Авторлық материал жариялағаныңыз
туралы сертификатты тегін алу үшін
+
Материал жариялау
БАҚ (СМИ) жариялаған соң номер беріліп қорғалады
Сертификатты (құжатты) тексеру

111
Тиімді басшының басқару стилінің мінездемесі
Материал жайлы қысқаша түсінік: Басқарудың дұрыс стилін таңдай білу әлеуметтік-психологиялық проблеманың ең өзектісі. сондықтан мектеп басшылары мектепті қалай тиімді басқаруға болады? деген сұрақ ойландыратыны белгілі. Бқл маұа директорларға тиімді басшының стильдерінің мінездемесін қалыптастыруға көмек болады деп ойлаймын.
Материалды ашып қарау
Уалибаева Айгуль СагинбаевнаАлматы облысы, Іле ауданы, Қараой ауылы ,«Ы.Ноғайбаев атындағы №18 орта мектеп» мемлекеттік коммуналдық мекемесі



Тиімді басшының басқару стилінің мінездемесі





І. КіріспеІІ. Негізгі бөлім1. Тиімді басшының басқару стилінің мінездемесі2. Басқару стилінің ерекшеліктеріІІІ.Қорытынды



Білімді менеджмент – бұл жетістіктің формуласы. Қазіргі кезде ағарту жүйесін басқарудың ғылыми негіздерін қалау, оны басқарудың стильдері мен әдістерін жетілдіру жолдарын үлкен назармен зерттеу ерекше мәнге ие болып отыр. Басқарудың дұрыс стилін таңдай білу әлеуметтік-психологиялық проблеманың ең өзектісі. Басқармадағы жұмыскерлердің шынайы мәдениетіне неғұрлым толық, әрі түбегейлі баға басшы жұмысының стилі бойынша жүзеге асады.Басшы жұмысының стилі – оның басқару процесінде пайдаланатын тәсілдердің, амалдардың іс-әрекеттерінің жиынтығы. Басшының стилі – бұл шешім қабылдау және қызметкерлерге тапсырма беру әдісі.Басқару тәсілі – басқару ісін жүзеге асырудың жиынтық әдістері, амалдары, жұмыскерлер мен еңбек ұжымына ықпал ету, басқару қызметін орындау процесінде олардың іс-әрекеттерін үйлестіруді қамьамасыз ету. Стиль- басқарушы орган басшы қызметкер жұмысының тәсілі ретінде өзіндік формалық сипатқа ие. Стильдің қалыптасуы – бұл ұзаққа созылатын, күрделі, мақсатты процесс. Әрбір басшы өзінде және өзінің қарамағындағыларға алуан сипатта тексерілген тәсілдер мен амалдарды қолдана білуі тиіс.Алғаш рет басқару стилі ұғымын К.Левин қарастырды, ол басқарудағы 1.демократиялық2.авториторлы3.либералды стилдерді көрсетті .

Авторитарлық стиль - басқару бір адамның қолында болады, барлық шешімдер мен іс әрекеттер туралы тек соған ғана баяндалып отырады. Бұл басқару стилінде адамдармен қарым қатынаста белгілі бір шектеулер қойылған. Мұндай менеджер шешімді жеке өзі қабылдайды және қызметкерлермен қатал және әрқашанда бұйрық береді, бірақ ешқашанда өтініш білдірмейді . Барлық жаңа нәрсені аса байыптылықпен қабылдайды немесе мүлде қабылдамайды. Өйткені басқаруда ол байырғы әдістерді ғана қолданады. Барлық билік тек автократтың қолында ғана болады. Бұл қысымды жағдайды туғызады, сол себепті қызметкерлер мұндай менеджермен тығыз байланысқа түсуден қашады. Басшы автократқа өз қабілеті қызметкерлерінің қабілетінен төмен болған жағдайда немесе қызметкерлердің профессионалды қабілеттері басшыдан анағұрлым төмен болған жағдайда айналады. Бұл стиль жұмысқа деген құлшынысты тудырмайды, керісінше жұмыс тиімділігі мен деңгейін төмендетеді. Автократтың қол астында жұмыс істеу жағымсыз. Келіспеушілік жағдайларында ол үнемі «Біз бірге жұмыс істей алмаймыз» деген сөйлемді айтады. Мұндай жағдайларда, әрине, өз жұмысымен қанағаттандырылу деңгейі төмендейді, себебі автократқа бағынышт ылар өз еңбегі бағаланбады деген пікірге келеді.Демократиялық басқару стилін қолданушы менеджер-шешімдерді неғұрлым ұжымдық түрде қабылдауға тырысады, қызметкерлерді ұжымдағы жағдай туралы толық хабардар етуге тырысады және сынған дұрыс жауап береді. Қызметкерлермен әрдайым сыпайы сөйлеседі, олармен үнемі қарым қатынаста болады, адамдарға сене біледі. Ол талап етеді, бірақ әрдайым әділетті.Демократиялық менеджер іскерлік жиналыс кезінде ұжымның арасында отырады. Бұл проблемаларды шешуде адамдарға еркін жағдайды қамтамасыз етеді. Осылайша авторитарлық және демократиялық басқару арасында айтарлықтай айырмашылықтар бар. Басқарудың демократиялық стилі - басқарушылық биліктің бөлінуі мен жұмысшылардың басқару ісіне қатысумен сипатталады. Яғни жауапкершілік жинақталмай таратыладыЛибералдық басқару стилінде басшы ұжым жұмысына мүлдем араласпайды, қызметкерлерге жеке және ұжымдық толық еркіндік беріледі. Мұндай басшы қызметкерлермен сыпайы, алдын ала жоспарланған жиналысты кейінге қалдыруға дайын, егер ол оның имиджіне нұқсан келтіретін болса. Либералды басқаруда қызметкерлердің жұмысына әсер ету көндірулер мен өтініштер арқылы жүзеге асады.Басқарушуылық тапсырмаларды орындауда ол белсенді емес, «ағыс бойынша жүзеді». Либерал менеджер конфликттерден қорқады, көбінесе қызметкерлердің пікірімен келіседі. Қызметіндегі шектен тыс жұмсақтығы оның жұмысына кері әсерін тигізеді, қызметкерлер бұл жағдайды пайдаланып, одан кейбір нәрселерге көз жұмуын сұрайды,ал ол қызметкерлермен қарым қатынасын бұзып алмас үшін әрдайым көнеді. Либералды басқарушы өзінің іскерлік қабілетін көрсетпейді, қызметкерлердің қызметін ұйымдастыруда дәрменсіз 







1. Тиімді басшының басқару стилінің мінездемесі Қазіргі заман басшысы – ол:  мектеп алдында тұрған міндеттерді шешудің дәстүрден тыс жолдарын табуға, инновациялық басқару технологияларын құрып, пайдалануға қабілетті шығармашыл тұлға;  өз ұйымының даму болашағын бірнеше жыл алдын көре алатын стратег;  мәселелерді шешуде жаңа тәсілдерді әзірлеуші, қызметкерлер арасында жаңа құндылықтарды насихаттаушы, идеяшыл, новатор оны іске асыруда белгілі бір қиындықтарды жеңуге дайын болатын ұйымдастырушылық өзгерістерді тасымалдаушы,  өзін үнемі бақылап, өзінің кәсіби және жеке қасиеттерімен жұмыс жасайтын тұлға. Басқару қызметіндегі әрбір  басшы  тек  өзіне  ғана тән  стильде  қызмет міндетін орындайды. Адамдардың қарым-қатынасында, соның ішінде басқару қызметін жүзеге асыруда стильге ерекше мән беріледі. Менің ойымша, әр басшы өз стилімен басқарады. Тиімді басшының бойында жоғарыда айтылған мінездеме сипаттамалары болуы тиіс. Өз тәжірибемде деңгейлік, басшылық курстарынан өткеннен кейін қазіргі заманауи басшының, яғни көшбасшының бойындағы басқару қабілеттері туралы меңгердім деп айта аламын. Себебі, менің мектебімде демократиялық басқару стилі қалыптасқан деп айта аламын. Өйткені мен ұжыммен біргемін. Табысты мектеп болу үшін демократиялық стильдегі көрсеткіштерді қолданамын. Соның нәтижесінде осы мектептегі істеген үш жыл ішінде көптеген жетістіктерге қол жеткіздік. Оның дәлелі ҰБТ нәтижесі осы үш жыл ішінде көтеріліп, 11 алтын белгі, 5 үздік аттестат игерлері өз білімдерін дәлелдеп, грант иегерлері атанды. 92,2 орташа балл көрсетті. Жылдан жылға грант саны да көбейіп мектебіміз аудан мектептерінің ішінде жоғары көрсеткіш көрсетуде. Мектебіміз «Үздік мектеп», «Үздік директор» номинациясын алды. «25ән,25кітап»байқауда жүлделі 3-дәрежелі дипломмен марапатталды. Мектепте іс-тәжірибемізді тарату мақсатында директорларға «Педагогикалық жүйедегі көшбасшы рөлінің тиімділігі», «Мектеп пен ата-ана арасындағы тиімді серіктестік», «Білім беру мазмұнын жаңарту жағдайындағы мектепті жаңашылдықпен басқару», «Бақылау мен басшылық» тақырыптарында семинар, семинар-практикум өткізіп, шебер сабақтар көрсетілді. Аудан, облыс мектептерінің директорларына мектепке енгізіліп жатқан өзгерістер туралы іс-тәжірибеміз таратылды. Директордың стандартындағы бір бағыт ол мектеп директорының өзінің дамуы,ендеше, ұжымның дамуына кәсіби қолдау көрсетіп, бірлескен, алқаласқан орта құру арқылы жұмыс жасадым. Сонымен бірге басшының ролі басқару ғана емес, әріптес ретінде мұғалімдерге қолдау көрсету, көмектесу, жұртшылықпен бірлесе жұмыс атқару екендігін түсіндім. Мұғалімдерге кәсіби қолдау көрсету мақсатында коучинг , тәлімгерлік, ықшамсабақтар өткізуге ықпал еттім. Сондықтан,қажеттілікке қарай бірнеше коучинг және тізбектелген сабақтар мен ата-аналарға арналған тренинг, жиналыстар, ықшамсабақтар, зерттеу сабақтары, жобалар жоспарланып, іске асырылды. Себебі, директор стандартындағы мектепті дамыту бағытындағы тәлімгерлік пен коучинг үдерісі бойынша түйінді сұрақтар басты назарда болды.Директорлар мектепте жағымды қолдау көрсету және дем беру мәдениетін құру үшін басқа түйінді мамандармен бірлесіп жұмыс істейді7 Сондықтан деңгейлік курсты бітірген мұғалімдердің әлеуетін пайдаландым. Тиімді басшының тағы бір басқару стилі ол тәлімгерлік деп ойлаймын. Себебі, тәлімгерліктегі басты ұстаным, қарым-қатынас. Ұжымға бағыт-бағдар көрсетіп, олардың кәсіби дамуына қолдау көрсетіп отыру басшының міндеді екені анық. Мұғалімдерге өз тәжірибелері туралы ой-пікірлерін бөлісетін, тығырыққа тірелген сәттерінде көмек сұрайтын, кәсіби тұрғыдан жетілуіне ықпал ететін орта керек. Сол үшін, бұл жерде кәсіби қоғамдастықтың ролінің зор екенін түсіндім. Сондықтан бөлінген көшбасшылық жұмысын қоғамдастық үдерісі арқылы нығайтуға қолдау көрсету. Сол себепті мұғалімдердің көшбасшылық қызметін дамытуды қоғамдастық жұмыс арқылы жүзеге асыруға ұмтылдым. Бөлінген көшбасшылық  принциптеріне сай мектептің талантты да дарынды мұғалімдеріне өз құзыреттілігі  шеңберінде жауапкершіліктер жүктелген еді. Негізгі идея педагогтарды заман талабына сай жұмыс жасауға ынталандыру болғандықтан,көшбасшысы ретінде мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін дамытуға, сындарлы оқыту теориясы негізінде сыныптағы сабақ барысын 7 модульге ықпалдастырып, 6 дағдыны қалыптастыратындай ұйымдастыру, жоспарлау және басқару шараларына назар аударылды. Мұғалімдерді кәсіби дамытуға, мұғалім жұмысы мен кері байланысқа, эвалюациялай білуге, олардың жұмысының мойындалуына қатысты шараларға басымдық берілді.«Адамдар тобы бірлесу қажеттілігін сезінген жағдайда қоғамдастықтар дамиды» делінген. Мектепте мұғалімдерден «Зерде» кәсіби қоғамдастығы құрылды (14 кәсіби қоғамдастық), жоғары сынып оқушыларынан тұратын «Қыран» оқушылар қоғамдастығы оның президенті мен министрлері тағайындалды. Ата-аналармен жұмысты жандандыру мақсатында «Жас ата-ана мектебі» ата-аналар қоғамдастығы да құрылды. Қоғамдастықтардың шынайы жұмыс істеуі көрнекі түрде мектеп фойесінде көрініс тапты. Қоғамдастықтардың жұмыс жоспары, күтілетін нәтижелері анықталған. Әр қоғамдастық жұмыстарын жоспарға сай жүзеге асырып, кедергілерді жою жолдарын меңгерді. Мектебімізге өзгеріс енгізу барысында ұжым бір-бірімізге үлкен үлкен қолдау көрсеттік. Міне осылай басқару барысында ұжым арасындағы қарым-қатынас, бірлесе жұмыс істеу, сенімділік, ашықтық, ынталандыру, талап ету, әділетті болу, ұжыммен бірге болу, еркін пікірін айтуға мүмкіндік беру, жаңашылдыққа жетелеу, кәсіби қолдау көрсету арқасында нәтижеге жетіп отырмыз. Қорыта келгенде, кез  келген  басшы  басшылық  стилін  таңдай  отырып  өзінің мінез-құлқын  жасайды дегім келеді.Төменде көрсетілген басқару стилі ерекшеліктерінің нәтижесін кесте түрінде көрсеткелі отырмын. Мұнда бірінші қатарға мен демократиялық басқару стилін қойғым келіп отыр. Себебі, әрбір тиімді басшы осы стильде көрсетілген көрсеткіштер мен сипаттамасын басқару ісіне пайдалануы тиіс деп ойлаймын. Сонда ғана мектептегі жұмыстар оң нәтижесін беретініне көзім жетеді.









2. Басқару стилінің ерекшеліктерінің нәтижесі (кесте түрінде)

















































Материалды жүктеу (Скачать)
Авторы:
Уалибаева Айгуль Сагинбаевна
Жарияланған уақыты:
2019-02-06
Категория:
Директорға
Бағыты:
Мақала
Сыныбы:
Басқа
Тіркеу нөмері:
№ C-1549444547
2222
333
444
555
666
7
888
999