Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
«Латын тілінде ресми іс-қағаздарын рәсімдеу: өмірбаян,түйіндеме»
Материал жайлы қысқаша түсінік: Латын әліпбиіне көшудің маңыздылығы туралы терең мағлұмат беру, қоғамдық пікір қалыптастыру. Қоғамда өздерін көрсете және өз еліне пайдалы бола алатын, Жаңа Қазақстандық Патриотизмнің құндылықтары мен мұраттары жүйесін иеленетін патриот ұрпақ тәрбиелеу.
Материалды ашып қарау








Практикалық сабақ «Латын тілінде ресми іс-қағаздарын рәсімдеу: өмірбаян,түйіндеме» Сынып: 11 «А» сыныпӨткізілетін орын: 102 кабинетМақсаты: Латын әліпбиіне көшудің маңыздылығы туралы терең мағлұмат беру, қоғамдық пікір қалыптастыру. Қоғамда өздерін көрсете және өз еліне пайдалы бола алатын, Жаңа Қазақстандық Патриотизмнің құндылықтары мен мұраттары жүйесін иеленетін патриот ұрпақ тәрбиелеу.Дереккөздер: ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты мақаласы (2017 жылғы 12 сәуір, ғаламтор материалдары;)Сабақтың техникалық құрал-жабдықтары: Интерактивті тақта, компьютер;Көрнекілігі: Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә.Назарбаевтың суреті, «Рухани жаңғыру: болашаққа бағдар» жолдауы, слайд.І.Кіріспе сөз: «Ой шақыру» Қазақ елінің өткен тарихында әліпби бірнеше рет ауысты. Оның ішінде араб әліпбиі, латын әліпбиі, бүгінгі күні орыс алфавитін қолданып келеміз. Мемлекет басшысы «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағдарламалық мақаласында 2025 жылға дейін латын әліпбиіне көшуге кірісуіміз керектігін және болашақта барлық саладағы іс-қағаздар мен оқулықтар да осы қаріппен жазылуы тиіс екенін қадап айтты. Демек, көп кешікпей егемен еліміздің латын әліпбиіне көшетіні айқындалды. Ал осы межелі мақсатқа кедергісіз қол жеткізу үшін не істеу керек? Бұл мәселені жан-жақты талқылау мақсатында республика көлемінде әрбір мекеме, ұйымдарда іс-шаралар ұйымдастырылуда. Бүгін біздің сыныпта да өзекті мәселесіне айналған «Латын әліпбиіне көшу» туралы өз ой-пікірімізді ортаға салуға жиналып отырмыз. Ғалымдар, әдебиетшілер, жалпы қауым арасында бұл мәселеге қатысты пікір екі жақты. Бірі қажет дейді, бірі қажет емес дейді. Пайдасы мен зияны жөнінде де пікірлер айтылып жатыр. ІІ. Негізгі бөлім. 1. «Латын әліпбиіне көшу – рухани жаңғыру» атты бейнефильм.2. Оқушылар тақырып бойынша өз білімдерімен бөліседі. 1. Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы ; 2. Мемлекет басшысының 2012 жылғы "Қазақстан-2050» мақаласынан; 3. Латын әліпбиі туралы мәлімет; 4. Қазақ елінің өткен тарихында әліпбиі; 5. Латын әліпбиіне көшудің тиімді де пайдалы тұстары; 6. Қазақ тілін латын әліпбиіне көшудің нақты кестесі;Осы сұрақтар төңірегінде ой өрбітсек:... 1.Сабина2017 жылы 12 сәуірде Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы жарияланды. Бұл мақалада негізгі мәселенің бірі – қазақ әліпбиінің латын әліпбиіне көшу еді. «Біріншіден, қазақ тілін біртіндеп латын әліпбиіне көшіру жұмыстарын бастауымыз керек. Біз бұл мәселеге неғұрлым дәйектілік қажеттігін терең түсініп, байыппен қарап келеміз және оған кірісуге Тәуелсіздік алғаннан бері мұқият дайындалдық» деп айтқан еді.2.АльбинаБұдан бұрын бұл идеяны мемлекет басшысы 2012 жылы "Қазақстан-2050" Стратегиясында жария еткен болатын: «Біз 2025 жылдан бастап әліпбиімізді латын қарпіне, латын әліпбиіне көшіруге кірісуіміз керек. Бұл – ұлт болып шешуге тиіс принципті мәселе. Бір кезде тарих бедерінде біз мұндай қадамды жасағанбыз. Балаларымыздың болашағы үшін осындай шешім қабылдауға тиіспіз және бұл әлеммен бірлесе түсуімізге, балаларымыздың ағылшын тілі мен интернет тілін жетік игеруіне, ең бастысы – қазақ тілін жаңғыртуға жағдай туғызады» деген болатын3.ПолинаЛатын әліпбиі туралы мәлімет Латын алфавиті – көне және халықаралық алфавит. Латындар – римдік көне тайпалар.Олардың алфавиттері біздің дәуірімізден бұрын VIII-VII ғасырларда пайда болған. Орта ғасырда Латын әліпбиі Еуропаға тарады, Африка, Америка және Азия халықтары пайдаланды. Латын сөздерін оқуға негізделген әріп таңбалары қалыптасты. Қазіргі латын әліпбиінде 26 әріп бар. Бүгін бірнеше түрітілдес мемлекет латынға көшкен. Соның ішінде Түркия 1928 жылы, өзбек тілі 1993 жылы, Әзірбайжанда 2001 жылы қайта латын тіліне көшті4.Сергей Қазақ елінің өткен тарихында әліпби бірнеше рет ауысты. VI–VII ғасырда Еуроазия аймағында көне түркі орхон-енисей жазбасы орын алған.  XIV ғасырдан бастап Ұлы дала араб әліпбиін қолданған. Латын алфавиті 1928-1939 жылдары Қазақстандалатын әліпбиі қолданылды. 1928 жылы белгілі мемлекет қайраткері Х.Досмұхамедов қазақ тіліндегі латын әліпбиін жасады. Қазіргі кезде дүниежүзі халқының 80 пайызы қолданатын әліпби. 5.ЛаураЛатын әліпбиіне көшудің тиімді де пайдалы тұстары: 1. Тіл тазалығы мәселесі. Тіліміздегі қазіргі жат дыбыстар таңбалы әріптерді қысқарып, сол арқылы қазақ тілінің табиғи таза қалпын сақтауға мүмкіндік аламыз. 2. Қазақ тілін оқытуда артық таңбаларға қатысты ережелердің қысқарады. Ол мектепте және барлық оқу орындарында оқытуды жеңілдетеді. 3. Латын әліпбиіне көшу – әлемдік жаһандану қатарына кіру, қазақ тілінің халықаралық дәрежеге шығуына жол ашады. Қазақ тіліне компьютерлік жаңа технологиялар арқылы халықаралық ақпарат кеңістігіне кірігуге тиімді жолдар ашылады. Қазіргі уақытта ұялы телефондарда жарнамалар, хабарламалар латын әліпбиімен жазылуда. Сонымен қатар, интернет желісінде де латын әліпбиіне аударатын транскрипция орнатылған. 4. Түркі дүниесі, негізінен, латынды қолданады. Бізге олармен рухани, мәдени, ғылыми, экономикалық қарым-қатынасты тығыз байланысты күшейтуіміз керек. 5. Шет елдегі қазақтармен байланыс; Қырғызстан, Ресей, Түрікменстан және Өзбекстан елдерін мекендеген қазақ халқы латын әліпбиін пайдаланады. Сонымен қатар Түркия, Германия, АҚШ т.б. батыс елдерінде қазақ диаспорасы латын жазуын пайдаланады 6.Арина Сонымен, бұл мәселе латын алфавитіне көшудің жолдарын қарастыруды талап етеді. Қазақстан Республикасы Президенті Жарлығына өзгеріс енгізді: 1. Қоса беріліп отырған латын графикасына негізделген қазақ тілі әліпбиі бекітілсін.2. Қазақ тілі әліпбиінің 2025 жылға дейін латын графикасына кезең-кезеңімен көшуін қамтамасыз етсін...» Үкімет қазақ тілін латын әліпбиіне көшудің нақты кестесін жасады: 0, 1 сынып 2020 жыл 2 сынып 2021 жыл 3 сынып 2022 жыл 4 сынып 2023 жыл 5-9 сынып 2024 жыл 10, 11 сынып 2025 жыл7.Даша.Латын әліпбиіне көшу –ол қазақ халқы өркениетті шешім. Бұл халықты әлемнің бір бөлігі болуға талпынуы, алға жылжуын растайды; Қазақстандағы білім беру жүйесін жетілдіру туралы идеялармен байланысты болып тұр Дүниежүзі халқының 80 пайызы қолданатын латын әрпіне көшу озық инновациялар мен жаңа технологияға жақындаудың белгісі. Осы арқылы электронды ақпарат құралдарын да жылдам игеретін болады. Қорыта келгенде, латын әліпбиіне көшу - ұлтық санасының жаңғыруына жол ашады , түркі және жаһандық әлемімен ықпалдасуға қамтамасыз етеді.ІІІ . Практикалық жұмыс: Өмірбаян, түйіндеме латын әрпімен жазу;ІҮ. «Еркін микрофон»: Латын әліпбиін үйренудің жолдары; Латын әліпбиіне көшудің тиімсіз тұстары; 1. Латын әліпбиін меңгеру қаншалықты қиындық туғызады? 2. Латын қарпіне көшудің қандай оңтайлы жолдарын атар едің. 3. Латын әліпбиіне көшу қандай қиындықтар туғызуы мүмкін? 4. Латын әліпбиіне көшсек, неден ұтыламыз?Ү. Қорытынды бөлім. «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні» Латыншаға көшудің терең логикасы бар. Бұл қазіргі заманғы технологиялық ортаның, коммуникацияның, сондай-ақ, ХХІ ғасырдағы ғылыми және білім беру процесінің ерекшеліктеріне байланысты. Мектеп қабырғасында балаларымыз ағылшын тілін оқып, латын әріптерін онсыз да үйреніп жатыр. Сондықтан, жас буын үшін ешқандай қиындық, кедергілер болмақ емес»... . Н.Ә. НазарбаевҮІ. Рефлексия. «Дауыс беру»

Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Магзиева Нургуль Задаханровна
Жарияланған уақыты:
2019-10-28
Категория:
Қазақ тілі
Бағыты:
Сыныптан тыс жұмыс
Сыныбы:
11 сынып
Тіркеу нөмері:
№ C-1572250254
2222
333
444
555
666
7
888
999