Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

Кәмелетке толмаған жасөспірімдер арасындағы қылмыстың алдын алу мақсатында жүргізілген құқықтық оқыту жұмысы
Материал жайлы қысқаша түсінік: сабақ
Материалды ашып қарау
Тақырыбы: Кәмелетке толмаған жасөспірімдер арасындағы қылмыстың алдын алу мақсатында жүргізілген құқықтық оқыту жұмысы        Бүгінгі күнгі қоғамның алдында тұрған басты міндеттердің бірі - балалар мен жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын-алу, кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстың өсуіне жол бермеу.Бұл мәселе қазіргі таңда көкейтесті мәселелердің біріне айналып отыр, себебі өмірлік қиын жағдайға душар болған жасөспірімдердің саны азаяр емес. Бұл санатқа, көбінесе отбасылық жағдайы нашар, демалыс мезгілі ойластырылмаған, өздеріне өздері бос болып жүрген балалар жатады. Құқық бұзушылықты болдырмау мақсатында оқу жылының басынан бері біздің мектепте атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталып кетсем. Оқу жылының басында құқық бұзушылықтың алдын-алу мақсатында жүргізілетін іс-шаралар жоспары жасалып, бекітілген болатын. Жоспарға сәйкес бекітілген іс-шаралар өткізіліп отырдық.  Оқушылар арасындағы құқық бұзушылық пен қылмыстың алдын алу мақсатында мектепте құқықтық тәрбие мен құқық бұзушылықтың алдын алу түрлі іс-шаралар жүргізіледі. Жасөспірімдер арасында құқық бұзушылықтың алдын-алу және де құқық бұзушылықпен күресуде көмек көрсету мақсатында мектебімізде 8-11сынып оқушылар кездесулер өткізіп отырдық . ДТІЖО Кансеитов Ернұр оқушыларға Қ.Р қылмыстық кодексінің 80,81,82,83,84,120, 122,188, 191, 192,194 баптарын түсіндерсе , құқық пәнін мұғалімі ретінде мен 12 тарау кәмілетке толмағандардың құқығына қол сұғатын әкімшілік құқық бұзушылықтар бойынша 127,128,129,130,131,133,134,135-ші баптары егжей –тегжейлі оқып , түсінікті етіп тарқатып айтып бердім. Кездесу барысында оқушыларға қандай да бір құқық бұзушылық оқиғасының куәсі болса немесе басына қауіп -қатер , ақша бопсалау, әлімжеттік, қарақшылық әрекеттері туындаса тікелей хабарласуға болатындығын айтып , иесінің аты-жөні құпия сақталатынын хабардар еттім. Жиналыста оқушылар көкейінде жүрген сауалдарды қоюға мүмкіндік алды. Оқушылар құқық бұзышылық, соның ішінде бұзақылық , ақша бопсалау , күш көрсету фактілері мектептерінде болмағандығын баяндады. Директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Кансеитов Е оқушылардың тәртібі басты назарда екендігің сондай-ақ «сенім телефоны» мен «сенім жәшігі» мектептің кіре-берісіндегі ілініп тұрғанын, оқушыларға мұғалімдер тарапынан ешқандай қысым көрсетілмейтінін керісінше үнемі қолдау көрсетіп, тәртібі қиынға бейім оқушылармен жүйелі жұмыстар жүргізіліп жатқандығын атап өтті .Қылмыстың алдын  алудың бірден-бір жолы – оқушылардың мектептен тыс уақытта ата-ананың қадағалауынсыз қалуы болып табылады.   Жалпы, құқық тәртібін бұзуға бейім балалар қайдан шығады? Жасыратыны жоқ, қоғамдық тәртіпті бұзған, қылмыс жасаған, сөйтіп ішкі істер бөлімдерінде есепте тұрған балалардың басым бөлігі жайсыз отбасылардан шығады. Ал енді бір тобы кейбір ата-аналардың бала тағдырына алаңдамауынан, оларды өз беттерінше қалдырып, мектептен тыс уақыттарында немен айналысып жүргендерін қадағаламауынан пайда болады. Сондықтан ата-аналарға үйде көмектесуі қажет немесе бос уақытта мектепке келіп спорттық ойындар ойнауға ( теннис, тоғызқұмалақ, шахмат немесе футбол) болатынын ескертілген болатын.Азаматтың міндеті -  заң талаптарын бұзбау, екінші жағынан өзіне жүктелген міндетін орындау. Өйткені заң дегеніміз - өмірдің нәрі. Заңның мықтылығы атында емес, адалдығы мен әділдігінде. Заңның ең басты мақсаттарының бірі – қоғамдағы алуан мінезді адамдарды салауатты өмір салтына тәрбиелеу.  Заңды білмеу – құқықтық мәдениеттің елеулі кемшілігі. Заңды білмеу, оны бұзу жауапкершіліктен құтқармайды. Осыған байланысты 2018-2019 оқу жылының І жартыжылдықта 10 сыныпта құқық сабағында тарих және құқық пәні мұғалім ретінде және мектеп тәлімгері Нагима Уақбаевамен біріктіріп «Балалар мен жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын-алу – басты міндет»атты дөнгелек үстел өткіздік. Сабақ барысында оқушыларды дөңгелек үстел басына 6 - 7 – дан бөліп отырғызып, қылмыс туралы 2 түрлі көрініс көрсеті. Балалар көріністі талдап ситуациядан шыға білді. Ойларын ашық айта отырып ; адамдар арасында қатынастар, олардың әрекеттері туралы . Адамгершілік ұстанымдар мен қағидалар, салт, дәстүр, құқық ережелері барлық әлеуметтік нормалардың негізі болып саналатынын . Адамдар заң нормаларын үнемі сақтап жүрсе, онда қоғам қалыпты өмір сүретінін . Ондай қоғамда адам өзінің денсаулығы, мүлкі, келешегі жөнінде алаң болмай, мамыражай өмір сүреді деп ойларымен бөлісті. Қазан айында «Жасөспірім неге құқық бұзады» атты тақырыбында 9-сыныбында тәрбие сағатын ұйымдастырдымКәмелетке толмағандардың қылмыстың жауапкершілігі туралы тақырыбында оқушылар 14 жасқа толған жасөспірімдер жауапқа тартылатын қылықтардың қылмыс болып саналатынын толық түсінді. Мемлекет жастардың қылмысты істеріне жайбарақат қарап отыра алмайтынын. Жазықсыз адамдардың, өз азаматының өмірін, денсаулығын қылмыскерлердің зұлымдығынан арашалау мақсатында қатаң шаралар қолданатындығын есте сақтады. Міне, мен бұл тәрбие сағатымды оқушыларға осындай бағытпен құқық, заң туралы тәрбие беруге ұмтылдым.Қарашаның 23-не 10-11 сыныптар арасында «Бала құқығы-асыл қазына»атты сыныптан тыс жұмысын ұйымдастырдым. Сабақ барысында оқушыларға адам құқығы, бала құқығы, құқықты алаң, оқушының құқығы мен міндеті ұғымдарын меңгертіп, проблемалық жағдаяттарды құқықтық тәсілмен шешуге үйренді. Оқушыларға Конвенция «Бала құқығы» туралы заңдарымен таныса отырып өз ойларымен бөлісті , бір-бірлеріне сұрақтар қоя отырып пікір алмасты, видеоролик көрсетілді. Оқушыларға өз құқықтары мен еркіндіктерін шектеп ұстау міндеттілігі туралы, құқықтық нормативтік актілерді орындай, құрметтей білуге , адамгершілікке, елжандылыққа, құқықтық сауаттылыққа тәрбиелеу деген мақсатыма жетім .Құқық сабақтарында әрдайым тақырыптарды өте отырып мен ҚР 2002 жылғы 8 тамыздағы №345 Баланың құқықтары туралы заңына тоқталып отырамын және балалар баптармен танысып оларды талдайды.Жоғарыда аталған сабақтарда мен мақсаттары мен міндеттерін толық баяндап жеткізуде жастар арасында тәртіп орнату, тұлғалардың дербес жауапкершілігін арттыру, қылмысты болдырмау жолдарын дамытып, жандандыру ол сіздермен біздің бірлесе отырып, яғни мектеп болып және осыған ата-ананы ұйымдастырып олармен бірлесе жұмыс жасағанда ғана жүзеге аспақ. Сонда жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтар азайып балаларымыз құқылы,дербес орта өмір сүреді. Тағдыр таразысының қалай қарай ауатыны – бесіктің қалай тербелетіне байланысты дегендей, бүгінгі ұрпақ ертең мемлекеттің тұтқасын ұстар бір азамат. Сондықтан да білім алушы жастар Отанға деген сүйіспеншілік патриотизм, танымының заңдылықтарын игеру тиіс. Осыған орай ел президенті Н.Ә.Назарбаев «Бұл дүниеде біздің Отанымыз бар, ол біздің – тәуелсіз Қазақстан.  Жастар туған мемлекетімізді баянды етуге, қуатын арттыруға, оның игілігіне қызмет етуге парыздар» деген екен. Ендеше, Жастар қоғамымыздың  жұрек дүрсілі, өзегі. Есігінен енді аттап отырған жаңа ғасырда ұлтымыздың өсуі де, өшуі де жастарға тікелей байланысты. 

























Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Туймебаева Гулжан Турашқызы
Жарияланған уақыты:
2019-04-10
Категория:
Құқық негіздері
Бағыты:
Мақала
Сыныбы:
9 сынып
Тіркеу нөмері:
№ C-1554891190
333
444
555
666
7
888
999