Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

Нүрғисаның нұрлы өнері
Материал жайлы қысқаша түсінік: музыка пәні мұғалімдеріне балаларды қызықтыру үшін өткізілетін іс шара сценарииі
Материалды ашып қарау


«Бейімбет Майлин ауданы әкімдігінің білім беру бөлімінің Сапар Ерғалиев атындағы орта мектебі» КММ



Музыка мұғалімі Мәжит Ә.М.



«Нұрғисаның нұрлы өнері» әдеби-сазды кеш

Мақсаты: Нұрғиса Тлендиевтің -95жыл толуына орай өмірі және шығармашылығы туралы мағлұмат беру және шығармаларын насихаттап,күйлерін ойнатып, әндерін айтқызу.   Көрнекілігі: Күйші, композитор Нұрғиса Тлендиевтің портреттері, слайд, видео.

1 - жүргізуші: Армысыңдар, аса құрметті жиналған қауым, бүгінгі кешке келгендеріңізге үлкен алғысымызды білдіреміз. Қазақ домбырасының Құрманғазы мен Тәттімбеттен кейінгі тарландарының бірі, туған халқы үшін барынша еңбек еткен, шың дарын иесі, ойлы да сезімтал, білімді, қазақ халқының рухани музыка мәдениетін көтеруге атсалысқан, талантты композитор атақты домбырашы, әрі дирижер Күйші-сазгер, ҚР Халық қаһарманы, Нұрғиса Тілендиевтің туғанына 95 жыл толуына орай ұйымдастырылған «Нұрғисаның нұрлы өнері» атты әдеби-музыкалық кешке хош келдіңіздер!

2-Жүргізуші: Н.Тілендиев 1925 жылы сәуірдің бірі күні Алматы облысының қазіргі Жамбыл ауданында дүниеге келді. Ол балалық шағын туған ауылында ақын күйшілердің ортасында өткізді. Музыкаға деген ынтасы ерте оянған зерделі бала жастайынан домбыра тартып ән айтуға машықтанады. П.И. Чайковский атындағы музыкалық училищеге түсіп, Латиф Хамидидің баулуымен дирижер болып шықты он екі жасында Құрманғазы оркестрінде концертмейстер, он төрт жасында дирижерлік мінбеге шығады. Н Тілендиевтің өзі орындаған күйінен үзінді тыңдайық. Интеративтік тақтаға назар аударайық.

Видео «Отырар сазы оркестрі. «Әлқисса» Дирижер Н Тілендиев»

1 - жүргізуші: Нұрғиса Тілендиев қазақтың музыкалық мәдениетіне композитор, дирижер, орындаушы ретінде өшпес із қалдырған суреткер. 1981-1998 жылдары өзі ұйымдастырған «Отырар сазы» фольклорлық этнографиялық ансамбілінің көркемдік жағын басқарды. Ол 500 - ден астам муызкалық төл туындылардың авторы. Оның «Аққу», «Аңсау», «Арман», «Ата толғауы», «Әлқисса», «Қорқыт туралы аңыз», «Көш керуені», «Махамбет», «Фараби сазы» сияқты күйлері мен «Саржайлау», «Ақжайық», «Ақ құсым», «Өз елім», «Алатау» сияқты ондаған әндері халықтық бояу нақышының қанықтығымен, өзіндік қолтаңбасының айқындығымен жұртшылықтың сүйіп тыңдайтын рухани қазынасына айналған.

Қазақ ұлттық аспаптар ансамблінің орындауында «Әлқисса» , «Ата толғау» күйлерін қарсы алыңыздар.

1 - жүргізуші:. Нұрғиса Тілендиев бірде жұмыстан шығып, көңілсіз күйде үйіне қарай тартады. Сірә, жұмыста бір дүниеге көңілі толмаса керек. Саябаққа аяңдап орындыққа отырып, айналасына қарай бастайды. Кенет көзіне ұшып жүріп, ағашқа келіп қонған тырна түседі. Жаңа қонған тырнаға ағашта отырған өзге құстар, оның ішінде қарғалар тыныштық бермейді. Қайта – қайта келіп, шоқып мазасын алады. Құстардың бұл әрекетін көрген сазгер «Адам мен құстың орыны қандай ұқсас» деген ойға келеді. «Жер бетінде адам баласы бір-біріне сұстана қарап, қызыл сөзге жол беріп, бір-бірін көре алмай, қудалап жатады. Бұл әрекет құстардың да өмірінде бар екен-ау. Тырнаны қарғалар отырғызбай қойды. Мен болсам, көзге жас алып, үйге қарай беттедім»,- деп үйге келген бойда саябақтағы жағдайды жары Дариға Тілендікелініне айтып береді. Саябақтағы оқиға сазгер жүрегінде қалып, көңіліне тигені соншалықты, ол «Құстар қайтып барады» әнін дүниеге әкеледі. Тоқмырза Әмірдің орындауында «Құстар қайтып барады»

1-Жүргізуші:Нұрғиса атамыздың Мұқағали Мақатаевтың сөзіне жазылған балаларға арнап шығарған «Құттықтаймын мама, туған күніңмен!» деген әні бар.

Даярлық тобының орындауында ««Құттықтаймын мама, туған күніңмен!»

2 - жүргізуші:. «Куә бол, жұлдыз,Куә бол, айым,Куә бол, Алатауым!» - деп әндете жөнеледі.Нұрағаңның жары Дариғаға арнаған «Куә бол» әнін қабыл алыңыздар. Гитарашылар ансамблінің орындауында «Куә бол» әнін тамашалаңыздар.

1 - жүргізуші:Біздің ата –бабаларымыз бұл киелі құстың адалдығын, пәктігін, әнмен, күймен жеткізіп қана қоймай қазақ халқы аққу құстың әдемілігін, сұлулығын ұлттық өнердің бір түрі ою-өрнекке қосып шыңдай түскен. «Қыз Жібек» фильмін түсіру кезінде аса бір қиындықтар туындайды. Сол кезде Нұрғисаның «Аққу» күйі аққуларды көлге шақыруға үлкен әсер еткен екен. Күйді ойнаған кезде аққулар көлге жақындаған екен. «Қыз Жібек» фильмінен үзінді тамашалаймыз.БИ «Аққу биі» орындайтындар Маратова Карина және Сейдуллаева Сымбат

2 - жүргізуші: «Қыз Жібек» фильмі,«Қарлығаштың қүйрығы неге айыр?», «Қырық өтірік», «Ақсақ құлан» сияқты бала қиялын кеңейтіп, ойландыруға итермелейтін мультфильмдер, «Менің атым Қожа», «Көксерек», «Құлагер» сияқты 25 көркем фильмге музыка жазды.Бірде сазгердің шаңырағына қонаққа ақиық ақын Мұқағали Мақатаев келеді. Сазгер мен ақын екеуі әңгіме-дүкен құрады. Бір кезде Нұрғиса: «Даха, домбырамды берші маған», деп жары Дариғаға домбырасын алғызып, «Аққу», «Арман» күйлерін тартып береді. Бұл кездесуден соң ақын бір ай сазгердің үйінде жатып, екеуі 32 әнді дүниеге әкеледі. «Саржайлау», «Кел, еркем, Алатауыңа», «Мен сендерді іздеймін», «Сөнбейді, әже, шырағың» және т.б.Композитор Нұрғиса Тілендиев Мұқағалиемен бірге ақынның ауылы Қарасаға демалуға барғанда , екеуі жайлаудың төрінде отырған. Сосын композитор Н. Тілендиев : «Неге мына жасыл жайлау туралы ән шырқамасқа ! » « Нағыз Саржайлау»— мына жатқан Шалкөлденің төсі емес пе!?— деді. Сол жерде Мұқағали Саржайлауға арнап өлең жазады. «Менің атым Қожа» фильмінен үзінді» назар аударайық. (кино көрсетіледі)

Белецская Олесяның орындауында «Саржайлау» әнін қарсы алыңыздар.

Хор «Туған ел» әнін тамашалаңыздар.1 - жүргізуші:...«Алғыр қыран, қамал бұзар батыр, желден озған жүйрек, күн тимес сұлудың бәрі де дүниеден өтеді». Өлмейтін тек өнер деген екен. Н. Тілендиевтің өнері, қалдырған асыл музыкасы халқының құлағында мәңгі қалады.2 - жүргізуші:Құрметті көрермен қауым, ұстаздар, оқушылар! Біз бүгін, Қазақстандағы ән романс жанрына үлкен үлес қосқан, қазақ халқының рухани музыка мәденитін көтеруге атсалысқан талантты композитор Нұрғиса Тілендиевті еске алдық.Әдеби-сазды кешімізге келіп тыңдап, қатысқандарыңызға көп рахмет. Келесі кездескенше, сау болыңыздар!

Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Мәжит Әлия Мәжитқызы
Жарияланған уақыты:
2020-03-11
Категория:
Музыка
Бағыты:
Сыныптан тыс жұмыс
Сыныбы:
Барлығы
Тіркеу нөмері:
№ C-1583937394