Әдебиеттік оқытуда оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту жолдары

Қазіргі білім беру жүйесінің басты мақсаты – тек білімді меңгерген емес, шығармашыл ойлай алатын, өз ойын еркін жеткізе білетін, жеке тұлғаны қалыптастыру. Бұл міндетті жүзеге асыруда бастауыш мектеп кезеңінің маңызы ерекше. Себебі осы кезеңде баланың ойлау қабілеті, тілдік қоры, қиялы мен шығармашылық әлеуеті қарқынды дамиды. Бастауыш сыныпта сауат ашу үдерісі «әріптен басталып», біртіндеп сөз, сөйлем, мәтін, тіпті шағын ертегілер құрастыруға дейін жалғасады. Осы үдерісті дұрыс ұйымдастыру арқылы оқушының тек тілдік дағдысын ғана емес, шығармашылық қабілетін де дамытуға мүмкіндік туады. Сондықтан «әріптен ертегіге дейін»гі шығармашылық даму жолын жүйелі түрде қалыптастыру – өзекті педагогикалық мәселе.

Қазіргі қоғам дамуының басты ерекшеліктерінің бірі – адам мен табиғат арасындағы қарым-қатынастың күрделене түсуі. Ғылыми-техникалық прогресс пен өндірістің қарқынды дамуы экологиялық тепе-теңдіктің бұзылуына, қоршаған ортаның ластануына әкеліп соқтыруда. Осыған байланысты табиғатты қорғау, экологиялық қауіпсіздікті сақтау мәселесі білім беру жүйесінің маңызды бағыттарының біріне айналып отыр. Экологиялық тәрбиені тиімді жүзеге асырудың негізгі алғышарты – оны баланың жас ерекшеліктеріне сай, жүйелі түрде ұйымдастыру. Әсіресе бастауыш сынып кезеңі баланың тұлғалық қасиеттері, дүниетанымы мен құндылық бағдарлары қалыптасатын маңызды саты болғандықтан, табиғатты қорғау идеяларын осы кезеңнен бастап қалыптастыру өзекті педагогикалық міндет болып табылады. Бастауыш сынып оқушысы табиғатты эмоционалдық тұрғыда қабылдайды, сондықтан экологиялық тәрбиені сезімге әсер ету, бақылау, тәжірибе жасау арқылы жүзеге асыру тиімді нәтиже береді.

Қазіргі білім беру жүйесі оқушылардың ғылыми дүниетанымын қалыптастыруға, зерттеушілік дағдыларын дамытуға және функционалдық сауаттылығын арттыруға бағытталған. Сол ғылымдардың ішінде химия пәні ерекше орын алады. Химия табиғаттағы құбылыстарды түсіндіретін, өндіріс пен технологияның дамуында шешуші рөл атқаратын іргелі ғылым ретінде оқушылардың логикалық ойлауын, тәжірибелік дағдыларын қалыптастырады. Сондықтан химияны оқытуда заманауи тәсілдерді қолдану, оқушы белсенділігін ояту және оқу үдерісін практикамен ұштастыру өзекті мәселелердің бірі болып табылады.