Франция арыстаны Жанна д'Арк

Жанна д’Арк — орта ғасырдағы Еуропа тарихында ерекше із қалдырған тұлға. Ол 1412 жылы Францияның Домреми ауылында қарапайым шаруа отбасында дүниеге келген. Білімі болмағанына қарамастан, жас кезінен өте терең діни сезімімен және ерекше мінезімен көзге түскен. 13 жасынан бастап ол «дауыстар естимін» деп айтып, өзін Құдай Францияны құтқару үшін таңдағанын сенімді түрде жеткізген. Сол кезеңде Франция мен Англия арасында жүзжылдық соғыс жүріп жатқан, ел әлсіреп, көптеген аймақтар ағылшындардың бақылауында болған. Жанна 16–17 жас шамасында Франция короліне — Карл VII Франция королі-ге барып, оны қолдайтынын және армияны басқаруға рұқсат сұрайды. Бұл сол дәуір үшін өте күтпеген жағдай еді, себебі жас қыздың әскери тәжірибесі де, саяси ықпалы да жоқ болатын. Бірақ соған қарамастан ол сенім арқылы қолдау алып, әскермен бірге Орлеан қаласын азат ету операциясына қатысады. Бұл жеңіс Франция үшін үлкен бетбұрыс болды және Жаннаның беделін халық арасында күрт көтерді, оны “Орлеан қызы” деп атай бастады. Кейін ол Франция әскерін бірнеше маңызды шайқастарға бастап, елдің рухын көтеруге үлкен әсер етеді және Карл VII-ні Реймс қаласына дейін жеткізіп, оның патша ретінде тәж кию рәсімінің өтуіне ықпал етеді, бұл Францияның заңды билігін нығайтқан тарихи сәт болды. Алайда оның сәттілігі ұзаққа созылмайды. 1430 жылы ол бургундиялықтардың қолына түсіп, кейін ағылшындардың бақылауына беріледі. Оны шіркеу соты “еретик” және “сиқыршы” деп айыптап, саяси және діни қысыммен тергеу жүргізеді. 1431 жылы ол Руан қаласында өртеліп өлтіріледі, сол кезде жасы небәрі 19-да болған. Кейінірек тарихи әділеттілік қайта қаралып, оның ісі толық зерттеліп, айыптаулардың саяси себептермен жасалғаны анықталады. 1920 жылы католик шіркеуі оны ресми түрде әулие деп жариялайды. Жанна д’Арк тарихта ерекше феномен ретінде қалады: әскери білімсіз жас қыздың тұтас мемлекет тағдырына әсер етуі, діни сенімнің саясат пен соғысқа ықпал етуі және оның қысқа, бірақ өте драмалық өмір жолы оны әлем тарихындағы ең жұмбақ әрі күшті символдардың біріне айналдырды.