Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Жырлайды жүрек
Материал жайлы қысқаша түсінік: сыныптан тыс шара
Материалды ашып қарау
Пән мұғалімі: Мусагалиева Р.К.

Жырлайды жүрек(М.Мақатаев шығармашылығына арналады)

Мақсаты:Ақынның өмірін,өлеңдерінің өзіндік табиғатын даралай, саралай отырып,өзгешелігіне көңіл бөлу. Отаншылдыққа,туған жерге деген сүйіспеншілікке,адамгершілікке,табиғат әсемдігін түсінуге,қасиетті нәрселерді қадір тұтуға тәрбиелеу.1.Ақын шығармашылығына арналған көрме "Ер ақын,ерен ақын,ерекше ақын"2. Ақын бейнесі. (Жазу үстелі. Ақынның өз дауысы)3. Ақын шығармашылығы туралы слайд

Жүргізуші:Ойлы жас өлең менің сырласымдай.Сырласым да құмарым тұр басылмайАйтып өтпек ақында арман бар маЖүрегінің түбіне кір жасырмай,-деп өзі жырлағандай,жыр әлемінде өз ойын,өмір шеберлікпен жырлаған,өз дәуірінің шежіресін айқын да айшықты болумен жеткізген,қасқая қарап ақиқатты жырлаған М.Мақатаев шығарма-лары 60-80 жылдардың көркем тілмен жазылған тұтас бір шежіресі секілді. Ақын шығармаларының тақырыбы әр алуан,бірақ оның ерекшеліктері өзгеге ұқсамас сыры мен қырында жатыр. Дүниедегі бар құбылысты,адамзат санасындағы сан қырлы сезімді сөз арқылы жеткізуге болады.Сондықтан да оны сөз құдіретінің мән-мағынасына терең бойлап,мың сөзден бір таңдап,сөз маржанын бейнелі өрнекпен кестелейтін Мұқағалидай ақын-қазақтың маңдайына біткен жарық жұлдыздардың бірі. Қазақтың қара-өлеңінің құдіретін,терең сырын,бір ғана ақын меңгерген болса,соны арқалы ақын М.Мақатаев меңгерген. Ақынмын деп мен қалай айта аламын Халқымның өзі айтқанын қайталадым Күпі киген қазақтың қара өленің Шекпен жауып өзіне қайтарамын,-деп бар даусымен мойындап, әділ бағасын өзі айтқан еді.Ақынның "Поэзия"атты өлеңімен 10-сынып оқушысы ортаға шақырамыз.Жүргізуші: Ақын жүрегінің тұңғиғының шыққан асыл-жырлар кім-кімді де тебірент-пей қоймасы хақ."Халқым "деп жырымен кестелеген Мұқағали қазақтың маңдайына біткен ірі тұлға,зор талант иесі еді.Ол жалындап өткен 45 жыл ғұмырында ана тілін туған халқы мен Отанына әсте кем саналмай,осы өмірдегі бірегей үш бақытының біріне санайды.Өлең "Үш бақыттым" деп аталады.Оқитын: 10 сынып оқушысы:



Жүргізуші: Ақынның қай жырына көз жүгіртсең де бей-жай оқи алмайсың.Көңіл қобалжып,жүрек сыздайды.Ақын-жүрек елжіреп,езіліп,елегізиді,бәрі-бәрін баурына басып құшқысы секілді.Ақынның туған жеріне арналған өлеңі-"Қарасаз"оқитын 10 сынып оқушысы: Жүргізуші: М.Мақатаев Алматы облысы Қрасаз ауылында 1931 жылы 9 ақпанда дүниеге келген еді."Менің анкетам"деген өлеңінде өзі туралы қысқаша былай дейді. Өлеңді оқитындар: 10 сынып оқушылары:Жүргізуші: Мыңдаған талантты сазгерлер Мұқағалидың мұңды сырлы,сан қырлы жырларын жаттап,әуен-ән іздеп шарқ ұрды,шабыт шақырды.Оның оттай ыстық өлеңдері өз-өзінен әнге,толғауға,термеге сұранып тұр.Самалдай желпіп,маңдайдан сипайтын,жанға ләззат құятын,көкірек-көзіңді шайдай ашатын ән-әуез әрқашан да өмір-серік,жанға қуат,рухани азық.Мұқағалидың сөзіне жазылған ән:"Саржайлау"Орындайтын 10-сынып оқушысыЖүргізуші: Мұқағали өз өмірінде ауылдық кеңестің хатшысы,әдебиет пәнінің мұғалімі,республикалық газетінің тілшісі, қазақ радиосының дикторы, "Жұлдыз"журналының әдеби қызметкері,Жазушылар Одағы поэзия бөлімінің жастар жөніндегі кеңесшісі міндеттерін атқарды.Көптеген жыр жинақтарын оқырман қауымына ұсынды."Армысыңдар достар","Шуағым менің","Дариға-жүрек","Өмір -дастан","Аққулар уйықтағанда"т.б жыр жинақтары жарық көрді.Бүгінде М.Мақатаевтвң 35мың жолға жуық өлеңі поэзия сүйер қауымның іздеп жүріп оқитын жырына айналды. "Мен елу жылдығымды тойлауға қатыса алмаймын,бірақ өмірден кеткен-ше қысылмай жететін жырлар жазып кетсем.Ол сендерді де асырайды,туған жерім Қарасаздың да атын әлемге жаяды.Сол өлеңдерді шашау шығарма,соларды сүт,балаларға бас ие бол,мықыт едің ғой,одан да мықты бол! " Бұл ақынның жары Лашынға жазған хатынан үзінді. Қалай дәл айтылған десеңізші?!Ақынның "Болашаққа"атты өлеңіне назар аударайықОқитын:10 сынып оқушысыЖүргізуші: М.Мақатаев туған жер табиғатына тартып туған,шамасына шаң жұқпас тарланбоз,көк жұлдызын бағдар ғып ұстап,олармен қоныстас қонуға талпынған аспан-таулардың ақиық қыраны.Ақынның Отан жер,ел туралы жазған өлеңлеріне кезек берейік."Елім барда"атты өлеңі. Оқитын 10 сынып оқушысы:Ақынның осы тақырыпта жазған тағы бір өлеңі "Қазақстан"деп аталады.Оқитын 10 сынып оқушысы:-Мен -"Таулықпын"өлеңі. Оқитын: 10 сынып оқушысы

Жүргізуші: Жыл керуені алға жылжыған сайын ақынның артына қалдырған өшпес мұрасы жарық жұлдыздай жарқырып,өркендей өсіп,айшықтала түсуде.Шебер тіл,шегендеген ой,құс қанатты қиял өзіне табындырады.Ақынның "Бақыт іздеп"өлеңімен ортада 10- сынып оқушысыЖүргізуші:Ақынның достық тақырыбына жазған өлеңдері де сан алуан.Дос болам десең, досымды сыйла қымбаттымДосыңа сонда, досыммен ғана қымбатпын,-деп жырлаған ақын өлеңіне бір сәт құлақ түрелік.Өлең:"Дос болам десең"деп аталады.Оқитын: 10 сынып оқушысыМұқағалидың өлеңіне жазылған әндердің бірі "Бақыт деген"деп аталады.Орындайтын: 10 сынып оқушысыЖүргізуші: Абай үндес Мұқағалидай перзенті бар халық шынымен бақытты халықАқынның "Жазушылар естеліктер мен туралы"атты өлеңімен ортада 10 сынып оқушысы"Мұқағали атама"10 сынып оқушысыЖүргізушісі: Мұқағали жыры-күшті жыр.Сондықтан да ол-ер ақын,ерен ақын,ерекше ақын.Ер ақын дейтініміз-ол шындықты бүкпесіз бетке айтады,ерен ақын деуіміз-сөзі шырайлы,тілі қарапайым,тың өлеңдер жазды.Ерекше ақын дейтініміз-олер және ерен ақын болғандықтан да ерекше.(пауза)Тірісіндей сый көрмей кеткен ақын.Тек өлген соң атағын жайған ақынЕжелден қазақтың бұл қасіретіБармағын тістеп кейін ойланатын.Күн сүйіп кереқарыс маңдайынанЛағыл жырлар төгілген таңдайынанБарында бағаламай білдік кейінҚазақтың айырылғанын қандай ұлдан, - дегендей, Қазақ поэзиясының Хантәңіріне баланған Мұқағали ақын елі есенінде, жұрты тынышында халқымен қанаттасып, Қарасазымен санатталып мәңгі жасайды.Мәңгі есімізде. "Естеліктер"кітабында Нұрғиса Тілендиев "Мұқағали дүниеден өткен соң қатты күйзелдім.Жүрегім әлсіреп екі ай емханада жаттым.Арада екі ай өткен соң жұмысқа кеттім,бешпетімнің қалтасынан хат шықты.Мұқағалидың жазуы, "Аға, мен ғой. Дерттім қозып барады. Не боларын білмеймін.Мынаған назар аударып көріңіз"дептіБұл "Есіңе мені алғайсың"әні еді(пауза)

Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Мусагалиева Райля Куанышевна
Жарияланған уақыты:
2018-12-12
Категория:
Сынып жетекшісі
Бағыты:
Ақын жазушылар
Сыныбы:
Басқа
Тіркеу нөмері:
№ C-1544637274
2222
333
444
555
666
7
888
999