Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

ЖАҢА ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ӘДІС-ТӘСІЛДЕРДІҢ ОҚЫТУДАҒЫ МӘН-МАҢЫЗЫ
Материал жайлы қысқаша түсінік: Мақала педагог мамандарға арналған.
Материалды ашып қарау
ЖАҢА ПЕДАГОГИКАЛЫҚ ӘДІС-ТӘСІЛДЕРДІҢ ОҚЫТУДАҒЫ МӘН-МАҢЫЗЫ

Еліміздің ертеңі, көк туымызды биікке желбіретіп, тәуелсіздігімізді шарықтата, егемендігіміздің еңсесін биік ұстай отырып, ұлтымызды болашаққа бастар -  келешек ұрпақ.Бүгінде қоғам мен заман дамуда. Соған байланысты осы таңдағы қоғам алдындағы басты мәселе болып отырған – жас ұрпақтың саналы тәрбие мен  сапалы білім алуы. Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев: «Білімді, сауатты адамдар – бұл ХХІ ғасырды адамзат дамуы көшінен қалмай ілгерілеу күші» - деген еді. Білім саласының дамуы көшінен қалмай, ілгерілеу - басты мақсатымыз. Еліміздің ертеңі жас ұрпақтың қолында, жас ұрпақты болашақ өмірге сеніммен аттандыру  - ұстаздың қолында. Ұстаз осы жолда аянбай еңбек етіп, тынбай ізденуі, оқытуға қажетті жаңа, тиімді әдіс-тәсілдерді іріктеп, сұрыптап алуы шарт. Біздің елімізде білім беру мазмұнын жаңарту білім берудің қазіргі заманғы үрдістерін және қазақстандық білім берудің үздік практикасын кіріктіруге бағытталған.
  • Білім беру мақсаты келесі негізгі кең ауқымды дағдыларға сүйенеді:
  • Білімдерді функционалдық және шығармашылық қолдану;
  • Сыни ойлау;
  • Зерттеу жұмыстарын жүргізу;
  • Ақпараттық-коммуникативтік дағдыларды пайдалану;
  • Әртүрлі коммуникация тәсілдерін пайдалану;
  • Топта және жеке жұмыс істеу ептілігі;
  • Проблемаларды шешу және шешімдеп қабылдауға ие оқушы тұлғасының үйлесімді қалыптасуы мен дамуы үшін қолайлы білім беру кеңістігін құру.
  • Білім берудің кешенді міндеттерін және мұғалімнің әртүрлі жағдайларда жұмыс істейтіндігін ескерсек, тиімділік деген сөзге аса қатты мән беріледі. Оқытудың тиімділігі білім алуы бойындағы құзыреттіліктердің қалыптасуынан көрінеді.Білім берудің әлемдік озық тәжірибелеріне сүйеніп әзірленген оқытуда мектеп түлегінен күтілетін нәтиже негізгі құзыреттіліктердің қалыптасуымен айқындалады. Құзыреттілік – оқушының әрекет тәсілдерін жан-жақты игеруінен көрінетін білім тәжірибесі. Қазіргі мемлекеттік жалпыға міндетті жалпы орта білім беру стандартының мазмұны әр оқушының жеке ерекшелігіне қарай білім нәтижесі түріндегі құзыреттер жиынтығын игеруге бағдарланып белгіленген. Құзыреттілік деп өзін заман талабына сай оқушы да, мұғалім де өзін-өзі өзгерте алу қабілеттілігі деуге болады. Бұл өзгерістерді күнделікті оқу үрдісіндегі берілетін тапсырмалар мен педагогикалық әдіс-тәсілдерден бастау керек. Педагогикалық әдіс-тәсілдер былайша топтастырылады:
  • Құндылықты-бағдарланған;
  • Әрекетті;
  • Тұлғалық-бағдарланған;
  • Кіріктірмелі;
  • Коммуникативті әдіс-тәсілдер пән бойынша оқу бағдарламаларының құрылымы мен мазмұнын құрудағы негізгі бағдарлар болып табылады.
  • Оқушылар барлық пәндерді оқу кезінде АКТ қолдану дағдыларын дамытады. Ақпаратты іздеу және өңдеу барысында ұжымда идеялармен алмасады, өз жұмыстарын бағалайды және жетілдіреді, түрлі жабдықтар мен қосымшалардың кең ауқымын пайдаланады. АКТ оқушы білімінің, оларды тиімді қолдану бойынша дағдыларының дамуына жәрдемдеседі.Оқу бағдарламаларында оқу мақсаттарының жүйесі түрінде берілген күтілетін нәтижелер тұжырымдалған. Күнделікті білім беру үдерісі оқу мақсаттарына жетуге және оқушыларға алынған білім мен дағдыларды кез келген оқу және өмір жағдайында шығармашылық пайдалануға дайындығын қалыптастыруға бағдарланған.Жаңа әдіс-тәсілдерді сабақта қолдану барысында  күтілетін нәтижелер: оқушылардың қалай оқу керектігін үйреніп, оқушының өздігінен оқып түйінді мәселелерді іріктеп алуы, өзіне деген сенімділігінің қалыптасуы, еркін, өзіндік дәлел-уәждерін жеткізе білуі, оқуға деген қызығушылығының артуы, ынталы, сұрақ қойып, сұрақтарға жауап бере алуы, сыни пікір-көзқарастары жүйелі дамыған, сандық технологияларда құзырлылық танытатын, ақпаратты қабылдап қолдануға, саралап, даралауға, жүйелеуге дағдылануы қамтамасыз ету.Оқыту әдіс тәсілдері:Құндылықты-бағдарланған тәсіл – оқушының құндылықтар жүйесін қалыптастырушы оқу-тәрбиелік үдерістің сәйкесінше формалары арқылы тұлғаның өзін-өзі танытуы үшін алғышарттар құруды көздейді.Орта білім беру құндылықтары: қазақстандық отансүйгіштік және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек және шығармашылық, ашықтық, өмір бойы білім алу.Тұлғалық-бағдарланған тәсіл – педагогтің назарын оқушы тұлғасының тұтастығына, оның тек ақыл-ойы, азаматтық жауапкершілік сезімінің ғана емес, сондай-ақ эмоционалдық, эстетикалық, шығармашылық нышандары мен даму мүмкіндіктерімен қоса рухани дамуы туралы қамқорлыққа шоғырландыруды көздейді.Жүйелік-әрекетті тәсіл – оқу-тәрбие үдерісінде оқушының өз бетінше білі алуына бағытталып, осы мақсатта мұғалімнің тиімді іс-әрекеттің түрлі формаларын қолдануын көздейді.Коммуникативтік тәсіл – бірінші кезекте оқушылардың ауызша және жазбаша сөйлеу дағдыларын дамытуға, қарастырып отырған мәтін, қатысып отырған әңгіме мазмұнын түсініп, туындаған жағдаятқа сәйкес тілді қолданып үйренуге бағытталған.Интегративтік тәсіл – оқу үдерісін жобалау және өткізу кезінде әртүрлі оқу пәндерінің мазмұнын өзара кіріктіру есебінен оқушыда әлемнің тұтас бейнесін қалыптастыруға жәрдемдеседі.Зерттеу тәсілі – зерттеушілік әрекет дағдыларын дамытуға, ғылыми таным әдістерімен танысуға жәрдемдеседі, оқушыларда танымдық қызығушылық қалыптастырады.Интербелсенді әдіс. Интербелсенді әдіс – үйретуші мен үйренушілердің өзара әрекеттесуін оқытудың негізі деп танитын және сондай қатынасқа жағдай жасайтын әдістер. Өзара әрекеттестік әдетте, белгілі бір мәселені шешу, ол шешімнің тиімділігі. Біз оқытуды және білім беруді, егер сабақ барысында мұғалім мен оқушы арасында өзара әрекеттестіктің жоғары деңгейіне қол жеткізсе, «интерактивті» деп атаймыз. Ең бастысы, мұнда мәселені шешу процесі жауапқа қарағанда маңызды екендігін түсіну қажет. Бұл интерактивті әдістің мақсаты – тек ақпаратты беру ғана емес, оқушыларға жауаптарды өз бетінше табу дағдысын меңгерту екендігімен байланысты.Интерактивті негізде оқу мақсаты – білу емес, үйрене білу:
  • Өзіне деген сенімге тәрбиелейді;
  • Шешендік өнерін жетілдіреді;
  • Танымның мәнін түсінуге көмектеседі (яғни, кейде абсолютті шындық болмайтынын);
  • Сыни ойлау дағдыларын дамытады;
  • Өз пікіріне деген құқығын түйсінуі артады.
  • Интербелсенді оқыту – әрекет арқылы оқыту, бұл ұстаным үлкен нәтижелерге жеткізетін тиімді жүйе деп есептелінеді, себебі адам санасында бірінші кезекте өзінің әрекеттері мен өз қолымен жасаған істер қалады. Кезінде көне қытай ғұламасы Конфуций былай деген екен: «Маған айтып берсең – ұмытып қаламын, көрсетсең – есте сақтармын, ал өзіме жасатсаң – үйренемін!». Сондықтан, интербелсенді оқыту оқушылардың оқу үдерісіндегі белсенді әрекеттерін үйренудің негізгі құралдарына тән тәсілдер ретінде танылады.Интербелсенді әдісте оқушылар төмендегідей білім, білік, дағды, машықтарға үйренеді:
  • Терең ойлану, жеке рефлексиялық қабілеттерді дамыту;
  • Өз идеялары мен әрекеттерін талдау және оларға баға беру;
  • Ақпаратты өздігімен түсініп, жан-жақты талдап, таңдап алу;
  • Өздігімен жаңа түсінік пен білім құрастыру;
  • Пікірталастарға қатысып, өз ойы мен пікірін дәлелдеу;
  • Шешім қабылдау және қиын мәселелерді шешу.
  • Сол себепті интербелсенді оқытуда оқушылар келесі әрекеттерді атқаруға дайын болу керек:
  • Бірлескен жұмыс;
  • Танымдық, коммуникативтік, әлеуметтік тұрғыдан белсенділік таныту.
  • Интербелсенді әдістеменің жұмыс түрлері мен әрекеттері:
  • Бірлескен жұмыстар (жұптық, топтық, ұжымдық);
  • Рөлдік және іскерлік ойындар, пікірталастар;
  • Ақпараттың әртүрлі көздерімен жұмыс жасау (кітап, лекция, интернет, құжаттар, мұражай т.б.);
  • Презентациялар;
  • Тренингтер;
  • Интервью;
  • Сауалнама және т.б.
  • Интерактивті әдістерді қолдануда кейбір ережелерді есте сақтау қажет:Бірінші ереже. Жұмысқа балалар толығымен қатысуы керек.Екінші ереже. Балаларды психологиялық тұрғыдан дайындау, сабақ барысында сергіту сәті, балаларды белсенділігі үшін марапаттау, баланың өзін-өзі көрсетуіне жол беру.Үшінші ереже. Кабинет талапқа сай болуы қажет.Төртінші ереже. Жұмыс орнына назар аудару қажет. Оқу орны ыңғайлы және жайлы болуы қажет. Бала өз пікірін, көзқарасын білдіріп, дәлелдеп беруге мүмкіндік жасалуы қажет.Бесінші ереже. Оқу барысында процедураға және регламентке назар аудару қажет. Мысалы, белгіленген уақыттан асып кетпеу, бөгде кісінің пікірін сыйлау, сөзді бөлмеу, оның ар-ожданын сыйлау.Алтыншы ереже. Оқушыларды проблема шешу барысында топқа бөлуге мұқият қарау. Интерактивтік әдістеме өзара қарым-қатынастың мол ауқымын қамтиды. Дегенмен, әдістемелік амал қандай болса да, оқушылардың өздерінің өмірлік тәжірибелерін білім берудің негізгі көзі ретінде саналады.Оқыту мен оқудың бұл тәсілдері оқытудың сындарлы тәсілімен тығыз байланысты, себебі оқушылар бірлесіп жұмыс істей отырып, пәндердің аралығындағы мәселелерді талқылайды, зерттейді.





















    Материалды жүктеу (Скачать)
    Авторы:
    Омарова Шырын Захарқызы
    Жарияланған уақыты:
    2019-02-06
    Категория:
    Оқу ісінің меңгерушісі
    Бағыты:
    Мақала
    Сыныбы:
    Барлығы
    Тіркеу нөмері:
    № C-1549465348
    333
    444
    555
    666
    7
    888
    999