Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

ищиш
Материал жайлы қысқаша түсінік: мщиди
Материалды ашып қарау
ҮШ ТҰҒЫРЛЫ ТІЛ – ЗАМАН ТАЛАБЫ



«Тіл дегеніміз қай халықтың болмасын кешегі, бүгінгі ғана емес,ертеңгі де тағдыры»-дейді Бауыржан Момышұлы .Қазіргі таңда әлемнің алпауыт мемлекеттері көп тілді, әсіресе халықаралық тілдерді меңгеруді маңызды міндет деп санайды. Сондықтан біз де өз халқымыздың қарыштап дамып, өркениеттен кенже қалмау үшін көп тілді меңгеруіміз қажет. Бұл заман талабынан туындап отырған қажеттілік. Себебі, бірнеше тілде еркін сөйлей де, жаза да білетін маман бәсекеге қабілетті тұлғаға айналатыны сөзсіз. Үш тұғырлы тіл саясатын дұрыс түсінбей, тек қана қазақ тілін қолданайық деп даурыға берудің қажеті жоқ. Әр заманға ,бір зауал демекші ,біз,тәуелсіздік алмаған кезде орыс тілі мен ағылшын тілін оқытатын маман болмай, білімімізді ала алмадық. Қазіргі таңда жан-жақты дамыған өркениетті елміз ғой. Одан да біз мемлекеттік тілді дамытып, орыс тілі мен ағылшын тілін қажетіне қарай үйренүіміз керек. Бүгінде орыс тілі,ағылшын тілі бастауыш сыныптардан бастап оқытыла бастады. Бұл, өте дұрыс нәрсе. Себебі, бала жастайынан тілді базалық деңгейде білсе, болашақта кәсіби деңгейде үйреніп алуына мүмкіндік туады.Үш тұғырлы тілде оқыту-оқушылардың күнделікті өмірде оны қолдана білуге үйрету.Атап айтатын болсақ, олар: қазақ тілі – мемлекеттік тіл, орыс тілі – қарым-қатынас тілі және ағылшын тілі – дамыған мемлекеттермен терезе теңестіріп, солардың қатарына қосылу үшін қажет. Қарапайым тілмен айтқанда, қазақ тілін дамыту керек, орыс тілін қолданамыз және ағылшын тілін үйренеміз. Қазақ тілі – мемлекеттік тіл, ал орыс тілі мен шетел тілін білу тұлғаның ой-өрісін кеңейтеді, оның «сегіз қырлы, бір сырлы» тұлға болып дамуына жол ашады, ұлтаралық қатынас мәдениетін дамытады. «Қандай тіл болмасын, оның даму деңгейін қанша адамның ол тілде сөйлейтіндігі белгілемейді.Оны тілдің өмірдің қанша саласында қолдана алу қабілеті анықтайды».Ә. Кекілбаев. Қазіргі кезде елімізде болып жатқан әлеуметтік экономикалық өзгерістерге байланысты жас ұрпаққа білім беру мен тәрбиелеу мазмұны түбегейлі жаңарту көзделген.Әрине ,ана тілінің байлығымен жасалған үш тұғырлы тіл- оқушының руғани деңгейін арттырады. Сол тілде оқып үйрену барысында балалардың сөйлеу дағдылары ұштала түседі, олар өз ойларын ауызекі және жазба тілде бейнелеп,өзгелердің сөзін толық түсіндіреді. Оқушы өзін жан-жақты дамыған, шығармашылығы мол,өз бетінше іздене алатын тұлға ретінде көрсетуі тиіс. Сол себепті оқушы бірнеше тілді меңгеруге тиіс.          Орыс тілін оқыту үрдісінде пәнаралық байланыстың маңызы зор. Әсіресе,қазақ және ағылшын тілдерінің байланысы ерекше орын алады. Бұл тілдердің басты мақсаты-оқушыларының бойына қарым-қатынас  біліктілігін қалыптастыру, және қарым-қатынасты дамыту. Осыған орай оқушылардың бойына бағдарлама талаптарына сай іскерліктерді қалыптастыру.Қазақ,орыс,ағылшын тілінің мұғалімі оқушылардың қызығушылықтарын арттыру мақсатында уақытты үнемдейтін қызықты әдістерді пайдаланған жөн. Ол үшін төмендегі талаптарға сай өтуі тиіс.
  • Оқушылардың қызығушылығын арттыру үшін тілді қарым-қатынас әрекетінде қолданылу қажеттілігін тудыратын ойындар мен ойын элементтерін жиі қолдану;
  • Сабаққа алуан түрлі жұмыс түрлерін яғни жеке,жұп,топ, ұжым жұмыстарын
  • ұйымдастыру;
  • Сабаққа түрлі көрнекіліктерді пайдалану оның ішінде техникалық (үнтаспа,компьютер, бейнефильмдер); техникалық емес құралдар (суреттер,альбомдар,сызбалар,кестелер,крассвордтар);
  • Оқушының шығармашылық қасиеттерін ояту,ынталандыу;
  • Сабаққа жаңа педагогикалық технологияларды пайдалану;
  • Қосымша материалдарды,газет журналдарды, интернет көзін қолдану;
  •    Президенттік «Тілдердің үш тұғырлылығы» бағдарламасының басты мақсаты-қазақ тілінде қысым жасау емес,керсінше оның бәсекеге қабілеттілігін орыс және ағылшын тілі дәрежесіне дейін көтеру. Оның үстіне қазақ тілінің бәсекеге қабілеті осындай міндеттерді қоюға толық мүмкіндік береді. Сондықтан, халықтың орыс тілін білу деңгейін жоғалтпауымыз керек, ал ағылшын тілін – болашаққа жаңа даму шыңдарына бағытталған жол,себебі ол әлем мойындаған халықаралық қатынастар тілдерінің бірі. Сондықтан Н.Назарбаевтың Қазақстандықтарың өскелең ұрпағына үш тілді меңгеру: қазақ тілін мемлекеттік тіл ретінде,орыс тілін ұлтаралық қатынас тіл ретінде және ағылшын тілін халықаралық қатынас тілі ретінде білу мүмкіндігін жасауға деген ұмтылысы өте дұрыс деп ойлаймын. «Қазақстанның болашағы – қазақ тілінде». Мемлекеттік тілді және шет тілдерді үйренуіміз керек. Мынандай шарықтау заманында көп тілді игергенге ешкімнің таласы болмайтыны хақ. Сондықтан қазақ, орыс және шет тілдерінің ішінде көбіне көп қолданылып жүрген ағылшын тілін жетік меңгерген ұрпақ өсіріп, оларға үлгі бола білу-бәсекеге қаблетті елдің берік іргесі мен кемел келешегінің кепілі . «Тілден биік асқар жоқ, тілден асқан байлық жоқ, тілден терең теңіз жоқ», - деп Ғабит Мүсірепов айтқандай мақал-мәтелдер мен қанатты сөздер, мысал өлеңдер жарысын өткізуде оқушылардың қызығушылықтары, ұшқыр ойлары, зеректігі, өнерге деген бейімділіктері сараланды.Тіл материалдарын игеру дегеніміз, оны тану ғана емес, сол материалды дұрыс түсіну әрі дұрыс қолдана білу дағдысын игере білу деген сөз. Олай болса тіл мәдениетін қалыптастыру, тіл дамыту тәсілдері мен әдістері, амалдары мен жолдары осыны ескере отырып белгіленуі керек. Жалпы тәрбие үрдісінің дұрыс бағытта жүруінің кепілі – педагогтар мен ата-аналар арасындағы өзара тығыз байланыстың болуы. Білім мен тәрбие – егіз. Сондықтан тәрбие үрдісінің басым бөлігін ата-аналармен балалармен бірлесе ұйымдастыру керек. Бұл тіл мәдениетіне де қатысты. Тіл мәдениеті шыңына жету жолы ұзақ әрі қиын. Ол отбасынан, балалар бақшасынан басталады, мектепте ана тіл жүйелі оқытылып, тіл дамыту, сауатты жазу үйретіледі. Оқушының мектептен алатын тіл сабақтары отбасы мен айналаның «тіл сабақтарымен» ұштасып жатуы керек. Мектеп ұжымы жүйелі жоспар құрып, шәкірттермен ақылдаса, ата-аналармен бірлесе жұмыс істеген жағдайда ғана үлкен нәтижелерге ие бола алады. «Мұғалімнің ізденісі мен ілімі – білімнің кепілі» демекші ізденіс, табысқа жетелейді. Баяндаманың соңында үш тілде, қазақ,орыс, ағылшын тілі пәнінен оқушының функционалдық сауаттылығын дамыту мәселесіне мынадай тұжырымдармен ұсынуға болады.

  • Ойын арқылы оқушылардың арасындағы достық қарым – қатынас нығайа түседі.
  • Оқушылардың алған білімдері мен сөйлеу мәдинетін жетілдіру өмірде кез- келген жағдайда әлеуметтік ортада қолдана алуға үйрету;
  • Сабақты қызықы өткізу ойлау қабілеті мен оқушының сабаққа ынтамен қатысуына септігін тигізеді.
  • Үш тілде игерте отырып ұлттық салт – дәстүстірмен ұлттық мінез қалыптастыру.Әлеуметтік талаптарына сай келу үшін оқушының ақпараттық технологияларды қолдану және проблемалардың шешімін таба алуға үйрету;
  • Қазақ халқының  салт-дәстүрі,мәдениеті,тарихын түсіну және құрметтерге баулу;
  • Қорыта келе, көптілді білім беру бағдарламасы аясында үш тілді меңгеру тәжірибесін жинақтап, әлемдік деңгейге көтерілуіміз керек. Бұл оқушылардың халық аралық жобаларға қатысуын кеңейту, шетелдік әріптестермен ғылыми байланыстарын нығайтуға, шетел тілдеріндегі ақпарат көздерінде қол жеткізуіне мүмкіндік береді. Елдің ертеңі өресі биік, дүниетанымы кең, кемел ойлы азаматтарын өсіру үшін бүгінгі ұрпаққа ұлттық рухани қазынаны әлемдік озық ой-пікірімен ұштастырған сапалы білім мен тәрбие берілуі қажет.







    Материалды жүктеу (Скачать)
    Авторы:
    д ли
    Жарияланған уақыты:
    2020-02-24
    Категория:
    Директорға
    Бағыты:
    Барлығы
    Сыныбы:
    Барлығы
    Тіркеу нөмері:
    № C-1582543558