Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

Желілік топология
Материал жайлы қысқаша түсінік: Бағдарламашылырға көмегі бар
Материалды ашып қарау
Желілік топология

ТОПОЛОГИЯ (БАЙЛАНЫСУ ТӘСІЛІ) БОЙЫНША ЖЕЛІЛЕРДІҢ ЖІКТЕЛУІ:

«Шина» топологиясы бір жеткізетін каналды, әдетте шина деп аталатын коаксиалды кабельді пайдаланады. Барлық желілік компьютерлер «шинаға»тікелей қосылады. Бұл желіде деректер 2 бағытта бірдей жылжиды. Кабельшинаның екі шетінде арнайы бұқтырмалар (терминаторлар) орнатылған. «Сақина»жағдайындағыдай, желілінің бір жеріндегі қосылудың бұзылуы жұмысты бірден тоқтатады. «Шина» желісіндегі деректердің қауіпсіздігі «Сақина» желісіндегідей, оның осал тұсыбүкіл желінің деректері әр желілік компьютерден өтеді.



«Сақина» топологиясына тән бір нәрсежалғағыштардың соңғы нүктесі болмайтыны; деректер берілетін біртұтас сақина құраған желі тұйықталған. Мұндай сақинада бір нүктеден қозғау алған деректер ақыр аяғында желінің басына барады. Осындай ерекшеліктен деректер сақинада барлық уақытта бір бағытта қозғалады. «Сақинаның» «Жұлдызшадан» бір ерекшелігіоған барлық желілік компьютерлер арасында үзіліссіз жол қажет, өйткені желінің бір жері істен шықса, бүкіл желі тоқтап қалады.





«Жұлдызша» топологиясы бар желідегі барлық компьютерлер орталық компьютермен немесе концентратормен жалғастырылған. Мұндай желідегі екі компьютер арасында тікелей қосылу болмайды. Мұндай жүйе қарапайым және тиімді, деректер пакеттері әр компьютерден концентраторға бағытталады. Концентратор өз кезегінде тиісті жеріне жеткізеді. Мұндай топологияның негізгі жетістігі мынада: компьютерлер мен концентратор арасындағы жекелеген жалғағыштар істен шыққанмен, бүкіл желі жұмыс істей береді. «Жұлдызша» топологиясының кемшілігі оның негізгі жетістігінен туындайды: егер концентратор бұзылса, онда ол бүкіл желіні түгел істен шығарады.

Басқарылу тәсіліне қарай желілер былай жіктеледі:

  • Бір орталықтан басқарылатын желі, мұнда бір компьютер-сервер желі жұмысын басқарады. Сервер – арнайы программалық жабдықтама орналасқан дискілерінің көлемі үлкен, әрі қуатты компьютер. Желідегі басқа қарапайым компьютерлер жұмыс станциялары деп аталады. Жергілікті желілер көбінесе бір сервер арқылы басқарылады.
  • Бір деңгейлі компьютерлер желісі (бір рангылы) – мұнда желіні басқаруда барлық компьютерлер тең құқықты болып саналады. Басқаша айтсақ, кез келген машина мәлімет алмасу үшін бір-бірімен сәйкес келетін программалармен жабдықталған. Олардың барлығы да желіні кезектесіп басқару ісіне араласа алады.
  • Бір орталықтан басқарылатын желіні «Клиент - сервер» желісі деп те айтады:
  • Клиент – өзіне қызмет көрсетуді сұрайтын объект (компьютер немесе программа).
  • Сервер – басқаға қызмет көрсе-тетін объект.






  • Бір жергілікті желіде бірнеше ерекшеленген (выделенный) сервер болуы мүмкін. Оларда мәліметтерді таралған түрде өңдеу (распреде-ленная обработка) жүзеге асырылады. Атқара-тын қызметіне қарай серверлердің бірнеше типтері болады:
  • Файлдық сервер;
  • Баспа сервері;
  • Қолданбалы программалар сервері;
  • Мәліметтер базасы сервері;
  • Коммуникациялық сервер, т.с.с.Бір орталықтан басқарылатын жергілікті компьютер желісі (шиналық топология) :



    Мұнан әрбір компьютердің (жұмыс станцияларының) тек сервер арқылы ортақ принтерді пайдаланып, ортақ дискідегі мәліметтерге қол жеткізіп, басқа желілермен байланыса алатынын көреміз. Желілерді жіктеудің басқа да түрлері бар, мысалы:

  • қызмет саласына қарай:
  • банк желісі, ғылыми мекемелер желісі, университет желісі, т.б.;
  • жұмыс түріне байланысты: коммерциялық немесе тегін желі, корпоративті және жалпы мақсаттағы желілер;


  • атқаратын қызметіне байланысты:
  • есептеу желісі - берілген мәліметті өңдеу тәсіліне қарай басқару есептерін шығаруға арналған; информациялық желі - тұтынушылардың сұранысы бойынша әр түрлі мәлімет алуға арналған; аралас желі есептеу және информациялық функциялар қатар орындалатын желілер, т.б.



    Желінің негізгі программалық және аппараттық компоненттері

    Желі құрамындағы негізгі элементтер:
  • Компьютерлер: (ПК; ноутбуктер; мэйнфреймдер).
  • Коммуникациялық жабдықтар: (коммутаторлар; маршрутизаторлар; байланыс арналары).
  • Операциялық жүйелер: (Windows; Novell NetWare; Unix).
  • Желі қосымшалары: (желілік принтер; желілік диск; мәліметтер базасы).


  • Желінің программалық-аппараттық құралдарын бірнеше сатыға бөлінген модельмен беруге болады, олар:А) Компьютердегі стандартты аппараттық жабдықтамаларжелі тұтынушысының шеткі жүйесі болып табылатын компьютер немесе терминалдық құрылғы (кез келген мәлімет енгізу-шығару немесе информация бейнелеу құрылғысы). Олар хост-машина-мен байланысады. Хост-машина деп желі тораптарында (түйіндерінде) орналасатын негізгі компьютерлерді айтады. Ә) Коммуникациялық жабдықтар. Желідегі мәлімет өңдейтін негізгі элемент компьютер мен оның программалары болғанмен, соңғы кездерде коммуникациялық құрылғылар да компьютер тәрізді маңызды рөл атқара бастады. Оларға модемдер, кабель жүйелері, көпірлер (мосты), коммутаторлар, маршрутизаторлар, модульдік концентраторлар, т.б. жатады. Қазіргі кезде коммуникациялық құрылғылар арнайы күрделі мультипроцессор түрінде де кездеседі, сондықтан оларға конфигурациялау, оптимиза-циялау және администрациялау істерін жүргізу керек. Б) Желінің программалық жабдықтамалары - бұлар операциялық жүйелер немесе системалар (ОЖ). Жергілікті немесе аймақтық желі ресурстарын басқару негізіне алынған ОЖ типіне қарай жалпы желінің жұмыс тиімділігі де өзгеріске ұшырайды.Желіні жобалау кезінде таңдап алынған ОС-тің басқа ОС-термен қалай дұрыс байланыса алатындығы, оның мәліметтерді сақтау, қорғау мүмкіндігі, қай деңгейге дейін тұтынушылар санын көбейте алатындығы, ОС-тің басқа компьютерге жеңіл көшірілетіні және т.б. қасиеттері есепке алынады. В) Ең соңғы сатыға желідегі қолданбалы программалар жатады. Олар: желілік мәліметтер базасы, пошта жүйесі, мәліметтерді сығу (архивтеу) программалары, ұжымдық жұмысты автоматтандыру жүйелері, т.б.

    Материалды жүктеу (Скачать)
    Авторы:
    Жумабеков Жасұлан Айқынбекұлы
    Жарияланған уақыты:
    2020-03-04
    Категория:
    Информатика
    Бағыты:
    Мақала
    Сыныбы:
    Басқа
    Тіркеу нөмері:
    № C-1583316002