Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Жолдык шамалар
Материал жайлы қысқаша түсінік: Жолдык шамалар
Материалды ашып қарау
Күні:

9 23 сабақ
Сабақтың тақырыбы:Жолдық шамалармен жұмыс
Сілтеме9-сынып оқулығы. электрондық оқулық, презентация
Жалпы мақсаттарОқушыларды жолдық шамалармен жұмыс шамалармен орындалатын амал түрлерін пайдалана отырып,есептер шығаруға,программа құруға дағдыландыру. Символдық мәліметтерді Паскаль тілінде программалау арқылы өңдеу тәсілдерін жүзеге асырып, оқушылардың логикалық өрістерін дамыту. Оқушыларды ұқыптылыққа,жинақтылыққа, өзін-өзі компьютердің алдындаұстай білу
Оқыту нәтижесіЖолдық шамалармен берілгенесептерге программа жаза алады.
Сабақтың әдісі Баяндау, сұрақ-жауап, диалог, тест жұмысы , топпен жұмыс, АКТ, қолдану, электронды оқулықпен жұмыс, «ТЕСТ», Сын тұрғысынан ойлау («Ой тастау», «Қызығушылығын ояту», «Топтастыру» , «ББҮ» )
ЖалпыБілуТЕСТ сұрақ- жауапТүсінуМағынаны тануҚолдануОқулықпен жұмысТалдауКомпьютермен жұмысыЖинақтауББҮБағалауТоп басшысы бағалайды
Сабақ барысы
УақытыМұғалімнің іс-әрекеті
3 минут

Психологиялық дайындық



3 минут



































































15 минут























































































































































12 минут









































































2 минут













4 минут

















1 минут

2 минут





1 минут



Сыныппен сәлемдесу.Сыныпты ұйымдастыру (оқушыларды тексеру, аудиторияны қалыпқа келтіру)Оқушыларды түстер арқылы топқа бөлу.Оқушыларды бүгінгі сабақтың тақырыбымен және мақсатымен таныстыру. «Білу» І. ТЕСТ1.Нақты X айнымалысынсипаттау: А) Var x : integer; В) Var x : real: С) Var x : array (1..n)of real; Д) Var x : array (1..n)of integer Е) X of real 2. СимволдықайнымалыларПаскальтілінде...типінежатады? А) integer; В)real; С)string: Д)array(1..n)of string: Е)char: 3. Егер L-бүтін,S-тұрақты,P- нақтысандарболса,VAR түйіндісипаттаймыз? А) Var : p : integer; L: real; const S=2; В) const S=2: Var L: integer; p: real: C) const S:=2; l ; integer; p: real; Д) label s:=2: l: integer; p: real; E) Varconst s:=2 : l : integer; p: real: 4. LENGTH (S) функциясы... А) S жолдықайнымалысыныңтаңбасыныңсанынесептеу В) S жолдықайнымалысынкеріоқу С) S жолдықайнымалысынөшіру Д) S жолдықайнымалыныңтаңбаларынжеке-жекежолдарғажазу Е) S жолдықайнымалысынкөшіру 5. UPCASE (Символ)функциясыныңқызметі А) Латынныңүлкенәріптерінкішіәріптергеауыстырады В) Латынныңкішіәріптерінүлкенәріптергеауыстырады С) Символдардысанау Д) Символдардыалфавитбойыншареттеу Е) Қазақтыңкішіәріптерінүлкенәріптергеауыстырады 6. Біржолғанешесимволжазуғаболады? А) шексізВ) 255- тенаспауыкерекС) 255- тенкемболмауыкерек Д ) 200-денаспауыкерекЕ) 150 – денаспауыкерек 7.Символдықмәнәрқашан ...белгісініңішінеалыныпжазылуыкерек А) <>тырнақшаВ) “ апострофС ) ( ) тырнақшаД) : қоснүктеЕ ) [ ] тікжақша 8. Жолдыңбірнешетаңбасынөшіруүшін.....функциясынқолданамыз? A) CONCAT B)LENGTH C) COPY Д ) UPCASE E ) DELETE 9. INSERT (S1,S2,N) процедурасыныңқызметі......... A) S1 жолын S2 жолының N орнынанбастапенгізу В) S2 жолын S1 жолының N орнынанбастапенгізу С) S1 жолын S2 жолынанкейін N қайталапжазу Д) S2 жолын S1 жолынанкейін N қайталапжазу Тестжауаптары:1 в 2 с 3 в 4 А 5 в 6 в 7 в 8 е 9 А ІІІ. Жаңа сабақ.«Түсіну»Мәтін әр түрлі символдардан тұратын жолдар тізбегінен тұрады. Әдетте, мәтіндермен жұмыс істегенде, тек символдық шамаларды пайдалану тиімсіз, өйткені көбінесе жеке символдарды емес, олардың тізбегін – сөз тіркестерінен тұратын мәтін жолдарын өңдеу қажет болады. Символдар жолы немесе жолдық тұрақты деп символдарының саны 256-дан аспайтын апострофтар ішіне алынған символдар тізбегін айтады. Тіркестік айнымалының типі программаның типтерді сипаттау бөлімінде немесе тікелей айнымалыны сипаттау бөлімінде де орналаса береді. Оның айнымалы бөлімінде сипатталуы: Var <айнымалы аты, ...>; string [жолдың ұзындығы]; Мысал: Var Tex1 : string[29]; Atj : string[40]; Atau : string[200]; A : string; Егер жолдың ұзындығы (символ саны) сипаттау кезінде көрсетілмесе (А айнымалысы), онда оның ұзындығы 256 символ деп қабылданады. Тіркестік өрнектерде біріктіру және салыстыру амалдары пайдаланады. Біріктіру немесе конкатенация амалы, ол қарапайым «+» белгісімен белгіленеді. Бұл амал бірнеше символдардан немесе сөз тіркесінен жаңа мәтін жолын құру үшін пайдаланылады. Мысалы: ‘Ауыл’ + ‘шаруашылығы’ = ‘Ауыл шаруашылығы’ S1:=’Ас’; S2:=’тана’; S3:= S1+S2; Нәтижесі: S3:=’Астана’; Салыстыру амалдары, олар: +, <>, >, >=, <, <= белгілерімен белгіленеді. Сөз тіркестерін салыстыру олардың символдарының кодтарын солдан оңға қарай біртіндеп бір-бірімен салыстыру арқылы жүзеге асырылады. Егер тіркестің алғашқы символдары бірдей болса, онда қай жолдың символы көп болатын болса, сол үлкен деп есептеледі. Егер өрнекте біріктіру мен салыстыру амалдары болса, ең алдымен біріктіру амалы, содан соң салыстыру амалы орындалады. Сөз тіркесінің салыстыру амалының нәтижесі логикалық шама болады. Мысалдар: өрнек нәтиже ‘MS-DOS’ < ‘MS-Dos’ true ‘program’ < ‘PROGRAM’ true ‘SAM’ = ‘SAM’ true ‘SAM’ > ‘SAM’ true ‘BBB’ < ‘BB’ false ‘TAM1’ > ‘TAM2’ false ‘100’ < ‘110’ true Мәтін ұзындығын анықтайтын операциясы – LENGTH (x). Length (‘ABCD’) = 4. Length (‘a f 5 1’) = 7. Copy (St, Poz,N) – St сөз тіркесінің Poz нөмірлік символынан бастап қатар тұрған N символ көшіріліп алынады. St – тіркестік айнымалы, Poz, N – бүтін сандар. Егер сөз тіркесі ұзындығынан N артық болса, нәтиже бос символ болады. Concat(s1, s2,…,sn) – жақша ішіндегі тіркестік айнымалылар мәндерін орналасқан орындары бойынша біріктіреді. Upcase(ch) – латын алфавитінің кіші әріптерін сәйкесінше бас әріптерге ауыстырады. Delete(S,Poz,N) – S сөз тіркесі символдарының Poz нөмірінен бастап, N символды өшіреді де нәтижені қайта S мәні ретінде жазады, мұнда Poz<255. Insert(S1,S2,Poz) – S1 сөз тіркесін S2 тіркесінің Poz нөмірінен бастап кірістіріп орналастырады да, нәтижені S2 мәні ретінде жазады. Str(I,S) – I санын сиволдар тіркесіне ауыстырады да, нәтижені S мәні ретінде жазады. I атауынан кейін шығару пішімін ( I:2) көрсетуге болады. Val(S,I,god) – S сөз тіркесі ретінде берілген сандық мәнді бүтін немесе нақты санға ауыстырады да, нәтижені I айнымалысының мәні ретінде жазады. God – бүтін типтегі айнымалы, егер түрлендіру кезінде қате болмаса, сod = 0 – нәтиже дұрыс, ал cod<> 0 болса, онда нәтиже қате, оның мәні алғашқы қате кеткен орын нөмірін көрсететін санға тең болады да, мұндайда I – дің мәні анықталмаған болып саналады. Мысал: «Студент» сөзі берілген. Стандартты тіркестік процедуралар мен функцияларды пайдаланып, төмендегі тапсырмаларды орындау керек: 1) сөздің ұзындығын табу; 2) сөзге «пін» жалғауын жалғау; 3) сөзден «ден» үзіндісін кесіп алу; 4) сөзден «ент» үзіндісін алып тастау; 5) сөз алдына «Мен» тұрақтысын кіргізу; 6) сөз ішіндегі «е» әрпінің орналасу нөмірін табу: «Қолдану»Есеп № 1 programstudent; var a1: string [7]; a2: string [3]; a3: string [10]; a4: char; b1,b6:integer; b2: string [10]; b3: string [3]; b4: string [4]; b5: string [11]; begin writeln; a1:=’студент’; a2:=’пін’; a3:=’Мен’; a4:=’е’; b1:=length(a1); {ұзындығын анықтау b1=7} b2:=concat(a1,a2); { a1 және a2 –ні қосу} b3:=copy(a1,4,3); {а1 тіркесінің 4-ші позицисынан 3 символды бөліп алу} b4:=copy(a1,5,3); { а1 тіркесінің 5-ші позицисынан 3 символды бөліп алу } b5:=concat(a3,a1); { a3 және a1 –діі қосу } b6:=pos(a4,a1); {5} write(‘сөз ұзындығы:’,b1,’’:2,b2,’’:2,b3,’’:2,b4); writeln(b5,’’:2, b6); end. Есеп № 2 Кіші латын әріпімен енгізілген жолды, үлкен латын әріптеріне ауыстыру программасын құрыңыз. Program austir: Var s:string: k:byte: begin readln(s): for k:=l to length (s) do s[K]: =Upcase (s[k]); writeln(s): end. Сергіту сәті.

«Талдау»  есеп  program e2;  var   x:string;a:integer; begin x:=‘ Информатика';   a:=Length(x);   writeln('a=',a); readln; end.Бекіту.Қорытынды. Өзім: білгім келеді дегенге электронды жүйеге көшу туралы мағлұмат беру.Бағалау.Топ басшысы бағалайды. Дайын бағалау парақшасы сабақ басында таратылады. Үйге тапсырма: Символдар бойынша жолдарды өңдеу.Кері байланыс.Алған әсерлерін стикерге жазу. (Стикермен бағалау)



Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Әйлекова Нәзира Жамағатқызы
Жарияланған уақыты:
2019-06-12
Категория:
Информатика
Бағыты:
Сабақ жоспары
Сыныбы:
9 сынып
Тіркеу нөмері:
№ C-1560337766
2222
333
444
555
666
7
888
999