Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

Зерттеу жұмысы. Ұялы телефонның зияны
Материал жайлы қысқаша түсінік: Оқушылар мен ұстаздарға
Материалды ашып қарау
Қазақстан Республикасы Бiлiм және ғылым министрлiгi

Өскемен каласы

Оралхан Бөкей атындағы №44 лицейі






Жунуспеков Олжас
7 сынып


Тақырыбы:
Ұялы телефонның зияны және сәулеленуден қорғану жолдары


Бағыты: экология






Жетекшісі: қазақ тілі және әдебиет пәнінің мұғалімі
Мейрамбаева Сая Сайрамбекқызы

Ғылыми жетекшiсi: Д.Серікбаев атындағы ШҚМТУ оқытушысы, физика магистрі Баймолданова Л.С.








Өскемен
2019 жыл
Ұялы телефонның зияны жәнесәулеленуден қорғану жолдары
Жунуспеков Олжас, Оралхан Бөкей атындағы №44 лицейінің
7 сынып оқушысы

Мейрамбаева Сая Сайрамбекқызы,
О. Бөкей атындағы №44 лицейінің қазақ тілі және әдебиеті пәні мұғалімі
Казахстан, Өскемен, Сатпаев к., 8/3
Тел. +7 (723)2 219355

Аннотация.
Зерттеу өзектілігі: Ұялы телефонның денсаулыққа әсерін зерттеп, тиісті шаралар қолдану қажеттігі, шешу жолдарын көрсету – өзекті мәселелердің бірі.
Зерттеу объектісі: Ұлттық экспертиза орталығының электромагниттік өрістер және басқа да физикалық факторлар зертханасы (дәліз, бөлме, ауласы), оқушылар және студенттер.
Зерттеу мақсаты: Телефонның адам денсаулығына зиянын теориялық және практикалық зерттеу, мәселені шешу жолдарын ұсыну.
Зерттеу міндеттері:
- ұялы телефонның құрылысымен танысу;
- телефонның денсаулыққа зиянын деректерге сүйене отырып талдау;
- электромагниттік сәулеленуді эксперименттік өлшеу;
- электромагниттік сәулеленуден қорғану жолдарын қарастыру.
Зерттеу жаңашылдығы мен өзбеттілік деңгейі:
Ұлттық экспертиза орталығының электромагниттік өрістер және басқа да физикалық факторлар зертханасына барып, оның ауласындағы, бөлмедегі, қабаттардағы ЭМС деңгейін, қарқынды ЭМС адамдардың денсаулығына практикалық жолмен зерттей отырып, денсаулыққа зияны туралы орталық технигімен сұхбаттасу, алдын-алу жолдарын қарастыру.
Өскемен қаласындағы Оралхан Бөкей атындағы
№44 лицейінің 7 сынып оқушысы
Жунуспеков Олжастың
Ұялы телефонның зияны және
сәулеленуден қорғану жолдары
тақырыбындағы ғылыми жобасына
Рецензия
Телефонның зияны – қазіргі таңдағы аса ауқымды экологиялық қана емес физиологиялық мәселелердің бірі. Телефонды ұзағынан қолдану нерв жүйесін тітіркендіріп, адамның денсаулығына айтарлықтай зиян етеді. Алайда, бұл мәселеге әлі де толық қанды көңіл бөлінбей отыр. Оны көпшілігіміз естігенбіз, білеміз, ал, нақты ғылыми тұрғыда оқушының осындай мәселемен шұғылданып, шешу жолдарын іздестіруі өсіп келе жатқан ұрпақ үшін аса маңызды дегім келеді.
Ғылыми жоба барлық мазмұндық, құрылымдық талаптарға сай жазылып безендірілген. Ғылыми аппараты дұрыс айқындалған. Практикалық өзбеттілік зерттеу деңгейі жоғары. Әсіресе, өз қолымен электромагниттік сәулеленуді өлшейтін аппаратпен жұмыс істеп, қорытындысын шығару - оқушы үшін үлкен еңбек, үлкен шығармашылық, ғылыми жетістік.
Ұсынылып отырған зерттеу қорытындыларын, сәулеленуден зиянды алдын-алу шараларын қалалық экологиялық орталықтарына, қалалық СЭС орталықтарына ұсынуға болады.
Зерттеу қорытындыларын физик, биолог ұстаздар, мәселе төңірегінде жоба жазып жүрген оқушылар өз жұмыстарында қолдануға болады.

Ғылыми жетекшісі:
Өскемен қаласы Д.Серікбаев атындағы
ШҚМТУ, Энергетика факультетінің оқытушысы,
физика магистрі, PhD докторанты Баймолданова Л.
Мазмұны

Кіріспе5
Әдебиеттерге шолу 6
Электромагниттік толқындар 7
1.2 Ұялы телефонның әсері және оның әсерінен туындайтын аурулар 8
1.3 Электромагниттік өрісті нормалау 8
ЭМӨ өлшейтін құралдар
Практикалық бөлім
2.1 Сауалнама өткізу, оның қорытындысы
Эксперименттік бөлім12
Эксперимент112
Эксперимент213
Эксперимент314
3.4 Сұхбаттасу14
Қорытынды (ұсыныстар)26
Қолданылған әдебиеттер тізімі28













Кіріспе

Электромагниттік сәулелену – табиғи және техногенді болып келеді. Ол зор әлеуметтік мәні бар факторға айналып отыр. Телефонды ұзағынан қолдану нерв жүйесін тітіркендіріп, адамның денсаулығына айтарлықтай зиян етеді. Электромагниттік толқындар— байланыс тізбегін құрайтын екі сымның арасындағы электрлік және магниттік өрістер бір-бірімен белгілі бір электромагниттік энергия мөлшерінде байланыста болатын толқын. Күн радиациясы, күннің сәуле шығаруы – Күнніңжәне корпускулалық сәуле шығаруы. Біз күнделікті өмірде қолданатын электр құралдардың өз денсаулығымызға қаншалықты зиян келтіретінін кейде білмей де қаламыз. Біз осы таңдаған тақырыбымыз арқылы адамдарға ұялы телефонның электромагниттік толқындарының адам ағзасына қаншалықты зияны бар екенін ашып айтқымыз келеді
Қазіргі таңда ЭМС үлкен мәселелердің бірі болып отыр. Сондықтан бұл тақырыпты өзекті деп айта аламыз.
Зерттеу өзектілігі: Ұялы телефонның денсаулыққа әсерін зерттеп, тиісті шаралар қолдану қажеттігі, шешу жолдарын көрсету – өзекті мәселелердің бірі.
Зерттеу объектісі: Ұлттық экспертиза орталығының электромагниттік өрістер және басқа да физикалық факторлар зертханасы (дәліз, бөлме, ауласы), оқушылар және студенттер.
Зерттеу мақсаты: Телефонның адам денсаулығына зиянын теориялық және практикалық зерттеу, мәселені шешу жолдарын ұсыну.
Зерттеу міндеттері:
-ұялы телефонның құрылысымен танысу;
- телефонның денсаулыққа зиянын деректерге сүйене отырып талдау;
- электромагниттік сәулеленуді эксперименттік өлшеу;
- электромагниттік сәулеленуден қорғану жолдарын қарастыру.

Зерттеу әдістері:
Әдебиеттерге шолу жасау
Сауалнама алу
Интервью алу
Эксперимент жасау, анализ
Зерттеу жаңашылдығы мен өзбеттілік деңгейі:
Ұлттық экспертиза орталығының электромагниттік өрістер және басқа да физикалық факторлар зертханасына барып, оның ауласындағы, бөлмедегі, қабаттардағы ЭМС деңгейін, қарқынды ЭМС адамдардың денсаулығына практикалық жолмен зерттей отырып, денсаулыққа зияны туралы орталық технигімен сұхбаттасу, алдын-алу жолдарын қарастыру.

Әдебиеттерге шолу
ХХІ ғасыр – жаңа технологияның, ғылым-білімнің ғасыры. Мұны мойындамасқа шара жоқ. Әрбір әрекет, әрбір жұмыс бір ғана батырманы басу арқылы іске асатын заманға да жақындап келе жатырмыз.
XXI ғасыр-ғылым мен техниканың дамыған кезеңі. Өкінішке орай кез келген өркениеттің екі жағы болатыны бар. Біріншіден, біздің қоғамымыздың алға жылжыуы болса, екінші жағынан, рухани құндылықтарға кері әсерін тигізеді. Қазіргі таңда мектеп жасына дейінгі баланың өзі жазу-сызуды білмесе де, компьютердің, ұялы телефонның не екенін жақсы біледі. Демек бала заманына қарай өседі. Технология тілін жатық біле бермейтін әке-шешелері Қазіргі балалар іштен біле туады деп те айтып жатыр.
Біз күнделікті өмірде қолданатын электр құралдардың өз денсаулығымызға қаншалықты зиян келтіретінін кейде білмей де қаламыз. Біз осы таңдаған тақырыбымыз арқылы адамдарға ұялы телефонның электромагниттік толқындарының адам ағзасына қаншалықты зияны бар екенін ашып айтқымыз келеді.
Электромагниттік толқындар— байланыс тізбегін құрайтын екі сымның арасындағы электрлік және магниттік өрістер бір-бірімен белгілі бір электромагниттік энергия мөлшерінде байланыста болатын толқын. Күн радиациясы, күннің сәуле шығаруы – Күнніңжәне корпускулалық сәуле шығаруы.

Электромагниттік толқындар кез келген үйде, мекемеде жалпы адам өмір сүретін барлық ортада бар. Электромагниттік толқындарды тұрғын үйдің теледидарында, өтегінде, мұздатқыштарында, микротолқынды пеште, шаңсорғыштарда, компьютерде, ұялы телефондарда болады. Электромагниттік толқындардың 1000 мГц таралу керек болса, электро техникалық құрылғыларда кейде одан көп асып кетеді. Мысалы: өтекті қосқан кезде 25см қашықтықта одан 0,2мкТл электромагниттік толқындар бөлінеді. Tefal шәйнегінде 20см-0,6мкТл. Кір жуғыш машина 50Гц, ал теледидардың пульті 1 метрде 1мкТл болады. Микротолқынды пеште 30см қашықтықта 50Гц магниттік өрісі 10,3-8мкТл болады. Ал ер адамдар электр қыздырғыш қолданған кезде өздерін әдемілей отырып, беттерінен ток жүргізеді себебі: Электр қырынғыш 100мкТл (микро Тесла) есептеледі екен. Компьютерде 60Гц болады. Бірінші күн радиациясы жайлы айтып өтейік.
(күннің сәулелік энергиясы) электрмагниттік толқындар түрінде, 300000 км/с жылдамдықпен тарап, жер атмосферасына енеді. Жер бетіне дейін тура (жерге бұлтсыз ашық жағдайда атмосферадан көктей өтіп жететін Күн сәулелері) және шашыранды (атмосферадағы шаң-тозаңнан, бұлттан шашыраған Күн сәулесі) радиация түрінде жетеді. Радиацияның ағзаға беретін энергия мөлшері сәулелену дозасы деп аталады. Күн өтіпті деген халық диагностикасы мен сәулелік ауру деген қазіргі медицина диагностикасы арасында тура байланыс бар.Жаздың ыстық күндерінде білмеген адамға ерсі көрінгенмен,өзбек пен тәжіктің ала шапан киюінде,қырғыз бен түрікменнің ақ киіз қалпағы мен елтірі бөрігін,дала қазағының түйежүн шекпенін тастамауында,халықтың радиациядан қорғануының ғасырлық тәжірібесі жатыр.Күні шуақты елдердегі әйелдердің бетін,денесін бүркеп жүруінің де бір сыры осында жатыр.
Табиғи және жасанды радиоактивті изотоптарда ядролардың өздігінен ыдырау процесі үздіксіз жүріп жатады. Демек, олар сыртқы ортаға туынды белшектерді, гамма кванттарын үнемі атқылаумен болады. Радиоактивті сәулелер кейдерадиациянемесеиондағыш сәулелердеп аталады. Олардың кинетикалық және электромагниттік энергиялары үлкен шама құрайды. Сондықтан ондай бөлшектер жолындағы денелердің атомдары мен молекулаларының химиялық-физикалық касиеттерін өзгертіп иондайды, олардың араларындағы қалыпты байланыстарды үзеді. Сөйтіп, биологиялық денелер де, басқа табиғи денелер де өзгеріске ұшырайды. Әсіресе тірі табиғат: адам мен жан-жануарлар, өсімдіктер мен басқа да тіршілік иелері зор зардап шегеді.

Ұялы телефонның әсері және оның әсерінен туындайтын аурулар
Біздің асыққан заманда ұялы телефон – уақытымызды үнемдейтін таптырмас көмекші. Алайда, оның зияны жоқ емес.
Бір-бірімізбен хабар алмасып, қоңырау шалып, хабарлама жазамыз. Ұялы телефондарға суретке түсіп, интернет пен әлуметтік желілерде "отырамыз". Ойындар ойнап, фильм қарап, кітап оқимыз, оятар қойып, сүйікті әуендерімізді тыңдаймыз. Осыншама функционалды дүние қалайша зиян бола алады? Асықпаңыз...
Біз сізге ұялы телефоныңызды қауіпті деп санауға3 себепайта аламыз.
"Канцерогенді болуы мүмкін"– ХалықаралықДенсаулық сақтау ұйымы ұялы телефоннан шығатын, көзге көрінбейтін электромагнитті толқындарды осылайша сипаттады. Ғалымдар қауіпті аурулар мен телефонның толқындары арасында тікелей байланыс тапқан жоқ, дегенмен зерттеулер жалғасуда, ал "мүмкін" сөзі қорқуға себеп береді.
Ғалымдардың жүргізген зерттеулері бойынша, адам ұялы телефонды қолданғанда оныңмиы басқаша жұмыс істей бастайды. Бір сағаттық әңгіме нәтижесінде, телефон қойылған жақтағы мидың бөлігінде көбірек глюкоза алмасуы болады. Бұл зерттеулер де әлі жалғасуда, мамандар бұл факті адамның денсаулығына қалай әсер ететінін айта алмай отыр. Алайда телефон миымызға әсер етіп, жұмысын өзгертіні рас.
Соңғы жылдарыбас аймағында ісіктергешалдыққандардың саныөскені белгілі. Дәрігерлердің көпшілігі бұны ұялы телефонмен байланыстырады.
Ұялы телефонды көбірек қолданған сайын, ісік сияқты қауіпті ауруларға тап болу мүмкіндігі өседі. Ғалымдардың телефонды мүлде қауіпті деп, оған тыйым салғанын күтпей-ақ, қазірден бастап қорғаныңыз.
Заманауи адамға телефоның өте қауіпті десе де, онсыз өмір сүруге келіспес еді. Ұялы телефонды тастауға асықпай, кейбір шараларды қолға алсаңыз, оның жаман әсерінен кішкене болса да, сақтана аласыз.
Көп ғалымдар ұялы телефонның электромагниттік толқындарының шынында да адам ағзасына қаншалықты зияны бар екенін зерттеп қараған. Көп елдерде осыған байланысты арнайы программалар құрылып, үш жылдың көлемінде зерттеулер жүргізілген. Оған 12 елден келген 15 мың дәрігер мамандар қатысқан. Дәрігерлер зерттеу нәтижесінде құлақтың маңайында орналасқан (ми, сілекей безі, құлақ түйсіктері, көз)-дерге ұялы телефоннан шығатын электромагниттік энергияға көп көңіл бөлген. Осы сұрақ бойынша мен біздің Шиелі ауданындағы емханаға барып, лор дәрігерімен сауалнама өткіздім. дәрігер шынында да электромагниттік толқындардың адам ағзасына соның ішінде құлақтың маңайында орналасқан мүшелерге көп әсерін тигізетіні туралы айтты.
Шынында да ұялы телефонды тым жақын қолданғанда одан электромагниттік энергия шығады, тура сондай энергия микротолқынды пеште тауық етін пісіргенде шығады. Бұл энергия адамның миына және басқада мүшелеріне әсер етеді. Ұялы телефонды балаларға ұстап, онымен ойнауға болмайды. Шведтық ғалымдар 2 мин. артық сөйлескен кезде адамның басында шу пайда болады -деген тұжырымдама жасады. Ал Россияның ғалымдарының зерттеу барысында NMT-450, AMPS-800 ұялы телефондарымен сөйлескен кезде адамның миының биоэлектрлік жылдамдығына әсер ететіні байқалған. Адамның миы электромагниттік толқындардың сәулелерін әртүрлі қабылдайды. Электромагниттік сәулелер адам ағзасына өте қатты зиян тіпті кейде өлімге де әкеп соқтыруы мүмкін.
Ұялы телефонменмешітте, жол жүріп кележатқанда, шаңғы сырғанап кележатқанда, 16 жасқа толмаған балаларға, әйел адамның жүктілік кезінді және де психикалық ауруға шалдыққандарға, эпилепсия ауруымен ауратындарға сөйлесуге болмайды. Дені сау адамдарға 20минуттан артық сөйлесуге болмайды. Себебі: бас ауруына және ойлау қабілетінің бұзылуына әсер етуі мүмкін.
Базалық станцияларда электромагниттік толқындардың қуаты 5Вт тан 20Вт дейін барады, ал үлкен қалаларда тіптен көп болуы мүмкін. Осыдан барлық жерде сәуле шашуы болуы мүмкін деген ой туындайды. Ұялы телефонның зияны жоқ деп шешкен канадалықтар осындай базалық станциялардағы антеналардан бөлінген электромагниттік толқындардың сәулелері адамға өте қатты зиян екенін анықтаған. Осының әсерінен рак ауруы пайда болады.
Ал ұялы телефонды алатын болсақ оның маркасына қарай олардың электромагниттік толқындарының қуаты да әртүрлі болады. Көп елдерде электромагниттік толқындардың қуаты 1,6 Вт/кг. болатындай көлем алынған. Ұялы телефонның электромагниттік толқынының қуаты аз болғаны жақсы. Қазіргі кезде SAR ұялы телефонының қуаты 2ВТ/кг- нан аспайды. Осыдан 7-8 жылдан бұрын шығарылған AMPS-800, DAMPS-800, NMT-450 ұялы телефондардың қуаты бұл көрсеткіштен анағұрлым көп болған, ал қазір олардың қуаттары 1,5Вт/кг, және 0,5Вт/кг аспайды. Ең аз қуат көрсеткіші CDMA құралында, оның қуаты 0,1Вт/кг.- нан аспайды. Барлық ұялы телефондарда аз қуатты қондырғылар орнатылған. Автокөліктердің ішіндегі ұялы телефонның қондырғы қуаты 3 ватт, ал қарапайым ұялы телефондарда барлығы 0,75 — 1ваттқа тең. Қондырғылар ұялы телефонның антенасының жанында орналасқан. Радиоқондырғылар антеналардың функциясы ғарышқа радиотолқындарды жіберіп тұру үшін арналған.
Электромагниттік радиация магниттік энергиядан және электромагниттік толқындар арқылы пайда болады. Барлық электромагниттік энергия электромагниттік спектрге түседі, олар өте төменгі радиацияның жиілігінен ренгендік және гамма-сәулелеріне дейін өзгереді. Көп адамдар ұялы телефонмен сөйлескенде оны тым қатты бастарына тақалтады, осыдан адамның миына көп радиация әсер етеді.

1.2 Электромагниттік өрістерді (ЭМӨ) нормалау
Өндірістің барлық салаларындағы және транспорттағы техникалық прогресс техникалық құрылғылардың қуатының артуына және өндіргіштік қабілетінің артуына,көлік құралының жылдамдығына және қозғалыс интенсивтілігіне, қалалық құрылыстың дауына және т.б. байланысты адам өндірісте және тұрмыста әрдайым ЭМӨ үлкен интенсивтілігінің әсерінде болуына алып келді.
заңда төмендегі келтірілген.


Радиоэлектронды құралдарды орналастыруға қойылатынсанитарлық-эпидемиологиялық талаптар
... 3. РЭҚ құрылысына, қайта жаңартуға, техникалық жарақтауға, кеңейтуге, орналастыруға және пайдалануға беруге жобалық құжаттама осы санитарлық ережелерге сәйкестігінеболуы керек.
4. Санитарлық қорғау аумағы (СҚА) және құрылысты шектейтін аймақтың (ҚША) шекарасының есебімен мәліметтер мен материалдар, жеткізетін РЭҚ кімнің басқаруында болса, сол заңды немесе жеке тұлғаларға берілуге тиіс.
5. Қолданудан жеткізгіштер мен антенналарды біржола алып тастау немесе бөлшектеу барысында ЭМӨ-нің деңгейлеріне өлшеу жүргізу қажет емес.
6. 300 мега Герцтан (бұдан әрі - МГц) жоғары жиілікті қуаттылығы 100 ватт (бұдан әрі - Вт) және одан да жоғары РЭҚ, СҚА және ҚША өлшемдері қорытындысына қарамастан, тұрғын үй-құрылыстарынан кемінде 300 метр (бұдан әрі - м) қашықтықта орналасуы керек.
7. Тиімді сәуле бөлу қуаты 100 вт артық болатын 3-30 МГц диапазондағы радиоәуесқойлардың радиостанцияларын (бұдан әрі - РРС), 26,5 - 27,5 МГц жиілікті азаматтық диапазондағы радиостанциялардың антеннасын орналастырғанда, антеннаны орнату аумағына оның кез-келген нүктесінен кемінде 5 м қашықтыққа адамдардың еркін бару мүмкіндігін болдырмауды қамтамасыз ету керек.
8. Қуаттылығы 100 Вт және одан да жоғары РЭҚ тұрғын үй-жайлардан, балалар, жасөспірімдер және емдеу-алдын алу ұйымдарынан, санитарлық-қорғау есептерінің қорытындысына және құрылысты шектеу аумағына қарамастан 300 метрден жақын қашықтыққа орналаспауға тиіс. Әкімшілік ғимараттың шатырына орналастырғанда антенна шатырдың деңгейінен кем дегенде 5 м биіктікте орнатылуы керек.
9. РЭҚ қойылған жерде антенналық жабдықтарына тікелей қызмет көрсетуге қатысты адамдардан басқалардың баруы шектелуге тиіс.
10. Қабылдағыш антенналарды орналастырғанда ғана шектеу қойылмайды және ЭМӨ деңгейлеріне аспаптық бақылаулар жүргізілмейді.
11. Тұрғын үйлерде, ұйымның жұмысшы үй-жайларында (кабинеттерінде), қонақ үйлердің тұрғын бөлмелерінде, аурухана палаталарында, мектеп жасына дейінгі балалардың және жалпы білім беретін ұйымдарда қабылдау-беру антенналарды орнатуға рұқсат етілмейді, шатырлардан басқа.
12. СҚА шекаралары жерден 2 м биіктікте анықталуға тиіс. СҚА-ның көлемі антеннаның түбінен, РТН-ның перспективалық дамуын ескере отырып есептеледі. Аймақтың сыртқы шекарасындағы жерден 2 м биіктіктегі құрылысты шектеу, ЭМӨ деңгейлері шектелген - рұқсат етілген деңгейлерден (ШРЕД) аспауға тиіс.
Сыртқы шектеу аймағының шекарасы перспективалық құрылыстың ғимаратының ең жоғарғы биіктігі бойынша анықталуға тиіс, жоғарғы қабатта ЭМӨ деңгейі ШРЕД-тен аспауы керек.

ЭМӨ өлшейтін құралдар
ЭМӨ бағалау үшін міндетті түрде өлшеу аспаптарын қолдану қажет. Содардың бірі Электромагниттік сәулеленуді өлшейтін ПЗ-41 құралы. Бұл құрал тұрғын үйлердің ЭМС биологиялық қауіпті аймақтарын бақылауға арналған. Құралдың паспорты жұмысқа тіркелген.







ҚОРЫТЫНДЫ
Осы зерттеу жұмысындағы эксперименттер мен сұхбаттасу барысында алған мәліметтерімізге сүйене отырып, төмендегідей телефонның зиянын қорғану үшін бірнеше ұсыныстар береміз.
Телефонды қолдану бойынша ҰСЫНЫСТАР
Ұялы телефонмен құлаққап арқылы немесе дауыстық режимде сөйлескен жөн.
Антенасы құлақтың маңайынан алшақ орналасқан ұялы телефонды қолдануға тырысыңыз. SAR көрсеткішіне мән беріңіз.
Зәулім үйлерде, мекемелерде ұялы телефонды қолданбауға тырысыңыз.
Ұялы телефонды көбінесе далада, үлкен аймақта қолданған жөн.
Сәбилерге телефонды ойнауға бермеуге тырысыңыз.
Телефондықалтада, белдікте, ұстамаңыз.
Телефонды қолда ұстап, жастықтың астына салып ұйықтамаңыз.
Мүмкіндік болса, қоңырау шалғанның орнына хабарлама жаза салыңыз.
Желі "ұстамайтын"жерлерден қайта-қайта телефон шалуға тырыспаңыз.
Кішкентай балаларға телефонды берер алдында, "автономиялық" режимге қойыңыз. Жалпы телефономаниядан сақтаныңыз!
БОЛАШАҚҚА ЖОСПАРЫМ
Әр түрлі маркалы телефондардың ЭМС деңгейін тереңірек зерттеп, зиянын жою мақсатында ЭМС жұту жолдарын қарастырып, ЭМС реттеуіш аспапты ойлап табуда зерттеу жұмысымызды жалғастырсақ деймін.
Қолданылған әдебиеттер:
1. Пурышева Н.С., Важеевская Н.Е. Физика.9 кл.-М.: Дрофа, 2008.
2. Ландсберг Г.С. Электричество и магнетизм. II Том – М: изд Наука, 1971.
3. Левитан Е.П. Астрономия.11 кл.- М.: Просвещение,2002.
4. http://class-fizika.narod.ru/8_m4.htm
5. Гильберт У. О магните, магнитных телах и большом магните Земля. – М.: 6. Изд-во АН СССР: 1956. – 256 с.
7. ПКГ Развитие образовательных систем. Физика с VERNIER..- М.: 2012.
8. ПКГ Развитие образовательных систем. Естествознание с VERNIER..- М.: 2012.
9. Сулеев Д.К., Тусупова А.А., Батыркулов Н. Электромагнитное поле на рабочих местах – вредный фактор производства. // Труды десятой Международной научно-технической конференции Новое в безопасности жизнедеятельности (охрана труда, экология, защита человека в ЧС, экономические, правовые аспекты БЖД, логистика) – Алматы: КазНТУ, 2008. – С. 16-17.
10. Утепов Е.Б., Тусупова А.А., Мединский А.И. Исаханова А.Б. Воздействие электромагнитного поля компьютера. // Труды десятой Международной научно-технической конференции Новое в безопасности жизнедеятельности (охрана труда, экология, защита человека в ЧС, экономические, правовые аспекты БЖД, логистика) – Алматы: КазНТУ, 2008. – С.19-21.
11. Сулеев Д.К., Тусупова А.А. Исследование электромагнитных полей антропогенного происхождения на живые организмы, экосистемы и человека в целом. // Вестник ТарГУ имени М.Х. Дулати, Тараз – 2009, №3. – С. 39-43.
12. Буховцев Б.Б., Мякишев Г.Я. Физика-11 — М.: Просвещение, 2010. —399 с.
13. Григорьев В.И., Мякишев Г.Я. Занимательная физика. — М.: Дрофа, 1996. — 205 с.
14. Леонович А.А. Я познаю мир. — М.: АСТ, 1999. — 478 с.
15. Интернет көзі















Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Жунуспеков Олжас
Жарияланған уақыты:
2020-03-16
Категория:
Экология
Бағыты:
Ғылыми жұмыстар
Сыныбы:
7 сынып
Тіркеу нөмері:
№ C-1584347964