Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
"Жастар және мемлекеттік тіл"
Материал жайлы қысқаша түсінік: мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейту, мемлекеттік тілдің мәртебесі мен маңызын кеңінен насихаттау, өзге ұлт өкілдері арасында қазақ тілін білу деңгейін көтеру және оқып үйренуге деген ықыласы мен қызығушылығын арттыру. Патриоттық сезімін оятып, тілін, Отанын, елін, жерін сүюге, салт - дәстүрін, тарихын құрметтеуге тәрбиелеу
Материалды ашып қарау
Дөңгелек үстел тақырыбы:"Жастар және мемлекеттік тіл"
/9-11 сынып оқушылары/Мақсаты:мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейту, мемлекеттік тілдің мәртебесі мен маңызын кеңінен насихаттау, өзге ұлт өкілдері арасында қазақ тілін білу деңгейін көтеру және оқып үйренуге деген ықыласы мен қызығушылығын арттыру.
Патриоттық сезімін оятып, тілін, Отанын, елін, жерін сүюге, салт - дәстүрін,
Көрнекілігі: тіл туралы ұлылар ойлары, баспасөз материалдары, слайдтарТүрі:дөңгелек үстел
Эпиграф
Ғасырлар бойы қазақтың ұлт ретіндегі мәдени тұтастығын ең негізгі ұйытқы болған - оның ғажайып тілі.(Н. Назарбаев)Ұлттық руханиятымыздың өзегі – тіл.(Әбіш Кекілбаев)Қазақ тілі - қазақтың маңдайындағы жалғыз жарық жұлдызы.(Асылы Осман)Халықтың мәңгі ғұмыры оның тілінде. Әрбір тіл өзінің халқы үшін Ұлы.(Ш. Айтматов)Дөңгелек үстелдің барысы:Кіріспе сөз:Құрметті бүгінгі дөңгелек үстелге жиналған қонақтар, тіл жанашырлары!, дархан пейілді, Тілдер мерекесі күнімен шын жүректен құттықтаймыз!Дүбірлетсін өңірді,
Дүрілдетсін дүлдүлі.Қазақ деген елімніңҚұтты болсын, бұл күні!- дей отырып, Сарыкөл ЖОББ мектебінде ұйымдастырылып отырған "Жастар және мемлекеттік тіл" атты дөңгелек үстелімізді ашуға рұқсат етіңіздер.Қазіргі таңда еліміз өз тәуелсіздігіне қол жеткізгеннен кейін мемлекеттік тіліміз – қазақ тілі болып бекітілді. Қазақстан Республикасының Тіл туралы Заңы күшіне енді.Елбасымыз Н. Әбішұлы Қазақстан халқына Жолдауында: “Қазақстан халқы бүкіл әлемде үш тілді пайдаланатын жоғары білімді ел ретінде танылуға тиіс. Бұлар:қазақ тілі– мемлекеттік тіл,орыс тілі—ағылшын тілі—жаһандық экономикаға ойдағыдай кірігу тілі”, — деген болатын. Елбасы көрегендік танытып, алдымызға үш тілді білу қажеттігін қойып отыр. Әсіресе, өскелең ұрпақтың, жастар алдында бірнеше тіл білу міндеті тұр. Адамды мұратқа жеткізетін ана тілі мен ата дәстүрі. Ендеше, тілге қандай құрмет көрсетсек те лайық. Тіл мерекесі, тіл салтанаты, тіл қуанышы құтты болсын!
Қуан далам, қуанатын күн бүгін,
Серпіп таста мұңды көңіл түндігін.Тіл туралы заңым енді күшіне,Паш еткендей кескен жаңа кіндігін.
Қуан халқым, күшіне,
Сүйінші деп ақындарың жырлады.Ел елдігі сыналады тіліменСол арқылы жайқалады гүл бағы,- дегендей, Тіл апталығы аясында өткізіліп отырған" Жастар және мемлекеттік тіл "аттыдөңгелек үстел басындағы ой бөліске қош келдіңіздер!
Ей, тәкаппар дүние,
Маған да бір қарашы.Танимысың сен меніМен қазақтың баласы!- деп ақын Қ. Аманжолов ағамыз айтқандай осы дөңгелек үстелдің арнайы қонақтарымен таныстырып өтемін.
Дөңгелек үстелімізді бастамас бұрын "Тілім менің ғасырлардан аманат" тақырыбына арналған слайд - шоуға назар аударайық.
Дөңгелек үстелдің мақсатымен сұрақтарына тоқталып өту.Бүгінгі жас, ертеңгі күннің азаматы. Ал, оның бақытқа жетер даңғыл жолы - туған Отанын, туған тілін сүюден басталады. Сондықтан да, бүгінгі дөңгелек үстелдің мақсаты - ұлтшыл емес, ұлттық сана - сезімі мол, Отанын, ана тілін өз анасынан кем сүймейтін, мемлекеттік тілдің қолдану аясын кеңейту, мемлекеттік тілдің мәртебесі мен маңызын кеңінен насихаттау, өзге ұлт өкілдері арасында қазақ тілін білу деңгейін көтеру және оқып үйренуге деген ықыласы мен қызығушылығын арттыру, патриоттық сезімін ояту.Қазіргі заман жеке адамдардың ғана емес, тұтас ұлттардың да өткеніне үңіліп, болашағын бағдарлауға жол ашты. Ендігі жерде, оның арын арлап, жоғын жоқтау, олқысын толтыру өз қолымызда, сіз бен біздің қолымызда. Сондықтан бүгінгі дөңгелек үстелде талқыланатын сұрақтарға назар аударайық.Дөңгелек үстелде талқыланатын сұрақтар:1. Мемлекеттік тілдің қазіргі таңдағы жағдайы қандай?2.Мемлекеттік тілдің дамуын тежеп тұрған не?3. Тілдің үш тұғырлығы саясатына қалай қарайсыңдар?4. Тілдің үш тұғырлығықандай орында тұрмыз деп ойлайсындар?
5. Жаһанданудағы, орны қандай болуы керек?6. Көшедегі жарнамалардың қателіктеріне көңіл аударасыңдар ма?7.Латын графикасына қатысты ойларың?8. Мемлекеттік тілді тежеп тұрған жағдайлар қандай?
9.Жастардың қазақ тіліне деген көзқарасы қандай?
10. Сіздер үшін басты құнды нәрсе? Саясат па? Тіл ма?Әр сұрақтан кейін оқушылардың жауаптары, пікірлері тыңдалады.
Өзге тілдің бәрін біл, өз тіліңді құрметте" демекші, біздің ана тіліміз – атадан-балаға мирас боп жеткен асыл қазына. Қазақ тілін сүю, қадірлеу – ұлтымызға деген сүйіспеншілігіміз. Мағжан Жұмабаевтың "Қазақ тілі" өлеңін Абдуллина Дильназ оқиды.
Оқушы ортаға шығады:
Күш кеміді, айбынды ту құлады,Кеше батыр - бүгін қорқак, бұғады.Ерікке ұмтылған ұшқыр жаны кісенде,Қан суынған, жүрек солғын соғады.Қыран құстың кос қанаты кьірқылды,Күндей күшті күркіреген ел тынды.Асқар,Батыр, хандар - асқан жандар ұмытылды!Ерлік, елдік, бірлік, қайрат, бақ, ардыңЖауыз тағдыр жойды бәрін не бардың...Алтын Күннен бағасыз бір белгі боп,Нүрлы жұлдыз - бабам тілі, сен қалдың!Жарық көрмей жатсаң да ұзақ, кен-тілім,Таза, терең, өткір, күшті,,Таралған түрік балаларын бауырыңаАқ қолыңмен тарта аларсын сен, тілім!Енді біздің оқушылардың мемлекеттік тілді қалай меңгергендігін викториналық сұрақтарға жауап беру арқылы сынап көрейік.(қатысқан оқушыларды екі топқа бөлу)
Викториналық сұрақтар:1-топ оқушылары1. ҚР қашан тәуелсіздік алады? (1991 ж. 16 желтоқсан).2. Қазақтың тұңғыш ғарышкері кім? (Тоқтар Әубәкіров).3. Шоқанның әжесі? (Айғаным).4. Көксерек әңгімесінің басты кейіпкері? (Құрмаш).5. Қандай ұлттық тағамдарды білесің? (қазы-қарта, жал-жая, бесбармақ, қымыз, шұбат).6. Үстеудің неше түрі бар? (7).7. Қазақ хрестоматиясын жазған кім? (Ы.Алтынсарин).8. Күй атасы кім? (Құрманғазы).9. Орфография қай елдің сөзі? (герк).10. Қазақ тілі қай тілдер тобына жатады? (түркі тілдес).2-топ оқушылары1. Қазақ тілі алғаш мемлекеттік мәртебесін қай жылы алды? (1989).2. Абайдың туған жылы? (1845).3. Қазақ даласының жарық жұлдызы? (Шоқан).4. Ақылды сөзінің түбірі? (ақыл).5. Қазақ алфавитін жасаған ғалым кім? (А.Байтұрсынов).6. Ұлттық киімдер қалай аталады? (тақия, бешпент, қамзол, сәукеле, тон, ішік, кимешек т.б.).7. Беташар қашан айтылады? (келін түскенде).8. Тұңғыш кемеңгер? (Ыбырай).9. Алғашқы романист жазушы кім? (М.Дулатов БақытсызЖамал).10. Қазақ халқының салт-дәстүрлерін ата? (шілдехана,, тұсау кесу, құда түсу, келін түсіру, қыз ұзату т.б.).Қорытындысөз:Бүгінгі дөңгелек үстеліміз өз мәресіне жетті. Егеменді еліміздің тұғыры қашан да тіліменен биік. Тіл тағдыры туралы көкейді тескен көл ойлармен сусындадық. Туған тілім - тұғырым. Бұл сіздердің басқа тілді меңгерулеріңе ешқандай бөгет болмайды, қайта адамгершілікке, шын патриот болуға жетелейді. Өмірдің алмастай қырын, абзал сырын түсіне білуіне басты себепкер - сол ана тілің. Ана тілінің бүге - шүгесіне, терең иірімдеріне бойлай білу - саналы азамат болғысы келетін жас адамның бірінші парызы., отанды, ата мекенді сүйе білу деген сөз. Білімдіден шыққан сөз,Талаптыға болсын кез.Нұрын, сырын көругеКөкірегіңде болсын көз.Көңіл бөліп тыңдағандарыңызға көп - көп рахмет!





Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Алиева Айнур Алиевна
Жарияланған уақыты:
2019-11-07
Категория:
Қазақ тілі
Бағыты:
Сыныптан тыс жұмыс
Сыныбы:
Барлығы
Тіркеу нөмері:
№ C-1573158271
2222
333
444
555
666
7
888
999