Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Қозғалтқыштарды суытуға арналған сұйықтықтар және оларға қойылатын талаптар
Материал жайлы қысқаша түсінік: студенттерге
Материалды ашып қарау
Қозғалтқыштарды суытуға арналған сұйықтықтар және оларға қойылатын талаптарГидравикалық жүйелерге арналған сұйықтар мен майлардың физикалық-химиялық қасиеттерін келтірілген. Гидравикалық жүйелерге арналған еліміздің және шет елдерде шығатын сұйықтықтар мен майлар маркааларының сәйкестігі. Қазіргі кезде Рессейде қолдануға Ярослнефтеоргсинтез шығатын трансмиссионды-гидравикалық май ТГМ ұсынылуда. Гидравикалық жүйелер мен гидромаханикалық берілістерге арналған жұмыстың сұйықтар мен майлардың негізі сипаттамалары. Арнайы тағайындалған машиналарда әртүрлі көтеру механизмдерінде гидравикалық жетек кеңінен қолданылады. Гидравикалық көтеру механизмдерін жұмыстық суық ретінде тұтқырлығы төмен майлар верендік трансформаторлық, трубиналық және олардың қоспаларын қоданылады. Барлық сезонда гидравикалық ВМГЗ майы қоюланған, өте таза тазартылған, күкіртті мұнайлар мен қоспалық төмен қататын фракция болып саналады. Ол құрылыс, жол ағаш дайыдау , көтеру-тасымалдау және басқа да машиналардың гидро жетектері мен гидро басқару органдарында барлық сезонды жұмыс сұйықтары ретінде қоданылады. Виниполмен қоюланған таңдаулы мұнайдың қатулығы төмен фракциядан алынған МГЕ-10А гидравликалық майдың бірі болып саналады. Майларға әртүрлі қоспалардың МНИ-5 және ионал енгізу сұйықтардың пайдалану қасиеттерін жақсарта түседі. Жеке гидравикалық берілістер үшін майлар өз алдына шығарылып, мысалы МВП, АМГ-10, АУП-т. б. вагодар мен автотүсіргіштердің қолданылады. Уакытша бір гидравикалық майды екіншісімен ауыстырғанда негізі көңілді олардың тұтқырлық дәрежесінде аудару керек. Мәселен жылы және салқын температуралардан олардың тұтқырлығының өзгеруіне байланысты. Жоғары пайдалану қасиеттерді игерген шетел майларының сорттары кеңінен қолднауға байланысты, елімізде шығатын майлардың сорттары кеңінен қодануға байланысты, елімізде шығатын майлардың маркировкасы жиі өзгеріп, олардың сипаттамалары жақсаруда. Елімізде және шетелдерде шығатын созымдылық майлардың маркаларыының сәйкестікері. Салықындату жүесінің жұмысы. Салқындату жүйесі қозғауштың қалпына жылу режимін біркелкі ұстап реттеу арқылы аса қызатын бөлшектердің салқындату қызметін атқарады. Себебі цилиндр ішіндегі жанған газ жылуы тұтасқан механикалық жұмысқа ауыспай, біраз бөлігі двигатель бөлшектеріне беріледі де, олардың температураларын едәуір көтеріп жібереді. Егер осы жылудың сол бөлшектерден алып кетпесе, онда олар өте қызып, алғашқы механикалық, беріктікті қасиеттерін жоғалтады. Сейітіп істен шығуға мүмкін Поршеньнің жұмысы жүрісі кезінде, жану процесінен белінген жоғары жылу, бөлшектердің тікелей жаасатын бөліктердің тез қыздырады цилиндрді, цилиндр қалпағы поршеньді клапандар. Цилиндрде жаған жанармай жылу энергиясының 20-35%-ы мотор бөлшектерді салқындатпаса, бөлшек бетіндегі салқындатып отыру қажет. Егер мотор жеткіліксіз салқындатылған болса, мотор жоғары энергия ала алмайды, жанармай шығыны артады, ал бөлшектер майдың жеткіліксіз болуынан тез қажалады. Қозғауыштың жұмыс температурасы 80-95градус. Салқындату жүйесінің жіктеу. Қозғалтқыш жұмыс істеген кезде цилиндр ішінде жаған отын 1800-3000 грдуска дейін қызады, газ цилиндрлер қабырғасын, поршень мен блок қалпақшасын қыздырады. Салқындату жүйесінің қызған бөлшектердің салқындату үщін қажет. Іштен жанатын қозғалтқыштарды артық жылуын шығарады сұйықпен немесе сыртқы ауаның көмегімен жасанды түрде салқындату арқылы жүзеге асырады. Қозғалтқышты сұйықпен салқындату. Қозғалтқышты сұйықпен салқындату еі көп тараған әдіс. Сұйық ретінде суды немесе төменгі температурада қататын антифризді пайдаланады. Сұйықпен салқындату жүйесіне, блок пен цилиндрлер қалпақшасымен салқындататын су тысы, радиатор және өзектер, су насосы, желдеткіш, термостат, сондай-ақ қосалқы құрылғылар су тарататын канал, жалғастырғыш шланг, ағызу шүмегі және сұйықтық температурасының көрсеткіштері жатады. Қозғалтқыш жұмыс істеп тұрған кезде салқындату жүцесінің судың ықтиярсыз алмасуы ортадан тепкіш су насосы арқылы пайда болады. Ортадан тепкіш су насосы радиатордың төменгі бағындағы суды сорып, қысым күшімен моторды су каналына айдайды да, мұнда ол цилиндрлер қабырғаларын салқындатады. Қозғалтқыштарда көбіне жабық салқындату жүйесінің колданады. Радиатор нығыз жабылады да, тек қысым өте жоғары немесе өте төмен болғанда ғана бу клапаны арқылы сыртқы атмосферамен қатысады, Оларда сұйықтықтың булануы шамамен ғана болады және судың температурасы жоғары болады. Сұйықтықтың жоғары температурасы қозғалтққыштың жұмысына қолайлы әсер етеді. Сұықтықпен салқындатылатын жүйенің құрылысы. Радиатор. Мотордың салқындату жүйесіндегі радиатор жоғары және төменгі бактардан, өзектен және бекіткіш бөлшектерден тұрады. Өзектер жылуды жақсы өткізуі және суды тез салқындату үшін жезден жасалған. Жоғарғы және төменгі бактар келте түтік арқылы мотордың салқындату тысымен жалғасады. Төменгі бакта радиатордағы немесе мотор болгында суды ағызатын шүмектер болады. Суды жоғары бактың аузы арқылы құяды, ол қақпақпен жабылған. Сұйықпен салқындатылатын жүйеде қозғалтқыштың жылу тәртібі екі жақты ретке келтіреді, перделі немесе желбезекті және термостатты. Желдеткіш және су насосы. Желдеткіштер негізі екі түрге бөлінеді біріншісі механикалық және электрлі, Механикалық желдеткіштің алты немесе төрт қалақшасы болады, олар крестовинаға бекітілген ал крестовина шкивке бұрап кіргізген. Шкив ременьді беріліс арқылы иінді білікпен айналады. Электрлі желдеткіш арнайы су температурасының жағдайына байланысты жұмыс істейді. Су насосының қалпақшасы айналғанда сырттан тебу күшінің әсерінен сұйықты блок корпусына термостатқа қарай айналдырады. Су насосы болкқа бекітіледі. Оның екі түтігі бар, жоғарғысы термостатпен, ал екншісі төменгі радиатор түтігімен жалғасқан. Термостат су температурасы автоматты түрде реттеп, мотор іске қосылғаннан кейін оның тез қызуын қамтамасыз етеді. Сұйықпен салқындатушы жүйелерде термостат, желдеткіш және радиатор болады. Желдеткіш тұрақты айналып тұрақты суыту жүйесі кіші және үлкен айналымда жұмыс істейді. Сұйықтың температурасына байланысты термостат, кіші немесе үлкен айналыммен моторды суытады. . Үлкен айналымда сұйық радиатор арқылы өтіп суыйды. Сұйықтық 75-87 градус аралығында термостаттың гофритті цилиндрі ашыла бастайды. Сұйықтық температурасы 87-102 градустан жоғары термостат толық ашылса отырып, кіші айналым жүйсесін жауып, үлкен айналымды ашады насос-жылыту каналы –термостат-радиатордың жоғары бачогы-сердцевина –радиатордың астыңғы бачогы-насос. Желдеткіш электромотор арқылы айналатын мотоларларда үш түрлі әдіспен суытылады. Кіші айналым –сұйықтық 87 градуска дейін термостат сұйықты радиаторға жіберетін түтікті жауып қалады, екінші үлкен айналым –термостат сұйықты 87-102 градуска радиатор арқылы өткізетін, желдеткіш айналмайды, үшінші жағдайда 102 грдустан жоғары сұйық үлкен айналым арқылы суыйды, радиатор электрлі датчик желдеткішті қосады. Гидравикалық жүйелерге, амортизатор, рульдік басқару, гидрокүшейткіштер, көтерме механизмдер және домкраттарға арналған сұйықтықтар. Сұйық майлар нығыздалған, ылғал мен тозаңдардан бейтараптандырылған тораптард қолданылады. Техникалық кейбір үйкеліс тораптарында, айтарлық доңғалықтардың күпшектерді басқару тартпаларының түйіскен жерлерін және тағы басқаларды сұйық майлау майлары жүйесімен жабдықтау қиынға соғады. Бұл жағдайларда тұғырықтан шығу үшін созылмалы майлау немесе консистенттік майларды қолданылады. Созылмалы майлау майларына келесі талаптар қойылады, олар үйкелісетін тетіктердің тозуына баяулату және үйкелістік төмендету, металл беткейлерін тотығудан қорғау, үйкелістен пайда болған жылу әсерінен төмендету жұмыс атқаратын уакыта өз алдына қабаттанып кетпеу, физикалық қасиеттері үйкеліс торабының жұмыс ерекшелеріне сай келу. Созылмалы майлау, майлар қасиеттеріне қарай сұйық және қатты майлау майларының қасиеттерінің арасынан орын алады. Олар жұмсақ май болғанымен консистенциялық жағынан әжептеуір тығыз қоюланған және қатты дене мен сұйықтардың қасиетін өзіне қауырттайды. Егер майды беткейдің үстіне қойып, оған ешқандай күш әсер етпесе, онда ол қатты денелер сияқты өзінің пішінін өзгерпейді. Алайда оған болмас күш әсер етсе, онда май тұтқырлығы, сұйықтарға ұқсап біртектілігін жоғалтпай пішінін өзгеру бастайды. Қатты денелер мен сұйықтардың бұндай үйкелісімдік қасиеттерін созылмалы майлардың құрылысымен шартталған. Құрылымы жағынан созылымды майлар қатты қаңқа краксы ұяшықтарынан тұрады. Қарапайым сөзбен айтқанда май сіңген мақтамен салыстыруға болады. Мақта талшықтары қоюлатқыштың құрылым қаңқасына сәйкес те ал, мактадағы май қоюлатқыштың ұяшығында сияқты болады. Созылмалы майлардың көңіл аударарлық ерекшелігі болып, олардың құрылыс қаңқасының тез қирауында ғана емес, сонымен қатар тез өз қалпына қайта келуі. Түсіп тұоған кішкентай жүктемені алған кезде, майдың ағуы тоқтайды да, лезде құрылым қаңқасы қайта қалпына келеді. Бұл жағдайда май қайтадан қатты денелер қасиетін қабылдайды. Транспорттық техникадан созылымды майлардың үлесіне уйкеліс орындарының 10. . . . . 20%тиеді. Созылымды майларды өндіру үшін мұнайдың аз тұтқырлы немесе орташа тұтқырлы майлары, веретендік, машиналық және т. б. сияқты қолданылады. Кейбір жағдайларда жоғары сапалы анықталған қасиеттері майларды өндіргенде синтетикалық майларды негізі ретінде қолданылады. Қоюлату үшін алынған майлардың қасиеттерін май сапасына әсер етеді, бірақ олардың пайдалану сипаттамалары қоюлатқыштың қасиетіне тәуелді болып келеді. Қоюлатқыштар ретінде органикалық немесе органикалық емес заттар қолданылады, сабын, парафин, гигогель, және басқа. Қазіргі созылымды майларды жоғары механикаланған кәсіпорындарында өндіреді. Май өндіру үрдісі-периодикалы. Негізі операциялардың бірі болып қоюлатқышты дайындау саналады. Бұл мақсатты іске асыру үшін сыйымдылығы қыздырады. Алынған коюлатқышы майға қосып, араластырады пісіру барысында майлайтын майларды алады. Майлау майларының қасиеттерін қиыстыру үшін дайын майлау майларының салқындатуына зор көңіл болу керек. Салқындату жылдамдығы өзгерте отырып оның құрылымын күрт өзгертуге болады да, тиісті қасиетті майлау майларын алуға қол жетеді. Майлау майларын салқындатқаннан кейін гомогенизация тап болады. Гомогензацияны арнайымашиналарда майлау майларының барлық көлемі бойынша құрамына бір қалыпқа келтіреді. Пайдалану қасиеттері және оларды анықтау әдістері. Созылмды майлау майларының негізі пайдалану сипаттамаларына беріктік шегі, тұтқырлығы, суға қарсы тұтқырлығы, бірінші тамшы таму температурасы коллоидалық және механикалық тұрақтығы және басқалар жатады. Майлау майларының тамшы таму температурада балқып аға бастайтынын көрсетеді де, жұмыс істеу қабілетінен жоғалтуын айқындайды. Үйкеліс торабының майлау жұмыс істеу қабылетінен жоғатуын анықтайды. Үйкеліс торабынан майлау майларының ақпауы алдын ала білу үшін үйкеліс тетектердегі температура тамшы таму температурасынан 15 градус кем болуға тиіс. Майлау майларының бір қабатын екінші қабатымен салыстырмалы қозғалысқа әкеліп құрылымдық қаңқаның қирауына соғатын мардымсыз күшті беріктікті шегі дейді. Майлау майларының беріктігі шегін анықтау үшін К-2аспабы мен СК прочномерді қолданады. Созылмалы майлау майларының ең пайдалану көрсеткіштерінің бірі болып тұтқырлығы саналады. Майлау майларының тұтқырлығы сұйық майларының тұтқырлығымен салыстырғанда өзгеше болады. Майлау майларының тұтқырлығы анықталған жылдамдықпен орын ауыстыруын және температурасын тиімді тұтқырлық деп атайды. Тұтқырлықты вязкозиметрАКВ-2 немесеАКВ-4 Көмегімен анықтайды. Кеңінен қолданылатын әнбебапты кальцийлік майлау майы-солидол саналады. Өндірісте солидолдың екі маркасы солидол С және пресс-солидол С, шығарылады. Олар суға тұрақты. Үйкеліс торабы жай жылдамдықпен жоғарылатын жүктемемен жұмыс атқарған жағдайда графиктік майлау майларын қолданады. Олар рессорларды, қол тежегіш жетегінің тросын майлағанда қолданылады. Консталин әмбебапты антифрикцпондық майлау майы-ортатұтқырлы майларды натрилік сабынбен қоюлату арқылы алады. Іліністік мен үйкеліс торабының жоғары температурада дейін жұмыс істегенде қолданады. Литол 24 МЕСТ21150-87 литилық майлау майы, қиын балқиды, суыққа төзімді. ШРБ комплексті барилік майлау майы, алдығы аспаның шарлы топсаларын майлауға қолданады. ФИОЛ-1 литилік майлау майы құрамында антикислоттық және басқа қоспалар бар. Кардандық берілістерді, басқару тросының қаңқасының майлауға қолданылады. Көлікті техниканың негізі үйкеліс торабының майлауға қолданатын майлау майлары.

Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Зілқараева Әсел Серікқызы
Жарияланған уақыты:
2019-11-06
Категория:
Қосымша білім беру
Бағыты:
Барлығы
Сыныбы:
Барлығы
Тіркеу нөмері:
№ C-1573019387
2222
333
444
555
666
7
888
999