Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Қазақстан тарихы 7-сынып "Бақылау жұмыстары".
Материал жайлы қысқаша түсінік: жас ұстаздарға
Материалды ашып қарау
7 сынып. 2015-2016жТүрік қағанаты құрылды:VI ғасырдың ортасында.Түрік қағанаты күшейе бастады: Аварларды талқандаған соң.Аварларды талқандаған түрік қағандары: Бумын, Мұқан.552-554 жылдары билік құрған Түрік қағаны: Мұқан.Қытайлар жылына 100 мың тең жібек матасын төлеп тұрған Түрік қағаны: Мұқан.Мұқаннан кейінгі Түрік қағаны: Тобо.Түрік қағанаты Солтүстік Кавказ бен Қара теңіздің солтүстік жағалауына дейін үстемдік етті: VI ғасырдың 70-жылдарында.Түрік қағанаты эфталиттерді бағындырды: 563-567 жылдары.Түрік қағанаты ыдырады: VII ғасырдың басында.Батыс Түрік қағанатының солтүстік-батысындағы шекарасы: Еділ, Кубань өзендерінің төменгі ағысы.Батыс Түрік қағантының алғашқы кездегі қағаны: Тардуш (Дато).Батыс Түрік қағанатында селифтер есеп беріп отырды: Жасауылдарға.Батыс Түрік қағанатында дулулар мен нушебилер арасындағы тартыс: 640-657 жылдары.634 жылы Батыс Түрік қағанатында нушебилердің қолдауымен билікке келген: Ешбар Елтеріс. VII ғасырдың аяғы мен VIII ғасырдың басында Таң империясына нәтижелі соғыс жүргізген түргеш тайпасының қағаны: Үшлік.704 жылы Үшлік жеңеді: Қытайларды.Шығыс түріктер Монғолияда өзі мемлекетін қалпына келтіреді: 682 жылы.Шығыс Түрік қағанатының алғашқы қағаны: Елтеріс Құтлық.Шығыс Түрік қағанаты өмір сүрді: 682-744 жылдары. (Орталық Азия, Шығыс Түркістан).Шығыс Түрік қағанатын дәуірлетіп, Қытаймен тиімді шарттарға қол жеткізген қағандар: Білге қаған, Күлтегін.Түркі халқының жауынгерлік даңқын асқақтатқан Шығыс Түрік қағанатының даңқты қолбасшысы: Тоныкөк.Батыс Түрік қағанатында жергілікті жердегі қағанның негізгі тірегі: Бектер.Түрік қағанатында салықтың «қанмен өтейтін» түрін өтеді: Әскери міндетті атқарушы майданнның алғы шебіндегілер.Батыс Түрік қағанатында іс-қағаз құжаттарында ролі басым болды: Соғдылықтардың.Түріктер жаппай отырықшылана бастады: VII ғасырдың басында.Түріктер қала жұрттарынан көзелер табылды: Қытай мен Византияның.Түргештер туралы алғашқы дерек: «Күлтегін».Түргеш қағаны Сұлу орданы көшіреді: Тараз қаласына.



































































































































































Түргеш қағанаты кезінде Жетісу жеріндегі ішкі қайшылықтарды пайдалануға тырысқан: Шығыс Түрік қағанаты.Сұлу қаған 717 жылы сәтті сапар жасады: Тан империясына.Сұлу қаған шығыстағы саяси жағдайын жақсартады: Шығыс Түрік қағаны және Тибет патшасымен құда болу арқылы.Сұлу қаған арабтарға қарсы күресін пайдаланды: Орта Азиядағы халықтардың.Түргеш қағанатының тәуелсіздігін ұстап отыру үшін үш жақты күрес жүргізген қаған: Сұлу.Сұлу қаған 737 жылы Тоқарстанда арабтарға соққы беруде бірлесті: Қарлұқтармен.Навакет қаласында қолбасшы Баға тарханның опасыздығынан қаза болады: Сұлу қаған.720-721 жылы Соғды жеріндегі арабтарды қуып шығып жеңіске жеткен Сұлудың әскербасы: Құли шор.Сұлудың орнына Түргеш қағаны болды: Тұқарсан Құтшар.Түргеш қағанатының әлсіреу себебі: 20 жылға созылған сары және қара түргештердің арасындағы тала-тартыс.748 жылы Түргеш қағанатының астанасы Суябты жаулап алады: Қытай империясы.Түргеш қағанаты әлсіреді: Жыпыр қағанның (749-753 жж) кезінде.704-756 жылдар аралығында Таразда соғылған теңге: Түргеш теңгесі.Орта Азияда өмір сүрген иран тілдес халық: Соғдылар.Соғдылардың ежелден мекендеген өңірі: Зеравшан мен Қашқадария өзендерінің алабы.VI-VIII ғасырларда Жетісуға қоныс аударғандар: Соғдылықтар.VII ғасырда Жетісуда болған қытай саяхатшысы Сюань Цзянь жазбасы бойынша Соғды аталған ел: Шу өзенінен Кушанияға дейін.«Соғдылықтардың ішінде түрікше сөйлемейтіндері жоқ» деп жазды: Махмұд Қашқари.Қарлұқ қағанаты өмір сүрді: VIII-X ғасырлар аралығында.Қарлұқтардың түріктермен түбі бір екендігі жайлы мәлімет кездеседі: Араб-парсы деректерінде.Араб тарихшысы әл-Марвазидың хабарлауынша қарлұқтардың құрамында болған тайпа саны: Тоғыз.Қарлұқ тайпаларының негізгі топтасқан жерлері: Алтай тауынан Балқаш көліне дейінгі аралық.Қарлұқтардың Шығыс Түрік қағанатының құрамында болғандығы жайлы дерек: «Күлтегін».Самани әулеті «ғазауат соғысын» жариялап басып алған қала: Испиджаб.Саманилер қарлұқтардан басып алған қала: Тараз.Қарлұқ қағанатының көпшілік ақсүйек-шонжарлары тұрған екінші астанасы: Баласағұн.Саманилерге қарсы күресті жүргізген Білге Күл Қадыр ханның балалары: Базар Арслан, Оғұлшақ.940 жылы Баласағұн қаласынбасып алып, Қарлұқ қағанатын талқандайды: Қашғардың түрік билеушілері.Сатұқ Боғра ханның кезінде ислам дінін қабылдай бастайды: Қарлұқтар.Мал шаруашылығымен айналысатын қарлұқтар жайлады: Алтай, Жоңғар Алатауларын.Аталар зиратының басына тастан жасалған балбал мүсіндер қою кең тараған: Қарлұқтарда.VII ғасырда Батыс Жетісуды мекендеген оғыз тайпалары құрамында болды: Түрік қағандығының.Оғыз сөзінің пайда болу мағынасы: «Уыз» сөзі, «садақтың оғы».Оғыздар Жетісу және Ыстықкөл мен Шу өзенінің аралығында басқа түрік тілдес тайпалармен қатар тұрғандығын айтқан: Махмұд Қашқари.Оғыздардың құрамына кірген Сырдария, Арал маңының, Каспий бойындағы тілі жағынан түріктене бастаған тайпалар: Үнді-еуропалықтар, финн-угорлар.Қытай деректері бойынша оғыздардың құрамындағы тайпалар: Байандүр, имур, қайлар.Оғыздарда жабғу әйелдеріне берілген атақ: «Қатын».Оғыз қоғамындағы рөлі зор болған: Әскербасылар.Оғыз шонжарларының кеңесі: «Қаңқаш».«Оғыз қаған Ұлығ құрылтай шақырды» деп жазылған: «Оғызнама».Оғыздарда жабғу сайлағанда артықшылыққа ие қаған ұлдары: «Боз оқ».Оғыздардың құрамындағы тайпалық және рулық бөлімшелер: «Бой», «оба», «көк».Оғыздар жеңіп, өздеріне қаратқан Еділ мен Жайық аралығындағы тайпа: Печенегтер.Оғыздарды қызықтырған Еуропаны Азиямен байланыстыратын сауда жолы: Маңғыстау мен Үстірт, Еділ бойымен өтетін.985 жылы оғыздармен одақтасып бұлғарларға жорық жасаған орыс кінәзі: Владимир.Оғыздардың жағдайының нашарлағанын пайдаланып салжұқтар басып алған қала: Жент. Оғыз мемлекетін құлатты: Қыпшақтар.Оғыздар мал өнімдерін айырбас саудада пайдаланды: Орта Азия, Қытаймен.Оғыздардың отырықшылықта болғандығын дәлелдейтін қалалар: Жанкент, Жент, Жуара.Махмұд Қашқаридың жазбаларындағы оғыздардың Сырдарияның орта ағысындағы қалалар: Сүткент, Фараб, Сығанақ.







































































































































































«Түрік қолөнердің барлық түрін өзі істейді...қару, жебе, ер-тұрман, қорамсақ, найза жасайды» - деп жазған: әл-Жахиз.VII ғасырдың ортасына қарай қимақтар көшеді: Алтайдың солтүстігі, Ертіс өңірі.Парсы тарихшысы Гардизидің жазуынша қимақтардың құрамындағы тайпа саны: Жеті.Қимақтардың Қазақстан жеріне қоныстана бастағаны туралы айтылады: Араб жазбаларында.766-840 жылдары қимақтар қоныстанады: Батыс Алтай, Тарбағатай мен Алакөл ойпатына.840 жылы Ұйғыр қағанаты ыдырағаннан кейін қимақ тайпалар бірлестігіне енген тайпалар: Эймур, байандур, татар.Қимақ қағанаты алып жатқан территория: Қазақстанның солтүстік-шығысы, орталық аймағы.Қимақ қағанатында қағаннан екі саты төменгі атақ: «Ябғу».Қимақтардың жеке тайпа көсемдері: «Шад-түтік».Қимақ шонжарларына берілген атақ: «Ұлы қаған», «кіші қаған», «ябғу шад».Малы аз, көшіп-қонуға мүмкіндігі жоқ қимақтарды Махмұд Қашқаридың айтуынша: «Жатақтар» деп атаған.Қимақтар басып алған Шығыс Түркістандағы тоғыз-оғыздардың шекаралық қаласы: Жамлекес.«Шаруалар өзі мырзаларының малын бақты, ... қысқа арнап қимақтар қой, жылқы етін сүрлеп алады» - деп жазды: Гардизи.Қимақтарда жерлеуге байланысты салт: Мәйітті өртеген.ІХ-Х ғасырларда қимақтар ежелгі түрік жазуымен жазғандығын көрсетеді: Қола айналардағы жазу.Ибн Хақан әл-Қимақи атанған қимақ қағаны: Жанақ.Иран, Византия елдеріне елші жіберген түрік қағаны: Иштеми.Сырдария бойынан табылған теңгелер: Кангу Тарбан бірлестігінің.Дың ескерткіштерінің басым болған кезі: Қарлұқ қағанатының дәуірі.Дың құрылыстарының көп сақталған жылы: Орталық Қазақстан, Жетісу, Тарбағатай, Маңғыстау.Балбал тастардың орхон жазуындағы атауы: «Балбық».Балбал тастар көпкездесетін өңір: Орталық Қазақстан, Жетісу.Көне түрік жазуы: Руналық.«Отыз ұланның адал достары! Мешін жылы елде, жиырмала (елі)» - деген жазу кездеседі: «Талас» жазуында.Көне түрік жазуы бүкіл халық игілігіне айналған уақыт: VIII-IX ғасырлар.Түрік жазуымен қатар қолданылған жазу: Соғды жазуы.Түріктердің жазба әдебиеті дүниеге келген уақыт: VIII ғасырда.«Оғызнама» парсы тіліне аударылды: VI ғасырда.«Оғызнама» ІХ ғасырда араб тіліне аударылды.ХІІІ ғасырдың бірінші жартысында «Оғызнаманың» ескі нұсқасын жазып қалдырған тарихшы: Рашид ад-Дин.Х ғасырдың орта кезінде Жетісу аймағы мен Шығыс Түркістанның бір бөлігінде өмір сүрген мемлекет: Қарахан.Қарахан мемлекеті осы қағанаттың ыдырауы негізінде құрылды: Қарлұқ.Саманилерден қолдау тауып Оғұлшақты жеңіп Қархан мемлекетін құрады: Сатұқ Боғра.Қарахан мемлекетінің құрылуына басты рол атқарған тайпа: Қарлұқ.Қарахан мемлекетінің ханның ұрпақтары: Тегіндер, ілік хандар, бектер, нөкерлер.Қарахан мемлекетінде хан кеңесшісі қызметін атқарды: Уәзірлер.Қарахан мемлекетінде жер иеленушілер:«Иқтадар».Қарахан мемлекетінде әлсіз адам өзі жерін күштінің қамқорлығына беру дәстүрі: Коммендация.Мұсаның кезіндегі Қарахан мемлекетінің орталығы: Қашғар.Самани әулетіндегі қайшылықтарды пайдаланған Хасан-Боғра хан басып алған қала: Испиджаб.Қарахандар басып алған самани әулетінің астанасы: Бұхара.Бітім бойынша қарахандардың бүкіл Сырдария бойындағы билігі мойындаған: Газнауилер.Насыр ибн Әли 999 жылы басып алған қала: Бұхара.Қарахан мемлекетінің Шығыс хандығының алып жатқан жері: Жетісу, Шығыс Түркістан.Қарахан мемлекетінің батыс хандығының алып жатқан жері: Мауараннахр.Қарахан мемлекетінің Батыс хандығының астанасы: Самарқан.1089 жылы Салжұқ сұлтаны Батыс хандықтың астанасы Самарқанды басып алады.Найман мемлекетінің аты шыға бастаған кез: ХІІ ғасырдың ІІ жартысы.Найман хандары: Наркеш Дайын, Инанч-білге, Даян, Бұйрық, Күшлік.Найман мемлекетінің дами бастаған уақыты: Наркеш Дайынның кезі.Халықты бейбіт өмірге тартқаны үшін Инанч-білгеге халықтың берегн атауы: Білге хан.Найман мемлекетінде билік үшін таласқан хандар: Бұйрық, Даян хандар.Наймандарға қарсы одақ құрған: Шыңғыс хан мен керейіттер ханы Ван.Шыңғыс ханға қарсы 1201 жылы одақ құрып, құрылтайға жиналған: Қырғыз, меркіт, найман.Шыңғыс хан наймандарды біржолата жеңеді: 1204 жылы.







































































































































































Керейіт тайпалары мекендеген жерлер: Орхон, Керулен, Селенгі, Аргун өзендерінің бойы.Керейіт мемлекетінің орталығы Битөбе орналасқан жер: Хантәңірі тауының шығысы.Керейіт ханы Торының жайлауы орналасқан жер: Улан-Батор қаласының орны.ХІ ғасырдың екінші жартысында Керейіт хандығының құрамына кірген аймақ саны: Сегіз.Керейіт хандары: Маркуз, Құршақұз, Торы, Сарық.Керейіт хандығының орталығы ауысқан Орхон зенінің бойындағы қала: Қарақорым.Керейіт мемлекетін оң, сол, орта бөліктерге бөлген хан: Құршақұз.«Егер олар бір-біріне жақын тұрса – тебіседі, ал алыста тұрса - кісінеседі» деп балаларының бір-бірінен алыста жүруін қалаған Керейіт ханы: Құршақұз.Шыңғыс хан керейіттерді басып алады: 1202 жылы.Орта ғасырлардағы жалайырлар туралы деректер кездеседі: Монғол шежіресінде.Жалайырлар мекендеген өңірі: Селенгі, Хилок, Орхон өзенінің бойы.Жалайыр тайпасынан шыққан Шыңғыс ханның ең жақын адамы, ақын, шешен, батыр: Мұқылай.1201 жылы Аргун өзенінің бойында жалайырлардың «гурханы» жарияланып таққа отырған: Жамұқа.Шыңғыс хан керейіт ханы Торымен одақ құрып жеңеді: Жамұқаны.Жалайырларды Шыңғысханның қолға түсірген тұтқындары есебінде көрсетеді: Әбілғазы «Түрік шежіресі».Жалайырлар туралы дерек келтіреді: Қадырғали Қосымұлы Жалайри.ХІІ ғасырдың 30-жылдарында Жетісуға шығыстан басып кіреді: Қарақытайлар.1141 жылы Самарқан қаласына жақын жерде Қатуан даласында салжұқтармен қарахандар әскерін жеңеді: Қарақытайлар.Қарақытайлардың ішкі басқару жүйесіне араласпауын пайдаланып Самарқан, Бұхара, Үзкент қалаларына ықпалын күшейткен: ҚарахандықтарҚарахандықтар төл ақшаларын шығарған қалалар: Самарқан мен Үзкент.Қарахан ханы шығыстағы шекарасын қорғау қызметін тапсырды: Қарақытайларға.1125 жылы Жетісуға басып кірген қарақытайлар Баласағұн қаласына жақын жерде құрады: Ғұз ордасын.1155 жылы Қарақытай мемлекетінде билікке келген Елюй Дашының қызы: Бұсұған.Қарақытайларда үлестік жерлерді иеленушілердің қолында болды: Арнаулы грамоталар.1137 жылы Ходжент жананыда Қарахан әскерлеріне ойсырата соққы береді: Қарақытайлар.Қарақытайларға жылына 3000 алтын динар төлем тұруға мәжбүр болады: Хорезмшах.Қыпшақтардың этникалық құрамы құрыла бастады: VII-VIII ғасырларда.Қыпшақтардың он бір тайпадан тұратын бірлестігі: Батыс.Қыпшақтардың он алты тайпадан тұратын бірлестігі: Шығыс.Қыпшақтардың тоқсоба тайпасы – «тоғыз тайпалы», дурут тайпасы – төрт тайпа, йетиоба тайпасы – жеті тайпа деген мағынаны білдіреді.Қыпшақ тайпаларының ішіндегі ең беделдісі: Бөрілер.Қыпшақ хандары сайланып отырды: Елбөрілі тайпасынан.Елбөрілі тайпасын хандар әулетінің тайпасы деп жазған: Жүзжани.ХІІ ғасырдан бастап қыпшақтар Арал маңында билік жүргізген кезде олардың құрамына енген тайпалар: Қаңлы, қарлұқ, жікілдер.Қыпшақтардың әскери басқару жүйесі бөлінді: Оң және сол қанатқа.Қыпшақ ақсүйек шонжарларының қатарына жататындар: Тархандар, басқақтар, бектер.ХІ ғасырда қыпшақтардың билігінде болмаған өлке: Жетісу.Қыпшақтар Еділ өзеніне дейінгі жерлерді иеленеді: Оғыздарды жеңгеннен кейін.Дунай бойына барып қоныстанған тайпаларды венгрлер атады: «Кундар», «командар».Қыпшақтардың күшеюінен және өзі шекараларына жақындауынан кауіптенген: Хорезм шахы.Қыпшақ хандары: Алып-Дерек, Қадыр-Буке.Хорезм шахы Текеш 1195 жылы Сығанақты басқарып отырған қыпшақ билеушісіне қарсы жорыққа аттанады: Қадыр-Буке ханға.ХІІІ ғасырдың басында Сыр бойындағы қалалар үшін шайқастар өтеді: Хорезм шахы мен Қыпшақ хандығының арасында.ХІІІ ғасырдың басында Сыр бойындағы қалалар үшін Хорезм шахы мен Қыпшақтар арасындағы шайқас тоқтайды: Монғолдар жаулап алғанан кейін.ХІІІ ғасырда қыпшақтардың 10 немесе 22 өгіз тартатын арба үстіне тігілген үйлер болғанын жазды: П.Карпини, В.Рубрук.Қыпшақтардың халықаралық саудада жоғары бағаланған тауары: Жылқы.Қыпшақ жылқылары 100-500 динарға дейін сатылды: Ауған, Иран, Египет, Үнді елдеріне.Қыпшақтарда сиыр малының да өсірілгенін айтқан: Ибн Баттута.Жібектің бүкіл Еуразияға әйгілі болған кезең: VI ғасыр.



































































































































































Ұлы Жібек жолының Ұлы Қытай қорғанының батыс шетінен өтіп алғаш жеткен жері: Іле өзені мен Ыстықкөл.Ұлы Жібек жолының Іле мен Ыстықкөлге жеткен бағытының оңтүстік тармағы Ферғана, Иран, Ирак, Сирия елдерінен Жерорта теңізіне жеткен.Қазақстанда Ұлы Жібек жолы келіп екі тармаққа бөлінеді: Испиджаб.Ұлы Жібек жолының бағыттары үнемі өзгеріске ұшырап отырды: Халықаралық жағдайға байланысты.Ұлы Жібек жолы арқылы сатылған асыл тұқымды жылқылар тасылды: Орта Азиядан.Жібек өндіру б.з. алғашқы кезеңінде игеріле бастады: Византия, Соғды елдерінде.Жібек сататын орындары болған Жапонияның ертедегі астанасы: Нарға.Жібек өндіру жандана бастаған елдер: Жапон елі, Кавказ жері.Жібек жолы бойындағы мәдени байланыс қатты байқалды: Музыка саласында.Әр түрлі діни нанымдарға байланысты мешіт-медіреселердің орындары табылған Ұлы Жібек жолы бойындағы қалалар: Тараз, Баласағұн, Испиджаб.Ұлы Жібек жолының оңтүстік-батыс Жетісу жерінен шығысқа бет алатын бағыты: Тараз, Алмалы, Жаркент арқылы өтеді.Тараз, Сарқаннан шыққан Ұлы Жібек жолының солтүстік-шығыс Қазақстанға бағытталатын бөлігі басып өтеді: Құлан, Хантау, Балатопар, Айнабұлақ бекеттерін басып өтеді.Ұлы Жібек жолының бойындағы сауданың басты орталықтары саналған қалалар: Тараз, Испиджаб.Ұлы Жібек жолының Отырардан шыққан бір жолы барған қала: Шауғар.Ұлы Жібек жолының Хорезм мен Үргенішті, Еділ бойы мен Кавказды байланыстырған тармағы негізгі сауда жолдарының біріне айналды: Алтын Орда кезінде.Ұлы Жібек жолының Орталық Қазақстанға баратын бағыты: Сығанақ, Ақсүмбе арқылы.Ұлы Жібек жолының Сауран қаласынан шыққан Орталық Қазақстанға баратын бағыты: Қарақұрым арқылы өтеді.Ұлы Жібек жолының әсерімен өркендей түскен қалалар: Тараз, Сайрам, Отырар, Йасы, Талғар.Орта ғасырда Оңтүстік Қазақстан жерінде қалалардың топтаса орналасқан жері: Арыстың Сырдарияға қосылатын тұсы.Шаштан басқа елдерге сүйекпен қаптап, күміс жалатқан ерлер, жебе қорамсақтары шығарылғаны жайында айтқан: Әл-Макдиси.Орта ғасырда ақ матамен айырбас сауда жасалған қалалар: Ферғана, Испиджаб.Арыстан бейнесі бар терракоталық тақталар табылды: Қызылөзен.Х ғасырда Оңтүстік Қазақстан мен Жетісу аймағындағы қалаларда мешіттердің болғандығы айтылады: Араб-парсы жазбаларында.Қойға табыну салты өріс алған аймақ: Сырдария.Оғыздар мен түркімендерде кең тараған салт: Қойға табыну (тотем).Әбу Райхан әл-Бирунидың еңбегі: «Асыл тастар».Махмұд Қашқаридың «Түрік тілдерінің сөздігі» еңбегін жазудағы мақсаты түрік тілдерінің мәртебесін көтеру екенін жазған орыс тарихшысы: А.Н.Кононов.Жүсіп Баласағұнның «Құтадғу білік» еңбегі жазылған тіл: Түрік.Шыңғыс ханы тәрбиелеуге көп еңбек сіңірген керей ханы: Торы.Шыңғыс хан кезіндегі Моңғолия әскери әкімшілік аймағының сол қанаты: Жоңғар.Шыңғыс ханның «Жасақ» заңының бірінші бөлімі: Шыңғысханның өзі айтқан нақыл сөздер, екінші бөлімі әскери, азаматтық істер.«Жасақ» заңы Моңғол өкімет билігінің жоғарғы органы: Құрылтай (жылына бір рет шақырылды).Шыңғыс хан кезіндегі құрылтайда талқыланатын басты мәселе: Алдағы болатын соғыс жоспары.1207-1209 жылдары Шыңғыс хан бағындырды: Таңғұттарды, Тұрфан кінәздіктерін, ұйғырларды.Сырдарияның төменгі ағысындағы қалаларды басып алуға аттанған Шыңғысханның баласы: Жошы.Монғол шапқыншылығынан кейін XIII-XIV ғасырларда Жетісу жерінде қалған аймақтардың саны: 20-ға жуық.Шағатай ұлысының орталығы: Алмалық.Шығыс Түркістан жері қараған ұлыс: Шағатай.Жошы ұлысының орнына құрылған алғашқы ірі мемлекет: Алтын Орда.Алтын Орданың астаналары: Сарай-Бату, Сарай-Берке.Алтын Орда атауы орыс деректерінде пайда болды: XVI ғасырдың аяғында.Батый ханның әділдігі туралы жазған парсы тарихшысы: Жувейни.1235 жылы бүкілмонғолдық құрылтайда қабылданған шешім: Батысқа жорық жасау.1262 жылы Алтын Орда ханы Беркемен достық қатынас орнату үшін елші жіберді: Мәмлүк (Египет) сұлтаны Бейбарыс.Монғол империясына тәуелділігін мойындамай, бүкілмонғолдық құрылтайға қатынасудан бас тартқан Алтын Орда ханы: Берке.Алтын Орда өзі алдына тәуелсіз, күшті мемлекет болды: Беркенің кезінде.Алтын Орда ханы Меңгу-Темірдің 1271 жылы Византияға қарсы жорыққа шығу себебі: Египетпен байланысына кедергі жасағаны үшін.Алтын Орда мен Византия арасындағы бейбіт келісімның Алтын орда үшін маңызы: Жерорта теңіз бойындағы қалалармен сауда қатынасын жақсартты.



































































































































































1290-1312 жылдары билік құрған Алтын Орда ханы: Тохты.Алтын Ордада билікке жиырмадан астам хан болып, бірін-бірі өлтірген кезең: 1357-1380 жылдар.Әмір Темірдің көмегімен Алтын Орданың билігін қолына алған хан: Тоқтамыс.Мауараннахр мен Кавказ елдеріне жорық жасаған Алтын Орда ханы: Тоқтамыс.Алтын Орданың іс жүргізу жұмыстары жүргізілген жазу: Ұйғыр жазуы.Алтын Ордада іс-қағаздарын жазушыларды атады: «Білікшілер».Алтын Ордада салық жинаумен шұғылданды: Даруғалар.Алтын Орда мұсылмандық мемлекетке айналды: XIV ғасырда.Ұрыс хан 1368-1369 жылдары теңге соқтырған қала: Сығанақ.1374-1375 жылдары Алтын Орданың астанасы Сарайды, Кама бұлғарларын бағындырды: Ұрыс хан.Әмір Темір 1395 жылы Ақ Орда тағына отырғызады: Қойыршақ оғланды.Шағатай хан өзіне адал қызмет еткен дулат әмірі Поладшыға берген жер: Манлай-Сүбе (Шығыс Түркістаннан Ферғанаға дейінгі жер).Моғолстан хандығы жайындағы еңбек: «Тарихи-и Рашиди».«Моғолстан деп аталатын аумақтың ұзындығы мен көлденеңі 7-8 айшылық жол» - деп айтылатын еңбек: «Тарихи-и Рашиди».Моғолстанның солтүстік шекарасы: Көкшетеңіз (Балқаш).Моғолстандағы дулат тайпасының мұралық лауазымы: Ұлысбегі.Мұсылман дінін мемлекеттік дін ретінде жариялаған Моғолстан ханы: Тоғылық-Темір.Тоғылық-Темір Мауараннахрға жорық жасады: 1360-1361 жыл.Уәйіс хан қайтыс болғаннан кейін билік таласқан оның балалары: Жүніс пен Есен-бұға.Әмір Темірдің шыққан тегі: Монғолдың түркіленген барлас тайпасы.1376 жылы дүние салған Ақ Орда ханы: Ұрұс хан.Темір-Мәлік 1377 жылы Тоқтамысты жеңеді: Сауранда.Әмір Темірдің көмегімен Ақ Орданың билеушісі болды: Тоқтамыс.Әмір Темірдің 1376 жылы Моғолстанға аттандырған қолын басқарды: Сасы-Бұға.Әмір Темірге қарсы одақ құрды: Ақ Орда мен Моғолстан.1390 жылғы жорықтан кейін Темірге толық тәуелділікке түсті: Моғолстан.Ноғай Ордасы орналасты: Қазақстанның солтүстік-батысында.Қасым ханның тұсында Қазақ хандығының астанасы: Сарайшық.Алтын Орда дәуірінде Кавказ бен Қырымды Қарақорым, Қытаймен байланыстырған қала: Сарайшық.Маңғыт елінің Едігеге арнап шығарған эпосы: «Едіге жыры».Едігенің билік жүргізген кезде Ноғай Ордасының жері ұлғайды: Батыс Сібір ойпатына дейін.Тоқтамыс хан қайтыс болған соң Едігенің билігін мойындаған тайпа: Тайбұға.Батыс Сібір тайпаларымен көрші қонып, оларға елеулі ықпал еткен қазақ тайпаларының негізгі ұйытқысы: Қыпшақтар.Батыс Сібірдегі түрік тілдес тайпалар бірлестігінде басты рөл атқарды: Керейіттер.1428 жылы Әбілқайырды хан сайлағанда қатысқан ақсүйек-шонжарлардың саны: Екі жүзден астам.Әбілқайыр хандығының шығысындағы шекарасы: Балқаш.Әбілқайырда хан сайлағанда қатысты: Жиырмадан астам тайпа өкілдер.Әбілқайыр Балқаш өңірінің терістік батыс жағын өзіне қаратады: XV ғасырдың 40-жылдары.Әбілқайыр хан көп уақыткүш-жігерін жұмсаған жер: Сыр өңірі мен Қаратау аймақтары.1431 жылы Әбілқайыр Тоқа-Темір ұрпақтарын жеңген жер: Екіретүп.Орта Азия мен Дешті-Қыпшақ арасындағы тоғыз жолдың торабы болған қала: Сығанақ.Әбілқайыр Самарқан қаласын басып алды: 1446 жылы.1377-1378 жылы Әмір Темірге қашып барған Ұрұс ханның әскербасы: Ұрұқ-Темір.Жергілікті тұрғындардан белгіленген салықтан артық алуға тыйым салған құрылтай өтті: 1269 жылы Талас жағасында.Ғұндар келгенге дейін Қазақстан тұрғындарының нәсілдік белгісі: Еуропоид.Монғол шапқыншылығынан кейін қазақ жерінде пайда болған түркіленген этникалық топтар: Маңғыт, барлас.Ақ Орда тайпаларында басым болған: Қыпшақтар.XIV-XV ғасырларда Қазақстанда әр түрлі хандықтардың болуына қарамастан бірыңғай сөйледі: Түрік тілінде.Жетісу аймағындағы ру-тайпалардың Орта Азияға, Орталық Қазақстанға қарай көшуі этносаяси қауымдастықты әлсіретті: Моғол хандығындағы.XV ғасырдың ІІ жартысы, XVI ғасыдың басында қазақ халқының этникалық жағынан шоғырлануын күшейткен оқиға: Қазақ хандығының құрылуы мен нығаюы.«Қазақ» сөзінің пайда болған уақыты: Көне түрік дәуірі.XIV ғасырдан бастап «қазақ» сөзі ие бола бастайды: Этникалық мағынаға.Ру таңбалары бар таңбалы тас табылды: Қараман ата мешіті жанынан.Қола дәуірінен бастап жалғасып келе жатқан салт-дәстүр: Отқа табынушылық.XIV-XV ғасырлар аралығында ислам дінімен қатар кейбір нанымдары өмір сүрді: Шаманизм.ХІІІ ғасырда сәулет өнерінің дамуына үлкен нұқсан келтірді: Монғол шапқыншылығы.

































































































































































Қазақ хандығы құрылу қарсаңында қоңыраттар мекендеген өңір: Түркістан мен Қаратау аралығы.Қазақ хандығының құрылуы қарсаңында жалайырлар мекендеген өңір: Қаратау, Сырдария бойы, Жетісу.Қазақ хандығының дербес мемлекет болып қалыптасуына түрткі болған алғышарттардың бірі: Әбілқайыр хандығындағы тоқтаусыз өршіген соғыстар.Есен-бұғаның Керей мен Жәнібек сұлтандарды құшақ жая қарыс алу себеі: Әбілқайыр хан Темір әулетіне қарсы одақ құру.Жәнібек ханның әкесі: Барақ хан.1470 жылы Керей хан бастаған қол шабуыл жасады: Түркістанға.1470 жылы Жәнібек хан бастаған қол шабуыл жасады: Созаққа.XV ғасырда Қазақ хандығының құрамына кірген қала: Созақ, Сауран, Сығанақ.Қазақ хандығымен Сыр бойындағы қалалар үшін талас-бәсекеге түскендер: Әбілқайыр әулеті, Әмір Темір әулеті, Моғолстан.Сауран түбінде қазақтардан жеңілген Шайбани хан қашты: Бұхараға.Сығанақ түбінде жеңілген Шайбани хан қашты: Маңғыстауға.XV ғасырдың 80-жылдары Шайбани хан Қазақ хандығына қарсы шабуылға шықты: Моғолстан ханының қолдауымен.Қазақ хандары Шайбаниға қарсы күресте бірікті: Әмір Темір ұрпақтарымен.XVI ғасырдың бас кезінде таққа отырған Жәнібек ханның ұлы: Қасым.XVI ғасырдың бас кезінде билік құрған хандар: Бұрындық пен Қасым.Қасым ханның кезінде Қазақ хандығының экономикалық жағдайы: Нығая түсті.Бүкіл Дешті Қыпшақтың ханына айналды: Қасым.Қазақтардың этникалық аумағының негізгі аудандары Қазақ хандығына біріге түсті: Қасым хан тұсында.Қасым ханның кезіндегі Қазақ хандығының батыс солтүстік шекарасы: Жайық өзенінің алабы.Қасым ханның кезінде астана ролін атқарған қалалар: Сығанақ, Сарайшық, Түркістан.Моғолстан ханы Саид шайбандықтарға қарсы күресте көмек сұрайды: Қасым ханнан.Қасым хан кезінде Қазақ хандығының құрамына кірмеді: Шығыс Түркістан.Қасым ханның Жетісудағы билігін нығайтты: Моғолстан билеушісі Саид ханның Шығыс Түркістанға көшіп кетуі.XVI ғасыр Қазақ хандығы үшін: Дәуірлеу кезеңі.Ноғай Ордасымен, Орта Азияхандықтарымен, Сібір хандығымен, Шайбани әулетімен сенімге негізделген қарым-қатынас орнатқан: Хақназар хан.Хақназар ханның кезінде Қазақ хандығына қарайтын ру-тайпалар қыстады: Қызылқұм мен Сыр бойына.Хақназар кезінде Қазақ жасақтарының тегеуірінді шабуылына шыдамаған ноғайлар ығысты: Дон даласына.Жетісу мен Ыстықкөл маңындағы жерлерді басып алу ниетімен XVI ғасырдың 50-60 жылдары Қазақ хандығына қарсы соғыс бастаған Моғолстан ханы: Абд ар-Рашид.1570 жылдары Хақназардың билігінде болған өңір: Шу, Талас өңірі.XVI ғасырдың ортасында Қазақтарға жиі шапқыншылық жасағандар: Сібір ханы мен Моғолстан билеушілері.1598 жылы Тәуекел басып алады: Ташкент, Самарқан қалаларын.Тәуекел 1598 жылы 70-80 мың қолмен қоршауға алады: Бұхара қаласын.XV-XVI ғасырларда тайпалар одағы негізінде қалыптасқан: Қазақ жүздері.XVI-XVII ғасырларда Қазақ хандығының дүниеге келуіне, саяси-экономикалық жағынан дамуына жан-жақты әсер еткен қалалар: Оңтүстік Қазақстан қалалары.Отырар қаласы монғол шапқыншылығынан кейін қайта жанданып, өмір сүрді: XVII ғасырға дейін.Отырар қаласында мешіт-медреселер салынды: Ерзен хан кезінде.1643 жылғы Орбұлақ шайқасын ұйымдастыруға қатысқан батырлар: Шапырашты Қарасай, Арғынтай, Найман Көксерек, Алшын Жиембет.XVII-XVIII ғасырларда қазақ елінің бірігуіне жағдай жасады: Тәуке ханның «Жеті жарғысы».1681-1685 жылдары Жоңғар феодалдары Оңтүстік Қазақстанға басып кіріп қиратқан қала: Сайрам.1681-1685 жылдары Оңтүстік Қазақстанға басып кірген жоңғар әскерінің бір бөлігі жетті: Сарысу өзеніне дейін.Қазақ тілі өзіне тән ерекше белгілері бар, дербес тілге айналды: XV ғасырда.XVI-XVII ғасырлардағы қазақ мәдениетіне ауыр зардабын тигізді: Жоңғар шапқыншылығы.«Едіге», «Ер Сайын» жырлары алшындар арқылы, «Ер Көкше», «Базар батыр» керейлер тілінде, «Талас ескерткіштері» дулат-үйсін тілінде, «Наһжи әл Фарадис» кердері тілінде, «Кодекс куманикус» қыпшақ тілінде тарады.Қазақтар арасында уақыт есебімен шұғылданатын, ауа райын болжайтын тәжірибелі адамдар шықты: XV-XVII ғасырларда.Түндегі жүріс бағытты бағдарлауға пайдаланған жұлдыз: Темірқазық.Бойжеткен қыздар киген бас киім: Аң терісінен тігілген бөрік.30-40 жастағы әйелдер киген бас киім: Кимешек.Жасы келген әйелдер киген бас киім: Күндік.Ірімшік жасалды: Сиыр мен қой сүтінен.Орта ғасырлардағы кең тараған ертегі: «Аламан мен Жоламан».

































































































































































Қазақ халқының өмірінде музыканың айрықша орын алатыны туралы жазған: Плано Карпини, В.Рубрук, Марко Поло, Рузбихан, Якуб.Қамыстан немесе ағаштан жасалған музыка аспабы: Сыбызғы.Аңыз бойынша жеті баласының өліміне қайғырған жағдайға байланысты дүниеге келген саз аспабы: Жетіген.Мұхаммед Хайдар Дулатидың 1541-1546 жылы Кашмирде парсы тілінде жарық көрген еңбегі: «Тарих-и Рашиди».Оңтүстік және Шығыс қазақстанның әлеуметтік-экономикалық жағдайы, қала, егіншілік, мәдениеті жайында, Жәнібек пен Керейдің Өзбек хандығынан бөлініп көшу себебі айтылатын еңбек: «Тарих-и Рашиди».Мұхаммед Хайдар Дулатидың жетінші атасы: Әмір Поладшы.Мұхаммед Хайдар Дулатидың жетік білген тілдері: Араб, парсы.Қадырғали Жалайыри «Шежірелер жинағын» жазды: 1600-1602 жылы.Қазақ хандығының Орда сарайында хан кеңесшісі болды: Қадырғали Жалайыри.1588 жылы қазақ ханзадасы Ораз-Мұхаммед сұлтанмен орыс әскерлерінің тұтқынына түскен: Қадырғали Жалайыри.1854 жылы Қазан қаласынан жарық көрген Қадырғали Жалайыридың еңбегі: «Шежірелер жинағы».Өтеміс қажының «Шыңғыснама» еңбегінде: Қыпшақ даласын билеген Жошы хан әулетінің тарихы баяндалады.Қолжазбасы Ташкентте сақталған Өтеміс қажының еңбегі: «Шыңғыснама».XVI-XVII ғасырлардағы қазақ-моғол қарым-қатынастарының тарихы баяндалатын еңбек: Шах-Махмұд Шорастың «Тарих» еңбегі.Масуд ибн Усман Кухистанидың «Тарих-и Абулхайр-хани» еңбегінде баяндалады: Көшпелі өзбектер ханы Әбілқайырдың тарихы.































Қазақстан тарихы 7 сынып «0»дік1-нұсқаМақсаты:6-сыныптағы алған білімдерін тексеру

1. Адам тарихы 4 археологиялық дәуірге бөлінеді. Қандай дәуір бұл кезеңге кірмейді?А) Тас дәуірі В) Қола дәуірі С) Темір дәуірі Д) ОртағасырларЕ) Таулы және далалы кеңістіктерді игеру дәуірі

2. Адамзат дамуының «епті адамнан» кейінгі келесі даму кезеңі?А) Дриопитек В) Неандерталь С) Австролопитек Д) Тік жүретін адамЕ) Есті адам

3. Неандерталь адамы қайдан табылды?А) Ява аралынан В) Франциядан С) Германиядан Д) Қытайдан Е) Кениядан

4. Ежелгі тас дәуірі?А) Неолит В) Энеолит С) Мустьер Д) Палеолит Е) Мезолит

5. Қазақстан территориясынан табылған алғашқы адамдардың іздері қай дәуірге жатады?А) Темір дәуіріне В) Қола дәуіріне С) Жаңа тас дәуіріне Д) Орта тас дәуірінеЕ) Ежелгі тас дәуіріне

6. Ерте палеолит дәуіріндегі адамдардың қоғамдық ұйымы?А) Рулық қауым В) Матриархат С) Алғашқы қауымдық топД) Патриархат Е) Үлкен қауым

7. Үшкір тас құралдар қай кезеңде жасалды?А) Ерте палеолитте В) Орта палеолитте С) Кейінгі палеолиттеД) Мезолитте Е) Неолитте

8. Төменгі палеолитте адамдар тасты жару үшін қандай материал қолданды және тасты мұндай жолмен өңдеу қалай аталады?А) Қола В) Темір С) Жануар сүйегі Д) Жұмыр тас Е) Қалайы

9. Орта палеолит дәуірі қай кезеңді қамтиды?А) Б.з.б. 40-12 мың жылдық В) Б.з.б. 140-40 мың жылдықС) Б.з.б. 12-5 мың жылдық Д) Б.з.б. 800-140 мың жылдық Е) Б.з.б. 5-3 мың жылдық

10. Кроманьон адамы қайдан табылды?А) Германиядан В) Ява аралынан С) Кениядан Д) Қытайдан Е) Франциядан11. Аңшылықпен қай кезден бастап аздаған адам топтары мен жеке аңшылар айналыса бастады?А) Мұз дәуірінен В) Садақ пен жебенің пайда болуы























































































































































































С) Неолит кезеңіненД) Кремниймен сынланған, сүйектен жасалған қанжарлар шыққан кезденЕ) Металл өңдеудің басталуынан

12. Адам еңбегі табиғатта мол өнім алуға пайдаланған кезең қалай аталады?А) Палеолит төңкерісі В) Неолит төңкерісі С) Техникалық төңкерісД) Еңбек төңкерісі Е) Өндірістік төңкеріс

13. Тас дәуірінің ескерткіші- Жағабұлақ Қазақстанның қай өңірінен табылды?А) Батыс Қазақстан В) Оңтүстік С) Солтүстік Д) Орталық Е) Шығыс

14. Алғашқы мықты қарым-қатынас орнаған қауым?А) Жолдастық В) Әкелік С) Аналық Д) Жекжаттық Е) Аталық15. Тарихта тас дәуірін алмастырған дәуір?А) Алтын В) Мыс С) Қола Д) Темір Е) Күміс16. Қола дәуірінде Қазақстан жерін мекендеген тайпалар?А) Қаңлы В) Үйсін С) Андроновтық тайпалар Д) Ғұн Е) түрік17. Андронов мәдениетінің тайпалары қандай өрнек пайдаланды?А) Нүктелік В) Гүлді С) Аңдық стиль Д) Геометриялық Е) Дөңгелек қалып18. Б.з.б. 18-8 ғғ. Андронов тайпаларының тұрағы не болды?А) Үңгірлер В) Киіз үйлер С) Жертөрелер Д) Қазақы үйлерЕ) Берілген жауаптардың барлығы дұрыс19. Андроновтықтардың діни түсініктерінде:А) Жануарлар әлеміне табыну В) Қайтысболған руластарына табынуС) Аспан шаңырақтарына табыну Д) Жерге табынуЕ) Митра құдайына табыну орын алды20. Мына тайпалардың қайсысы «Азиялық скифтер» атына ие болды?А) Қаңлылар В) Сақтар С) Монғолдар Д) Түріктер Е) Үйсіндер21. Сақтарда мінуге және жүк артуға пайдаланылған жануар?А) Түйе В) Сиыр С) Жылқы Д) Ешкі Е) Қой22. Үйсіндердің жоғарғы билеушісінің титулы-А) Хан В) Патша С) Шаньюй Д) Гуньмо Е) Шах23. Қаңлылардың астанасы жазбаша деректерде қалай аталады?А) Көкмардан В) Мардан-күйік С) Чигучин Д) Қызыл Аңғар Е) Битянь24. Еуропаны «дүр сілкіндірген» ғұндардың атақты патшасы?А) Алпамыс В) Анақарыс С) Аттика Д) Атлант Е) Атилла25. 3-5 ғғ. Ғұндардың өнерінде қай стиль дамыды?А) Аңдық стиль В) Полихромдық стильС) Гүлдік стиль Д) Тазарту техникасы Е) Безендіру



Бағалау критерийі: «2» - 3-9 ұпай; «3» - 10-15 ұпай; «4» -16-21 ұпай; «5» - 22-25 ұпай





Қазақстан тарихы 7 сынып «0»дік

Мақсаты:6-сыныптағы алған білімдерін тексеру

ІІ – нұсқа1.Адамзаттың өткенін заттай тарихи мұралар арқылы зерттейтін ғылым А) Тарих В) Палеонтология С) Археология Д) Этнография Е) Геофизика2. Епті адам қайдан табылды?А) Франциядан В) Германиядан С) Қытайдан Д) Ява аралынан Е) Кениядан3. 1958 жылы Оңтүстік Қазақстанда тас ғасыры адамының тұрақтарын тапқан археолог?А) Ақышев В) Грязнов С) Алпысбаев Д) Марғұлан Е) Андрианов4.Адам алғашқы құралдарды неден жасады?А) Тастан В) Сүйектен С) Қоладан Д) Темірден Е) Ағаштан5.Аса ұзаққа созылған алғашқы тарихи кезең?А) Қола дәуірі В) Тас дәуірі С) Мұз дәуірі Д) Темір дәуірі Е) Алтын дәуірі6. Палеолит дәуірінде адамдар үйірі (алғашқы қауымдық құрылым) қандай қызмет атқарды?А) Қоладан еңбек құралдарын жасау В) Темірден еңбек құралдарын жасауС) Қыштан заттар жасау Д) Садақ пен жебені пайдалануЕ) Бірігіп қорғану, шабуыл жасау, аң аулау, терімшілікпен айналысу7. Чопплинг қай кезеңде жасалған?А) Ерте палеолитте В) Орта палеолитте С) Кейінгі палеолиттеД) Мезолитте Е) Неолитте8. Кейінгі палеолит қай кезеңді қамтиды?А) Б.з.б. 50-40 мың жылдық В) Б.з.б. 10-2 мың жылдықС) Б.з.б. 40-12 мың жылдық Д) Б.з.б. 10-5 мың жылдықЕ) Б.з.б. 15-5 мың жылдық9. Ежелгі адамдардың ұйымы – рулық қауым қай дәуірде қалыптасты?А) Кейінгі палеолит В) Неолит С) Ерте палеолитД) Орта палеолит Е) Қола дәуірінде10. 100 метр қашықтыққа ұшатын, орақ тәріздес құрал?А) Садақ В) Болас С) Гарпун Д) Бумеранг Е) Найза11. Микролит дайындау қай кезеңде меңгерілді?А) Ерте палеолит В) Орта палеолит С) Кейінгі палеолитД) Мезолит Е) Неолит12. Неолит дәуірінде шаруашылықтың қай түрі (типі) болды?А) Өндіруші В) Тұтынушы С) Натуралды Д) Комплексті Е) Иеленуші13. Ең алғашқы қоғамдық еңбек бөлінісі болып не есептеледі?А) Мал шаруашылығының егіншіліктен бөлінуіВ) Қолөнердің егіншіліктен бөлінуі С) Сауданың егіншіліктен бөлінуіД) Сауданың қолөнерден бөлінуі Е) Өнердің қолөнерден бөлінуі14. Қола дәуірінің мәдениетін атаңыз?А) Тасмола В)Беғазы-дәндібай С) Нұра Д) Атасу Е) Келтемір15. Андроновтықтар «бойтұмар» есебінде пайдаланған заттар?

























































































































































































А) Білезіктер В) Алқалар С) Моншақтар Д) Аңдардың азу тістері Е) Жүзіктер 16. Қола дәуіріндегі ежелгі дәстүрлер мен білімді сақтаушылар?А) Ру көсемдері В) Абыздар С) Ру ақсақалдары Д) Жауынгерлер Е) Қауымдастар17. Орта және кейінгі андронов кезеніңде мәйітті:А) Аяқ-қолын В) Өртеп С) Отырған күйінде Д) Тік күйіндеЕ) Басын шығысқа қаратып жерледі18. Андронов мәдениетінің археологиялық символы не болып табылады?А) Сырға мен алқа В) Семсерлер С) Қанжарлар Д) Қапсырмалар Е) Айналар

19. Иран жазбалары сақтарды:А) «Дала скифтері» В) «Азиялық скифтер» С) «Күймелер» Д) «Көшпелілер»Е) «Жүйрік атты турлар» деп атайды

20. Жартылай және жартылай көшпелі мал шаруашылығына көшуге байланысты:А) Мүйізді ірі қараша В) Қой С) Түйе Д) Жылқы Е) Ешкі саны азайды

21. Сақ далалары арқылы Ұлы Жібек жолының «лазурит» тармағы өтті. Памирде өндірілетін лазурит қай елдерге шығарылды?

А) Қытай мен Қашқарияға В) Иран мен Месопотамияға С) Еуропаға Д) Азия арқылы Тибетке Е) Рим империясын

22. Апассиак сақтардың астанасы?А) Арқайым В) Александрия Эсхата С) Шырық- Рабат Д) Бәбіш – молда Е) Баланды23. Үйсіндер жайлы деректерді қай ежелгі тарихшы қалдырды?А) Геродот В) Сыма-Цянь С) Стробон Д) Плиний Е) Птоломей

24. Ғұн әскерінің негізін кімдер құрады?А) Жаяу әскер В) Садақшылар С) Атты әскер Д) Арбалы әскер Е) Жалдамалылар

25. Сарматтардың негізгі шаруашылық түрін атаңыз:А) Жартылай көшпелі мал шаруашылығы В) Көшпелі мал шаруашылығыС) Егіншілік пен мал шаруашылығы Д) Отырықшы мал шаруашылығыЕ) Аңшылық пен балық аулау



Бағалау критерийі: «2» - 3-9 ұпай; «3» - 10-15 ұпай; «4» -16-21 ұпай; «5» - 22-25 ұпай









7 «А» сыныбына арналған Қазақстан тарихы пәнінен1-ші жарты жылдық бақылау жұмысыІ. Көп нүктенің орнын толтыр:
  • Найман мемлекетінің орталығы .................................. қаласы.
  • Керейіт мемлекетінің орталығы .................................. деген жер.
  • Қидандардың өзгеше ................................................. деп аталады.




  • ІІ. Сәйкестір: 1) Әл-Фараби а) «Құдатғу білік» 1-2) М. Қашқари б) «Даналық кітабы» 2-3) Ж. Баласағұн в) «Диуани лұғат-ат-түрік» 3-4) А. Иүгнеки г) медицина мен логика туралы 4-5) А. Яссауи д) «Ақиқат сыйы» 5-



    1) Түркештер мемлекеті а) 1125-1212ж. 1-2) Қыпшақ хандығы б) 704-756ж. 2-3) Қарахан мемлекеті в) ХІ - ХІІІғ. 3-4) Қарақытайлар г) 942- 1212ж. 4-





























































































    ІІІ. Ашық тестПавлодар өңірінде қандай қағанат өмір сүрген?................................................................................................................................
  • Ислам дініне дейінгі діни нанымдар қандай?
  • ................................................................................................................................
  • Жалайырлар қандай жерлерді мекендеген?
  • ................................................................................................................................



    ІV. Топтастыру жаса:
  • «Ислам діні»


  • V. Венн диаграммасын толтыр:
    Көшпелі мәдениетОртақ белгілеріОтырықшы мәдениет






















    7-сынып Қазақстан тарихы ж/б1Біздің жерімізде ерте орта ғасырларда ірге тіккен алғашқы феодалдық мемлекеттердің бірі А) Түркеш қағанаты В) Түрік қағанаты С) Батыс Түрік қағанаты D) Шығыс түрік қағанаты Е) Қарлұқ қағанаты 2Қандай оқиғадан кейін Бумын Түрік қағанатының билеушісі болды. А) Жужандарды жеңген соң В) Ұйғыр қағанатын жеңген соң С) Енисей қырғыздарын жеңген соң D) Арабтарды жеңген соң Е) Эфтолиттерді жеңген соң 3“Теле сөзінің мағынасы. А) Ұйғыр В) Қарлұқ С) Түрік D) Оғыз Е) Қимақ 4Түріктердің шаруашылығы А) Көшпелі және жартылай көшпелі мал шаруашылығы В) Аңшылық С) Балық аулау D) Егіншілік Е) Ешқандай шаруашылықпен айналыспады 5“Түрік” этнонимі бірінші рет деректерде қашан кездесті А) 542 ж. В) 545 ж. С) 546 ж. D) 547 ж. Е) 548 ж. 6 Бумын елді қай кезеңде басқарды. А) Монғол В) Түрік С) Қазақ D) Батыс түрік Е) Қарлұқ 7 Түрік қағанатының екіге бөлінген уақыты. А) 603ж В) 604ж С) 605ж D) 606ж Е) 607ж 8Батыс Түрік қағанатының жазғы ордасы. А) Суяб В) Сығанақ С) Мыңбұлақ D) Күнгіт Е) Испиджаб



















































































    9.Салық жинауға жергілікті адамдарды бекітіп,олаға “селиф”деген атақ берген қаған А) Шигу В) Қапаған С) Тон D) Тордуш Е) Ешбир 10.Батыс Түрік қағанатында яғбу,шад,елтебер атағы кімдерге берілген А) Қағанатты басқарушыға В) Қаған руынан шыққандарға С) Қарапайым халыққа D) Салық жинаушыларға Е) Сот ісін басқарушыларға 11.Батыс Түрік қағанатында “Қара бұдындар”деп кімдерді атаған А) Ақсүйектерді В) Әскерді С) Қарапайым халықты D) Саудагерлерді Е) Қолөнершілерді 12.Батыс Түрік қағанатында сот істерін атқарушылар А) Беклербектер В) Бұйрықтар мен тархандар С) Уәзірлер D) ”Селифтер” Е) Басқақтар 13“Тат”сөзінің мағынасы А) Бай В) Бек С) Бұйрықтар D) Құл Е) Салық жинаушылар 14 Батыс Түрік қағанатында “Қара бұдындар”деп кімдерді атаған А) Ақсүйектерді В) Әскерді С) Қарапайым халықты D) Саудагерлерді Е) Қолөнершілерді 15 Түркеш қағанатының мерзімі А) 704-756 жылдар. В) 703-705 жылдар. С) 704-706 жылдар. D) 706-756 жылдар. Е) 707-708 жылдар. 16 Түркеш қағанаты бөлінген аймақ саны А) 10 В) 20 С) 30 D) 40 Е) 45

    17.Арабтар “Сүзеген” деп атаған қаған А) Сұлу В) Білге С) Бумын D) Тон Е) Мұқан 18Атлах шайқасынан кейін А) Арабтар Жетісудан кетті В) Қытайлар Жетісуды басып алды С) Қытайлар Жетісудан біржолата кетті D) Арабтар Жетісуды басып алды Е) Қытайлар жеңді 18756жылы Түркеш қағандығын құлатып,билікті өз қолына алған тайпа А) Қимақ В) Қарлұқ С) Қарахан D) Қыпшақ Е) Оғыз 20Түркештердің Күнгет қаласы қай жерде орналасқан А) Іле В) Талас С) Шу D) Есіл Е) Ертіс 21Түркеш мемлекетінің негізін қалаған қаған А) Сұлу В) Құтшар С) Күлишор D) Жыпыр Е) Үшілік 22Соғдылардың Түркістан мен Жетісуға қоныс аударуы саудаға байланысты деп айтқан зерттеуші А) Бартольд В) Әл-Марвизи С) Рубрук D) Сюань Цзянь Е) Менондр Протектор 23 1Х ғасырдың басында қарлұқтар жеңілген ел А) Ұйғыр қағанатынан В) Енисей қырғыздарынан С) Арабтардан D) Қарахандардан Е) Қимақтардан 24 Оғыз мемлекетінің өмір сүрген уақыты А) VIII – Х ғ. В) IХ ғ. аяғы – ХI ғ. басы С) ХI-ХП ғ. D) ХП-ХI ғ. Е) ХП-ХШ ғ. 25 Жабғудың “Инал” атты мұрагерін тәрбиелеуші А) Ябғу В) Сюбашы С) Атабектер D) Селифтер Е) Шад





















































































    26. 965ж. оғыздар хазарларға қарсы әскери одақ құрды А) Иранмен В) Киев Русімен С) Қытаймен D) Арабтармен Е) Парсылармен 27 Оғыз мемлекетінің күшеюіне үлес қосқан А) Әли В) Шахмәлік С) Тоныкөк D) Бұмын Е) Мұқан 28 Жабғудың кеңесшілерін қалай атаған А) Күл-еркіндер В) Он оқ бұдын С) Беклербектер D) Тархан Е) Басқақтар 29 Оғыздардағы тайпалар саны А) 20 В) 24 С) 30 D) 34 Е) 40 30 Оғыздардың күз айларында Ұлытау баурайында көшіп жүргенін айтқан ғұлама А) Әл-Бируни В) Әл-Морвази С) В.В.Бортольд D) М.Қашғари Е) Ибн Хаукәл 31 Түркістан аймағындағы оғыздардың елтірі беретін қойларды өсіретінін жазған А) Әл-Бируни В) Әл-Морвази С) Ибн-Хаукәл D) М.Қашғари Е) В.В.Бортольд 32 Әл-Идриси “ондағы шеберлер темірден ғажайып әдемі бұйымдар жасайды”-деп қай тайпалар туралы жазған А) Түріктер мен Оғыздар В) Оғыздар мен Қимақтар С) Қимақтар мен Қарлұқтар D) Қимақтар мен Қыпшақтар Е) Қарлұқтар мен Оғыздар 33 Қимақтар құрамында болған ең ірі және күшті тайпа А) Қыпшақтар В) Қарлұқтар С) Оғыздар D) Наймандар Е) Керейлер 34. Х ғасырда Қимақтарда тараған дін А) Христиан В) Ислам С) Манихей D) Зороастра Е) Будда 35 VII ғасырлардың басында Қимақтар мекендеген аймақ А) Жетісу В) Ертістің бойы С) Монғолияның солтүстік батысы D) Қытайдың солтүстігі Е) Шығыс Қазақстан өңірі 36 Қимақтардың екінші астанасы орналасқан көлдің жағасы А) Ертіс В) Есіл С) Шу D) Алакөл Е) Балқаш 37 Х ғасырдың 2-ші жартысында қимақтардың жеріне шабуыл жасаған мемлекет А) Қарахан В) Қарлұқ С) Оғыз D) Қыпшақ Е) Найман 38 Будда ғимараттарының орны табылған жер А) Сығанақ,Испиджап В) Тараз,Түркістан С) Отырар,Тараз D) Ақбешім,Суяб Е) Түркістан,Сығанақ 39 Х ғасырда Қимақтарда тараған дін А) христиан В) ислам С) манихей D) зороастра Е) будда 40 Қарахан мемлекетінің негізін Сатұқ Боғра хан қалаған жыл А) 941ж В) 942ж С) 955ж D) 456ж Е) 457ж



    Материалды жүктеу (Скачать)
    Авторы:
    Рай Майгүл
    Жарияланған уақыты:
    2018-12-09
    Категория:
    Қазақстан тарихы
    Бағыты:
    Тест
    Сыныбы:
    7 сынып
    Тіркеу нөмері:
    № C-1544364948
    2222
    333
    444
    555
    666
    7
    888
    999