Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

Сыныптан тыс жұмыс БАСҚАРУШЫЛЫҚ ЖӘНЕ ЛИДЕРЛІК
Материал жайлы қысқаша түсінік: Командада жұмыс істеуге үйрету, өзін - өзі тануды дамытуға үйрету
Материалды ашып қарау
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІАРҚАЛЫҚ ПОЛИТЕХНИКАЛЫҚ КОЛЛЕДЖІ

















(ТРЕНИНГ)













ТОП: ОТ – 31

ӨТКІЗГЕН: ҚОҚАШОВА Г.А.





















АРҚАЛЫҚ – 2020 ЖТақырыбы: Лидерлік және басқарушылық Сабақ формасы: Тренинг.Сабақтың типі: Жаттығулар.Сабақтың стилі: Сабақта:* микро топтық жұмыс;* жалпы топтағы жұмыс;* индивидуалды жұмыс болатындай дайындалған.Тренингтің мақсаты: 1.      Оқушыларға басқа адамдармен өзара әрекет жасау дағдыларын қалыптастыруға көмектесу және мүмкіндігіше сайыстық принципті іскерлік принципке ауыстыру;2.      Командада жұмыс істеуге үйрену мүмкіндігін беру, өзін- өзі тануды дамыту, өзінің және басқалардың қиын және көпсатылы міндеттерді бірге шешуге жағдай туғызатын жеке қасиеттерін бағалауға үйрету;3.      Әрбір адамда басқа адамдармен  өзара әрекет жасағанда және қызметтес болғанда батылдық пен құзыреттілікке тәрбиелеу. Көрнекіліктер: «Топта жұмыс істеу ережесі» жазылған слайд, А3-А4 қағаз беттері, фломастерлер, қарындаштар, басқарушылық қасиеттері жазылған карточкалар, үлестірмелі смайликтер, жіп. Тренинг құрылымы: І. Ұйымдастыру кезеңі. ІІ. Тренингтің мақсат-міндеттерін хабарлау. ІІІ. Негізгі бөлім. а) Амандасу – «Менің есімім» жаттығуы. б) «Менің лидерлік қасиеттерім» жаттығуы. в) «Айна» жаттығуы. д) «Ең-ең...» жаттығуы. е) «Жүйрік ой» жаттығуы. ІV. Қорытынды бөлім. а) «Мамандықты тап» жаттығуы. б) «Сиқырлы дүкен» жаттығуы. Тренингтің жүру барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі / амандасу, тренингке қатысуға келгендерге алғыс айту/ ІІ.Тренингтің мақсат-міндеттерін хабарлау Сабақтың мақсаты: Оқушылардың бойындағы лидерлік қасиеттерді анықтау.Сабақтың міндетті кезеңі: отыру, тұру, жүру, ойлау, айқын сезінулердің ауысуы мен образға енуі.Басқару адамдармен бірге пайда болды. Кез келген екі адамның белгілі бір ортақ мақсатқа жетудегі бірлескен әрекеттерінде, шешім қабылдауды, нәтжиені қорытындылауды екі адамның біреуі өз жауапкершілігіне алуы қажет болған. Бұл жағдайда жауапкершілікті өз мойнына алған адам басарушы, жетектеуші болса, ал екіншісі бағынушысы бұйрықты орындаушысы болады.Қоғам пайда болуының барлық кезеңінде басқару әр кездеде өзекті мәселелрдің бірі болған, және көптеген адамдар бұл мәселені шешуге тырысқан, бірақ олардың еңбектері әртүрлі сипатта болып, жалпы ортақ теорияға келмеген. Тек қана өткен ғасырдың екінші жартысынан бастап батыстағы өндіріс революциядан кейін ғана жағдай тез өзгерді.Нарыықтық қатынас қоғамның барлық саласымен байланыста болды. Жаңбырдан соң өскен саңырауқұлақ сияқты, көптеген үлкен фирмалар пайда болды. Бұл фирмалар ұйымды басқара білетін, үлкен рационалды шешім қабылдай білетін, қабілеті жоғары, масса адамдарымен жұмыс жасай алатын, өз шешімдерінде, жүріс тұрысында еркін бола алатын басқарушыны қажет етті. Сондықтан да басқарушыдан үлкен кәсібилікті, құзыреттілікті, өз іс әрекетін бар заңдармен сәйкестендіре білу білігін талап етті. Нәтижесінде арнайы басқару іс әрекетімен айналысатын топ адамдары пайда болды. Бұл жетекшілерге бағынушыларын бұйрықпен ұстау қажет болмады. Ең бастпақы міндет фирманың ақшалай кірісін ұлғайту мақсатындағы күнделікті басқару. Бұл адамдар менеджер деп аталып кетті. Казіргі кезде жаңашыл менеджер үшін басқаша сипаттамалар беріліп жатыр.Лидер дегеніміз — адамдарға ықпал ете білудің өнері, олардың белгілі бір мақсатқа жетулеріне итермелей білу. Өте жиі, көбіне саясатта лидер өз мақсатына жетуге тырысады. Адамдар лидердің басқаруымен жүрулерінің негізгі себебі, лидер олардың негізгі қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін әр түрлі құралдар ұсына білу мүмкіндігінде және адамдардың іс әрекеттеріне керекті бағыт бағдарды көрсете білуінде. Лидердің билігі бағынушылардың жақсы білімдеріне, өзін олардың орнына қоя білу білігіне, жағдайлардыталдай білуіне, өз іс — әрекеттерінің жақын және болашақ көрінісін анықтай білуіне, өзіндік жетілуге тырысуына, бағынушыларда өздеріне деген сенімділікті тудыра білу қабілетіне негізделеді.Таңдауда қателеспеу үшін лидер қасиеттерін білу керек. Мұндай қасиеттердің үш тобы бар: Жеке, кәсіби, ұйымдастырушылық және іскерлік.1. Жеке қасиетке бірінші кезекте барлық уақытта қоғамдық мораль нормаларын сақтауды ескеретін шыншылдықты және тәртіптілікті сонымен қоса қоғамға қатынаста әділеттілікті қояды. Жетекші өз бағынушыларын түсінуге тырысуы, оларды жеке тұлға ретінде қабылдауы, сыйға лайықты екендерін түсінуі, олардың жүріс тұрысын түсінуі, адамгершілігі мол адамдарға қамқорлық жасай білуі, олардың қызығушылықтарын ескере әріптестік қарым қатынас құруға тырысуы керек. Қазіргі жаңашыл лидер өз кемшіліктеріне қарсы белсенділігі күресу керек, өзіне өмірге және жұмысына қатысты жағымды қасиеттерді қалыптастыруы керек.2. Кез келген менеджер лидер үшін кәсіби қасиеттердің ерекше маңызы бар. Бұл құзыреттілік және тағы басқа білімнің арнайы жүйесі және практикалық дағдылар. Олар арнайы және басқарушы болып бөлінеді. Бұл- жалпы, техникалық, экономикалық, құқықтық, ақпараттық, психологиялық мәдениет. Басқада жағдайлар қажет. Ең бастысы жаңашыл жетекшіні ішкі және сыртқы шынайы жақсы білімі, фирманың және өз бөлімінің мақсатын түсіне білуі, мәселені тани білуі және ондағы маңызды жақтарды бөле білуі ерекшелеп тұрады. Бұл орта деңгейден жоғары ақыдылық қабілетті меңгерусіз сипуацияны талдай білу білігінсіз, әр түрлі жоспарлар мен бағдарламаларды критически бағалаусыз, жүзеге асу мүмкін емес. Бірақ жетекші тек жақсы дайындалған жоғары білімді ғана болу керек емес, ол шығармашыл тұлғада болу керек. Одан тек өзінің шығармашылық қабілеттеріне сенуі ғана емес басқа адамдардыңда шығармашылық қабіліеттерін бағалауды, идеяларымен ауысуды, табандылықты талап етеді. Өмірде барлық нәрсе өзгеретіндіктен және өзгерісте ұсталынып қалу үшін менеджер мақсатын корректировать ету керек.3. Лидерге қажетті қасеттерінің бірі іскерлік. Ол анық және өз уақытында міндет қоя білумен, ақтыланған шешімді қабылдаумен, оларды қолдануын қадағалаумен сипатталады. Менеджердің негізгі ұйымдастырушылық қасиетіне белсенділігі жатады.Тренинг ережесі: Топқа бөліну, қатысушылар түрлі - түсті гүлдерден өздеріне ұнайтын бір түсті таңдайды, сол таңдаған түстері бойынша топ құрып, үстелдерге жайғасып отырады. Екі топқа мына аттар ұсынылады. І – топ. ҰжымдықІІ – топ. ДостықӘр топ мүшелері өз топтарының атауларын қорғап шығу керек. Тапсырма. «Ой жинақтау» Әр топқа өз атауларына байланысты 2 сұрақтан беріледі. І топ сұрақтары. 1. Ұжым дегеніміз не? 3. Өз қуанышыңызды ұжыммен бөлісіңіз? (Ролге ену)  ІІ топ сұрақтары. 1. «Достық» ұғымын қалай түсіндіресіз? 2. Достық туралы мақал мәтел келтіріңіз. 1. «Менің есімім» жаттығуы Жаттығу танысу үшін жасалынады- әркім кезекпен өз атын атап, есімінің бас әріпінен басталатын сөз айтады. Ол сөз сол сіттегі тақырыпқа ,жиналу себептеріне байланысты болуы керек. Мысалы: жаңа технология тақырыбына сай Жанна жаңашылмын, Айкерім Амоношвили әдісін білемін, Әсел әлемдік стандартқа сай ізденушімін, Мақпал магистрмін..т.б.Қорытынды:Бұл жерде әрбір қатысушының білім біліктілік,интелектуалдық танымдық белсенділігі ,тұлғалық қасиеті танылады. 2. «Менің лидерлік қасиеттерім» (сурет түрінде) жаттығуыНұсқау. Өзіңіздің ойыңыздағыдай өзіңіздің лидерлік қасиеттеріңізді сурет бетіне салып көрініз. Достарыныз немесе әріптестеріңізден сіздің лидерлік қасеттеріңіз бар сурет салуды сұраңыз.Сіздің және басқа адамдардың өзіңіздің лидерлік қасиеттеріңіз жайлы ойларын салыстырыңыз. Зейініңізді мынаған бөліңіз:* Сіздің достарыңызбен өзіңіздің қандай лидерлік қасиеттеріңіз сай келді.* Суретке қарап, өзіңіздің мінез-құлқыңыздағы қандай қасиеттермен жұмыс істеу керек екендігін анықтаңыз. 3. «Айна » жаттығуыҚатысушылар екі-екіден топқа бөлінеді. Әр топта біреуі жүргізуші, ал екіншісі оның айнасы болады. Жүргізуші қолдарымен спонтонды әрекеттер жасайды. Ал екінші адам айнадағы бейнесі сияқты синхронды қайталауға тырысуы керек. Мұндай вербальді емес коммуникацияда пайда болатын ойыншылар арасындағы психологиялық байланыстар мен қиындықтардың туу сәттерін талқылайды. Қорытынды: Жүргізуші өзімен қарым-қатынастағы партнерді дұрыс түсіну және сезінудін маңыздылығын, адамдар арасындағы индивидуалды-динамикалық айырмашылықтар қандай болатындығын «осы жерде және қазір» тәжірбиеде сезінуі қажет екендігін топтың әрбір мүшесіне жеткізеді.Бұл тренингте жекелеген қатысушылардың тұлғалық қасиеттері танылады да, ол оқушымен әрі қарай осал жақтарын жою жұмыстары қарастырылады. 4.  «Ең-ең...» (ойын) жаттығуыОқушылар 2 топқа тренингтің басында бөлініп отырады. Әр топқа парақшалар таратылады. Ол парақшаларда келесі жазулар болады :-          ең жасыл мамандықтар-          ең ақшалы мамандықтар-          ең таза мамандықтар-          ең көңілді мамандықтар     2-3 минуттың ішінде топтың ішінде  ақылдасып мамандықтардың тізімін құру керек   және де топтың мүшесі  тізімдерімен таныстырып шығады.5. «Жүйрік ой» жаттығуы «Мен өткен шақтағы лидер», «Мен қазіргі лидер», «Мен болашақтағы лидер».Нұсқау. Сурет салыңыз: «Мен өткен шақтағы лидер», «Мен қазіргі лидер» , «Мен болашақтағы лидер». Бұл жерде фантаияңызды көрсетіп, өзіңізді атақты адамдарың қасында қымбат машинада немесе керісінше ешкім араласқысы келмейтін адаммен бейнелеңіз. Сабақ барысында қатысушылар өздерінің суреттерін көпшілікке көрсетеді. Сурет бойынша келесі сұрақтарға жауап беру сұралады:«Мен өткен шақтағы лидер» қандай?«Мен қазіргі лидер» қандай?«Мен болашақтағы лидер» қандай? 6. «Мамандықты тап» (ойын) жаттығуы  Тренингке қатысушыларға  карточкаларға жазылған мамандықтар таратылады, ал олар сол мамандықтарды ыммен көрсетуге тырысу керек. Қалғандыра мамандықты табу керек.    Хирург    Фабрика басшысы    Хатшы    Кітапханашы    Банк қызметкері    Сатушы    Мұғалім    Бухгалтер    Слесарь    Сварщик7. «Сиқырлы дүкен» жаттығуы Қатысушыларға сиқырлы дүкен бар екенін елестету тапсырылады. Ол дүкенде мынандай нәрселер бар: сенімділік, еңбекқорлық, алғырлық, төзімділік,шыдамдылық, мейірімділік, қайырымдылық, шынайылық, шыншылдық, әділдік. Бір қатысушы сатушы рөлінде болады. Қатысушылардың бірі дүкеншіден өзіне қажетті «затты» сұрайды, ол «заттың» не үшін қажет және қандай жағдай үшін қажет екенін түсіндіреді де сұраған «затын» береді. Қорытынды: қатысушылар бойына адамгершілік қасиеттерді дамыту.

- Тренингте ең бірінші не ұнады? - Не ұнаған жоқ? - Өзің жаңадан не білдің? б) "Алған әсеріңіз қандай?"- үлестірмелі карточкалар /смайликтер/ арқылы анықтау. в) тренингке қатысушыларға рахмет айта отырып, тренингті аяқтау.   
Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
ҚОҚАШОВА ГҮЛДЕН АҚЗАБАЙҚЫЗЫ
Жарияланған уақыты:
2020-02-17
Категория:
Экономика
Бағыты:
Сыныптан тыс жұмыс
Сыныбы:
11 сынып
Тіркеу нөмері:
№ C-1581937999