Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
ҚАЗАҚСТАННЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТІНІҢ ДАМУЫ МЕН ШЕТЕЛДІК ҮРДІСТЕРІ
Материал жайлы қысқаша түсінік: Мемлекеттік қызметшілерге
Материалды ашып қарау
330:001.895

ҚАЗАҚСТАННЫҢ МЕМЛЕКЕТТІК ҚЫЗМЕТІНІҢ ДАМУЫ МЕН ШЕТЕЛДІК ҮРДІСТЕРІ

Құмар Тәңірберген
ЭФ-16-1к тобының студенті

Бастыков Д.Х. - аға оқытушы, магистр.Тогизбаева М.Б. оқытушы

Кең халықаралық ынтымақтастық шеңберінде Қазақстанның мемлекеттік қызмет жүйесі халықаралық ұйымдар, оның ішінде Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы, Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымы, Дүниежүзілік банк, Азиялық даму банкі және т.б. бағалады. Мысалы, Агенттіктің бастамасы бойынша, 2018 жылы Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымы алғаш рет Қазақстандағы және Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымы елдеріндегі мемлекеттік қызметті реформалаудың салыстырмалы талдауын дайындады.
Қазақстанның мемлекеттік қызметті реформалаудағы жетістіктері халықаралық бірлестіктерде жоғарғы баға алуда. Осылайша, Қазақстан аймақтағы мемлекеттік қызмет саласында Уәкілетті орган, саяси және әкімшілік мемлекеттік қызметті делимитациялау, міндетті конкурстық іріктеу сияқты институттарды енгізу үшін өңірде бірінші болып табылатыны атап өтілді. Мемлекеттік қызметтің оң аспектілерінің арасында қазақстандық мамандар салауатты жас теңгерімін және әйелдердің жоғары өкілдерін көрсетеді.
Қазақстанның меритократия қағидаттарын, құзыретті тәсілді, еңбекақы төлеудің жаңа жүйесін, жоғары мемлекеттік қызметкерлерді дамытудың озық халықаралық тәжірибеге сәйкес келетінін енгізу бойынша жүргізген мұндай реформалар.
Қазақстанның меритократия қағидаттарын, құзыретті тәсілдерді, еңбекақы төлеудің жаңа жүйесін, жоғары мемлекеттік қызметшілерді дамытудың озық халықаралық тәжірибеге сәйкес келетін реформалар.
Сонымен бірге, сарапшылар әлемдік үрдістерге сәйкес Қазақстанның мемлекеттік аппаратын одан әрі жетілдіру қажеттігін атап көрсетеді.
Осылайша, бүгінгі күні мемлекеттік қызметтің дамуын бағалау кезінде ЭЫДҰ дамудың үш кезеңіне негізделген тұжырымдамасын пайдаланды: кәсіби, стратегиялық және инновациялық.
Бұл сатылар өзара бір-бірін жоққа шығармайды. Керісінше, әрбір кезең жетістіктерге негізделген.
Кәсіби мемлекеттік қызмет меритократиямен ерекшеленеді және таланттарды, білікті және этикалық қызметкерлерді, сондай-ақ күнделікті процестерде тиімді менеджерлерді тиімді пайдалану мүмкіндігімен сипатталады. Стратегиялық мемлекеттік қызмет жоғары сапалы мамандарға тиімділігі мен тартымдылығымен ерекшеленеді, нәтижесінде бағдарланған белсенді және трансформациялық көшбасшыларға өзгерістерді басқаруға қабілетті көшбасшыларды керек етеді. Инновациялық мемлекеттік қызметтің негізгі ерекшеліктері: өзара әрекеттестікті ынталандыратын ұтқырлық, әртүрлілік және ашық мәдениет, лайықты қызметкерлер мен ынтымақтастыққа қабілетті бейімделген көшбасшылар болуы. Қазақстанның мемлекеттік қызметі кәсіби мамандырылған әрі стратегиялық элементтері бар ел ретінде Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымы сарапшыларымен бағаланады.
Төменде мемлекеттік қызметті дамытудағы жаһандық үрдістердің сериясы берілген, оларды қолдана білу мемлекеттік аппаратты жаңа, стратегиялық-инновациялық деңгейге шығаруға ықпал ететін болады. Ақырғы мақсат – қоғамның стратегиялық серіктестері рөлін атқаратын және нақты құндылықтарды қалыптастыратын мемлекеттік аппараттың лайықты қызметкерлері үшін тартымдылық жасау.
Дамып келе жатқан елдердің мемлекеттік қызметкерлердің арасында нағыз көшбасшысы маманының тапшылығына көбірек көңіл бөлініп, олардың сыртқы келбетін қамтамасыз етуге маңызы зор.
Дәстүрлі басқарушы (қолбасшы) мен көшбасшы арасындағы негізгі айырмашылықтар төменде келтірілген. Осылайша, көшбасшылық – бұл жаһандық бейнені көре білу, дұрыс мақсаттарды қою, шабыттандыру және ынталандыру, өкілдік ету, сенімді нығайту және т.б. сияқты қасиеттер мен дағдылардың үйлесімі.
Бұл күшті көшбасшылық – инновациялық және тиімді топты немесе ұйымды құрудың басты факторы. Бірінші көшбасшыда осындай қасиеттердің болуы ұйымның жиынтық әлеуетін іске асыруға, оны жақсы нәтижелерге қол жеткізе отырып, жаңа деңгейге жеткізуге мүмкіндік береді. Керісінше, аталған қасиеттерге ие емес көшбасшы көбінесе өзіне сеніп тапсырылған ұжымның әлеуетін толықтай жүзеге асыра алмауы мүмкін.
Бұл мағынада басшылық жалпы тиімділіктің деңгейін анықтайды.
Дамыған елдердің заманауи теориясы мен тәжірибесінде көшбасшы қызметкерлермен бірге қажетті өзгерістерді анықтап, тиісті көзқарас пен стратегияны қалыптастырады және қызметкерлермен бірге өзгерістер енгізеді – басқаша айқанда трансформациялық көшбасшылық деп аталады. Мұндай көшбасшы ізбасарлардың мотивациясын, моральдық сенімін және өнімділігін күшейтеді.
Берілген модельде көшбасшы – бұл ұқсауға тырысатын үлгі.
Сонымен қатар, ол өзінің ізбасарларының күшті және әлсіз жақтарын анықтап, оларды дамытады және тапсырмаларды жалпы жұмысты оңтайландырады.
Қазақстанның мемлекеттік қызметінде дәстүрлі командалық- әкімшілік жүйе және бюрократиялық көшбасшылық стилі бүгінгі күні басымды, мемлекеттік биліктің барлық деңгейлерінде көшбасшылардың жетіспеушілігі бар екенін айту қажет.
Халықаралық үрдістің басшылығымен тығыз байланысты қаситеттер мемлекеттік қызметшілер арасында икемді дағдылар (soft skills) деп аталады. Бұл эмоционалдық интеллект, әлеуметтік интеллект, қарым-қатынас дағдылары, адамдармен жұмыс істеу қабілеті, бейімделу, оң көзқарас және т.б. сияқты дағдылардың, қабілеттердің және мінездеме сипаттарының жиынтығы. Икемді дағдылар кәсіби білім деңгейіне байланысты емес адамның әлеуметтік ортада тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік береді.
Ағымдағы технологиялық прогресс пен тез өзгеріп жатқан іскерлік орта жағдайында қызметкерлерге, оның ішінде мемлекеттік қызметтегі адамдарға икемді дағдылардың тән болуы артып келеді. Экономикалық ынтымақтастық пен даму ұйымы оларды қазіргі заманғы еңбек нарығында жұмысқа тұруда маңызды факторы ретінде анықтайды. Қазіргі уақытта әртүрлі технологиялар мен жасанды интеллект ресми қызметкерлердің типтік міндеттерін орындай алады – шаблонды құра отырып мемлекеттік қызметтерді көрсету үшін үлкен деректерді өңдеуден өткізе алады. Сондықтан, цифрлық заманда мемлекеттік қызметкердің икемді дағдылармен жансыз машинадан ерекшеленетінін айтуға болады.
Озық елдерде мемлекеттік аппараттың жинақылығын қамтамасыз ету мақсатында корпоративтік сектордан механизмдер алынған.
Оларға қосалқы, қамтамасыз етуші қызметтерді (кадрлық, сатып алу және т.б.) орталықтандырылған орындауға арнайы ұйымдарға беру жатады.
Мұндай тәсіл мемлекеттік органдарда және олардың аумақтық бөлімшелері мен ведомстволық ұйымдарында қызметшілердің санын азайтуға мүмкіндік береді, сондай-ақ мемлекеттік аппараттың мотивациясын арттыруға қаражатты босатады.
Соңғы жылдары көптеген елдерде корпоративтік сектордың ұстанымдарына негізделген дәстүрлі мемлекеттік басқарудан мемлекеттік менеджмент жүйесіне ауысты. Бұл парадигманың маңызды элементтерінің бірі жобаны басқару болып табылады.
Жоба дегеніміз түпкілікті мақсатқа қол жеткізу, белгілі бір өнімді құру үшін жеке қызметкердің немесе команданың жұмыстарының жиынтығы болып табылады.
Дәстүрлі менеджмент белгілі бір мерзімде тоқтатылуымен сипатталса, жобаны басқару дегеніміз жұмыстың орындалу кезеңін және қажетті ресурстарды қатаң шектейді. Дәстүрлі басқару үшін жұмыс үрдісі маңызды болса, жобаны басқару нәтижелерге қол жеткізуге бағытталған.
Жобаны басқарудың басты артықшылығы – бизнес- үдерістерді бір қалпыға келтіру және оңтайландыру, ресурстарды үнемдеу, командалық жұмысты жүргізу арқылы айқындықты қамтамасыз ету, айқын жоспарлау арқылы нақты мақсаттарға жету, түпкілікті нәтижелерге жету үшін жауапкершілікті өзектендіру және тиімді ведомствоаралық ынтымақтастықты сақтау болып саналады.



Пайдаланылған әдебиеттер

Гриффин Р. Менеджмент.12-басылым. Алматы: Ұлттық аударма бюросы қоғамдық қоры, 2018.-768б.
Қазақстан экономикасындағы мемлекеттік басқару : оқу құралы экономикалық маман. студ. арналған / Д. М. Төреқұлов [и др.]. - Алматы : "Эверо", 2015.
Мэнкью Грегори Н., Тейлор Марк П. Экономикс 4-Халықаралық басылым Алматы Ұлттық аударма бюросы 2018-848
Күздеуова, Л.С. Қазақстан Республикасының еңбек құқығы : 5В030100- Заңтану маманд. студ. арналған дәріс конспектісі / Л. С. Күздеуова. - Шымкент : 0ҚМУ, 2013. - 105 с.
Искаков К.К., Сулейменова И.А. Государственная служба и управление: методические указания для проведения практических заниятии/ Сулейменова И.А- Шымкент : ЮКГУ, 2014. - 24 с
Искаков К.К., Сулейменова И.А. Мемлекеттік қызмет және басқару: практикалық сабақтарды жүргізуге арналған әдістемелік нұсқаулық/ Сулейменова И.А- Шымкент : ОҚМУ, 2014. - 24 с


Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Құмар Тәңірберген
Жарияланған уақыты:
2019-04-29
Категория:
Экономика
Бағыты:
Мақала
Сыныбы:
Басқа
Тіркеу нөмері:
№ C-1556532973
2222
333
444
555
666
7
888
999