Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

САБАҚТЫ ЗЕРТТЕУ - ТИІМДІ КӘСІБИ БАҒЫТ
Материал жайлы қысқаша түсінік: САБАҚТЫ ЗЕРТТЕУ - ТИІМДІ КӘСІБИ БАҒЫТ
Материалды ашып қарау
САБАҚТЫ ЗЕРТТЕУ - ТИІМДІ КӘСІБИ БАҒЫТБуркитова Акгуль ТабылановнаМаңғыстау облысы Қарақия ауданы «Жетібай ауылының №4 орта мектебі» КММтарих пәні мүғаліміБүгінгі күні білім беру саласы «Қазақстан-2050» ұзақ мерзімді Стратегиясының маңызды басым бағыттарының бірі болып танылды. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаев республиканы әлемдегі бәсекеге қабілетті 30 елдің қатарына кіргізу туралы міндет қойған болатын. Бұл мәселені жүзеге асыруда білім беру жүйесін жетілдіру айтарлықтай рөл атқарады.Осыған байланысты қазіргі уақытта оқытудың білімдік, тәрбиелік, дамытушылық маңызы бұрынғыдан да арта түсуде. Оларға «Білім туралы Заң», Жалпы орта білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты, «Қазақстан Республикасындағы этникалық-мәдени білім беру тұжырымдамасы» сияқты мемлекеттік құжаттарда да айрықша көңіл бөлінген.Әр мұғалім оқушыларының білім көрсеткіштері жоғары болғанын қалайды. Әр мұғалім оқушылардың білім сапасына өзгеріс енгізуге нақты мақсат қойып, белгілі бір әдіс-тәсілдерді қолданғанда ғана тұрақты түрде өсе алады. Білім сапасын арттыру білім беру стандартын іске асыру тәсілдерін пайдалану және оқуға қолайлы жағдай туғызу арқылы оқушылардың оқу үлгерімін жетілдіреді. Осы жағдайды анықтау үшін жүргізілетін сабақты зерттеу арқылы сабақ үдерісіндегі білім берудің тиімді, тиімсіз жақтары анықталады. Сабақты зерттеу кәсіби білім алу үдерісі.[МАН, 6-бет.]Сабақты зерттеу - оқушының сабақ барысында белсенділігін, іс-әрекетін, оның не үйренгенін зерделеуге бағытталған.Сабақты зерттеу жоспары- оқушылардың үлгерім деңгейін арттыруға негізделген өзгерістердің іске асырылуын белгілейтін және бұл өзгерістерді қашан әрі қалай жүзеге асатынын көрсететін іс-шаралар жиынтығы.Сабақты зерттеу белгілі бір білім беру дағдыларын, бір мәселені назарға алады: «Қазір алдымен неге назар аудару керек?», «Оқу үлгерімін жақсарту үшін нені қолдануым керек?» деген сұрақтарға жауап береді.Мектепте «Мұғалім тәжірибесіндегі зерттеу» тақырыбындағы мектепішілік кәсіби даму курсын бастадым. Курс барысында теориялық білімді ала отырып, курс тыңдаушылары ұсынысымен теорияны практикамен бірге өткізудемін. Курс мұғалімдері курс сабақтарынан тыс уақыттарды сабақты зерттеуді жүзеге асырып ұйымдастыруда. Бұл курсқа қатысушылардың қызығушылықтарын арттырды.Тыңдаушы мұғалімдер теориялық білім негізінде «Сабақты зерттеу: жоспарлау кезеңі, сабақты зерттеу кезеңі, сабақтан кейінгі кезең» кестесі негізінде сабақты зерттеу кезеңдерімен танысты. Осы негізде 1-жоспарлау үдерісі, 2-жоспарды жүзеге асыру кезеңі, 3- іске асыруды жалғастыру арқылы сабақты зерттеуге топ құрылды. Содан соң сабақты зерттеудің жоспарын әзірлеуде ең бірінші әрі шешуші қадам – нені жетілдіру қажеттігін анықтап алу алу үшін арнайы «Сабақты зерттеу үдерісінің тақырыбын» таңдайды. «Сабақты зерттеу үдерісінің тақырыбын» таңдау топтың ортақ шешімімен анықталды.Барлық мұғалім өз пәндеріндегі проблемаларды айта отырып, ортақ проблемалары: «Айтылым, оқылым, жазылым дағдыларын дамыту» , оның ең бастысы 1,2-сыныптарда оқылым, айтылым дағдыларына,7,9-сыныптарда айтылым дағдыларын бақылауға алуды мақсат етті. Өздерін толғандырған мәселе бойынша зерттеу тобы «Оқушыларды диологтық қарым-қатынас арқылы сөздік қорын дамыту» тақырыбында сауат ашу, дүниетану, орыс тілі пәндерінен 1,2 - сыныптарда сабақтар өткізуде оқу бағдарламалары мен бұған дейінгі өткен сабақтар бойынша, осы тақырыпта әдістемелік әдебиеттерге шолу даярлап, әріптестерінің де ұсыныс-пікірлерін зерделеді, бірлесе Сабақты зерттеу жоспарын даярлады. Сабақты зерттеу мұғалімдердің кәсіби жетілулеріне және өзара тәжірибе алмасуларына ықпалы зор екендігін осы өз тәжірибемде аңғардым. Курс тыңдаушыларымен бірлесе ҚМЖ даярлап, оқушылардың жаттығуларды қалай қабылдайтындарына болжамдар жасап, өздерін оқушылардың орнына қойып,қалай орындалатындарына да болжамдар жасады. Тіпті қате жауаптардан қате білім қалыптасып кетуінің алдын алуда өзара кәсіби тәжірибелерін, әдістемелік әдебиеттер үзінділерін айтып, мәселені жан-жақты шешуді қарады. Сабақты зерттеуде әр сабақты жоспарлау мұғалімдердің бір-бірлеріне қолдаулар, қолпаш сөзбен жігерлендірулер, тапсырма түрлерін ұсыну мен жоспарға шынайы өз көзғарастарын білдіру арқылы жүзеге асты. Сыныбындағы үлгерімі төмен оқушыларды сыныптастарының қатарына қосуда мұғалімдер кәсіби көмекті өзара, курс материалдары, әдістемелік әдебиеттер мен интернет материалдары, ақпараттық-коммуникация құралдарынан алды. Қандай да бір мұқият ойластырған ҚМЖ тапсырмалары оқушыларға қалай әсер ететіндіктерінғ көмектесетінін елестеткен, әрі ойлаған мұғалімдердің өз пәндерін шексіз сүйетіндіктерін аңғардым, зерттеу қорытындылары нәтиже беретіндіктеріне сенді және оның күтілетін нәтиже бергендегі сәті мұғалімдердің кәсібіне құлшыныстарын еселендірді.Сабақты зерттеу кезеңіндегі сабақ барысында әріптесін емес, оқушылардың жаттығуларды орындап шығуы, олардың санасының түсініп не түсінбей орындағандарын бақылау, Сабақты зерттеудің келесі қадамында тапсырмалардың(әдістердің) қайсысы тиімді, қайсысы тиімсіздігін бақылау- мұғалімдерге шығармашылық шабыт берді. Күнделікті сабақ беріп жүрген мұғалімдердің тиімді әдістері көкіректерінде жабулы жатқанын, жүрек түкпірлерінде баланы үйретсем, білімді оқушы қатарына қоссам деген игі тілек бұғып жатқанын аңғардым.Сабақты зерттеу мен жоспарлау мен өткізу кезеңдерінде әріптестерімнің биік тұлға- ұстаз деген атқа лайық болғандары менің ісіме де жігер берді. Курс барысында тренерлікпен үйрете жүріп, өзімде кәсіби үйрендім.Зерттеуді қадағалауда көп тәжірибе алдым және әріптестерімде тәжірибе алмасты.Олар әр өткен сабақтан кейін талқылап, сабақ беруші мұғалімнен, бақылауға алынған оқушылардан және өзара пікірлерін ортаға салып, жетістіктері мен кемшіліктері сараланды. Сабақты талқылау қорытындысына келесі сабақты жоспарлауға құлшына кірісті. Себебі күнделікті сабақта аңғара бермейтін оқушылардың іс-әрекеттерін бұлай зерттеу - білім сапасын арттыруда ықпалды екендігін анық аңғарды.Мұғалімдер зерттеу сабақтарын қадағалауда күтпеген жағдайларға кезікті. Бұған бірнеше мысалдар кездестіруге болады:1.Оқушылардың берілген тапсырмаларды күткен нәтижелерді ұтымды орындай алуы, тіпті күтілетін болжамды нәтижеден артық орындауда болды.2.Оқушылар кей тапсырмаларды жеңіл орындаса, кей тапсырмалар күрделі не уақыт көбірек қажет ететін түрлерінде қиындық келтірді(ондай сәттерде мұғалімдердің тікелей қолдауы көрініс берді). Жеңіл тапсырмалар оқушылардың күнделікті өмірден алынған не үнемі қолданыстағы әдіс-тәсілдер тақырыпты меңгеруге жылдам әсер ететіні, керісінше жалығуда байқалды.3.Оқушыларға білім алуға көмектесетін жағдайлармен қоса, кедергі келтіретін факторларда анықталды. Мысалы: 2 сыныпта қазақша оқи да, жаза да алмайтын, бірақ орыс тілінде сыныптастарымен қатар үлгеретін оқушы бар екендігін, осы проблеманы шешуде сабақты зерттедік. Сабақты зерттеудің алғашқы сабағында сабаққа құлшынысы төмен, өзімен-өзі отыратын , ойы түсінігі басқа жақта отыратын оқушы екендігін барлығы аңғарды, типті мұғалімнің қолдауы да оған әсер етпегендей, қойылған сқрақтарға мүлде жауап бермеді. Зерттеуші топ 2 –сабақты зерттеуде баланы ортаға, диалогтық әңгімеге тартудың әдісін ортақ ойлап,сабаққа қолданды. Зерттеу сабағын еншар бастаған бала сабақтың тақырыпты меңгеруге қатысты қолданған «Соқыр теке» ойыны арқылы бала сөйледі, бірақ орысша. Баланың дамуы қалыпты, проблема сәби шағынан компьютермен үйде, ата-ана жұмыста, тіпті соңғы 2 жылда анасы басқа қалада жұмыс жасап, бала туыстардың уйінде әкесімен тұрған. Былтыр 1- сыныпта да әкесімен тұрған, ешқандай қарым-қатынас болмаған, қазір әке-шешесімен бірге, анасы-мұғалім, әкесі-дәрігер. Осы жағдайдан кейін анасын шақырып ескертілді, Балада сабаққа құлшыныс байқалған. Қазір мұғалімі жеке жұмысты бұрынғы бағытта емес, өзгеше бағытта жүргізуде.Сабақты зерттеуде әр мұғалім деректер жинақтап, есептерін жазуда. Оқушы білім сапасын арттыру-ұзақ мерзімді уақытты талап етеді. Деректерді жинақтау арқылы қандай табысқа қол жеткіздік, болашақта не істеуміз керек және болжамды кемшіліктерді жою мен дамытуды да назардан тыс қалдырмау үшінде жинақталады. Өзгеріс үшін сабақты зерттеу ұдайы бақыланып, жүйелі қайта қарау- кәсіби шыңдалуға жол салады.Бұл - менің мектебімде жоспарлап, өз тәжірибемде қол жеткізген және болашақта жалғасын табатын іс. Сабақты зерттеу-тиімді кәсіби бағыт деп сеніммен айта аламын. Пайдаланған әдебиеттер:
  • Мұғалім тәжірибесіндегі зерттеу» мектепішілік кәсіби даму курсының білім беру бағдарламасы, Мұғалімдерге арналған нұсқаулық. «НЗМ»ДББҰ ПШО, 2018жыл .
  • Педагикалық қоғамдастықтағы мұғалім көшбасшылығы, Мұғалімдерге арналған нұсқаулық. «НЗМ»ДББҰ ПШО, 2015жыл .


  • Материалды жүктеу (Скачать)
    Авторы:
    Буркитова Акгуль Табылановна
    Жарияланған уақыты:
    2019-08-22
    Категория:
    Әдістемелік бірлестік жетекшілері
    Бағыты:
    Барлығы
    Сыныбы:
    Барлығы
    Тіркеу нөмері:
    № C-1566480818
    333
    444
    555
    666
    7
    888
    999