Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Психология
Материал жайлы қысқаша түсінік: студенттерге
Материалды ашып қарау
Аударма Студенттердің психологиялық әл-ауқатының өзгерістеріМемлекет пен қоғам жастарды қоғамға тарту үшін тиісті жағдайлар жасауы тиіс. Бұл істе білім беру жүйесіндегі әлеуметтендіру үдерісі маңызды болып табылады. Білім беру үдерісінде студент жастардың психологиялық әл-ауқатының өзгерістері үрдісінің қазіргі жай-күйін зерттеудің өзектілігі шығады. Білім беру процесі деп өскелең ұрпаққа білім мен әлеуметтік-рухани құндылықтарды беру арқылы социумға бейімделуге көмектесетін құбылысты айтамыз.Ресейдегі ғылыми әдебиетте жастар мәселесі ХХ ғасырдың басынан бастап ғана қарала бастады. Біздің ойымызша, жастар топтарын зерделеудің бес кезеңін бөліп көрсетуге болады. Бірінші кезең революцияға дейінгі уақытты қамтиды. Осы уақытта оқушы мен студент жастардың мәселелері, студенттердің тұрмыстық және материалдық жағдайы мәселелері, өндірісте және тұрмыста жұмысшы-жасөспірімдердің жағдайы, "Әкелер мен балалар" проблемалары туралы мақалалар пайда болады. Екінші кезең XX ғасырдың 20-жылдарына жатады: Еңбек және жастарды тәрбиелеу мәселелері зерттелді. Үшінші кезең XX ғасырдың 30-шы жылдардың ортасына келеді. Жастар бұл кезеңде социалистік тәрбие объектісі ретінде қарастырыла бастады. Жастарды зерттеудің төртінші кезеңі ХХ ғасырдың 60-шы жылдарына келеді. Студент жастар - бұл жалпы мақсаттары мен қажеттіліктері бар нақты тарихи жағдайлардағы бір жастағы жастар тобы.Қоғам теориясы тұрғысынан қарастырылатын студент жастардың психологиялық әл-ауқатының өзгерістері деп біз осы топтың қоғамдық қатынастар жүйесіне қосылуын түсінеміз, оған әлеуметтік-жеке қасиеттер мен әлеуметтік белсенділікті бөліп береміз. Бұл жағдайда қоғамның құрамдас бөлігі болып табылатын білім институты жастарға әлеуметтік белгілер беретін субъект болып табылады. Студенттік жастар өздерінің білімі мен әлеуметтік белсенділігі арқылы осы қоғамның құндылықтарын жаңғыртады.Студент жастардың психологиялық әл-ауқатының өзгерістері мен әлеуметтенуі: 1) осы әлеуметтік топтың қоғаммен және оған әртүрлі әлеуметтік топтардың стихиялық әсері барысында стихиялық өзара іс-қимылы; 2) білім беру барысында студенттерге мақсатты ықпал ету; 3) ұлдар мен қыздардың өзін-өзі дамыту және өзін-өзі тәрбиелеу процесінде жүреді.Рухани-адамгершілік әлеуметтену студент жастардың білім беру процесінде берілетін әлеуметтік тәжірибені меңгеру прогресінде қалыптасатын құндылық бағдарларын меңгеруден тұрады. Бұл күрделі және қарама-қайшы әлеуметтік-тарихи процесс, ол студенттер сияқты топтың жеке қасиеттерінің жалпыланған нәтижесі және олардың социумда қабылданған әлеуметтік-рухани құндылықтармен өзара әрекеттесуі ретінде қалыптасады. Осылайша адамгершілік танымда жеке және жалпы, жеке және қоғамдық, объективті және субъективті диалектика көрінеді. Қазіргі жағдайда студент жастардың рухани-адамгершілік әлеуметтенуі саналы, ұйымдастырылған процесс ретінде ғана табысты болуы мүмкін, ал бұл білім беру процесінсіз мүмкін емес.Қазіргі кезеңде студент жастарды әлеуметтендіру процесінде білім мен әлеуметтік белсенділіктің рөлі артып келеді. Білім студент жастардың рухани-адамгершілік әлеуметтенуінің шынайы мүмкіндігі болып табылады. Қоғамның нормалары мен құндылықтарын білу жастар түсінген кезде және жасөспірімдер мен қыздардың практикалық қызметінде (әлеуметтік белсенділікте) қолданылуы мүмкін кезде құндылыққа айналады. Рухани-адамгершілік әлеуметтендірудің негізін этикалық білім құрайды. Рухани-адамгершілік әлеуметтендірудің табыстылығы білім бірлігі мен мінез-құлық тәжірибесіне байланысты, бұл әлеуметтік белсенділікте көрінеді. Студенттердің әлеуметтік-рухани құндылықтарды меңгеру механизмі-сыртқы әлеуметтік факторлар мен аталған топ өкілдерінің өзіндік белсенділігі өзара әрекеттесетін екіжақты процесс. Студенттік жастардың рухани-адамгершілік әлеуметтенуі деп біз объективті және субъективті факторлар қатысатын тұтас, көпжақты процес. Студент жастардың әлеуметтік белсенділігі мен психологиялық әл-ауқатының өзгерістері - бұл әлеуметтік топтың басқа да әлеуметтік топтармен өзара іс-қимылы, олардың мақсаты қоршаған ортаны өзінің оң құндылықтарына сәйкес өзгерту болып табылады. Білім деп біз білім беру процесінде игеретін ақпаратты түсінеміз. Білім оң және теріс әлеуметтік белсенділікте көрінеді. Білім - бұл аспаптық және терминалдық құндылық болуы мүмкін әлеуметтік-рухани құндылық. Құндылық деп біз адамның қажеттіліктерін, мүдделері мен мақсаттарын қанағаттандыратын қоршаған әлем заттары мен құбылыстарының қасиеттерін субъективті бағалауды түсінеміз. Қоғам өскелең ұрпаққа әлеуметтік-рухани құндылықтарды беруге мүдделі. Оларға кәсіби білім, мамандық, отбасы, саяси және адамгершілік құндылықтар сияқты құндылықтарды жатқызуға болады. Әлеуметтік-экономикалық реформалар жағдайында әлеуметтену мәселелерін зерттеу студент жастардың психологиялық әл-ауқатының өзгерістері процесімен байланысты туындайтын қайшылықтарды анықтау үшін және оларды шешудің ғылыми негізделген жолдары мен әдістерін табу үшін маңызды мәнге ие. Әлеуметтену процесінің қазіргі жағдайы стихиялық факторлардың күшеюімен байланысты. Бұл жағдайда оқу орнының рөлі артады, өйткені білім беру институты жас ұрпақты әлеуметтендірудің шешуші факторына айналды. Білім беру үдерісінде студенттерді психологиялық әл-ауқатының өзгеру механизмі келесі элементтерді қамтиды:- қоғамның нормалары мен құндылықтарын білу;- берілген сыртқы нормалар мен құндылықтарды бағдарлау;- интериоризация, яғни сыртқы нормалар мен құндылықтардың бір бөлігін ішкі сипаттамаларға айналдыру;- студенттердің әлеуметтік белсенділігі.Болашақта білім беру процесі студенттерге тек қазіргі күннің ғана емес, сонымен қатар болашақтың да әлеуметтік-рухани құндылықтарын, сондай-ақ әлем құбылыстарының білімін беруі тиіс. Білім беру үрдісінің өзінде әдіснамалық принциптерді ауыстыру орын алуы тиіс.Мына ұсынылған қағидаттар студент жастарды әлеуметтендіру үшін білім беру процесінде пайдаланылуы мүмкін:- білім беру жүйесінде үнемі білім жаңартылуы тиіс;- жастарға қоршаған орта туралы түсініктерді қалыптастыру қажет;- студенттік құндылықтар жүйесінде бағдар алуды үйрету керек;- студент жастардың командада жұмыс істеуіне жағдай жасау қажет.Жастар өз уақытының мүдделері мен қажеттіліктері тұрғысынан әлеуметтік-рухани құндылықтарды өзгертеді. Жастар өз өмірінде басшылыққа алатын құндылықтар жүйесі бүкіл қоғамның ісі болып табылады. Қоғам осы топтың іс-әрекетінің жалпы қабылданған мінез-құлық нормаларына сәйкестігін және әлеуметтік-рухани құндылықтардың сәйкес келуін талап етеді. Әлеуметтік-рухани құндылықтардың бірі білім беру болып табылады. Білім берудің практикалық мәні айқын, өйткені ол құндылық-мақсат, құндылық-құрал ретінде болуы мүмкін. Бұл айырмашылық білім беру функциялары тұрғысынан кәсіби, гуманистік және әлеуметтік деп бөліп қаралады. Барлық уақытта білім алуға, сондай-ақ алған білімдерін өз мәртебесін өзгерту үшін пайдалануға ұмтылған жастар болады. Жастарды әлеуметтендіру мен психологиялық әл-ауқатының өзгерістері үдерісіне мынадай факторлар тікелей әсер етеді: дәстүрлі қоғамдық және мемлекеттік институттары рөлінің өзгеруі; жалпы маңызды мемлекеттік идеологияның болмауы; мақсатты тәрбие жұмысының болуы; тұтас жастар саясатын қалыптастыру; адамгершілік басымдықтар жүйесінің қалыптасуы; бұқаралық ақпарат құралдарының дамуы; үлкен ақпарат ағынының пайда болуы; жалпы пайдаланудағы жаңа компьютерлік желілердің дамуы.Білім беру процесінде студент жастарды әлеуметтендіру механизмі келесі деңгейлерден тұруы мүмкін:білім мен нормаларды, қоғамның рухани құндылықтарын беру;оң тарапқа еліктеу үшін жағдай жасау;білім мен нормаларды, қоғамның әлеуметтік-рухани құндылықтарын интериоризациялау;студенттердің оң әлеуметтік белсенділігіне жағдай жасау;

































































Социализация студенческой молодежи в образовательном процессе
  • Автор :Василенко Оксана Витальевна
  • Публикация в журнале «Психологический журнал»
  • Чувашский государственный университет им. И.Н. Ульянова
  • Государство и общество должны создать соответствующие условия для приобщения молодежи к ценностным ориентациям. В этом деле большая роль отводится процессу социализации в системе образования. Этим определяется актуальность изучения современного состояния процесса социализации студенческой молодежи в образовательном процессе. Под образовательным процессом мы понимаем явление, которое помогает адаптироваться подрастающему поколению в социуме посредством передачи знаний и социально-духовных ценностей.В отечественной научной литературе молодёжная проблематика стала рассматриваться только с начала XX века. На наш взгляд, можно выделить пять периодов в изучении такой группы, как молодежь. Первый период охватывает дореволюционное время. В это время появляются статьи о проблемах учащейся и студенческой молодёжи, о проблемах быта и материального положения студенчества, о положении рабочих-подростков на производстве и в быту, о проблемах «отцов и детей». Второй период относится к 20-м годам XX века: изучаются проблемы труда и воспитания молодёжи. Третий период приходится на середину 30-х годов XX века. Молодёжь стала рассматриваться на этом этапе как объект социалистического воспитания. Четвёртый период изучения молодёжи приходится на 60-е годы XX века. На этом этапе основнымиСтуденческая молодежь — это группа молодежи одного возраста в конкретных исторических условиях с общими целями и потребностями, которая в отличие от других молодежных групп может характеризоваться особенностями протекания процесса социализации в образовательном процессе.Под социализацией студенческой молодежи, рассматриваемой с точки зрения теории общества, мы понимаем включение данной группы в систему общественных отношений, наделяя ее социально-личностными свойствами и социальной активностью. Субъектом, наделяющим молодежь социальными признаками, в этом случае выступает институт образования, который является составной частью общества. Студенческая молодежь в своих знаниях и социальной активности воспроизводит ценности данного общества.Социализация молодежи происходит в процессе: 1) стихийного взаимодействия данной социальной группы с обществом и в ходе стихийного влияния на нее различных социальных групп; 2) целенаправленного воздействия на студентов в ходе образования; 3) саморазвития и самовоспитания юношей и девушек.Духовно-нравственная социализация состоит в овладении ценностными ориентациями, формирующимися в прогрссе усвоения студенческой молодежью социального опыта, передаваемого в образовательном процессе. Это сложный и противоречивый социально-исторический процесс, который формируется как обобщенный результат индивидуальных свойств такой группы, как студенчество, и их взаимодействий с социально-духовными ценностями, принятыми в социуме. Именно таким образом в нравственном познании объективно проявляется диалектика единичного и общего, индивидуального и общественного, объективного и субъективного. Духовно-нравственная социализация студенческой молодежи в современных условиях может быть успешной лишь как сознательный, организованный процесс, а это невозможно без применения образовательного процесса.На современном этапе возрастает роль знания и социальной активности в процессе социализации студенческой молодежи. Знания являются реальной возможностью для духовно-нравственной социализации студенческой молодежи. Знание норм и ценностей общества становится ценностью тогда, когда оно понято молодежью и может быть использовано в практической деятельности (социальной активности) юношами и девушками. Основу духовно-нравственной социализации составляют этические знания. Успешность духовно-нравственной социализации зависит от единства знаний и опыта поведения, что проявляется в социальной активности. Механизм усвоения студенчеством социально-духовных ценностей — двусторонний процесс, в котором взаимодействуют внешние социальные факторы и собственная активность представителей данной группы. Под духовно-нравственной социализацией студенческой молодежи мы понимаем целостный, многосторонний процесс, в котором участвуют как объективные, так и субъективные факторы. Социальная активность студенческой молодежи — это взаимодействие данной социальной группы с другими социальными группами, целью которых является изменение окружающего мира в соответствии со своими позитивными ценностями. Под знаниями мы понимаем информацию, которой овладеваем в процессе образования. Знания проявляются как в позитивной, так и негативной социальной активности. 2. Образование - это социально-духовная ценность, которая может быть как инструментальной, так и терминальной ценностью. Диссертационное исследование включает рассмотрение ценностной проблематики. Под ценностью мы понимаем субъективную оценку свойств предметов и явлений окружающего мира, которые удовлетворяют потребности, интересы и цели человека. Общество заинтересовано в передаче подрастающему поколению социально-духовных ценностей. К ним можно отнести такие ценности как профессиональное образование, профессию, семью, политические и нравственные ценности. Одной из форм усвоения социально-духовных ценностей является институт образования.Современное состояние процесса социализации свидетельствует об усилении стихийных факторов. В этих условиях роль высшей школы возрастает, т.к. институт образования становится решающим фактором социализации молодого поколения. Механизм социализации включения студенчества в образовательном процессе включает следующие элементы:- знание норм и ценностей общества;- ориентация на внешние заданные нормы и ценности;- интериоризация, т.е. преобразование части внешних норм и ценностей во внутренние характеристики;- социальная активность студенчества.В перспективе процесс образования должен передавать студенчеству социально-духовные ценности не только современного дня, но и будущего, а также знания функционирования явлений мира. В самом образовательном процессе должна произойти замена методологических принципов.Предложенные далее принципы могут быть использованы в образовательном процессе для социализации студенческой молодежи:- в системе образования постоянно должны обновляться знания;- необходимо формировать у юношей и девушек представления об окружающем мире;- студенчество нужно учить ориентироваться в системе ценностей;- необходимо создавать условия для работы студенческой молодежи в команде.Итак, исследование процесса социализации студенческой молодежи в образовательном процессе может быть продолжено в рамках междисциплинарного синтеза.

    На процесс социализации молодежи напрямую влияют следующие факторы: изменение роли традиционных общественных и государственных институтов общества; отсутствие общезначимой государственной идеологии; наличие целенаправленной воспитательной работы; формирование целостной молодежной политики; становление системы нравственных приоритетов; развитие средств массовой информации; появление огромного потока информации; развитие новейших компьютерных сетей общего пользования.Механизм социализации студенческой молодежи в образовательном процессе может состоять из следующих уровней:передача знаний и норм, социально-духовных ценностей общества;создание условий для ориентации на положительный пример;интериоризация знаний и норм, социально-духовных ценностей общества;создание условий для позитивной социальной активности студенчества;











































































    Материалды жүктеу (Скачать)
    Авторы:
    Гүлжазира Габдкаримова
    Жарияланған уақыты:
    2019-10-31
    Категория:
    Әлеуметтану
    Бағыты:
    Мақала
    Сыныбы:
    Басқа
    Тіркеу нөмері:
    № C-1572496048
    2222
    333
    444
    555
    666
    7
    888
    999