Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» трилогиясындағы кереғар күштердің қақтығысы
Материал жайлы қысқаша түсінік: Әбдіжәміл Нұрпейісовтің өмірі мен шығармашылығы туралы студенттерге ақпарат беру, шығармасы арқылы сөз қорын байытып,ауызекі сөйлеу қабілеттерін дамыту,өз бетінше ізденуге баулу.
Материалды ашып қарау
Маңғыстау облысы, Ақтау қаласыМұрын жырау Сеңгірбекұлы атындағы Маңғыстау гуманитарлық колледжінің қазақ тілі және қазақ әдебиеті пәнінің оқытушысы Джакаева Гульзира Баженовна

"Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» трилогиясындағы кереғар күштердің қақтығысы" тақырыбында өткізілген "Қазақ әдебиеті» пәнінен өзін-өзі тану пәнімен интеграцияланған сабақ жоспарыОқытушы: Джакаева Г.Б.Уақыты: 08.04.2019ж.Сабақтың тақырыбы:Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» трилогиясындағы кереғар күштердің қақтығысыҚұндылық:Ақиқат-  интеллектуалдық деңгей (ажырату, интуиция)Қасиеттер:адамгершілік,татулық, жауапкершілік.Сабақтың мақсаты:Әбдіжәміл Нұрпейісовтің өмірі мен шығармашылығы туралы студенттерге ақпарат беру, шығармасы арқылы сөз қорын байытып,ауызекі сөйлеу қабілеттерін дамыту,өз бетінше ізденуге баулу.Сабақтың міндеттері:Білімділік:шығармадағы кейіпкерлердің іс-әрекетін салыстыру арқылы образын ашуға дағдыландыру.Дамытушылық: романды талдау арқылы кездесетін құндылықтарды өзіндік пікірімен салыстыру.Туған жерінің тарихын тану арқылы студенттердің туған жерге деген сүйіспеншілігін, қызығушылығын арттыру.Тәрбиелік:ата-баба тарихын ұмытпауға тәрбиелеу.Ресурстар: 1)Интерактивті тақта, үлестірмелі материалдар,слайд, бейнебаян;2)Ә.Нұрпейісов. Қан мен тер. Алматы «Жазушы» 1970; 3)Ш.Елеукенов. Әбдіжәміл Нұрпейісов. Қазақ әдебиетінің тарихы.9-том.Алматы, 2005.4)Қосымша дереккөздер: Ғаламтор желілеріСабақтың түрі: Интеграциялық сабақ.Сабақтың типі:Жаңа білімді игеру сабағы.Сабақтыңәдісі: Сұрақ – жауап, ой қозғау, топтық жұмыс, түсіндірмелі-иллюстративтік әдіс Сабақтың технологиясы: Жобалау технологиясыПәнаралық байланыс: өзін-өзі тану, тарихІ. Ұйымдастыру кезеңіТоппен байланыс орнату. Сәлемдесу.Дәрісхананың сабаққа даярлығына көңіл бөлу.«5Т» ережесі: тәртіп, талап, тазалық, тыныштық, татулық.Сыртқы интеграция (өзін-өзі тану сабағының әдістемелік тәсілдерін пайдалану)1.Тыныштық сәті(Студенттерден шеңбер құрып отыруды, қолдарын тізесіне немесе үстел үстіне қоюды, аяқтарын айқастырмауды өтінеді. Арқаларын тік ұстауын қадағалаймыз. Жайлы, баяу музыка қойылады).Көзімізді жұмамыз, әуен арқылы кеудемізді тік ұстап,аяғымызды айқастырмай, қолымызды тіземіздің үстіне еркін қойып,денемізді босатып,көзімізді жұмып, жағымды әуен сазымен тамаша ойға берілеміз. Нұрлы аспаннан күлімдеген күннің жылы шуағы сіздің жан дүниеңізді жылытып, жүрегіңізге шуақ шашып тұр.Күннің нұры қолға барды, қолдарыңыздың саусақтары ыстық сезім ұялатты,қолдарыңнан шығып денеңді аралап аяғыңа жетті.Аяғың нұрлы жолға бастады. Аяғыңнан шығып нұр шуағы көзіңізге барды.Көздеріңіз тек жақсылықты көруде,көзден шыққан нұр шуағы түйсікке барады,түйсікте жағымды ойлар түзейді.Күннің нұры барлық адамдарға жылылық сыйлауда.Күннің нұры өзіңізге оралды.Сіз күн нұрындасыз.Сіз нұр сәулесісіз.Топқа оралыңыз және өз орныңызға келіңіз. Бірнеше секундтан соң көзіңізді ашыңыз, осы түйсінген тыныштықты өз бойыңызда сақтауға, білімге ұмтылуға тырысыңыз.Дәйек сөз. «Шындық шырағы дауыл соқса да өшпейді». Ғабиден МұстафинОсы дәйексөз сіздерге қандай ой салды? Студенттердің жауаптары негізінде дәйексөздің мағынасын толық ашып, қорытындылау.II. Негізгі бөлімІшкі интеграция (сабақтың мазмұнына жалпыадамзаттық құндылықтарды интеграциялау) 1. Жобалау технологиясы «Дайындық кезеңі»1.1. Слайд №1.Әбдіжәміл Нұрпейісов туралы хронологиялық кестемен таныстыру.Ә.Нұрпейісов – халық жазушысы, КСРО Мемлекеттік сыйлығының иегері.Көрнекті жазушы Әбдіжәміл Нұрпейісов 1924 жылы 22 қазанда Қызылорда облысы, Арал ауданындағы Үшкөз ауылында туған. Ұлы Отан соғысына қатысып, майдан өмірін болашақ көркем дүниелеріне оқиға өзегі етіп алды.Ә.Нұрпейісов 1956 жылы Москвадағы М.Горький атындағы Әдебиет институтын тәмамдап, шығармашылық жолға түседі.1962-1964 жылдары “Жұлдыз” журналының редакторы болды. Содан беріде таза жазу жұмысымен айналысып келді де, соңғы уақытта ПЕН-Клубтың қазақ бөлімшесін, “Таң-Шолпан” журналын басқарды.Тұңғыш романы “Курляндия” 1950 жылы жарияланып, кейіннен “Күткен күн” деген атпен (1958) өңделіп, екінші рет жарық көрді. Ол – “Сең”, “Соңғы парыз” роман-дилогиясының, “Толғау” атты сыни еңбектің, көптеген очерктер мен көркем аудармалардың авторы.1.2. Слайд №2. Басты туындысы – “Қан мен тер” трилогиясы1. 1-кітап – “Ымырт”,1961;  Еламан – ел ішіндегі араздықтан бас көтере алмай, теперіш-тоқпаққа көндікпеген, қараңғыда тал қармаған әлсіз, шарасыз жан.2. 2-кітап – “Сергелдең”,1964; Күресте өткен аз күн көкжиегі. Еламанға дүрбелең заманның қыры мен сырын түгел түсіндірді.3. 3-кітап – “Күйреу”, 1970.Балықшылар тіршілігінен мүлдем шалғай өмірдегі кек пен тартыс. Екі дүниенің өлшеулі тауқыметі.Тарихи-революциялық тақырыпқа жазылған қазақ романдарының ішінде жанрлық-композициялық, стильдік тұрғыдан “Қан мен тер” трилогиясының өзгешеліктері мол. Біріншіден, шығармада дәуір тынысын 1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісінен бастап, Колчак, Дулатов армияларының талқандалған шағына дейінгі мерзім кең қамтылып суреттеледі. Екіншіден, “Қан мен терде” басқа туындыларда аталып қана өтетін патшаның ақ әскерінің тіршілік келбеті мейлінше толыққанды бейнеленеді. Үшіншіден, романдағы авторлық мақсат, сюжеттік арналар, көркемдік зерттеу нысаны жаңа. Төртіншіден, Ә.Нұрпейісов сан алуан қасиеттерімен қалыптасып болған әлеуметтік-психологиялық талдау өнерінің қазақ топырағындағы жетілген өресін танытады.2. Жобалау технологиясы«Жоспарлау»«Қан мен тер» фильмін үйден көріп келгені бойынша әр топқа шығармашылық тапсырма(1978 жылы Әзірбайжан Мамбетов пен Юрий Мастюгин Әбдіжәміл Нұрпейісовтің «Қан мен тер» романының желісі бойынша екі бөлімнен тұратын кино түсірді. Сценарий авторлары – Андрей Михалков-Кончаловский, Родион Тюрин. Фильм 1979 жылы Мәскеуде өткен ВДНХ КСРО-ның алтын медальын және Ашхабад қаласындағы өткен кинофестивальда «Ең үздік тарихи-революциялық фильм» номинациясы бойынша бірінші жүлденің иегері атанды.1 топ.Үш кітаптың бас қаhарманы – Еламанның тағдырына, оның болмыс-бітімі мен көздеген мақсаты жолындағы күрес-тартыс үстіндегі ұмтылыс-әрекеттеріне сипаттама беріңдер.2 топ.Үстем тап өкілі Тәңірберген тұлғасы қалай жасалған. Өзін ел тұтқасы санайтын оның кейінгі аянышты тағдырына не себеп болды? «Қан мен тер» көркем фильміндегі осы көріністі еске түсіріңдер.3 топ.Трилогиядағы Ақбала бейнесі фильмде қалай берілген?3.Жобалау технологиясы«Зерттеу жұмысы»3.1. Шығарманы кешенді талдау.1.Авторы- “Қан мен тер” романының авторыӘ.Нұрпейісов.2.Тақырыбы- ел, халық, оның әлеуметтік тағдыры туралы шығарма.3.Әдеби жанры- әлеуметтік-психологиялық типті шығарма.4. Эпикалық жанр түрі – роман.5.Идеясы- тумысынан төзімді, қайсар жанның күрескерлік рухынжырлау арқылы тұтас халық өмірін суреттеу.3.2.Шығарманың композициялық құрылысы1.Оқиғаның басталуы - Қазақ ауылы тұрмысы, жоқшылық зардабы.2.Дамуы - Балықшылар тағдыры, халық тағдыры.3.Шиеленісуі- Еламанның Федоровты өлтіруі, Сібірге айдалуы.4.Шарықтау шегі –Халықтың саналы күреске шығуы, ескі өмірдің күйреуі.5.Шешімі - Тәңірбергеннің шөл далада жалғыз қалуы, Еламанныңжар сүйіп, бақыт табуы, жаңа өмір.4.Жобалау технологиясы«Нәтижені талқылау»1 топ. Роман неліктен «Қан мен тер» аталады?2 топ. «Қан мен тер» ненің символы?3топ.«Қан мен тер» трилогиясындағы кереғар күштердің қақтығыстарының себептері қандай?5. Жобалау технологиясы«Жұмыстың тұсау кесері»1.Жазушы сомдаған кейіпкерлер. Постер қорғау1 топ:Қарапайым еңбек адамдары: Еламан, Мөңке, Дос, Қален, Рай.2 топ:Үстем тап өкілдері: Қаратаз,Тәңірберген, Федоров, Андрей, Курнос Иван.3топ:Ерінің ырыздық несібесін тосушылар: Ақбала, Әлия, Айғанша, Ақкемпір, т.б.2.Үлестірме картамен жұмыс.1 топ.«Қадірлі қонағына сойып беретін малы болмаса да ажарлы балықтың дөп келгеніне Еламан қуанды». Бұл эпизодтан балықшылар тұрмысы туралы не айтасыз?2 топ.«Ашық теңізге шыққан балықшыларға жаңа құралды берме». Шодыр (Федор) сөзінің не жаны бар? Ол қандай адам?3топ.«Мұз беті қан. Өмір үшін жанталаста қол жеткен жерді тырнағымен осып, жоса-жоса қып айырып тастапты...» Осы үзінді шығарманың атауына арқау бола ма?6. Жобалау технологиясы«Болжау және бағалау»1. Әбдіжәміл Нұрпейісовтің туған жылы?а). 1924 жылыә). 1934 жылыб). 1946 жылы2. Әбдіжәміл Нұрпейісовтің туған жері?а). Павлодар облысы, Ақтоғай ауданы, Әуелбек ауылыә). Қызылорда облысы, Абай ауданы, Балықшы ауылыб). Қызылорда облысы, Арал ауданы, Құланды ауылы3. Әбдіжәміл Нұрпейісовтің білім алған ошағы?а). Алматы қаласындағы Әл Фараби атындағы университетә). Мәскеудегі М.Горький атындағы әдебиет институтыб). Мәскеудегі М.Горький атындағы тіл мен өнер институты4. Тұңғыш шығармасыа). «Курляндия» романыә). «Соңғы парыз» романыб). «Қан мен тер» романы5. «Соңғы парыз» романының тақырыбы қандай?а). А.П.Чехов, М.Горький, Н.Хикмет, А.Кэссонә). А.С.Пушкин, М.Горький, Н.Хикмет, А.Кэссонб). А.П.Чехов, М.Горький, Н.Хикмет, Д.Лондон6. «Қан мен тер» неше романнан тұрады?а). 2ә). 3б).17. «Қан мен тер» аудармасыа). «Сумерки и мытарства»ә). «Крушение и борьба»б). «Кровь и пот»8. «Қан мен тер» ненің символы?а). Соғыс пен қиындықә). Өмір үшін күрес пен қиындықб). Өмір үшін күрес пен махаббат9. Трилогияның негізгі кейіпкерлеріа). Нәзира, Света, партизандарә). Еламан, Ақбала, Ахметб). Еламан, Ақбала, Тәңірберген10. «Қан мен тер» трилогиясында не суреттелген?а). Ұлы Отан соғысының зардаптары суреттелгенә). Халқымыздың Қазан төңкерісіне дейінгі, кейінгі тыныс-тіршілігі, Азамат соғысының зардаптары, Кеңес үкіметінің орнауы, тарихи бетбұрыстар кезіндегі адамдар арасындағы қарым-қатынастар кеңінен суреттелгенб). Трилогияда халқымыздың тәуелсіздік жолындағы күресі суреттелгенТест кілті:1-а2-б3-ә4-а5-а6-ә7-б8-ә9-б10-әШығармашылық ойтолғау:1.Талауға түскен Жер-ананың ырыздық несібесі.2.Арал мен Жайықтың бүгінгі күнгі проблемалары үндеседі ме?3.Бүгінгі күні балықшылардың еңбектерін бағалап жүрміз бе?

Үйге тапсырма беру. Романнан үзінді оқу. Еламанның тағдыры мен Тәңірбергеннің адасу жолының басты себебін анықтау (пікірталас).







Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Джакаева Гульзира Баженовна
Жарияланған уақыты:
2019-06-19
Категория:
Қазақ әдебиеті
Бағыты:
Ақын жазушылар
Сыныбы:
11 сынып
Тіркеу нөмері:
№ C-1560967715
333
444
555
666
7
888
999