Символдар бойынша жолдарды өңдеу. Символдық жолдармен жұмыс істеуге арналған функция

**САБАҚ ЖОСПАРЫ** **Пәні**: Информатика **Сыныбы**: 8 немесе 9 **Сабақтың тақырыбы**: **Символдар бойынша жолдарды өңдеу. Символдық жолдармен жұмыс істеуге арналған функциялар** **Сабақтың мақсаты**: Білімдік: * Оқушыларға символдық жол ұғымын түсіндіру; * Символдық жолдарды өңдеуге арналған функциялармен таныстыру; * Python тілінде жолмен жұмыс істеу мысалдарын көрсету. Дамытушылық: * Оқушылардың логикалық ойлауын, алгоритмдік мәдениетін дамыту; * Бағдарламалау дағдыларын жетілдіру. Тәрбиелік: * Нақтылыққа, ұқыптылыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелеу; * АКТ-ны дұрыс пайдалану мәдениетін қалыптастыру. **Күтілетін нәтиже**: Оқушылар: * Жолдық айнымалылар мен символдармен жұмыс істеуді үйренеді; * Негізгі функцияларды (мысалы, `len()`, `find()`, `replace()`, `upper()`, `lower()`, `in`, т.б.) қолдануды біледі; * Қарапайым жолдық есептерді шеше алады. **Сабақ түрі**: Жаңа материалды меңгерту **Әдіс-тәсілдер**: Түсіндіру, көрсету, сұрақ-жауап, практикалық жұмыс, тапсырма орындау **Құрал-жабдықтар**: Компьютерлер, Python IDE, презентация, интерактивті тақта **САБАҚ БАРЫСЫ** **I. Ұйымдастыру кезеңі (3 минут)** * Амандасу * Оқушыларды түгендеу * Сабаққа дайындығын тексеру * Психологиялық дайындық **II. Үй тапсырмасын тексеру (5 минут)** * Өткен тақырып бойынша бірнеше сұрақ қою немесе шағын тест **III. Жаңа сабақ (15 минут)** #### **1. Символдық жол (string) деген не?** * Бірнеше символдардың тізбегі, тырнақша ішінде жазылады: `'Hello'`, `"World"` **2. Жолдық функциялар мен операциялар**: | Функция / әдіс | Сипаттамасы | Мысал | | --------------------- | -------------------------------------- | ------------------------------------- | | `len()` | Жолдың ұзындығын қайтарады | `len("Hello") → 5` | | `str[i]` | Жолдың i-ші индексіндегі символ | `"Test"[0] → 'T'` | | `in` | Символ немесе жол бар-жоғын тексеру | `'a' in 'apple' → True` | | `find()` | Ізделінген символдың индексі | `"apple".find('p') → 1` | | `replace()` | Бір символды/жолды екіншісіне ауыстыру | `"apple".replace('p', 'b') → 'abble'` | | `upper()` / `lower()` | Бас/кіші әріпке айналдыру | `"abc".upper() → 'ABC'` | | `strip()` | Бос орындарды алып тастайды | `" hello ".strip() → 'hello'` | **3. Индекстеу және тілім (slicing)** * `"Hello"[1:4] → 'ell'` --- ### **IV. Практикалық жұмыс (15–20 минут)** **Тапсырма 1:** Пайдаланушыдан жол енгізіп, оның ұзындығын анықтаңыз. ```python s = input("Жол енгізіңіз: ") print("Ұзындығы:", len(s)) ``` **Тапсырма 2:** Жолда 'а' әрпі неше рет кездесетінін есептеңіз. ```python s = input("Жол енгізіңіз: ") print("'а' әрпі саны:", s.count('а')) ``` **Тапсырма 3:** Жолдағы барлық бос орындарды алып тастаңыз. ```python s = input("Жол енгізіңіз: ") print("Нәтиже:", s.replace(" ", "")) **V. Бекіту (5–7 минут)** * Сұрақ-жауап: * Жол дегеніміз не? * `replace()` функциясы не үшін қолданылады? * Жолды бас әріппен жазу үшін қандай функция қолданылады? * Шағын тест немесе Kahoot/Quizizz арқылы бекіту **VI. Үй тапсырмасы (2 минут)** * Оқушыға 2–3 есеп беру: 1. Жолдағы барлық дауысты әріптерді табу. 2. Жолды кері жазу. 3. Екі жолды біріктіріп, жаңа жол жасау. **VII. Қорытынды. Рефлексия (3 минут)** * Не үйрендік? * Қиындық болды ма? * Бүгінгі сабақты бір сөзбен сипатта (мысалы: қызықты, түсінікті, т.б.)