Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

XXI ғаыср көшбасшысы
Материал жайлы қысқаша түсінік: физика пәнінің мұғалімдерге қажет болуы мүмкін
Материалды ашып қарау
Алматы облыстық И.Нүсіпбаев атындағы мектеп - интернаты

«Бекітемін»Мектеп - интернат директоры: Е.НұртайұлыОқу ісінің меңгерушісі: С.М.МурсалимоваБірлестік жетекшісі: Г.Ж.Байдабекова







Физика пәнінен«XXI ғасыр көшбасшысы»интеллектуалдық білім сайысы











Жауапты мұғалім: Н.Е.Сейдахметова Уақыты: 14:30 Өтілетін орны: Мәжіліс залы

Тақырыбы: «ХХІ ғасыр көшбасшысы» сайысы

Сайыстың мақсаты: Оқушылардың физика пәнінен алған білім деңгенін байқау және оларды тез ойлануға, алғырлыққа, тапқырлыққа, ізденуге баулу.Армысыңдар, бүгінгі  «ХХІ ғасыр көшбасшысы» атты  сайыс сабағымызға  жиналған  қауым! Бүгінгі  біздің сайысқа  қош  келіпсіздер!   Қатысушыларды таныстыру.  Әрбір оқушы өзін таныстырып, алға қойған мақсаттарын айтады.1. 8 «А» сынып оқушысы 2. 8 «Ә» сынып оқушысы 3. 9 «А» сынып оқушысы 4. 9 «Ә» сынып оқушысы 5. 10 сынып оқушысы 6. 11 сынып оқушысы

Әділ қазыларды таныстыру.1. Оқу ісінің меңгерушісі - Мурсалимова Сауле Мазыкенқызы2. Абдуллаева Р.3. Өмірзақова М.4. Суванбаева Ш.Физика - табиғаттың тілі екен ғой, Көз тартар сұлулықтың сыры екен ғой, Аттасаң аяғыңды, алдыңды орап Артыңнан қалмайды екен тіріде ол. Салған ән, айтылған сөз, ішілген ас, Космос кораблі, атылған тас Аққан су, соққан дауыл, айтылған жыр Бәрінің бағынары физика ғой! Сондықтан табиғаттың сырын терең Деушіге: оқып, зерттеп, білем, көрем, Демесең болсын егер еңбегің еш Әуелі физиканы оқы дер ем! дей келе  біз  БӘЙГЕ  кезеңін бастайық.

І КЕЗЕҢ «БӘЙГЕ»Алты адам қатысады.1. Жүргізуші қатысушыларға қарапайым сұрақтар қояды2. Қатысушы дұрыс жауап берген әр сұраққа 10 ұпай иеленеді, жауап бермесе басқа ойыншыға мүмкіндік беріледі.3. Жауапқа бес секунд уақыт беріледі, одан кейінгі жауаптар қабылданбайды.4. Тур кезінде артық сөз айтуға болмайды, бұл шарт екі рет бұзған ойыншы ойыннан шығарылады.

СҰРАҚТАР8 - сынып
  • Сұйықтың немесе газдаң ағысы арқылы энергияның тасымалдануы барысындағы жылу алмасу процесі не деп аталады? (Конвекция)
  • Электромагниттік толқындар көмегімен бір денеден екінші денеге энергияның берілу процесі не деп аталады? (Сәуле шығару/сәулелік жылу алмасу)
  • Сәулелену энергиясының дененің ішкі энергиясына айналуын не деп атайды? (жұтылу)
  • Жылу берілу кезінде дененің алатын немесе жоғалтатын энергиясы не деп аталады? (Жылу мөлшері)
  • Массасы 1 кг заттың температурасын 1 ̊ С - қа өзгерту үшін қажет жылу мөлшерін көрсететін қандай физикалық шама? (заттың меншікті жылусыйымдылығы)
  • Заттың қатаятын температурасын не деп атайды? (қатаю/ кристалдану температурасы)
  • Сұйықтың бетінде жүретін булану не деп аталады? (кебу)
  • Будың сұйыққа айналу құбылысын ата? (конденсация)
  • Кебу жылдамдығы неге байланысты? (сұйықтың тегіне)
  • Өз сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болатын буды не деп атайды? (Қаныққан бу)
  • Ауадағы су буы қысымының берілген температурадағы қаныққан бу қысымына қатынасы және пайызбен өрнектелетін қандай шама? (Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы)
  • Бу қаныққан күйге өтіп конденсацияланған және салыстырмалы ылғалдылығы 100 %-ға тең болған кездегі температураны не деп атайды? (Шық нүктесі)
  • Сұйықтың тек үстіңгі бетінен ғана емес, сонымен бірге оның ішінде де бу көпіршіктерінің пайда болуымен жүретін қарқынды булану не деп аталады? (Қайнау)
  • Жылу алмасусыз жүретін процесті ата? (Адиабаталық процесс)
  • Қоршаған ортаның денелерімен әрекеттеспейтін денелер жүйесін не деп атайды? (Оқшауланған / тұйықталған)
  • Зарядтар еркін қозғала алатын заттарды не деп атайды? (Өткізгіштер)
  • Атомдағы электрондар саны қандай бөлшектердің санына тең? (протон)
  • Өлшемдері өзара әрекеттесетін денелердің арақашықтығынан бірнеше есе кіші болатын денеде орналасқан заряд не деп аталады? (Нүктелік заряд)
  • Молекулалардың ретсіз қозғалысының нәтижесі не деп аталады? (Броундық/жылулық қозғалыс)
  • Атмосфералық қысымдағы таза судың қайнау және қату температуралары айырымының жүзден бір бөлігі не деп аталады? (бір градус)


  • 9 сынып
  • Жылдамдықтың өзгеру шапшаңдығын сипаттайтын қандай шама? (Үдеу)
  • Ортаның кедергісі болмаған кездегі денелердің түсуі не деп аталады? (Еркін түсуі)
  • Нүктенің шеңбер бойымен бір айналым жасауға кеткен уақыт не деп аталады? (Айналу периоды)
  • Дененің бұрылу бұрышының осы бұрылуға кеткен уақытқа қатынасымен өлшенетін қандай шама? (Бұрыштық жылдамдық)
  • Шеңбер бойымен бірқалыпты қозғалатын дененің үдеуі шеңбердің кез келген нүктесінде радиус бойымен центрге қарай бағытталатын қандай шама? (центрге тартқыш үдеу)
  • Үдеу векторы материялық нүктенің шеңбер бойымен қозғалу жылдамдығына перпендикуляр болғандықтан, центрге тартқыш үдеуді не деп атайды? (Нормаль үдеу)
  • Жылдамдық кез келген тең уақыт аралығында бірдей шамаға өзгеретін қозғалыс түрін ата? (Теңайнымалы қозғалыс)
  • Денеге басқа денелер әрекет етпесе немесе олардың әрекеті теңгерілген болса, онда дене не тыныштық күйін сақтайды, не түзусызықты және бірқалыпты қозғалысын жалғастырады. Бұл қандай заң? (Инерция/ Ньютонның 1 заңы)
  • Дененің пішіні мен көлемі өзгерген кезде пайда болатын қандай күш? (Серпімділік күші)
  • Тіректің денеге әрекет ететін серпімділік күшін не деп аталады? (Тіректің реакция күші)
  • Денелер тікелей жанасқанда пайда болатын және ол күш әрдайым жанасу бетінің боймен қозғалыс бағытына қарама-қарсы жаққа қарай бағытталатын қандай күш? (Үйкеліс күші)
  • Үйкеліс күшінің түрлерін ата? (Сырғанау, домалау, тыныштық)
  • Денеге бір мезгілде әрекет ететін бірнеше күштің әрекетіндей әрекет жасайтын қандай күш? (Теңәрекетті күш)
  • Дененің өзінің алатын үдеуіне ықпал ететін қасиетін ата? (Инерттілік)
  • Денеде туындайтын үдеу оған әрекет етуші күшке тура, ал массасына кері пропорционал. Бұл қандай заң? (Ньютонның 2 заңы)
  • Әлемде өз билігін жүргізетін әмбебап күш? (Бүкіләлемдік тартылыс)
  • Параболалық траекторияға сәйкес келетін жылдамдық не деп аталады? (Екіншіғарыштық жылдамдық)
  • Тіректің немесе аспаның үдемелі қозғалысынан туындайтын дене салмағының артуын не деп атайды? (Асқын салмақ)
  • Дененің массасы мен оның қозғалыс жылдамдығының көбейтіндісіне тең болатын физикалық шаманы ата? (Дене импульсі)
  • Сыртқы күштер әрекет етпеген жағдайда жүйеге енетін денелер бір - бірімен ішкі күштер арқылы ғана әрекеттесетін қандай жүйе?






  • 10 - сынып
  • Материяның атомдардан, молекулалардан немесе жалпы айтқанда, тыныштық массасы бар құрылымдық бөлшектерден тұратын түрі не деп аталады? (Зат)
  • Дененің кеңістіктегі орнының санақ денелері ретінде алынған бақа денелерге қатысты уақыт бойынша өзгерісі не деп аталады? (Механикалық қозғалыс)
  • Траекторияның жанама бойымен бағытталатын үдеудің түрін ата? (Тангенциал)
  • Механиканың қатты денелердің тепе-теңдікте болу шарттарын зерттейтін бөлімі қандай? (Статика)
  • Берілген екі F1 және F2 нүктелерден қашықтықтарының қосындысы тұрақты болып қалатын нүктелердің геометриялық орны не деп аталады? (Эллипс)
  • Газдағы мәні кернеуге тәуелсіз болатын қандай ток? (Қанығу тогы)
  • Электролиздің көмегімен металдан жасалған заттарды ауада тотықпайтын басқа металдың жұқа қабатымен қаптау тәсілі не деп аталады? (Гальваностегия)
  • Заряд тасымалдаушылары тек қана иондар болып табылатын сұйық өткізгіш не деп аталады? (Электролит)
  • Екі n-p ауысуы бар жартылай өткізгіштік құралдар не деп аталады? (Транзисторлар)
  • Атомдарының немесе молекулаларының басым көпшілігі иондалған газ не деп аталады? (плазма)


  • 11 - сынып
  • Сұйықтар мен газдардың механикалық қасиеттерін, оладың қозғалысын және олардың ішіндегі қатты денелердің қозғалысын зерттейтін физиканың бөлімін ата? (Гидроаэродинамика)
  • Газ және сұйық күйдің ортақ қасиеті не деп аталады? (Аққыштық)
  • Сұйық бөлшектерінің жылдамдықтары барлық жерде түтік бойымен бағытталған және сұйықтың цилиндр түріндегі түтікпен қозғалысы не деп аталады? (ламинарлық/ қабаттасқан ағыс)
  • Заттың ішкі құрылымын ескермей, энергетикалық түрленудің негізінде жылулық құбылыстарды зерттейтін физиканың бөлімін ата? (Термодинамика)
  • Сұйықта немесе газда қалқып жүрген қандай да бір қатты заттың өте ұсақ бөлшектерінің сұйық немесе газ молекулаларының соққыларының әрекетінен бейберекет қозғалуы не деп аталады? (Броундық қозғалыс)
  • Микробөлшектер әлемінде заттың бірлік көлемінде қанша бөлшек бар екенін көрсететін шама не деп аталады? (Молекулалар концентрациясы)
  • Молекулалары шексіз аз көлем алатын серпімді шариктер болып табылатын және өзара әрекеттесуі тек олардың бір-бірімен тікелей немесе ыдыстың қабырғасымен соқтығысуы кезінде гана білінетін қандай газ? (Идеал газ)
  • Жұлдыздар, шаң - тозаң, газдың бәрі бірге гравитация күшімен ұсталып тұратын ең ірі жұлдыздар жүйесі не деп аталады? (Галактикалар)
  • Газ қоспасының әрбір газы осы көлемді жалғыз өзі алатын кездегі қысымды не деп атайды? (Үлестік қысым)
  • Молекулалардың ілгерілемелі және айналмалы қозғалыстарының кинетикалық энергиясы, олардың өзара әрекеттесуі кезіндегі потенциалдық энергиясы мен молекулалардағы атомдардың тербелмелі қозғалысының энергиясы және атомды түзетін бөлшектердің қозғалыс және өзара әрекеттесу энергиясы не деп аталады? (Ішкі энергия)


  • ЕКІНШІ КЕЗЕҢ «Полиглот»1. Қатысушылар берілген жұмбақты шешу арқылы сөзді тауып, орыс, ағылшын тіліне аударады. (Әр айтылған сөзге 10 ұпай)2. Екінші кезеңде ең аз ұпай жинаған 2 оқушы ойыннан шығады.

    8 "А" - сынып1. Дененің жұмыс істеу қабілетін нақты көрсететін физикалық шамаЖауабы: Энергия, energy2.Әлемде не бар болса соның бәрі қалай аталады?Жауабы:Материя, matter3.Траекторияның ұзындығы не деп аталады?Жауабы: Жол, дорого,road

    8 "Ә" - сынып1.Дененің өзара әрекеттесуін сипаттайтын шамаЖауабы.Күш, сила,strength2. Бір зат молекулаларының басқа бір зат молекулалары аралығына ену құбылысыЖауабы: Диффузия, diffusion3.Жердің жалғыз серігіЖауабы.Ай, луна, moon

    9 "А" - сынып1.Зат бөлшектерінің табиғатынан бөлек табиғаты ерекше бөлшектер ағыныЖауабы: Жарық.свет, Iight2.Өздігінен сәуле шығаратын зор энергия көзіЖауабы:Күн. Солнце, sun3. Сыртқы магнит өрісін әлсірететін өріс тудыратын заттарды не деп айтады?Жауабы: Диамагнетиктер , диамагнетик , diamagnetic

    9 "Ә" - сынып1. Контурды тесіп өтетін магниттік ағынның кез келген өзгерісінде контурда электр тогының пайда болу құбылысы не деп аталады?Жауабы: Электромагниттiк индукция-электромагнитная индукция - electromagnetic induction; 2. Сыртқы магнит өрісін әжептәуір күшейтетін заттар деп аталады.Жауабы: ферромагнетиктер, ferromagnetic3. Бетке түсетін күш әрекетінің нәтижесін сипаттайтын шама.Жауабы: Қысым-давление - pressure

    10 -сынып 1. Бағыты сыртқы өріспен сәйкес келетін әлсіз магнит өрісін тудыратын заттарды не деп айтады?Жауабы: Парамагнетиктер, paramagnetic2. Бір ортадан екінші ортаға өткенде жарықтыӊ таралу бағытыныӊ өзгеруі не деп аталады?
    жарықтыӊ сынуыПреломление светаRefraction of light
    Жауабы:

    3. Жоғары жиілікті тербелістердің параметрлерінің бірін -  амплитудасын, жиілігін немесе фазасын төменгі (дыбыс) жиілікпен баяу өзгертетін процесс.Жауабы: модуляция, modulation

    11- сынып1. Жиілігі бірдей екі толқын қосылғанда амплитуданың арту не кему құбылысын атаЖауабы: Интерференция , Interference2. Толқындардың түзу сызықты таралуынан ауытқып, беттерді орағытып өту құбылысы?Жауабы: Дифракция, Diffraction3. Электромагниттік сәулеленудің негізгі параметрін ата.Жауабы: Жиілік - частота - frequency,Толқын ұзындығы - длина волны - wavelength

    ҮШІНШІ КЕЗЕҢ «ДОДА»  1. Бірінші турда жиналған ұпай екінші турда сақталады.  2. Қатысушыларға 4 тақырып ұсынылады. 3. Таңдау кезегі ойыншының бірінші турда алған орнына сәйкес жүзеге асырылады.  Бірінші (соңғы) орын алған ойыншы бірінші болып  таңдайды, әрі қарай осылай кезекпен кете береді.4. Әр тақырыптың ішінде бес сұрақ болады,  сұраққа дұрыс жауап берген ойыншының бірінші турда жинаған ұпай санына  он (10) ұпайдан қосылып отырады.5.Тақырыптың әрқайсысында күрделілігі бойынша  бағаланатын сұрақ жасырылулы. Оған сәйкес 10;20;30;40;50 ұпайл беріледі.6. Ұпайы аз 2 оқушы ойыннан шығады.





    «Ғалымдар»10 ұпай - Электромагниттік құбылысты ашқан ғалым кім? (Фарадей)20 - ұпай - Күн жарығының ақ шоғы күрделі жеті негізгі түрлі түсті шоқтан тұрады деген қорытынды жасаған ғалым кім? (Исаак Ньютон)30 - ұпай - Металдарда электр тогын өткізетін электрондар екенін тәжірибе жүзінде дәлелдеген ғалымдар? (Стюарт пен Толмен)40 - ұпай - Тәжірибе жүзінде вакуумдегі нүктелік зарядтардың өзара әрекеттесу заңынашқан ғалым кім? (Кулон)50 - ұпай - Тәжірибе жүзінде токтың жылулық әрекетін зерттеген ағылшын және орыс ғалымдары кім? (Джоуль мен Ленц)

    «Формулалар»10 ұпай- F=m·a (Ньютонның екінші заңы, Н)20 ұпай- P=I·U (Токтың қуаты, Вт) 30 ұпай- Е= (Электр өрісінің кернеулігі, В)40 ұпай- A=p· (Термодинамикалық жұмыс, Дж)50 ұпай- <Object: word/embeddings/oleObject1.bin> ( Сұйықтың қылтүтікпен көтерілу биіктігін анықтайды, м)



    «Геометриялық оптика» 10 ұпай - Екі сфералық немесе бір сфералық және бір жазық бетпен шектелген мөлдір шыны не деп аталады? (Линза)20 ұпай - Шоқтар линзадан өтіп, әрбір беттен сына отырып, линзаның оптикалық осінде жатқан бір нүктеде жиналады. Бұл нүкте не деп аталады? (Линзаның бас фокусы)30 ұпай - Линза фокусында бас оптикалық оське перпендикуляр не орналасқан? (Факальдық жазықтық) 40 ұпай - Әр түрлі қашықтықтан қарағанда көз бұршағының өзінің қисықтығын өзгертіп, көз торламасында нәрсенің анық кескінін беретін қасиет не деп аталады? (Аккомодация)50 ұпай - Экранда 10 есе үлкейтілген слайд кескінін алу үшін фокус аралығы 20 см болатын линза қолданылады. Слайдты линзадан қандай қашықтықта орналастыру керек?(Г= , Г=10 - сызықтық ұлғайту, f=0,2 м - линзадан кескінге дейінгі қашықтық, d= =)«Әр түрлі ортадағы электр тогы» 10 ұпай- Электролит арқылы электр тогы өткенде электродта зат бөліну процесі не деп аталады? (Электролиз)20 ұпай- Электролиттердегі электр тогы дегеніміз не? (Оң және теріс иондардың қарама-қарсы бағыттағы реттелген қозғалысы)30 ұпай- Стюарт пен Толмен бөлшектер зарядының олардың массасына қатынасын қалай анықтады? (Тізбектен ток жүрген уақыттағы гальванометрден өтетін зарядты өлшеу арқылы анықтады)40 ұпай- Электр сигналдарын көрінетін кескінге айналдыратын вакуумді электрондық құралды ата ? (Электронды-сәулелік түтікше)50 ұпай - Қарама-қарсы жақтарына тізбекке қосу үшін контактілер жалғастырылған, электронды кемтіктік ауысуы болатын шалаөткізгішті кристалы бар құрылғыны не деп атайды? (Шалаөткізгішті диод)

    ТӨРТІНШІ КЕЗЕҢ «ЖОРҒА»1. Турға 2 адам қатысады. 2. Қатысушы 1 минуттың ішінде берілген сұрақтарға жауап беріп үлгеруі тиіс 1-оқушы
  • Табиғаттағы ең төменгі шектік температура неге тең? / 273 К / 
  • Денелердің өзара әрекет энергиясы?(Потенциалдық энергия)
  • Электр өрісін туғызатын бөгде күштердің Кулондық күштерге қарсы атқарған жұмыс процесі не деп аталады?  (Зариядтардың бөлінуі.) 
  • Тоқ күші өлшем бірлігі? /Ампер / 
  • Архимед күшінің әрекетінен пайда болатын жылудың түрі. /конвекция/ 
  • Психрометрдің құрғақ және ылғал термометрлері бірдей температура көрсетіп тұр, олай болса, ауаның ылғалдылығын қандай? (100 %)
  • Сыртқы периодты күштің әрекетінен қандай тербелістер болады? (Еріксіз терб.)
  • Ашық ыдыстағы су неге азаяды? ( буланады)
  • Орнынан қозғалмай не өтіп бара жатыр? (Уақыт)
  • Қай планетаның сақинасы бар? – (Сатурн)


  • 2 оқушы.1.  амперметр тізбекке қалай жалғанады? (Тізбектей)2. Дененің инерттілігінің сипаттамасы болып табылатын шама? (масса)3. Жылудың ауа және сұйық ағыны арқылы берілуі. (конвекция)4. Қандай жолмен ешуақытта адам жүрмейді? ( Құс жолы)5. Елеуішпен су әкелуге бола ма? ( болады егер қар немесе мұз болса)6. Заттың сұйық күйден, газ күйіне өтуі – (булану)7. Дененің бірдей уақыт аралығында дәлме дәл немесе жуықтап қайталануы не деп аталады? (Тербеліс)8. Дененің тепе-теңдік күйінен ең үлкен ығысуы не деп аталады? (Тербеліс амплитудасы) 9. Созылмайтын салмақсыз ұзын жіңішке жіпке ілінген кішкентай ауыр шар не деп аталады? (Математикалық маятник)10. Дене тепе-теңдік күйінен шығарылғаннан соң сыртқы күштің әрекетінсіз болатын тербелістерді не деп атайды? (Еркін тербелістер)

    Әділ қазылар алқасы өздерінің әділ бағаларын беріп әр сайыстың бағасын бағалауды. Қорытынды: ХХІ ғасыр көшбасшысы:Осы жеңіске жеткен оқушылар мақтау қағазымен марапатталып,осындай үлкен жетістіктерден көрініс беруге тілек білдіреміз 

    Материалды жүктеу (Скачать)
    Авторы:
    Сейдахметова Назгүл Еркінқызы
    Жарияланған уақыты:
    2019-04-03
    Категория:
    Физика
    Бағыты:
    Ойындар, Сценарийлер
    Сыныбы:
    Барлығы
    Тіркеу нөмері:
    № C-1554281320
    333
    444
    555
    666
    7
    888
    999