Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

"Сыныптағы психологиялық ахуал"
Материал жайлы қысқаша түсінік: мұғалімдерге
Материалды ашып қарау
"Сыныптағы психологиялық ахуалСыныпта қолайлы әлеуметтік-психологиялық климатты қалыптастыруМектепте оқыту адамның өмірлік уақытының жақсы үлесін алады, оның ішінде тұлғаның белсенді дамуы орын алады. Сондықтан да, мектеп пен сыныпта қолайлы әлеуметтік-психологиялық климаттың болуы мектеп оқушыларының жеке тұлғасының сәтті дамуының маңызды шарты болып табылады.Психологиялық климат-бұл ұжым мүшелерінің психологиялық байланыстарының эмоциялық бояуы, олардың жақындығы, ықыласы, мінез-құлықтары, қызығушылығы, бейімділігі негізінде пайда болады. Бұл топтың тұрақты жағдайы, топ ішіндегі өзара іс-қимылдың және тұлғааралық қарым-қатынастардың нақты жағдайын көрсететін салыстырмалы тұрақты және оған тән эмоционалдық көңіл-күй.Психологиялық климат ұғымында үш " климаттық аймақ бөлінеді":* Бірінші климаттық аймақ-әлеуметтік климат, ол осы ұжымдағы қызметтің мақсаттары мен міндеттері қаншалықты саналы, оның мүшелерінің барлық құқықтары мен міндеттерін қаншалықты кепілді сақтаумен анықталады* Екінші климаттық аймақ-бұл ұжымда қандай моральдық құндылықтар қабылданғанын анықтайтын моральдық ахуал* Үшінші климаттық аймақ-психологиялық климат,бір-бірімен тікелей байланыста болатын адамдар арасында қалыптасқан бейресми қатынастарЯғни, психологиялық климат-бұл микроклимат, оның әрекет аймағы моральдық және әлеуметтік жағынан әлдеқайда жергілікті.Әлеуметтік-психологиялық климатты қалыптастыру және жетілдіру-бұл бірінші кезекте сынып жетекшілерінің тұрақты практикалық міндеті. Жақсы психологиялық климатты қалыптастыру оқушылардың психологиясын, олардың эмоционалдық жағдайын, көңіл-күйін, жан күйзелісін, толқуларын, бір-бірімен қарым-қатынасын түсінуді талап етеді.Сыныптағы әлеуметтік-психологиялық климатты зерттеу үшін педагогтарға оны қалыптастыратын сипаттамаларды білу қажет.Қолайлы әлеуметтік-психологиялық климаттың сипаттамасы:1. Сыныпта балалар арасындағы өзара қарым-қатынас, көңіл - күйдегі оптимизм басым; қарым-қатынас ынтымақтастық, өзара көмек, тілектестік қағидаттарында құрылады; балаларға бірлескен істерге қатысу, бос уақытты бірге өткізу ұнайды; қарым-қатынаста қолдау мен қолдау басым болады, сын жақсы тілектер айтады.2. Сыныпта оның барлық мүшелеріне әділ және құрметпен қарау нормалары бар, мұнда әлсіздерді әрдайым қолдайды, оларды қорғауға шығады, жаңадан келгендерге көмектеседі.3. Сыныпта тұлғаның жауапкершілік, адалдық, еңбексүйгіштік және риясыз қасиеттерін жоғары бағалайды.4. Сынып мүшелері белсенді, қуатқа толы, олар барлық іс үшін пайдалы болса, тез жауап береді және оқу және бос уақыт қызметінде жоғары көрсеткіштерге қол жеткізеді.5. Сынып оқушыларының жетістіктері мен сәтсіздіктері ұжымның барлық мүшелерінің көңілін көтереді.6. Топ ішіндегі топтар арасындағы қарым-қатынаста өзара орналасу, түсіністік, ынтымақтастық бар.Қолайсыз әлеуметтік-психологиялық климаттың сипаттамасы:1. Сыныпта көңіл-күй, пессимизм басым, жанжал, агрессивтілік, балалардың бір-біріне қарсы антипатиясы байқалады, Бәсекелестік және т. б. бар.2. Сыныпта өзара қарым-қатынаста әділеттілік пен теңдік нормалары жоқ, ол "артықшылық" және "елемеушілік" болып бөлінеді, мұнда әлсіздерге жатады, оларды жиі мазалайды, жаңадан келген адамдар өздерін артық, бөтен сезінеді, оларға жиі дұшпандық танытады.3. Жеке тұлғаның жауапкершілік, адалдық, еңбекқорлық, риясыз, Құрметті емес қасиеттері.4. Ұжым мүшелері пассивті, кейбіреулері басқалардан оқшаулануға ұмтылады, сынып жалпы іске көтерілмейді.5. Бір адамның табысы немесе сәтсіздігі ұжымның қалған мүшелерін бей-жай қалдырмайды.6. Сыныпта өзара келіспеушілік туындауы мүмкін басқа топтамаларға енгізілмеген, бірлескен қызметке қатысудан.7. Қиын жағдайларда сынып біріктіре алмайды; ұжым жабық және басқа ұжымдармен ынтымақтасуға ұмтылмайды.8. Сыныптағы әлеуметтік-психологиялық климатты зерделеу және қалыптастыру үшін сынып жетекшісі түрлі психологиялық-педагогикалық әдістер мен әдістерді қолдана алады.Мысалы:1. . "Экспресс-методика", (сұрақтарды жас бойынша өзгертуге болады) ұжымдағы психологиялық климатты зерттеу бойынша . Ол әр оқушының сыныпқа деген қарым-қатынасын анықтауға мүмкіндік береді. Әдістеме сыныпта қарым-қатынастың эмоционалдық, мінез-құлық және когнитивті компоненттерін анықтауға мүмкіндік береді;2. "Сыныптағы психологиялық климаттың жай-күйін анықтау" сауалнамасы (қоса беріледі);3. "Бастауыш сынып оқушыларының тәрбиелігін зерттеу" әдістемесі (М. И. Шилова);Сыныпта қолайлы психологиялық климатты қалыптастыру және қолдау тәсілдері.Сыныптағы әлеуметтік-психологиялық климатты қалыптастырудың және қолдаудың ең тиімді тәсілдері:* сынып балаларын біріктіретін ортақ мүдделерді табу және олардың негізінде жалпы істерді ұйымдастыру;* сынып дәстүрлерін қалыптастыру, жалпы мектептік дәстүрлі істерге қатысу;* бос уақыт болса-Балаларды бірге өткізуге тарту;* маңызды оқиғалардың ұжымдық қарым-қатынас жағдайын жасау, әр баланың класын өмірге эмоционалды түрде қосуға ұмтылу;* балалардың мектептегі көңіл - күйін жақсарту және мұғалімдер мен оқушылар арасындағы тұрақты-жағымды қарым-қатынасты сақтау үшін жағдай жасау;* коммуникативтік мәдениетті, қарым-қатынас және ынтымақтастық дағдыларын дамыту;* топ мүшелерінің эмпатикалық қабілетін, басқа адамдарды танымдылық пен қабілеттілікті, оларға толерантты қарым-қатынасты дамытуСыныпта қолайлы әлеуметтік-психологиялық климатты қалыптастыруға және нығайтуға бағытталған ойындар мен жаттығулардың мысалдары1. "Альпинистйын-тесті. Онда сыныптың тұтастығы / бытыраңқылығы дәрежесін айқын анықтау жүреді.Тақтада сурет жасалады (сурет.1) және түсіндіріңіз: "мәселен, сіздің әрбір альпинист екеніңізді елестетіңіз. Альпинист-тау шыңдарын бағындыратын адам. Иә, айтпақшы, әлемдегі ең биік (балалардың жауаптары) - Эверест! Оның биіктігі 10 мың метрге жуық-10 километр! Енді шыңның шыңы - бұл нағыз тату сынып, бұл ұжым... Сіз қандай биіктікке қол жеткіздіңіз? Альпинистер тобы-сіздің сыныптастарыңыз... (1-ден 10-ға дейін), ойланыңыз және жауап беріңіз".Мұғалім балаларға жақындап, олардың пікірін біліп, ұпайларды жинақтайды. Осыдан кейін сома сұралғандардың санына бөлінеді. Біз орташа балл аламыз. Бұл балл дыбысталады және тақтаға тиісті белгі қойылады. Әдетте, бұл 6-7 ұпай.)2. "Менің сыныбымның символикасы" ойын-жобасы""Балалар жолдың жартысынан сәл ғана өткенін көріп отырсыздар. Барлығын бірге бағындырайық! Сіз дайынсызба? (Жауабы бар балалар.)Көрейік!? Неден бастау керек? Білемін! Қазақстан басқа елдерден немен ерекшеленеді? Ал қандай атрибуттар? (Ту - триколор, Елтаңба-күн қыран, әнұран.) Олар біздің бүкіл өмір сүріп жатқан мемлекетімізді – Қазақстанды бейнелейді!Идея бар: ал егер біз ойдан еліміздің елтаңбасын ойлап тапсақ (символы, эмблемасы) сынып ұраны - қысқаша, білдіретін мәні біздің бірлестік - сынып оқушысы. Мен сыныптағы Елтаңба мен ұранның жобаларымен жұмыс істеуді ұсынамын. Басты шарт-олар, бұл рәміздер барлығының пікірін білдіріп, бірігуге ықпал етуі тиіс. Сіз келісесіз бе?.. (Жауабы бар балалар.) Содан кейін бастаймыз. Бізге түсті қарындаштар және ең бастысы, жақсы көңіл-күй қажет.1 кезең "біріктіру": жұмысты 4 адамнан тұратын топтарда орындайтын боламыз. Топтарды құру үшін сізге әр адам маған келіп, суреттің фрагментін алып, одан кейін суреттің қалған үш бөлігі бар 3 адамды табу керек. Нәтижесінде бөліктерді қосып, бүтін болады. Бұл жұмыс екі критерий бойынша бағаланады: 1 - топқа біріктіру жылдамдығы және 2 - біріктіру кезіндегі әдептілік пен акт. Осылайша, әрбір қатысушының іс-әрекеті бес балдық шкала бойынша бағаланады, ал төрт қатысушының бағалау сомасы - бұл топтың нәтижесі (балы)!2 кезең: ватмандар, парақтың жартысы бойынша топқа таратылады. Қазір топтың әрқайсысына жұмыстың жалпы қорытындысы байланысты. Сонымен қатар, мұғалім жобаны қорғау үш номинация бойынша өтетінін айтады:* сынып атауы;* сынып ұраны (қысқаша сөз, кез келген мысал келтіруге болады);* сынып символы •Басты шарт-жоба бүкіл сыныпты біріктіруі тиіс.3 кезең: топтармен өз жобаларын қорғау.4 кезең: талқылау (қандай жұмыстар ұнады, жобамен жұмыс кезінде қандай қиындықтар мен сәттілік болды, барлық пікірлер ескерілді ме)3. "Біздің сыныптың ережелері мен заңдарын құру"жаттығуы.Қорғалуды, қауіпсіздікті және жайлылықты сезінудің қажетті шарты сынып жұмыс істейтін ережелердің болуы болып табылады. Бұл ережелерді балалар түсініп, оларды қабылдауы керек. Бұдан басқа, осы Ережелердің бұзылуына әкелетін зардаптар да белгілі болуы тиіс. Балалар өз сыныптарының ережелерін жасауға қатысуға мүмкіндігі болуы тиісБалаларға шығармашылық тапсырма: "ми шабуылы" әдісімен сынып ережелерін әзірлеу, оларды талқылау және дауыс беру арқылы қабылдау. Дауыс бергеннен кейін-ватман парағына жазып, қол қою.СЫНЫП ЖЕТЕКШІЛЕРГЕ АРНАЛҒАН ЖАДЫНАМА1. Басшының іс-әрекеті оның ұжымның әрбір мүшесінің жеке жетістігіне мүдделілігін көрсетуі тиіс.2. Балаларға сапалы жаңа сатыға көтерілуге белсенді көмектесіңіз3. Дәйекті болыңыз, ешқашан сөзіңізді бұзбаңыз.4. Өз мақсатыңызды сенімді ұстаңыз.5. Қамқорлық туралы ұмытпаңыз.6. Оларды талап етпей, жағдай жасаңыз.7. Бірге жұмыс істейтін адамдарға сеніңіз.8.Өз әріптестеріңізге үлгі болыңыз9. Әрбір балаға жеке көзқараста болыңыз, адамдарды өзіңізге ыңғайлы етіп басқармаңыз. Ол үшін қарапайым адамның сезімталдығы қажет.
Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Устемирова Гүлзат Ордабекқызы
Жарияланған уақыты:
2020-03-20
Категория:
Психология
Бағыты:
Мақала
Сыныбы:
Барлығы
Тіркеу нөмері:
№ C-1584684756