Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Сөз сыры үйірмесіне түсінік хат
Материал жайлы қысқаша түсінік: Әдебиеттік оқу сабағынан үйірмеге түсінік хат
Материалды ашып қарау
Түсінік хат «Сөз сыры» үйірме курсының бағдарламасы жалпы білім беретін мектептердің бастауыш сыныптарына арналып жасалынды. Көмекші құрал ҚР «Білім туралы» Заңының, ҚР «Білім» бағдарламасының, Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартының талаптарын ескере отырып жасалды. Қазақ ауыз әдебиетінің ерекше бір жанры – шешендік өнер. Оқушыларды «Сөз сыры» үйірмесіне баулудың маңызы зор. Қазақ халқы шешендік өнерді аса құрметпен бағалағандықтан, бастауыш сынып оқушыларын ата-баба ізімен шебер сөйлеу, тілдерін дамыта түсу, олардың үлгі-өнегесін бойларына дарыту – басты мақсат. Халқымыздың даналығының үлгісі шешендік сөздер – ғасырлар бойы халық сынынан ерекшеленіп өткен құнды мұра, асыл қазына. «Ел боламын десең, бесігіңді түзе» дейді ұлы жазушы Мұхтар Әуезов. Ал бесіктен басталатын тәрбиенің бірден-бірі – қазақ ауыз әдебиеті. Шешендік сөздердің алғашқы үлгілерін халық ауыз әдебиеті туындыларынан, ертегі, аңыз әңгімелерден, өлең – жыр, дастандардан ұшыратамыз. Осы сөз өнерінің кең қанат жайып, орнығып дамуында тапқырлық пен шешендіктің тамаша нұсқаулары – жыраулар толғаулары, айтыстар мен мақал-мәтелдердің орны ерекше. Оқушылардың әдеби мұраларға деген талғамын тәрбиелейді, рухани дүниесін кеңейтеді, ақыл-ойы мен ұлттық сана сезімін дамытуға ықпал жасап, ауызекі және жазба тілде байланыстырып сөйлеуін дамытады. Оқушылардың қазақ тілі, әдебиет сабақтарын а қызығушылықтарын арттырады және де әр сөздің мағынасы туралы мағлұматтарын тереңдетіп, оның жан – жақты тарихи екенін таныту. Танымдық ой – өрісін кеңейту сөздік қорларын молайту, өзіндік пікір айта білу қабілеттерін дамыту мақсатын көздей отырып, «Шешендік өнер әліппесі» факультатив курсы әдебиеттік оқу пәніне негіздей отырып, көрген – білгенді көкейге тоқып, көп үйреніп ізденудің арқасында шебер сөйлеуге жаттығады. Бұл жинақ бастауыш білім беруде «Әдебиеттік оқу» пәніне қосымша сабақ ретінде алынып отыр. Осы орайда көмекші құрал ретінде М.Құлкенов, К. Ерешева, Ж.Әбділданың «Шешендік өнер әліппесі » оқу құралына сүйене отырып, 3- сыныпта 34 сағаттан жоспар құрылды Сондықтан сыныптан тыс таңдаудың сағатында ұлтымыздың асыл мұраларын дәріптейтіндей,  жеке тұлғаны дамытып, оқуға деген қызығушылықтарын оятып, адамгершілікке,  ізгілікке, сыйластыққа тәрбиелеп, еркін дамуына жол ашу  көзделеді.         Үйірмеге тілге шешен, өз беттерімен шығарма жазуға, өлең шығаруға икемдері бар, шығармадағы көркем бейнелердің ерекшеліктерін сезініп  аша білетін оқушылар тартылады.  Үйірменің оқу материалына  халық ауыз әдебиеті үлгілерін (аңыз-әңгімелер, өлең-жыр, шешендік сөздер, мысал,  жұмбақ,  жаңылтпаш, мақал-мәтелдер, ертегі т.б.) сабақ мазмұнына сай енгізу баланың алған білімін толықтырып, байытып жан-жақты дамуына дәйекті ықпал етеді.        

«Сөз сыры» сабағының мақсаты:1. Оқушылардың жеке басын қалыптастыра отырып, әдеби мұраларға деген талғамын тәрбиелеу;2. Рухани дүниесін кеңейту, ақыл-ойы мен ұлттық сана-сезімін дамытуға ықпал ету; 3. Кітап оқуға деген ынтасын қалыптастыру.4.  Оқушылардың  сыныптан тыс уақытта шығармашылық ізденістерін, өзіндік қабілеттерін және қоғамдық қарым-қатынасын қалыптастырып, өзіндік талдау, жинақтау,  жұмыста шапшаңдық таныту, өз ойын әдеби тілмен өрнектей білуге машықтандыру.

Міндеттері:-Оқушылардың оқу-тәрбие үрдісінде алған білімдерін әрі қарай дамытуға мүмкіндік жасап, қабілеттерін шыңдау, оқу дағдысын қалыптастыру және жетілдіру;-Көркем әдебиет жанрына байланысты өлең оқуға деген қызығушылығын дамыту, шығарма жазуға дағдыларын қалыптастыру;- Оқушылардың қоғамдық белсенділігін дамыту;ығарманың түпкі мазмұн-мәнін түсінуін, эмоциялық қабылдауын (кейіпкерлердің көңіл-күйіне ортақтасу, күйіну, сүйіну т.б.) қамтамасыз ету;шығармадағы көркем бейнелердің ерекшеліктерін аша білуге бағыттау;ауызекі және жазба тілде байланыстырып сөйлеуін (ойын еркін жеткізу, сауатты да мәнді жаза білу) дамыту;өзіндік ой пікірін айта білуге баулу;-Оқушылардың өзара қарым-қатынастарын қалыптастыру, белгілі бір еңбек түріне баулу, оны дамытуға ықпал ете отырып,оқушылардың бойына ізгілік пен имандылық, адалдық пен мейірімділік сияқты адамгершілік қасиеттерді дарыту. Күтілетін нәтиже: Оқушылар ертегі, әңгіме, өлең тыңдауға, шығарманың мағынасын түсінуге, кейіпкерлерді бағалауға, адамгершілік қасиеттерді сипаттауға ниеттенеді. Өлеңдерді нақышына келтіріп, жатқа, мәнерлеп оқуға үйренеді. Оқуға деген қызығушылықтары артады. Көрген – білгенді көкейге тоқып, көп үйреніп, ізденудің арқасында шебер сөйлеуге жаттығады. Би – шешендердің сөздерін жаттап өсіп, жаңа ұғымдармен танысады.Мақалдың немесе өлең ұйқастарын таба отырып, берілген қысқаша мәтінді өз ойымен жалғастыра білуді үйренеді. Сөздерді мақсатқа, негізгі ойға, мазмұнға сәйкес өз бетінше талдап қолдана алады.  Шығармашылығын шыңдайды,танымдық қабілеттері дамиды,өзіндік ой қорытуға, ойын әдеби тілмен өрнектей білуге дағдыланады.  Халықтың қанатты сөздерінің мәнін, мағынасын түсініп, одан тәрбие алады.Пәнді меңгеру деңгейінің талаптары: Би – шешендердің сөздерін өз бетімен ізденіп оқу.Шығармалардың үлгілерінің мән-маңызын, ерекшелігін тани білуБерілген деректерді жинақтап қорытынды шығара білу





Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Алматы облысы бойынша педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыру институты «Ежелгі дәуір әдебиеті» Алматы 20132. «Шешендік өнер». 3 сынып. Авторлары: М.Құлкенов, К. Ерешева, Ж.Әбділда. Алматы «Өлке» баспасы3. «Шешендік өнер әліппесі» жұмыс дәптері , Ерешева К., Құлкенов М. Алматы: Өлке баспасы 2015 ж.4. «Жұмбақтар жинағы» Авторы: С.Хасан.5. «Мақал-мәтелдер жинағы» Авторлары:6. Бастауыш мектеп №2 2014 ж.7. Ғаламтор желісінен мәліметтер.















































































Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Казиева Гульнур Токсанбаевна
Жарияланған уақыты:
2019-10-08
Категория:
Бастауыш сынып
Бағыты:
Басқа
Сыныбы:
3 сынып
Тіркеу нөмері:
№ C-1570551045
2222
333
444
555
666
7
888
999