар мен тартыстарды тоқтатты?А. ӘбілқайырВ. ҚазанС. Батыс СібірД. ҚырымЕ. Қазақ22. Этникалық жақын топтардың, қазақ рулары мен тайпаларының бірігуіне қай хандықтың құрылуы әсер етті?А.ӘбілқайырВ. ҚазанС. Батыс СібірД. ҚазақЕ. Қырым23. ХV ғасырдың соңына қарай Қазақ хандығына енген қалалар:А. Бұқара, СамарқанВ. Үргенім, ӨзкентС. Шаш, ОтырарД. Созақ, Сығанақ, СауранЕ. Хорезм, Сарай.24. Қазақ хандығының шаңырағы Қазақстанның қай жерінде көтерілді?А. СарыарқадаВ. Батыс ЖетісудаС. МаңғыстаудаД. Батыс АлтайдаЕ. Үстіртте25. Қазақ хандығының негізін қалаған алғашқы хандардың бірі Жәнібектің шын есімі:А. ӘбілмансұрВ. ӘбдікерімС. СұлтансаидД. Абд – ар РашидЕ. Әбусаид24. Қазақ хандығының құрылу қарсаңында қоңыраттар мекендеген өңір:А. Түркістан мен Қаратау жоталарыВ. Жетісу аймағыС. Тараз аймағыД. Шу алқабыЕ. Дұрыс жауабы жоқ25. Әбілхайыр хандығының бөлініп кеткен Керей мен Жәнібекке Есенбұғаның берген жері:А. ҚозыбасыВ. ТүркістанС. СығанақД. Сыр бойыЕ. Арал бойы.

1.2.Қасым хан.44 нұсқа.1.Қасым хан билік құрған жылдар:А. 1511 – 1518жжВ. 1518 – 1519жжС. 1519 – 1520жжД. 1520 – 1521жжЕ. 1521 – 1525жж2. «Жәнібек ханның ұлдары арасында аса белгілі болғаны Қасым хан» деп кім жазды?А. Қадырғали ЖалайыриВ. М.ДулатиС. ӘбілғазыД. Әл – ЖувейниЕ. Өтеміс қажы3. Қасым хан қарамағындағы әскер саны 300 мыңға жуық жетті деп жазған:А. Мұхаммед Хайдар ДулатиВ. БабырС. Ф.РузбиханД. У. КухистанЕ. Әл – Хорезми.4.Оңтүстікте – Сырдария алабы, Түркістан аймағы, Сыр бойы қалалары қазақ хандығына қай ханның кезінде қосылды?А. Қасым хан В. ЕсімС. Керей Д. Бұрындық Е. Шығай

5. Қасым хан тұсындағы бастапқы астана:А. ТаразВ. СауранС. СозақД. Сығанақ, кейін көшірілді – ТүркістанғаЕ. Отырар, кейін Сарайшыққа көшірілді.6. ХҮғ. бас кезінде қазақ хандығының Сыр бойына билік жүргізуіне бөгет жасаған хан:А. Әбілқайыр В. Тоқа ТемірС. М.ШайбаниД. Әмір ТемірЕ. Абд – ар Рашид.7.Қасым хан қай қалада қайтыс болды?А. СозақтаВ. СарайшықтаС. ШаштаД. СаурандаЕ. Сайрамда8. Жәнібек пен Қасым хандар кесенелері салынған қала:А. ТүркістанВ. СарайшықС. ШашД. БұқараЕ. Қойлық9. Қасым хан кезінде қазақ мемлкеті халқының саны қаншаға жетті?А. 1млн-ға,В. 2 млн-ға.С. 3 млн –ға.Д. 5 млн-ғаЕ. 7 млн-ға.10.Қасым хан ел басқаруымен даладағы билік кімнің ұрпақтарына көшті?А. КерейВ. ЖәнібекС. ӘбілқайырД. Мұхаммед ШайбаниЕ. Әмір Темір11. Қасым хан қайтыс болғаннан кейін Түркістан аймағы кімнің иелігінде болды?А. Абд – ар РашидтіңВ. Әмір ТемірдіңС. Убайдуллах СұлтанныңД. БабырдыңЕ. Мұхаммед Хайдар Дулаттың12. Бүкіл Дешті Қыпшақ ханына айналған билеуші:А. КерейВ. ЖәнібекС. ҚасымД. ТахирЕ. Бұрындық13. Қасым ханның ішкі саясатының негізі:А. Күш қолдануВ. АлауыздықС. Баяу әрекетД. Қазақтарды этникалық жағынан біріктіріп, бір орталықтан басқару жүйесін құруы,Е. Ешкімге сенбеуі.14.Қасым хан кезіндегі заң:А. Жеті жарғыВ. жасақС. Дала жарғысыД. Қасым ханның қасқа жолыЕ. Болмаған15. Қасым ханның заңдарына кірген ереже:А. Емшілік тәртібіВ. Балгерлік жолыС. білім, оқытуД. Неке қию тәртібіЕ. Мүлік заңы, қылмыс заңы, әскери заң, елшілік жоралары, жұртшылық заңы.16. Қасым ханның заңдары елдегі саяси жағдай шиеленіскен кезде тіған деп тұжырымдаған қазақ ғалымы:А. Ш.УалихановВ. Н.ПотанинС. П.ПалласД. Ә.МарғұланЕ. Н.Массон.17. Қасым хан кезінде Қазақ хандығының аумағы Солтүстік – батыстағы қай өзеннің бойын қамтыды?А. ЕділВ. ДнепрС. ДнестрД. ЖайықЕ. Тобыл18. Қасым хан қай қалада отырып, билік жүргізді?А. ОтырардаВ. ТашкенттеС. СозақтаД. СайрамдаЕ. Түркістан қаласында, өмірінің соңында Сарайшықта отырып билік жүргізід19. Қасым хан Моғол хандығының билеушісі Саид ханға шайбанилерге қарсы күресте жәрдем беруден бас тарту себебі:А. Қаруы аздықтанВ. Әскер күші жетіспедіС. Қыстауға көшетін мезгіл жақын қалуына байланыстыД. Саид хан мен араз болғандықтанЕ. Ауырып қалуынан20. Саид ханның Түркістанға кетуі Қасым ханның қай жерге билігінің нығая түсуіне себеп болды?А. Сарыарқаға В. АлтайғаС. Үстіртте Д. ЖетісуғаЕ. Мауараннахр21. Сыр бойындағы қалалары үшін күрес Қасым ханның қай уақыттағы сыртқы саясатының басты бағыты болды?А. ХҮІғ. басындағы В. ХҮІғ. ортасындағыС. ХҮғ. соңындағы Д. ХҮғ.Е. ХҮІІғ.22. Мауараннахр билеушісі Мұхаммед Шайбани қазақ хандығына қатысты жүргізген саясат:А. Дипломатиялық қатынас орнатуВ. Бейбіт көршілікС. Саяси одақ құруД. Экономикалық жағынан күшеюіне жол бермеуЕ. Экономикалық байланыс орнату.23. Қасым хан тұсында Қазақ хандығы тәуелсіз, дербес мемлекет ретінде қай аймаққа белгілі болды?А. Орта Азия мен ЕуропағаВ. МысырғаС. ИранғаД. АрабияғаЕ. Цин империясына24. Қасым ханның тұсында қай елдермен сауда - саттық және дипломатиялық байланыстар орнатылды?А. Орта Азия хандарымен, Еділ бойындағы елдермен, Батыс Сібір хандығымен, РесейменВ. Иран, Осман империясыменС.Ұлы Моғолдар империясы, Жоңғар хандығыменД. Цин, Мин империяларыменЕ. Мысыр, Арабиямен.

































Хақназар хан. 45 нұсқа.1.Хақназар билік құрған жылдар:А. 1528 -1560жж В. 1538 – 1580жжС. 1580 – 1590жж. Д. 1582 – 1596жжЕ. 1598 – 1628жж2. ХҮІ ғасырдың 2 жартысында Хақназар хан өзіне қосып алған ел:А. Жоңғар хандығыВ. Сібір хандығыС. ИрандыД. ЕгипеттіЕ. Ноғай Ордасы3. Моғол хандығына қарсы соғыстардағы сәтсіздік, Ойраттардың шапқыншылық жорықтарының салдарынан Хақназар хан:А. Сібірден айрылдыВ. Еділ бойына көштіС. Сыр бойына қоныс тептіД. Жетісудың бір шама жерін уысынан шығарып алдыЕ. Ордасын ауыстырды.4. 1570 жылдары аяғында Хақназар хан билігінде болды:А. Жетісудың шығысыВ. АлтайС. Жетісудың батыс бөлігіД. ТарбағатайЕ.Тибет5. ХҮІ ғасырдың ІІ жартысында Жетісу қазақтарының жағдайын ауырлатқан оқиға:А. ЖұтВ. ІндетС. ТасқынД.Ойраттардың тонаушылық жорықтарыЕ. Құрғақшылық6. Хақназар ханның сыртқы саясаттағы бағытын өзгертуге не әсер етті:А. Қытай шапқыншылығыВ. ЖұтС. ІндетД. Жоңғарлардың тонаушылық жорықтарыЕ. Сібір ханы мен Моғолстан билеушілерінің шапқыншылық жорықтары.7. 1569 – 1573жж. Қазақ хандығына жіберілген орыс елшісі:А. К.ТевкелевВ. В.СтепановС. Б.ДоможировД. Т.Чебуков пен С. Мальцев.Е. П.Карпини8. Сібір ханы Көшімге қарсы тұру үшін Хақназар хан кіммен одақтасты?А. Сібір ханы КөшімменВ. Баба сұлтанменС. Абд – ар Рашид ханменД. Өзбек ханы АбдаллахпенЕ. Абақ сұлтанмен9.Баба сұлтанның жіберген адамдары Хақназар ханды, оның туыстарын өлтірген жыл:А. 1580ж В. 1585жС. 1590ж Д. 1595ж Е. 1560ж10. Хақназар хан өлгеннен кейін хан тағына кім отырды?А. Шығай хан В. Тәуекел ханС. Есім хан Д. Жәңгір хан Е. Тәуке хан.11. Хақназар туралы «өзін патша, әрі ұлы князьбен татумын» деп санайды», - деп жазған орыс елшісі:А. Борис ДоможировВ. Семен МальцевС. Третьяк ЧебуковД. Иван ГрозныйЕ. Құтылығмұхаммед Тевкелев.12. Хақназар деректерде қазақтармен қоса тағы кімдердің ханы ретінде аталады?А. Жоңғарлардың В. НоғайдыңС. Қырғыздардың Д. ТаңғұттардыңЕ. Шайбанилердің13. Ноғай ордасындағы билік үшін күрес нәтижесінде қырқысқан екі топ пайда болды. Біреулері Мәскеу кінәздігіне қосылуды, ал екінші топ қай хандыққа қосылуды жақтады:А. Моғол хандығынаВ. Жоңғар хандығынаС. Сібір хандығынаД. Хақназар билеген қазақ хандығынаЕ. Қазан хандығына.14. Қай Орданың ыдырауы Орыс мемлекетінің шекарасын қазақ хандығына жақындата түсті?А. Ноғай ОрдасыныңВ. Алтын ОрдаС. Ақ ОрдаД. Көк ОрдаЕ. Боз Орда15. Хақназар көп Ноғай ордасының көптеген ұлысын қосып алды. Ноғайлар Кіші жүздің қай тайпалық одағы құрамында кірді?А. ЖетіруВ. АлшынС. БайұлыД. ӘлімұлыЕ. Ноғай.16. Хақназар хан кезінде қазақ жасақтарының тегеурінді шабуылына шыдамаған ноғай мырзалары қай жаққа қарай ығысты?А. ЕртіскеВ. ТобылғаС. Сырдариядан Каспий жағына дейінД. Жайық пен Еділдің батыс жағына, Дон даласынаЕ. Жем бойына17.Хақназар хан кімдердің қауіп төндіруіне байланысты Шайбани әулетімен қатынас орнатуға ұмтылып, Ташкент қаласына бағытталған соғыс қимылдарын тоқтатты?А. ҚырғыздардыңВ. ОрыстардыңС. НоғайлардыңД. СібірліктердіңЕ. Қалмақтардың18. Хақназар хан кіммен «Дос болып, өзара көмектесу» жөнінде «ант беріскен шарт» жасасты?А. Моғолстан ханы Абд – ар РашидпенВ. Бұхар ханы ІІ АбдаллахпенС. Сібір ханыменД. Мәскеу кнәзіменЕ. Ноғай ордасымен19. Хақназар ханның Бұхар ханы ІІ Абдаллахпен жүргізген дипломатиялық шарасы:А. Халық құптаған шара болды, бейбітшілік орнадыВ. Билеуші топқа тиімді болдыэС. Шайбанилерге қолайсыз болдыД. Қалмақтардың наразылығын бастыЕ. Ноғайлардың қазақтарға қосылуына итермеледі.20. Абдаллах хан өзін қолдағаны үшін Хақназар ханға сыйға тартқөан жер:А. Түркістан аймағындағы бірнеше қалаВ. Бұқара маңындағы бірнеше қалаС. СамарқанД. ЖентЕ. Үргеніш21.1579ж. кімдердің арасында билік үшін талас басталды:А. Абдаллах хан мен Иван ГрозныйВ. Абдаллах хан мен Абд-ар РашидС. Абдоллах хан мен Хақназар ханД.Абдоллах хан мен Ташкент маңын билеуші Баба сұлтанЕ. Абдоллах хан мен Қалмақ ханы.22. Хақназар хан билігі үшін таласқан Абдаллах хан мен Баба сұлтанға қалай қарады?А. Әлсірету үшін екеуін де қолдайдыВ. Абдаллахты қолдамадыС. Баба Сұлтанды қолдамадыД. Екеуін соғыстырмауға тырыстыЕ. Екеуімен жеке – жеке соғысты.23. Баба сұлтан өзін қолдағаны үшін, Хақназар ханға сыйға тартқан жер:А. ЖенттіВ. Сайранды, СозақтыС. Түркістан, СаурандыД. ҮргеніштіЕ. Бұқараны24. Ресеймен қатынас жасауда Хақназар хан кімнің жолын ұстанды?А. Әкесі ҚасымныңВ. Әз ЖәнібектіңС. КерейдіңД. ШайбанидіңЕ. Батыйдың25. Шығай хан Хақназар мен Жалым сұлтанды өлтірген Баба Сұлтанға қарсы күресте кіммен бірлесіп қимылдады?А. Абд – ар РашидпенВ. АбдаллахпенС. ІІІ ИванменД. Сұлтан СаидпенЕ. Батыр Қонтайшымен.







Тәуекел хан.46 нұсқа.1.Шығай ханның баласы Тәуекел хан билік етті:А. 1511 – 1518жжВ. 1538 – 1580жжС. 1580 – 1582жжД. 1582 – 1598жжЕ. 1598 – 1628жж.2. 1583 жылы Тәуекел хан Өзбек ханмен жасасқан «Ант беріскен шартты» бұзып қай қалаларды басып алды?А. Бұқараны, Жентті, СозақтыВ. Сауран, Түркістан, Отырар, СайранС. Самарқанда, ҮргеніштіД. Тараз, ҚұландыЕ. Мерке, Аспараны3. 1597 – 1598 жылдары қысында Абдаллах хан мен оның баласының арасындағы шайқасты тиімді пайдаланған Тәуекел хан соғысқа шығып Ташкент қаласының түбінде кімнің әскерін жеңді?А. Баба сұлтанныңВ. Абд – ар РашидтіңС. ІІІ Иван ГрозныйдыңД. Абдаллах ханныңЕ. Саид сұлтанның4. Тәуекел хан 1598 жылдың жазында көп жасақ жиып баса көктеп кірген жер:А. СарыарқаВ. Алтай С. МауараннахрД. ФерғанаЕ. Қаратау өңірі.5. Қазақ хандарының ұзақ жылдар жүргізген соғыстары немен аяқталды?А. Самарқанды алуменВ. Бұқараны алуменС. Сарайшыққа орналасуменД. Сыр бойындағы қамал – қалаларды және ірі қала – Ташкентті қазақ хандығының құрамына қосуыменЕ. Шет елді көріп қайтумен.6. Тәуекелдің басты мақсаты:А. Қалмақтарға кеткен тұтқындарды босатуВ. Өзбек хандығына кеткен қалаларды қайтаруС. Қарақалпақтармен соғысу.Е. Ноғайларды қосып алу.7. 1583 жылы Баба сұлтанды жеңіп, Хақназар хан мен Жалым сұлтанның кегін қайтарған:А. Тәуекел сұлтанВ. Жәнібек мен Керей хандарС. Қасым ханД. Саид сұлтанЕ. Шахмұханбет сұлтан8. В. Степанов бастаған орыс елшілерінің қазақ хандығына келген жылы:А. 1500жВ. 1530жС. 1595жД. 1570жЕ. 1580ж.9. 1594 жылы Ресейге барған Тәуекел ханның елшісі:А. Шахмұханбет сұлтанВ. Шығай ханС. Құл – МұхаммедД. Жалым сұлтанЕ. Саид сұлтан10. Өзін қазақ және қалмақтың ханымын деп санаған қазақтың ханы:А. КерейВ. ТәуекелС. Қасым Д. Хақназар Е. Жәнібек11. 1598 жылы Тәуекел ханның қайтыс болуына қай қаладағы, соғыста алған ауыл жарақаты себеп болды?А. СамарқандағыВ. ТүркістандағыС. БұхарадағыД. тараздағыЕ. Сарайшықтағы12. Тәуекел сұлтан 1582ж. кіммен соғысып Йасы маңында жеңіске жетті?А. АбдаллахпенВ. Баба сұлтанменС. Абд – ар РашидпенД. Иван ГрозныйменЕ. Шахмұханбетпен.

13.Йасы маңындағы Тәуекел бастаған қазақ сұлтандарының 1582ж. жеңісін кім пайдаланып кетті?А. Абдаллах ханВ. Жалым сұлтанС. Саид сұлтанД. Моғол ханыЕ. Қалмақ ханы.14. Тәуекел хан көреген саясаткер болды. Ол қазақ хандығының беделін қандай деңгейге дейін көтерді?А. ХалықаралықВ. РулықС. ТайпалықД. АймақтықЕ. Өлкелік15. Тәуекел хан ненің арқасында қазақ хандығының беделін халықаралық деңгейге дейін көтере білді?А. Қатаң мінезіВ. Әкесі Шығайдың беделіС. Шетелдің көмегіД. БайлықпенЕ. Сәтті жорықтары мен жемісті дипломатиялық жұмыстары нәтижесінде.16.Тәуекел хан өзінің бір баласын қарақалпақтарды басқаруға қойды, ол қалмақтарды басқаруға кімді қойды?А. Інісі ШахмұханбеттіВ. Жалым сұлтандыС. ҚұлмұханбеттіД. Ораз МұханбеттіЕ. Көшімді.17. Бақталасы Баба сұлтаннан құтылған соң, Абдаллах хан кімдерді жазалау шараларын бастады?А. ҚалмақтардыВ. Қазақ сұлтандарынС. ҚарақалпақтардыД. НоғайлардыЕ. Ауғандарды18. 1597 – 1598жж. кімдердің арасында қайшылық туды?А. Абдаллах – БабаВ. Абдаллах – СаидС. Абдаллах хан мен баласыД. Абдаллах – ШығайЕ. Абдаллах - Хақназар.19.Абдоллах хан мен баласының арасындағы қайшылыққа Тәуекел хан қалай қарады?А. ТабыстырдыВ. Бірлікке шақырдыС. Екеуімен кеңестіД. Оны тиімді пайдаланып, Абдоллах әскерін ойсырата жеңдіЕ. Абдоллахқа көмек ұсынды20.Тәуекел хан 1597 – 1598жж. Абдоллах ханның әскерін қай қаланың түбінде ойсырата жеңді?А. СарайшықВ. ташкенттіңС. ТүркістанныңД. ҮргеніштіңЕ. Тараздың.21.1598ж. Тәуекел хан жаулап алған қалалар:А. Өзкент, ЖентВ. Талғар, АлмалықС. Тараз, СуябД. Ақши, Искандер, Мунши, Ташкент, Самарқан.Е. Түркістан.22. 1598ж. қазақ хандары қандай жаңа әулетпен қазақ хандығына қосылған жерлерді заңдастыру шартын жасасты:А. Шайбани В. СаманиС. Аштархани Д. Хуланидтер Е. Селжұқтар.23. Құл Мұхаммед бастаған қазақ елшілігіне Тәуекел билеген қазақ хандығын «өзінің патшалық қол астына» алатынын хабарлаған:А. Иван ГрозныйВ. І ВасилийС. І ПетрД. Феодор (Мәскеу кнәзі)Е. ІІ Елизавета.24. Тәуекел хан аттандырған қазақ елшілігі Мәскеуде қай елдің елшілермен жолығуға рұқсат сұрап, келісім алады?А. Египеттің В. ИранныңС. Қазан хандығының Д. АрабияныңЕ. Анголаның25.1598ж. Сібір хандығы жойылғаннан кейін оның құрамындағы қазақ тайпалары қай хандыққа келіп қосылды:А. Қазақ В. ХиуаС. Бұхара Д. Қашғар Е. Қазан.









Есім хан.47 нұсқа.1.Есім ханның билік құрған жылдары:А. 1465 – 1466жжВ. 1598 – 1628жжС. 1511 – 1518жжД. 1538 – 1580жжЕ. 1582 – 1590жж.2.Есім ханның басты мақсаты:А. Сыр бойы қалаларын алуВ. Зор байлықты иемденуС. Хандықты бір орталыққа бағындырған мемлекет құру.Д. Даңқты болуЕ. Өзінің туыстарын байыту3. Есім ханның қалмақтарды талқандаған уақыты:А. 1427жВ. 1627жС. 1527жД. 1727жЕ. 1827ж4. Қазақ хандығы мен Өзбек хандығының арасындағы ұзақ жылдар жүргізілген соғыстың нәтижесі:А. Хиуаны алдыВ. Үргеніш бас идіС. Балх жеңілдіД. Мерв берілдіЕ. Қазақ хандығының жеңіске жетіп, Ташкентті қосып алды.

5. Қазақ – бұхар соғысында Есім хан қолдаған ұтымды соғыс тәсілі:А. Тұтқиылдан шабуылдауВ. Шегіне жүріп соғысуС. Демалып барып, жалғастыруД. Қорғанысты шайқасЕ. Тың күштерді үстемелеу.6. ХҮІ ғасырлдың басында бір мезгілде билік құрған екі хан:А. Шығай, ТәуекелВ. Жәнібек, ҚасымС. Керей, ШығайД. Хақназар, БұрындықЕ. Есім, Тұрсын.7.1611 жылы ташкент түбінде иманқұлды жеңген:А. ТәуекелВ. ЕсімханС. ШығайД. КерейЕ. Қасым8. Далалық заңдарға байланысты айтылған заң:А. «Жасақ»В. «Жеті Жарғы»С. «Далалық жарғы»Д. «Есім ханның екі жолы»Е. «Қасқа жол»9. Тұрсын хан өзін, Ташкент қаласының билеушісі деп жариялаған жыл:А. 1313жВ. 1613жС. 1413жД. 1513жЕ. 1713ж

10. Тұрсын ханның бүлігі:А. «Тайторы көтерілісі»В. «Қатаған қырғыны»С. «Албандар көтерілісі»Д. «Ботбайлар көтерілісі»Е. «Хазар бүлігі»11. Тұрсын ханның сенімді тірегі:А. МаңғыттарВ. Саны көп Қатаған руыС. НоғайларД. Қыпшақ руыЕ. Қырғыздар.12. «Қатаған қырғыны» болған жыл:А. 1527жВ. 1627жС. 1327жД. 1647жЕ. 1657ж.13.ХҮІІ ғ. қазақ хандығының ішкі саяси жағдайы тұрақсыздығын оңтүстікте неше хан болғаны көрсетеді?А. 1В. 2С. 3Д. 4Е. 5.14. Есім хандығының астанасы Түркістан қаласы болды, ал Тұрсын хандығының ордасы орналасқан қала:А. ЖентВ. ОтырарС. ТашкентД. ТаразЕ. Қашқар.15. Есім хан кіммен одақтасты?А. Отырар бегіменВ. Хиуа ханыменС. Герат билеушісіменД. Шалыш пен Тұрфан қалаларын билеген Әбд – ар Рахым ханменЕ. Тараз әкімімен16. Тұрсын ханның одақтасы:А. Хиуа ханыВ. Тараз әкіміменС. Герат билеушісіменД. Жаркент пен Қашқар қалаларының әміршісі Әбдар – ЛатипЕ. Отырар бегімен17. Тұрсын қазақтың қай сұлтанының баласы болатын?А. ЖәдікВ. ЖәнібекС. ЖалымД. ШахмұхаммедЕ. Ораз – Мұхамед18. «Еңсегей бойлы ер Есім» деп «ұзын бойлы, батыр денелі болғаны үшін дәріптеген» деп жазған: А. Қ.Халид В. ӘбілғазыС. М.Дулати Д. Жувейни Е. Хорезм.19.1628 – 1652 жылдары хан тағына отырған Есім ханның баласы:А. Қасым В. ТәукеС. Жәңгір Д. Абылай Е. Нұралы.

20.Халық неге Жәңгір ханды «Салқам Жәңгір» деп атаған?А. Бойына қарапВ. Жүйрік атына болаС. Жоңғарларға қарсы күрестегі ерліктері үшінД. Ала жорғасы үшінЕ. Қазақ – Бұхар соғысындағы ерлігі үшін21. 1643ж. Жәңгір хан қолы мен жоңғар әскерлері арасындағы шайқас:А. Атлах В. ОрбұлақС. Катуан Д. Куликово Е. Бородино22. Орбұлақ шайқасында қазақтың 600 жауынгері жоңғардың қанша әскеріне қарс тұрды?А. 10 мың В. 20 мыңС. 50 мың Д. 30 мың Е. 70 мың23. Жәңгірдің сәлемін естіген Самарқан әкімі Жалаңтөс батыр қанша әскер әкеліп, Орбұлақ шайқасына қатысты?А. 10 мың В. 20 мыңС. 40 мың Д. 60 мың Е. 90мың.24.Орбұлақ шайқасында қол бастап шыққан қазақ батырлары:А. Бердіқожа, ҚабанбайВ. Сәмен, НаурызбайС. Өтеген, ШонжарД. Тойшыбек, ДиқанбайЕ. Қарасай, Ағынтай, Көксерек, Жиембет, Сарпың және т.б.





































































Тәуке хан тұсындағы Қазақ хандығы. 48 нұсқа.1.Жәңгірдің ұлы Тәуке билік құрған жылдар:А. 1680 – 1715жж В. 1511 – 1518жжС. 1518 – 1538жж Д. 1538 – 1590жж Е. 1590 – 1595жж2. Тәукенің хандық үкіметі кезіндегі астанасы:А. Түркістан В. СарайшықС. Жаркент Д. Қашқар Е. Тұрфан3.Тәуке ханның заңдар жинағы:А. «Жеті жарғы» В. «Дала жарғысы»С. «Жасақ» Д. «Ескі жол» Е. «Қасқа жол»4.Тәуке ташкент қаласының маңындағы үш жүздің басын қосқан Құрылтай шақырған жер:А. Орбұлақ В. КүлтөбеС. Ойжайлау. Д. Атантай сайы Е. Аңырақай.5. «Жеті жарғы» заңдар жинағын жасауға қатысқан билер:А. Диқанбай, КелгенбайВ. Абайылда, СырымС. Төле би, Қазыбек би, Әйтеке би.Д. Туғанбай, СарпықЕ. Сыпатай, Батырбек.6. «Жеті жарғы» бойынша барлық рулар бірлестігінің басшысы болды:А. Хан В. БиС. Ақсақал Д. Сардар Е. Батыр.

7. «Жеті жарғы» бойынша Құрылтай кеңесіне жіберілмей, дауыс беру құқығынан айырылды:А. Бас киімсіз кісіВ. Сақал мұртсыз адамС. Кісе тақпаған жігітД. Қарусыз келген адамЕ. Шапан кигендер.8. 1680 жылы Жоңғарлардың Қазақстанға шабуыл кезінде аман қалған қала:А. Самарқан В. БұхараС. Түркістан Д. Үргеніш Е. Хиуа. 9. 1710 жылы Жоңғарларға қарсы тойтарыс беру үшін үш жүздің өкілдері бас қосты:А. СұлутөрдеВ. ОйжайлаудаС. МойынқұмдаД. ҚызылқұмдаЕ. Қарақұм маңында10. 1694 жылы І Петрмен елші Аталықов арқылы сауда байланысын дамытуға келісім жасаған хан:А. ЖәңгірВ. ТәуекелС. ТәукеД. ЕсімЕ. Шығай



11. Тәуке ханның сыртқы саясаттағы мақсаты:А. Көршілермен соғысВ. Қалмақтардан кек алуС. Бақталас елдерді жоюД. Шет елдерді қосып алуЕ. Көрші мемлекеттермен одақ құру және бейбіт қатынас орнату.12. Аягөз маңында қазақтар мен жоңғарлар арасында үш күнге созылған күрес болған жыл:А. 1618 В. 1718С. 1518 Д. 1818 Е. 131812. 1715 жылы тәуке өлгеннен кейін оның мирасқоры:А. Әбілқайыр В. ҚайыпС. Жолбарыс Д. Сәмеке Е. Бөкей.13. «Жеті жарғы» бойынша хандықтың ішкі өмірімен сыртқы саяси өмірінің аса маңызды мәселелерін шешетіндер:А. Билер В. АқсақалдарС Батырлар Д. Уәзірлер Е. Ру басылар.14. «Ақтабан шұбырынды, Алакөл сұлама» басталған жыл:А. 1623 В. 1618С. 1723 Д. 1718 Е. 1818.15. Тәуке ханды жас кезінде әкесі Жәңгір бірнеше рет елшілікке жіберген хандық:А. ӘбілқайырВ. ҚазанС. моғолД. ҚырымЕ. Сібір.16. Тәуке хан тағына отырған соң хандықта кімдердің билігін шектеуге тырысты:А. БилердіңВ. СұлтандардыңС. АқсақалдардыңД. НояндардыңЕ. Мырзалардың17. Тәукенің кезінде «билер кеңесі» қай жерлерде өткізілген?А. Тараз, МеркеВ. Талғар, КегенС. Ордабасы, Түрген.Д. Шаш, ҚоқанЕ. Түркістан жанындағы - Битөбеде, Сайрам маңындағы - Мөр төбеде және Ангрен қаласыеа жақын Күлтөбеде.18. Үш жүздің басын қосып, хандықты нығайтуда ненің рөлі өте зор болды:А. Билер кеңесініңВ. Батырлар кеңесініңС. АқсақалдарД. БектерЕ. Даруғалар.

19. Тәуке хан тұсында хандықты атқарушы өкіметке айналды:А. АқсақалдарВ. БилерС. ТөрелерД. БатырларЕ. Рубасылар.20.Хандықтағы соттық мансапты кімдер ғана атқаруға тиіс болды?А. Төре сұлтанВ. Хан мен билерС. РубасыД. Батырлар, ҚолбасыларЕ. Ақсақалдар.21. Тәуке қырғыздарды қай би арқылы басқарды?А. Төле биВ. Қоқым биС. Әйтеке биД. Сасық биЕ. Қазбек би22. Тәуке хан хандыққа қараған қарақалпақтардың бір бөлігін қай би арқылы басқарды?А. Сасық биВ. Қоқым биС. Төле биД. Әйтеке биЕ. Қазбек би23. Күлтөбенің басында «күнде жиын» деген сөз қандай заң жасаларда қалған?А. «Дала Жарғысы»В. «Жасақ»С. «Ескі жол»Д. «Қасқа жол»Е. «Жеті жарғы»24. Әйтеке би қай батырдың ұрпағы?А. ҚарасайВ. СәменС. КөксерекД. ЖалаңтөбеЕ. Ағынтай25. Қазыбек биге «Саңқылдап тұрған даусың бар екен. Енді қаз дауысты Қазыбек бол» деген кім?А. Қалмақ ханыВ. Бұқар ханыС. сібір ханыД. Моғол ханыЕ. Орыс кнәзі.





































ІІ тарау. Қазақ мемлекетінің ХҮІ - ХҮІІ ғасырлардағы әлеуметтік – экономикалық жағдайы. 2.1.Қазақ хандығының мемлекеттік – әкімшілік құрлымы. 49 нұсқа.1.Қазақ хандығының құрылымы неше сатыдан тұрады?А. 1 В. 3С. 5 Д. 7 Е. 8.2.Қазақ халқының ең бірінші қоғамдық басқару жүйесі:А. Ауылдық басқару В. Рулық басқаруС. Тайпа Д. Қара Е. Орда би3. Қазақ хандығында ауылды басқаратын адам:А. ХанВ. РубасыС. Ауылнай немесе ауылбасыД. БатырЕ. Бек.4.Қазақ хандығында ата – аймақты басқаратын адам:А. Батыр В. БекС. Ақсақал Д. Тархан Е. Би.

5.Қазақ хандығында руды басқарған басшыА. БекВ. ӘмірС. СұлтанД. Ру биі және рубасыЕ. Төре.6. Қазақ хандығында ұлысты басқарды:А. ӘмірВ. БекС. ТарханД. СұлтанЕ. Рубасы.7.Қазақ хандығында үш жүзді басқарды:А. ТөреВ. ХанС. ТарханД. Ілек.Е. Тегін.8. Қазақ хандығында жүз биінің атауы:А.Ру биіВ. ОрдабиС. ТегіндерД. АқсақалЕ. Ұлыс бегі9. Ұлы жүз құрамына кірген тайпалар:А. Уақ, найманВ. Жетіру, ӘлімұлыС. Адай, шеркесД. Қоңырат, арғын, керей, қыпшақЕ. Албан, дулат, жалайыр, суан, сіргелі, сары үйсін, ысты, ошақты, шапырашты, қаңлы.

10.Орта жүз құрамына кірген тайпалар:А. дулат, қоңыратВ. Уақ, керейС. Адай, ноғайД. Арғын, найман, уақ, керей, қоңырат, қыпшақЕ. Балқор, Хазар.11. Кіші жүз құрамына кірген тайпалар:А. Дулат, қоңырат, қырғыз әліВ. Уақ, арғын, кетеС. 12 ата Бабайұлы, 6 ата Әлімұлы, Жетіру.Д. Адай, ноғай, ботбай.Е. Сіргелі, жаныс, жайылқамыс.12. Қазақ хандығында хандық неден тұрды:А. Жеті жүзденВ. Жеті руданС. Тоғыз тайпаданД. Үш жүзденЕ. Тоғыз аймақтан.13. Қазақ хандығында ата – аймақ неден тұрды:А. Аталас руданВ. 9 тайпаданС. 9 төре ауылынанД. 40руданЕ. Жеті атадан қосылатын бірнеше ауылдан.14. Бүкіл қазақ ұлтының бас қосқан кеңесі:А. ҚаңқашВ. ОрдаС. КеңесД. МәжілісЕ. Құрылтай немесе маслихат.15. Қазақ халқында хан көтерудің қандай жүйесі қолданылды?А. Бұйрық арқылы тағайындауВ. Жоғарыдан бекітуС. Билер таңдауы бойыншаД. Мұрагерлік, сайланып қойылатынЕ. Ешқандай16. Қазақ хандығында Ханды сайлауға қатысты:А. Халық қалаулыларыВ. Билер ғанаС. Төрелер ғанаД. Тек батырларЕ. Барлық рулардың атақты сыйлы шонжарлары.17. Хан сайлауға жиналғандардың хан малын бөлісіп, кейін өзіне тарту ету дәстүрі:А. ТартысВ. БәйгеС. КөкпарД. Көк бөріЕ. Ханталапай.18. Ханды көтерген киізді бөліп алу:А. ХанталапайВ. ТәбәрікС. СыбағаД. СарқытЕ. Үлес.19. Ханды қорғап жүретін, өзі елінен іріктеп алған жасағы:А. ТөлеңгіттерВ. ЖасақС. ҚолД. БаһадүрЕ. Сардар20. Қазақ жүздері ХҮ – ХҮІ ғасырларда қалай қалыптасты?А. Рулар бойыншаВ. Ауылға қарайС. Адам саны бойыншаД. тайпалар одағы негізіндеЕ. Жер көлеміне қарай.21. Жүз деген:А. Ру жеріВ. Тайпа жеріС. АуылдарД. 100 қалалық өлкеЕ. Тарихи – шаруашылық аймақ.

22. Хандыққа сайлаудың басты шарты:А. Қожадан шығуыВ. Батыр болуыС. Шыңғыстың ұрпағы болуыД. Бай – қуаттылығыЕ. Қалада тұруы.23.Бейбітшілік жағдайдан ханның рұқсатынсыз, рұқсат берілмеді:А.ҮйленугеВ, Көшіп қонуғаС. Егін салуғаД. Мал бағуғаЕ. Отын тасуға.24.ХҮІ – ХҮІІ ғасырларда қазақ хандығы халқының құрамы қандай екі топтан тұрды?А. Байлар мен қарасүйектерВ. Қожалар мен төрелерС. Ақсүйектер мен қарасүйектерД. Сұлтандар мен малшыларЕ. Егіншілер мен ақсақалдар.25.Ақсүйектерге жатты:А. БилерВ. Шыңғыс ұрпақтары, араб саналатын қожаларС. БатырларД. ҚалалықтарЕ. Шетелдіктер.

























































2.2.Қазақ халқының ХҮІ – ХҮІІ ғасырлардағы шаруашылығы. 50 нұсқа.1.Көшпелі шаруашылық дегеніміз қандай шаруашылық?А. Қой бағатынВ. Түйе бағатынС. Сиыр бағатынД. Аралас түлік бағатынЕ. таза малмен айналысатын2. Қыста қазақ ауылдары ұсақ топтарға бөлініп, малдарын жайды:А. Тау бөктерлеріндеВ. ДалағаС. Көл жағасындаД. Көше бойындаЕ. Көрші ауылда3. ХҮІ – ХҮІІ ғасырларда түйе мен қой – ешкілер үшін қыстық жайылымға таңдалатын жер:А. Балқаш бойыВ. ҮстіртС. Қызылқұм шөліД. МаңғыстауЕ. Тарбағатай.4.Қыста мал бағатын көшпелі қазақ ауылдары үшін ең қауіптісі:А. Жұт В. Мал ауруыС. Қалың қар Д. Жол болмауыЕ. Жыртқыш аңның шабуылы.

5. Малды ауылдың мал төлдеуіне сәйкес көктемгі көшу:А. Көктеу В. ҚыстауС. Күзеу Д. Жайлау Е. Отау6. Көктемгі көштің қозғалуы жас төлдердің жағдайына байланысты сегіз – он шақырымнан аспайтын көшудің қазақша атауы:А. Қазақы көшВ. Маң – маң көшС. Ұлы көшД. Қозы көшЕ. Маңырама көш.7. Қозылардың жүнін қырқатын мезгіл:А. Сақпан В. ҚырқықтықС. Қозы көзем Д. Қозы қырқу Е. Қоздату.8.Көшпелі қазақтар суық басталысымен көшті:А. ҚыстауғаВ. КүзеугеС. КөктеугеД. ЖайлауғаЕ. Еш жерге9. Малы жоқ, көшіп қонуға жоқ, егіншілікпен айналысатын кедей:А. ЖатақВ. ЖалқауС. ҚұлД. КүңЕ. Тұрғын.

10. Мал аураулары:А. Тұмау, шешекВ. Талма, алапесС. Тырысқақ, қояншықД. Ешкіде - кебенек, қойда – топалаң, сиырда – қарасан, жылқыда - маңқа, түйеде - ақшешек.Е. Оба, сүзек.11. Қазақтар қай кезде «менің ата- бабамның сүйегі жатқан жер, менің қыстауым» дейді:А. Бабасын еске алғандаВ. СағынғандаС. АуырғандаД. Тәң сәрідеЕ. Қыстау үшін талас туып арызданғанда12. Қазақ халқының әлеуметтік – экономикалық өмірінде алатын тарихи маңызы зор:А. КүзеуВ. ЖайлауС. ҚыстауД. КөктеуЕ. Ауыл.13.Қазақтарда қыстау иелерінің аттарының сақталу себебі:А. Есте сақтау үшінВ. Қазақтар өте сирек жағдайда ғана қыстаулардың орнын ауыстырғандықтанС. Өздері тұрғызғандықтанД. Сатып алғандықтан.Е. Адаспау үшін.

14. Қазақтарда көп жағдайда қыстау жанына не орналасқан?А. ОшақтарВ. КөмбелерС. ЗираттарД. Құрт жаятын шилерЕ. Азық сақтайтын ұралар15. Кейбір орыс және еуропа ғалымдарының қазақтар отты жерлерді қуалап жаз, қыс демей көшіп жүреді деген пікірлері неге негізсіз?А. Олар маусымды көші – қонды түсінбегенВ. Олар қазақ даласында болмағаннанС. Өздері көшіп көрмегендіктенД. Мал өнімін тұтынбағандықтанЕ. Қазақша білмегендіктен16. Маусымды көшіп – қону дегеніміз:А. Жайлауға көшуВ. Күзеуге көшуС. Қыстауға көшуД. Жыл мезгілінің ерекшелігіне қарай мал басын аман сақтау үшін көшіп – қону.Е. Көктеуге көшу.17. Маусымды көш – қон неше мезгілге бөлінеді?А. 1В. 2С. 4Д. 5Е. 6.18. Маусымды көші – қонның пайдасы:А. Малшылар бір – бірімен араласу үшінВ. Малшыға ыңғайлыС. таза ауа үшін керекД. Жайлымды дұрыс пайдалануға мүмкіндік бередіЕ. Болмаған19. Жартылай көшпелі өмір дегеніміз:А. Қалаған мезгілде көшіп – қонуВ. Қыстауда егін салумен де айналысуС. қыстауда қора – жай салу.Д. Малшылықпен қатар сауда – саттықты қоса алып жүру.Е. Малшылыққа қоса аң аулау.20.Қыстаудан көшкенде әр жерге от жағып түтіндетіп, мал – жанды соның арасында өткізудің себебі:А. Қыстан қалған ауру – мырқау, бәле – жала болса, от жалынымен жанып, жоқ болсын деген ырым.В. Түтінді ем деп білгендіктенС. Түтін исін шығарып, аруақтарға сиынғандықтанД. Малды семірту үшінЕ. Төлді семірті үшін.21. Жеркепе деген не?А. Жер астындағы үйВ. Жас төлге арналған күркеС. Тас үйД. Кірпіш қораЕ. Балшықтан салынған қора.22. Қазақтар көктеуде неше ай тұрған?А. 5 В. 2С. 6 Д. 3 Е. 423. Қыстау мен көктеудің арасы неше шақырым болған?А. 20- 25 В. 10- 15С. 30 – 40 Д. 40- 45 Е. 80 -9024. Жайлау мен көктеу арасы солтүстік, солтүстік батыс аудандарда қанша шақырымды құраған?А. 100 – 150В. 150 – 200С. 500 – 1000Д. 2000 – 2500Е. 3000 – 500025. ХҮІІ ғасырдағы деректерге қарағанда, қазақ зергерлері алтындап, қымбат тастармен әшекейлеп жасаған сәукелелердің құны:А. 1 жылқыВ. 1 үйір жылқыС. 1000 қойД. 1000 түйеЕ. 5 үйір жылқы.























2.3.Қазақ халқының ХҮІ – ХҮІІ ғасырлардағы мәдениеті.51 нұсқа.1.Көшпелі қазақтарда жылжымалы арба үстіне орнатылды:А. Жылжымалы үйВ. Үй – күймеС. Арба үйД. Көшпелі үйЕ. Шатыр2.Көшпелі қазақтарда тұрғын үйді екі түрі болды, олар:А. Киіз үй, қамыс үйВ. Киіз үй, тас үйС. Киіз үй, жылы үйД. Киіз үй, ағаш үйЕ. Киіз үй, жер үй.3.Киіз үй үш бөліктен тұрды, олар:А. Шаңырақ, ошақ, есік.В. Есік, шаңырақ, керегеС. Уық, шаңырақ, керегеД. Есік, шаңырақ, киізЕ. Шаңырақ, уық, кереге.4.Киіз үйді жауып тұратын киіздер:А. Туырлық, үзік, түндікВ. Түндік, туырлық, жамауС. Кілем, үзік, туырлықД. Түндік, клем, үзік.Е. Түндік, туырлық, киіз.

5. ХҮІ – ХҮІІ ғасырлардағы қазақтардың жазғытұрым киімдері:А. Ішік тон, шалбар, көйлек.В. Көйлек, шалбар, шапан, бешпентС. Камзол, бешпент, шапан, ішікД. Ішік шапан, бешпент, көйлек.Е. Көйлек, бешпент, камзол, шапан.6. ХҮІ – ХҮІІ ғасырлардағы қазақтардың қысқы киімдері:А. Көйлек, шалбар, шапан, бешпентВ. Ішік, шалбар, тон, көйлекС. Камзол, бешпент, көйлек, шапанД. Ішік, тон, шалбар, тымақЕ. Тымақ, ішік, камзол, тон.7. Қыздардың үйлену тойындағы бас киімі:А. БөрікВ. ТымақС. ТақияД. ҚалпақЕ. Сәукеле8.Жазба әдебиет мұрасы «Жамиғат тауарих» («Жылнамалар жинағы») атты кітаптың авторы:А. М.ДулатиВ. Әл – ФарабиС. Қадырғали ЖалайриД. М.Х.ДулатиЕ. Әбілғазы.

9. Есім ханның кіші жүздегі ел басқарушысы, әскер басы, батыры:А. Жиембет жырауВ. Әйтеке биС. Барақ сұлтанД. Қалқаман Е. Тұрсын10. ХҮІ – ХҮІІ ғасырлардағы лиро – эпостық жырдың бірі:А. Айман – ШолпанВ. Қалқаман – МамырС. Қыз ЖібекД. Қозы Көрпеш – БаянЕ. Алпамыс.11.Мұхаммед Хайдар Дулатидың парсы тілінде жазған еңбегі:А. «Тарихи – Мұхамедия»В. «Тарих – и Рашиди»С. «Жами ат – тауарих»Д. «Шежіре ат – түрік»Е. «Мұстафа әл - ахбар» 12. Қадырғали Жалайридің еңбегі:А. «Шежірелер жинағы»В. «Тарих –и Рашиди»С. «Жами ат – тауарих»Д. «Мұстафад әл – ахбар»Е. «Шыңғыснама».

13. ҮІ ғасырда жазылған «Шыңғыснама» авторы:А. Қадырғали ЖалайыриВ. Өтеміс қажыС. ӘбілғазыД. МаржаниЕ. Әл – Фараби14.Шах – Махмұд Шорастың еңбегі:А. «Тарих»В. «Шыңғыснама»С. «Тарих – и Рашиди»Д. «Шежіре ат – түрік»Е. «Мұстафад әл – ахбар»15. Жеті мың жолдан тұратын Марғасқа жыраудың жыры:А. «Елім – ай»В. «Еңсегей бойлы ер есім»С. «Қобыланды батыр»Д. «Қатаған Тұрсын хан»Е. «Көшпейд».16. ХҮІ ғ. 40 жылдардағы Усман Кухистаниддың жазған кітабы:А. «Тарихи – Рашиди»В. «Шежіре ат – түрік»С. «Шыңғыснама»Д. «Мұстафад әл – ахбар»Е. «Тарих – и Абулхаир- хани»

17. Қ.Жалайри «Жылнамалар жинағы» атты еңбегін сыйға тартты:А. Тәуекел ханғаВ. ОразмұхаммедкеС. Ф.РомановқаД. ЛжедмитрийгеЕ. Б.Годуновқа.18. Әбілғазы Бахадүр хан еңбегі:А. «Түрік шежіресі»В. «Тарих – и Рашиди»С. «Мұстафад әл - ахбар»Д. «Шыңғыснама»Е. « Тарихи – Мұхамедия»19. Абылай ханның ақылшы биі:А. Бұхар жырауВ. Сыпыра жырауС. Кетбұға жырауД. Үмбетей жырауЕ. Болмаған20. Соқпалы аспаптар:А. Домбыра, қобыз.В. Даңғыра, дауылпаз, дабылС. Қылқобыз, шертерД. Жетіген, сырнайЕ. Сазсырнай, қоңырау.

21. Ішекті музыкалық аспаптар:А. Сырнай, керней.В. Жетіген, шертер, домбыра, қобызС. Даңғыра, дабыл.Д. Асатпяқ, дауылпазЕ. Сазсырнай, қоңырау.22. Сілкіп ойнайтын аспаптар:А. Жетіген, шертерВ. Домбыра, қобызС. Керней, сырнайД. Асатаяқ, қоңырау.Е. Дұрыс жауабы жоқ.23.Үрлеп ойтайтын аспаптар:А. Сыбызғы В. Домбыра, қобызС. Жетіген, шертер Д . Асатаяқ, қоңырау.Е. Даңғыра, дауылпаз.24.М.Дулатидің Тарих – и рашиди қай тілде жазылған?А. Парсы В. АрабС. Қытай Д. Үнді Е. Шағатай25. Өтеміс қажының «Шыңғыснама» еңбегі не туралы:А. Шайбани әулеті туралыВ. Әмір Темір әулеті туралыС. Хулагидтер мемлекеті туралыД. Мәмлүктер туралыЕ. Қыпшақ даласын билеген Жошы әулетінің тарихы туралы.





















































Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Керимов Әзімбек Әкімбекұлы
Жарияланған уақыты:
2018-12-08
Категория:
Қазақстан тарихы
Бағыты:
Тест
Сыныбы:
7 сынып
Тіркеу нөмері:
№ C-1544248171
2222
333
444
555
666
7
888
999