Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Жас ұрпаққа ұлттық тәрбие берудің маңызы
Материал жайлы қысқаша түсінік: Балабақшаға тәрбиенің маңызы қаншалықты керек болса, соншалықты керек етеді.
Материалды ашып қарау
Жас ұрпаққа ұлттық тәрбие берудің маңызы


Бүгінде мектепке дейінгі тәрбие мен білім беру жүйесінің жанаруына жан-жақты жетілген, ұлттық сана-сезімі, ұлттық психологиялық нышандары қалыптасқан, рухани байлығы дамыған ертеңгі азаматты тәрбиелеу — мектепке дейінгі мекеменің үздіксіз жүзеге асыратын міндеттері екені баршаға аян. Өйткені ХХІ ғасырдағы толассыз ақпараттар мен қоғамдағы күрделі өзгерістер аясында өмір сүріп жатқан жас ұрпақты тәрбиеленудің күрмеуі қиын мәселелері жеткілікті. Ал ұлттық тәрбиені дарыту одан да өзекті болып отыр. Осы тұрғыдан алғанда, қазақ халқының ғасырлар бойы жинақталып, уақыт тезінен өткен тәжірибесінің ауқымды бір саласы — ата-бабадан мирас болып қалған ұлттық құндылықтар. Яғни жас ұрпаққа ұлтымыздың жақсы әдет-ғұрыптары мен салт-дәстүрлерін үйретіп, бойларына сіңіру, сол арқылы мейірімділікке, мәрттікке, азаматтық ерлікке тәрбиелеу — қазіргі таңның көкейтесті мәселесі. Өйткені ата-бабамыз барлық асыл қасиеттерді ұрпақтарының сана-сезіміне сіңірудің басты мақсат ете отырып, олардың бойынан сұлулықты, өнерге деген бейімділік пен шеберлікті көруді арман еткен. Сол қасиеттерге баулу жолында түрлі әдістерді қарастырған. Мәселен, ауыз әдебиеті үлгілері - баланың ой-өрісін дамытуда, адамгершілік мінез-құлықтарын қалыптастыруда, өнердің нұрын себуде адамзаттың ұрпағына қалдырған танымдық-тәрбиелік құралдарының ең көлемдісі әрі маңыздысы. Сондай-ақ бесік жыры — ұлттық рухани негіз. Бесік жыры — сәби жүрегіне алғашқы рухани нәр беретін бірден бір қазық. Онда ел тұрмысының көріністері суреттеледі. Ондағы жілік шағып берейін, байқұтанның құйрығын жіпке тағып берейін, қой тоқтысын сой, бөпем, қуырдығына той, бөпем, үстіне тоқым жабайын, астына терлік салайын, быламыққа май құйып, төнкерме қып берйін сияқты тағы басқа этнографиялық детальдар баланы жақсы көру, еркелету, айналып-толғануға байланысты айтылатын түрлі балама, тенеулер табиғатынан қазақы тұрмыстың иісі аңқып тұрады.
Бала тәрбиесіндегі санамақтар да үлкен орын алады. Бұл жөнінде Ә.Табылдиев былай дейді: Санамақтарды халық, негізінен, жас балаға сан үйрету мақсатымен шығарған. Санамақтар әрі сан үйретеді, әрі дүние танытады, әрі баланың қисынды ойлауы мен математикалық менойлау қабілетін дамытады. Санамақтардың түрлері көп, оның үстіне жаңадан қосыла береді. Яғни санамақтар баланы әдемі сөйлеуге дағдыландыра отырып, танымдық ой-өрісін дамытады. Ал санамақ тәртібін бұзбай айту балаларды аңғарымпаздық қасиетке баулиды. Өйткені бұл бала бойынан белсенділік пен алғырлықты талап ететін жанр. Мәселен, санамақты бала тыңдап қана қоймай, оны қайталайды, сол арқылы сандарды таниды, жаңа бір ұғымдармен танысып, дүниетанымын кеңейтеді. Есте сақтау қабілеті мен тілін жаттықтырады. Бұл қарапайым сандар мен сөздердің жиынтығы ғана емес, ол — көркем сөзбен кестеленген тәрбиелік, тағылымдық мәні бар шағын поэтикалық шығарма. Бір дегенім — бесік, Екі дегенім — есік, Бір дегенің — білеу, Екі дегенің — егеу - дегенде атау ұйқастырып санау арқылы бала әрі сан үйренеді, оның үстіне санға аты ұйқасқан заттарды танып біледі. Санамақтың түпкі негізі халықтық педагогикамен байланысып жатады. Әрқашан қызықтырып, ілгері жетелейтін санамақтар құпиясы баланын таным-түсінігін кеңейтіп, онын тілін дамытады, ойын ұштайды.
Балаға сол секілді саусақ ойыны да қызықты: Бір дегенім — білеу, екі дегенім — егеу, үш дегенім — үскі, төрт дегенім — төсек, бес дегенім — бесік, алты дегенім — асық, жеті дегенім — желке, сегіз дегенім — серке, тоғыз дегенім — торқа, он дегенім – оймақ, он бір қара жұмбақ деп келетін дыбыстық үйлесімге құрылған ұйқасты сөздер баланың санды жаттауына жеңілдік туғызады. Мұндағы әр санға телінген балама сөздер баланың күнде көріп, қолына ұстап жүрген таныс дүниелері болғандықтан, тіл дамытушылық рөл атқарады және баланың танымдық қабілетін өсіреді. Жаңылтпаш — астарлы сөз, әсем жыр. Жаңылтпаш — бала тілін дамыту құралы. Мұнда қарапайым халықтық тіл өрнектеледі және белгілі бір құбылыстың, заттың сипатын, кескін-кейпін, мейлінше түсінікті тілмен беру көзделеді. Сондай-ақ жаңылтпаш ықшамдылық талабына мейілінше бұлтартпастай жауап береді. Ал сөйлемнің бөлігін шапшан, жиі қайталау арқылы тіл ширатуға, тіл ұстартуға лайықталады. Демек көркем тілге құрылған аңыз әңгімелер мен ән-жырлар, эпос, халық ертегілері, мақал-мәтелдер, жұмбақ, жаңылтпаштар халық педагогикасының ең құнды туындылары. Өн бойына даналықты жиған осындай рухани мұралар, ғасырлар бойы халықтың педагогикалық тәжірибесінің сынынан өткен тәрбие құралдар болып табылады.



Ақтау қаласы
№55 “Қыран балабақшасы
І кіші топ тәрбиешісі
Сундетова Меруерт Нурбековна
Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Сундетова Меруерт Нурбековна
Жарияланған уақыты:
2019-01-20
Категория:
Жаңартылған бағдарлама
Бағыты:
Тәрбие сағаты
Сыныбы:
Мектепке дейінгі
Тіркеу нөмері:
№ C-1547974400
2222
333
444
555
666
7
888
999