Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Орыс тілі сабағында деңгейлеп, саралап оқыту технологиясын қолдану
Материал жайлы қысқаша түсінік: Материал мектеп мұғалімдеріне және колледж оқытушыларына қосымша көмек ретінде қолданылады
Материалды ашып қарау
ТақырыбыОрыс тілі сабағында деңгейлеп, саралап оқыту технологиясын қолдана отыра, оқушылардың түйінді құзыреттіліктерін қалыптастыру Орыс тілі сабағында деңгейлепсаралап оқыту технологиясын қолдана отыра, оқушылардың түйінді құзыреттіліктерін қалыптастыру ҚР Президенті Н.Назарбаев «Қазақстан-2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты атты Жолдауында тәуелсіздіктің үшінші онжылдығына қадам басып жатқан кезеңдегі ел дамуының негізгі басымдықтарын айқындап берді. Олардың қатарында еліміздің білім беру жүйесін дамыту мәселесі де қаралған. Әлемдік білім беру кеңістігіне ену мақсатында қазіргі кезде еліміздің білім беру жүйесіне көптеген өзгерістер енгізілуде. Осыған орай еліміздегі мектептерде оқу үрдісіне инновациялық педагогикалық технологияларды енгізу белсенді түрде қолға алынып жатыр. Елімізде қолданылып жүреген технологиялар қатарында шетел тілін оқытуда деңгейлеп-саралап оқыту технологиясының маңызы зор.[1]Деңгейлеп саралап оқыту технологиясының дидактикалық, педагогикалық, писихологиялық негіздемесі С.Рубинштейн, Л.С.Выготскийдің, В.В.Давыдов, Л.В.Занков, Ю.К.Бабанский, Б.П.Беспалько, В.М.Монахов т.б. ғалымдардың ғылыми-теориялық идеяларына негізделіп жасалған.Ж. Қараев және Б. Кобдикованың еңбектерінде де деңгейлік оқыту әдістемесі туралы көптеген мәліметтер кездестіруге болады. Бүгінгі таңда Ж. Қараевтің оқытуды дербестендіру мен деңгейлік дифференциалдау технологиясы пәнге деген қызығушылықты арттыратын технология ретінде танылды. «Деңгейлеп саралап оқыту технологиясының» негізгі идеясы оқытуды ізгілендіру мен демократияландыру жағдайында оқушыны өздігімен даму бағдарын анықтап, дамитын және өздігінен дұрыс шешім қабылдай алатын, өзін-өзі тәрбиелеуші тұлға ретінде қалыптастыру болып табылады.[2] Бұл технологияның ең басты мақсаты – сынып оқушыларын «қабілетті», «қабілетсіз» деген жіктерге бөлінуін болдырмау. Сабақта қандай оқушы болмасын, жақсы оқитынына қарамастан жұмысты I деңгейден бастап орындайды. I деңгей тапсырмаларымемлекеттік стандарт бойынша анықталған ең төменгі шек. Сондықтан оны әрбір оқушы меңгеруі тиіс.Бұл деңгей оқушыға өзінің қызығушылығы мен қабілетін ескере отырып, уақытымен күшін дұрыс пайдалануына мүмкіндік береді. I деңгейді орындаған оқушы «3» деген бағамен, бағаланады. Әрбір оқушы I деңгейдегі тапсырмаларды орындауға міндетті және одан жоғары деңгейдегі тапсырмаларды да орындауға құқылы. Осы тұрғыдан алғанда «үлгерімі төмен» оқушылар жақсы оқитын оқушылар қатарына ілесе алмай жатса не істеуге болады? – деген сұрақ туындайды. I деңгейден аса алмай жатқан оқушыларға орындап үлгере алмай қалған тапсырмаларын үйде орындауға беру керек. Деңгейлеп, саралап оқыту технологиясының екінші бір тиімді жағыоқушылардың дүниежүзілік білім жүйесінде қолданылатын рейтинг – ұпай-балл жинау әдісіне баулу.Деңгейлік тапсырмалар рейтинг, ұпай-балл жинау әдісімен бағаланатынын ескерсек, оқушылардың сабақ өткенне кейін де сол тапсырмаларда жіберген қателіктеріне, тапсырмаларды орындау барысында қолданған тәсілдеріне анализ жасап, қателіктері мен кемшіліктерін анықтай білуге мүмкіндік береді. Келесі тапсырмаларды орындауда оқушы неғұрлым көбірек ұпай жинау үшін ізденіп мұғалімнен, сыныптастарынан, қосымша материалдардан білім жинайды.[3] Даралап – саралап оқытудың маңыздылығы: 1.Сынып оқушыларын жаппай жұмыс істеуге әкеледі.3.Әркім өзінің білім деңгейін біліп, оны дамытуға тырысады.4.Қиындықтарды жеңе білуге дағдыланады, пәнді оқып үйренуге қызығушылығы пайда болады.Даралап-саралап оқытуда күтілетін нәтиже:1. Алдына қойған мақсатына жете алатын оқушы тәрбиелеу.2. Әр оқушы өз білім деңгейін, мүмкіндігі, іскерлігін біліп ғана қоймай оны дамытады.3. Өз бетімен ізденіс дағдыларын шығармашылық қабілетті жетілдіретін, шығармашыл тұлға қалыптастыру. [2]1.Деңгейлеп оқыту әр оқушыға өз мүмкіндіктерін барынша пайдалана отырып білім алуына жағдай жасап, мүмкіндік береді.2.Деңгейлеп оқыту әртүрлі категориялардағы балаларға бірдей зейін аударып ,олармен саралай жұмыс істеуге мүмкіндік береді.3.Деңгейлеп -саралап оқыту құрылымында білім игерудің негізгі үш деңгейі қарастырылады: ең төменгі деңгей (минималды базалық), бағдарламалық, күрделенген деңгей.Оқушының жеке тәжірибесіне негізделген оқыту технологиясы тиімді де нәтижелі болу үшін:-жеке тұлға ерекшеліктеріне;-психикалық даму ерекшеліктеріне (есте сақтау, қабілетінің ерекшелігіне, ойлау, қабылдау, зейін еркшелігіне, өзінің эмоциясын басқара білуіне);-пән бойынша білімді игеру деңгейіне оқушының білімімен іс-әрекет тәсіліне назар аударып, көңіл бөлу керек.[4]4. Шығармашылық деңгей. Бұл деңгейдегі тапсырмаларды орындау барысында оқушы таза өзіндік дағдысын, білім сапасының дамуын қамтамасыз етеді. [3]Өзге тілді аудиторияда жаңашаландырып жаңғырта оқытудың деңгейлік әдістемесінің негізін қалаған профессор Қ. Қадашеваның зерттеуінде де жаңалықтар өте көп берілген.Қ.Қадашева «Жаңаша жаңғыртып оқытудың ғылыми әдістемелік негіздері» атты ғылыми зерттеу жұмысында деңгейлеп оқыту мәселесінің теориясын жан-жақты талдап, ашып берген. Ғалым шетел тілін меңгертудің ең тиімді жолыүш деңгейде оқыту деп санайды. Олар бастапқы деңгей, негізгі (базалық) деңгей, жоғарғы (жалғастырушы) деңгей. Әрбір деңгейдегі тыңдалым, сөйлеу, оқылым, жазылымның көлемі қандай болу керектігін, нені меңгерту керек екендігін анықтаған. Мақсатқа жету әрбір деңгейді жете меңгерумен байланысты, ол табысқа жетудің бағытын анықтап береді. Бастапқы деңгейде үйренушінің білімі өте аз, сондықтан мұғалім маңызды рөл атқарады. Бастапқы деңгейдетанымын, логикасын тексеруге арналған қарапайым сұрақтар арқылы тілдік негіз жасалады. Таңдалған тілдік материалдар арқылы тіл үйренушілер өз бетінше қысқа диалог, сипаттау құра алатындай лексикалық, грамматикалық тіркесімді болу керек. Бұл кезеңде бірнеше мағына беретін сөздерді енгізу тиімсіз.Аралық деңгейде – грамматика және сөйлеу дағдысы бойынша аталған білімін әрі қарай жетілдіруде сөйлеу жағдаяттық және тақырыптық сөйленіске жаттықтыру ойластырылады. Мұнда негізінен сөйлеу дағдысы мен ептілікті дамыту дағдысы қойылады.Жалғастырушы сатыдасөйлеу әрекеті түрлерінде дағды мен ептілікті мейлінше жетілдіру мақсаты орындалады. Мұнда негізінен дербес бедсенді сөйленіс ең басты тапсырма ретінде орын алады.[5]Деңгейлеп оқыту идеясының авторы Н.П.Гузик сыныптағы оқушыларды да, соған сәйкес оқу бағдарламаларын да А, В, С – үш деңгейге бөлуді ұсынады.«А» - бағдарламасындағы тапсырмалар базалық стандарт түрінде белгіленеді. Оларды орындай отырып оқушы пән бойынша қайталау деңгейінде нақты материалды меңгереді. Материалды алғашмеңгеру жұмыстарының бұл деңгейінің өзіндік ерекшеліктері бар. Ол материалды сан рет қайталануын, мағыналық топтарды бөлу, негізгі ойды табу дағдысын, есте сақтау тәсілдерін білуді т.с.с. талап етедіВ» - бағдарламасын орындамас бұрын «А» бағдарламасындағы тапсырмаларды әрбір оқушы орындауға міндетті. «В» - бағдарламасын қолдануға арналған тапсырмаларды орындау үшін қажет, ол оқушыларды оқу, ой-әрекетінің арнайы тәсілдерін меңгеруін қамтамасыз етеді. Сондықтан бұл бағдарламаға бірінші деңгейдегі материалды кеңейтетін, негізгі білімді дәлелдейтін, суреттейтін, нақтылайтын ұғымның қолданылуы мен жұмыс істеуін көрсететін қосымша мәліметтер енгізіледіС» - бағдарламасы қосымша оқу-әдістемелік әдебиеттерден алынған тапсырмалардан тұрады.[5] Қорытындылай келе, шетел тілін оқыту процесінде деңгейлепсаралап оқыту технологиясы оқушылардың білім сапасын арттырудың негізгі кепілі болып табылады.Деңгейлеп-саралап оқыту технологиясы бойынша әр оқушының жеке қабілеттері ескеріліп, оқушыға қабілеті жететін саласынан дарынын ашуға мүмкіндік береді. Оқушыларға өз бетінше білімін жетілдіруге, шығармашылық қабілеттерін дамытуға жағдай жасаладыОқушылар меңгерудің әр кезекті деңгейіне өтіп отырған сайын оларда оқуға деген ынта, мотив, белсенділік, білік пен дағды өсіп отырады.

Қолданылған әдебиеттер1. К.Ж. Бұзаубақова. «Инновациялық педагогика негіздері» Алматы, 2009 ж.2М.М.АтажановаОрыс тілі сабағында саралап,деңгейлеп оқыту әдісінің ерекшелігі.// Орыс тілін оқыту әдістемесі – 2015.- №1(63)3Бітібаева Қ. Қазақ әдебиетін оқыту әдістемесі. – Алматы, 1999.4 .Мектеп” Республикалық ғылымиәдістемелік, педагогикалық журнал. №03/54 Мырзалиева Ұ.Ш. 2008ж

Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Ахмурзаев Жексенбай Жасузакович
Жарияланған уақыты:
2019-09-19
Категория:
Русская литература
Бағыты:
Барлығы
Сыныбы:
Барлығы
Тіркеу нөмері:
№ C-1568890653
2222
333
444
555
666
7
888
999